Wnuczka miała płacić za dziadka w domu pomocy, choć nie ustalono sytuacji jego dzieci

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie decyzją

z dnia 31 grudnia 2025 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie (dalej także jako: "Kolegium" "organ odwoławczy"), po rozpoznaniu odwołania W. K. (dalej jako "skarżąca", "strona") utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Urzędowa (dalej także jako: "organ I instancji") z dnia 30 września 2024 r. w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej.

Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny i prawny:

Decyzją z dnia 7 grudnia 2023 r., nr DPS.5120.020.2023 R. K. (dalej jako "podopieczny") został skierowany do Domu Pomocy Społecznej w P. z rygorem natychmiastowej wykonalności. W dniu 11 grudnia 2023 r. podopieczny został umieszczony w DPS w P..

Następnie decyzją z dnia 31 maja 2024 r. nr [...] organ I instancji ustalił skarżącej odpłatność za pobyt jej dziadka R. K. w DPS za poszczególne okresy wskazane w decyzji, w zmiennych kwotach od 1.624,33 do 1.131,37 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że strona nie uregulowała należności za pobyt dziadka w DPS w P. od dnia 11 grudnia 2023 roku do 31 sierpnia 2024 r., co spowodowało zastępcze ponoszenie opłat przez Gminę Urzędów. Decyzja została uznana za doręczoną w trybie art. 44 § 4 k.p.a. Od decyzji nie wniesiono odwołania.

Decyzją z dnia 30 września 2024 r. nr [...] Burmistrz [...] określił wysokość wydatków poniesionych za skarżącą zastępczo przez Gminę Urzędów w kwocie [...]zł i zobowiązał skarżącą do zwrotu ww. kwoty w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji. W uzasadnieniu organ I instancji przytoczył jedynie art. 61 ust.3 i art. 104 ust.1 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1283 – dalej jako "u.p.s.").

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podała, że o pobycie dziadka w DPS dowiedziała się z wezwania na wywiad w dniu 19 marca 2024 r. w Centrum Usług Społecznych w M.. Wyjaśniła, że z dziadkiem nigdy nie miała żadnego kontaktu, nie wiedziała nawet, że dziadek żyje, ponieważ jest to ojciec P. K. jej ojca, który w styczniu 2005 r. zginął w wypadku samochodowym, w którym jej matka doznała poważnych obrażeń, w związku z czym jest osobą niepełnosprawną z orzeczeniem. Strona dodała, że po śmierci ojca nie mogła liczyć na wsparcie jego rodziców. Dziadek nie utrzymywał z nią kontaktów. Skarżąca wyjaśniła, że pracuje oraz studiuje. Podała także swój dochód oraz wysokość renty matki, którą się opiekuje oraz ponoszone wydatki. Podkreśliła, że jest osobą w dalszej kolejności do świadczenia obowiązku alimentacyjnego na rzecz dziadka.

Po rozpatrzeniu odwołania, wskazaną na wstępie decyzją z 31 grudnia 2025 r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu przedstawiło przebieg postępowania oraz stwierdziło, że w pełni podziela argumentację organu I instancji zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zatem nie ma potrzeby jej ponownego przytaczania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na ww. decyzję strona wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania o ustalenie obowiązku ponoszenia przez skarżącą opłat za pobyt dziadka w DPS i zasądzenie na jej rzecz kosztów zastępstwa radcowskiego wg norm przepisanych zarzuciła naruszenie:

I. przepisów postępowania administracyjnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia:

- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - poprzez wydanie decyzji z dnia 31 grudnia 2025 r., na podstawie decyzji organu I instancji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na tym, iż decyzja objęta odwołaniem - tj. decyzja nr DPŚ.5120.024.2024 z dnia 30 września 2024 r. została wydana w związku z ustaleniem, że skarżąca nie realizuje odpłatności za pobyt dziadka w DPS, która to płatność miała być ustalona decyzją z dnia 31 maja 2024 r, nr DPŚ.5120.010.2024, przy czym decyzja ta nie została nigdy skutecznie doręczona skarżącej, a zatem jest decyzją nieistniejąca i nie wywołuję skutków prawnych, wydana z naruszeniem przepisów art. 109 k.p.a. w zw. z art. 110 k.p.a. oraz art. 40- § 1 k.p.a. w zakresie skutecznego doręczenia decyzji oraz art. 134 k.p.a. w zakresie braku stwierdzenia przez organ II instancji niedopuszczalności wniesionego odwołania;

- art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. - poprzez zaniechanie oceny całego zebranego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie w sposób dowolny, wbrew zebranym dowodom, iż skarżąca posiada środki do uregulowania określonej w decyzji organu I instancji kwoty i nie podlega zwolnieniu z ww. opłaty, mimo opisanej przez nią zarówno w piśmie z dnia 20 września 2024 r. — wniosek o zwolnienie z opłaty na dom pomocy społecznej oraz w odwołaniu z dnia 11 października 2024 r. bardzo trudnej sytuacji rodzinnej i finansowej, a także wbrew treści złożonych w trakcie postępowania przed organem I instancji dokumentów: decyzji ZUS z dnia 30 czerwca 2022 r., zawiadomienia o wysokości opłat za mieszkanie od listopada 2023 r., umowy o pracę skarżącej, potwierdzenia zapłaty czesnego za studia oraz umowy kredytowej na zakup laptopa koniecznego do nauki, wywiadu przeprowadzanego przez pracownika Centrum Usług Społecznych w M.;

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w związku z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nie uwzględnienie okoliczności świadczących o istnieniu podstaw do całkowitego zwolnienia skarżącej z odpłaty za pobyt dziadka w DPS, braku odniesienia się do zarzutów odwołania odnoszących się do naruszenia art. 64 u.p.s., a w konsekwencji naruszenie zasady zaufania obywatela do organów administracji, brak wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji przesłanek, którymi organ II instancji kierował się wydając zaskarżoną decyzję, w szczególności w zakresie braku odniesienia się do zarzutów odwołania określających trudną sytuację finansową i rodzinną skarżącej;

- art. 10 k.p.a poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez zaniechanie umożliwienia wypowiedzenia się skarżącej zarówno przed wydaniem decyzji organu I, jak i lI instancji;

II. przepisów prawa materialnego:

- art. 61 ust. 3 w zw. z art. 104 ust. 1 i ust. 3 u.p.s. (t.j.: Dz.U. z 2025, poz. 1214) - poprzez zastosowanie ww. przepisów i ustalenie wysokości wydatków poniesionych za skarżącą zastępczo przez Gminę Urzędów w kwocie [...]zł od dnia 11 grudnia 2023 r. do dnia 31 sierpnia 2024 r. za pobyt dziadka - R. K. w Domu Pomocy Społecznej w P.; zobowiązania skarżącej do zwrotu wyżej wymienionej kwoty w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna na wskazany rachunek bankowy Ośrodka Pomocy Społecznej w [...].

- art. 64 pkt 2 i 3 w zw. z art. 104 ust. 4 u.p.s. poprzez ich nieprawidłową wykładnię, a tym samym błędne zastosowanie i ustalenie, że nie występują żadne szczególne przesłanki pozwalające na zwolnienie z obowiązku wnoszenia opłat za pobyt dziadka w DPS, podczas gdy jej sytuacja majątkowa, rodzinna i życiowa, powinny to uzasadniać.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 z późn. zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.) Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały bowiem wydane z naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Naruszenie to wynika z wadliwego ustalenia kręgu osób zobowiązanych do ponoszenia odpłatności za pobyt R. K. w Domu Pomocy Społecznej w P. oraz nałożenia na skarżącą opłaty z tego tytułu pomimo braku wykazania, że obowiązek ten po stronie skarżącej zaistniał. Kwestią wtórną pozostaje w tym wypadku spór co do zasadności zwolnienia skarżącej z nałożonej na nią opłaty.

Na wstępie rozważań wskazać należy, że art. 60 ust. 1 u.p.s. wprowadza generalną zasadę, zgodnie z którą pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca. Z rozbudowanych regulacji zawartych w art. 61 u.p.s. wynika natomiast, że obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności: (1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, (2) małżonek, zstępni przed wstępnymi, (3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej; przy czym wskazane osoby oraz gmina nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność (ust. 1). Górną granicą opłaty ponoszonej przez mieszkańca gminy jest 70% jego dochodu. W przypadku małżonka, zstępnych oraz zstępnych, ponoszą oni opłatę ustaloną w drodze umowy zawartej w trybie art. 103 ust. 2 u.p.s., przy czym ustawodawca wprowadza pewne ograniczenia samego obowiązku i jego zakresu, determinowane dochodem osoby zobowiązanej i wielokrotnością kryterium dochodowego (ust. 2). Z kolei w przypadku odmowy przez małżonka lub krewnego zobowiązanego do ponoszenia opłaty zawarcia umowy, wysokość ich opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej ustala w drodze decyzji organ gminy, z uwzględnieniem ograniczeń, o których mowa w ust. 2 pkt 2 i art. 103 ust. 2 (art. 61 ust. 2d u.p.s.).

Krąg osób, w stosunku do których można orzec o obowiązku ponoszenia opłat za pobyt w domu opieki społecznej, został zatem jednoznacznie określony w art. 61 ust. 1 u.p.s. i ma charakter zamknięty. Z przepisu tego wynika jednocześnie kolejność, w jakiej wymienione podmioty ponoszą odpłatność za ten pobyt. W pierwszej kolejności zobowiązany do ponoszenia opłaty jest mieszkaniec domu pomocy społecznej, którego odpłatność nie może jednak przekraczać 70% wysokości jego dochodu. Jeżeli odpłatność ponoszona przez mieszkańca nie pokrywa w całości kosztów jego pobytu w domu pomocy społecznej, wówczas obowiązek partycypowania w tych kosztach przechodzi kolejno na małżonka, zstępnych przed wstępnymi (art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s.). Podkreślić w tym miejscu należy, że wbrew przekonaniu skarżącej ustalenie odpłatności tych osób pozostaje aktualne również po śmierci mieszkańca domu pomocy społecznej, jeżeli koszty jego pobytu w tej placówce nie zostały w całości zaspokojone z jego dochodu. Wówczas przedmiotem postepowania prowadzonego wobec tej grupy zobowiązanych pozostaje ustalenie opłaty za okres pobytu małżonka lub krewnego w domu pomocy społecznej.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że obowiązek ponoszenia opłat za pobyt krewnego w domu pomocy społecznej ma wyraźnie alimentacyjny charakter, co determinuje sposób wykładni art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s. w zakresie, w jakim reguluje on kolejność ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej. Mimo więc braku wyraźnego odwołania w ustawie do regulacji ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 236, dalej jako: k.r.o.), przy wykładni przepisów u.p.s. możliwe i zasadne jest sięgnięcie do rozwiązań zawartych w k.r.o. (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 11 czerwca 2018 r., sygn. akt I OPS 7/17, opubl. ONSAiWSA 2018/5/77; wyroki NSA z dnia 23 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1109/20 i I OSK 1162/20).

Zgodnie z art. 128 k.r.o. obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. W art. 129 § 1 i 2 k.r.o. sprecyzowano, że obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych - obciąża bliższych stopniem przed dalszymi, natomiast krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym. Następnie w art. 132 k.r.o. wskazano, że obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami.

W związku z powyższym stwierdzić należy, że w k.r.o., jak i powołanym art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s. przewidziano, że obowiązek alimentacyjny - w tym wypadku związany z ponoszeniem opłat za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej - obciąża w pierwszej kolejności małżonka, a dopiero w następnej kolejności zstępnych przed wstępnymi. Omawiany obowiązek nie powstaje zatem równocześnie po stronie osób wymienionych w ww. przepisie, ale w określonej w nim kolejności (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 1171/09) Przy czym, obowiązek osoby zobowiązanej w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi w całości albo w części (por. wyroki WSA w Gliwicach: z dnia 18 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 850/24; z dnia 27 listopada 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 1133/25,). Oznacza to, że w pierwszej kolejności zobowiązanymi do ponoszenia opłat są zstępni w tym samym, najbliższym stopniu, przed zstępnymi w dalszym stopniu. Zatem w pierwszej kolejności do ponoszenia opłat za pobyt rodzica w domu pomocy społecznej zobowiązane są jego dzieci. Dopiero w sytuacji, gdy zobowiązani w bliższej kolejności nie są w stanie ponieść, uwzględniając stosowne uregulowania w tym zakresie, pełnej wysokości opłat, to można dochodzić w pozostałym zakresie opłat od zobowiązanych w dalszym stopniu, tj. wnuków (por. wyrok NSA z dnia 20 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 3029/13; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 7 maja 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 21/25; wyrok WSA w Kielcach z dnia 10 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Ke 759/18; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 14 stycznia 2026 r., sygn. akt Ii SA/Gd 733/25).

Równocześnie należy mieć na uwadze, że o ile w przypadku obowiązku alimentacyjnego, jako instytucji prawa prywatnego, wyłącznie od osoby uprawnionej zależy, czy podejmie kroki prawne w celu przekształcenia obowiązku alimentacyjnego w konkretne zobowiązanie, z którego będzie wynikać świadczenie alimentacyjne, o tyle w przypadku obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, jako instytucji prawa publicznego, organ zobowiązany jest podjąć stosowne kroki prawne celem skonkretyzowania tego obowiązku w konkretne zobowiązanie (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 935/19).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że ustalając opłatę za pobyt krewnego w domu pomocy społecznej dla członków rodziny, organ administracji w pierwszej kolejności powinien jednoznacznie ustalić dane tych osób i stopień ich pokrewieństwa. W niniejszej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych – wywiadu środowiskowego z dnia 22 grudnia 2023 r. (str. 4) R. K. posiada zstępnych - dwójkę dzieci – R. S. i K. K.. Pomimo jednak ustalenia takiego kręgu osób zobowiązanych, postępowanie w niniejszej sprawie prowadzono jedynie z udziałem skarżącej (wnuczki po zmarłym synu P. K.) co jest istotną wadą kontrolowanych decyzji.

Wyjaśnić należy, że ustalając odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej organ musi znać sytuację dochodową wszystkich osób zobowiązanych, bo tylko wtedy będzie wiadomo kto i w jakiej wysokości może zostać obciążony opłatą. Dotyczy to również osób, które zawarły z organem umowę określając taką odpłatność, bowiem nie jest wykluczone określanie odpłatności za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej zarówno w umowie, jak i w decyzji. Z przepisów ustawy nie wynika natomiast, że organ administracji może w sposób arbitralny dokonać wyboru osoby spośród osób zobowiązanych do ponoszenia tej opłaty, będących zstępnymi i tylko w stosunku do niej prowadzić postępowanie (por. przykładowo: wyrok NSA z dnia 23 lipca 2021 r. sygn. akt I OSK 3039/19; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 kwietnia 2022 r. sygn. akt II SA/Bk 61/22; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 25 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SA/Bd 994/19; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 1527/19; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 29 lipca 2021 r. sygn. akt II SA/Go 615/21; wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 sierpnia 2021 r. sygn. akt III SA/Kr 277/21; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 305/20; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 435/19).

Dodatkowo Sąd wskazuje, że organy nałożyły na skarżącą obowiązek poniesienia odpłatności za pobyt jej dziadka w DPS pomimo, że do kręgu osób zobowiązanych do partycypowania w kosztach pobytu R. K. w DPS należy jego dwoje dzieci. Z metryki akt administracyjnych organu I instancji wynika, że toczyło się postępowanie wobec syna K. K.. Sądowi z urzędu wiadomym jest także, że K. K. złożył wniosek o zwolnienie od ponoszenia kosztów za pobyt jego ojca w DPS. Natomiast brak jest jakichkolwiek informacji co do obciążania za pobyt R. K. w DPS jego córki R. S..

Sąd wyjaśnia, że dzieci oraz wnuki są krewnymi w tej samej linii, lecz w innym stopniu, co oznacza, że organ powinien obciążyć opłatą (w przypadku braku małżonka, lub gdy nie może on ponosić opłat) najpierw zstępnych w pierwszym najbliższym stopniu, czyli dzieci, a dopiero gdyby zobowiązani w najbliższej kolejności nie byli w stanie ponosić pełnej wysokości opłat, może dochodzić opłat w pozostałym zakresie od zobowiązanych w dalszym stopniu, tj. wnuków (a więc w niniejszej sprawie m.in. od skarżącej).

Tymczasem organy nałożyły na skarżącą opłatę za pobyt jej dziadka w DPS w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy kosztem pobytu R. K. w DPS a wysokością odpłatności poniesionej przez nią samą, podzielonej następnie równo na 3 osoby (tj. – jak należy przypuszczać - na dwoje dzieci i wnuczkę- skarżącą). Czyniąc to organy nie wykazały jednak w jakikolwiek sposób, że dzieci R. K. nie są w stanie ponieść całej kwoty opłaty za pobyt przypadającej na krewnych podopiecznej, lub też jakiejś jej części, i że zasadne jest dochodzenie pozostałej części opłaty także od dalszych zstępnych, czyli skarżącej.

Brak takich ustaleń w niniejszej sprawie stanowi o istotnym naruszeniu art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a w konsekwencji i art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s., które doprowadziło do co najmniej przedwczesnego obciążenia skarżącej obowiązkiem ponoszenia opłaty za pobyt jej dziadka w DPS.

Dodatkowo Sąd zwraca uwagę, że w rozpoznawanej sprawie Kolegium naruszyło zasadę dwuinstancyjności w jej aspekcie materialnym, gdyż w istocie w ogóle nie rozpatrzyło sprawy merytorycznie, ograniczając się do ogólnikowego stwierdzenia, że "podziela argumentację organu I instancji zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zatem nie ma potrzeby jej ponownego przytaczania". Brak odniesienia się przez Kolegium do argumentów odwołania, przesądzają o naruszeniu przez Kolegium zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.), a także zasady prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), obowiązującej w równej mierze zarówno w postępowaniu w I instancji, jak i w postępowaniu odwoławczym. Ogólnikowość uzasadnienia, biorąc pod uwagę praktyczny brak uzasadnienia również decyzji organu I instancji, brak jakiegokolwiek odniesienia się do argumentów podniesionych w odwołaniu, oznaczają naruszenie przez Kolegium obowiązku prawidłowego uzasadnienia decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.), kluczowego z punktu widzenia zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.).

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Urzędowa.

Orzeczenie o zwrocie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, które w niniejszej sprawie ograniczają się do wynagrodzenia reprezentującego skarżącą pełnomocnika w wysokości 480 zł, znajduje uzasadnienie w art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 118).

W ponownie prowadzonym postępowaniu organy, stosownie do art. 153 p.p.s.a., zobowiązane będą uwzględnić ocenę prawną przedstawioną w wywodach powyżej. Obowiązkiem organów będzie w szczególności ustalenie sytuacji majątkowej najbliższych zstępnych R. K. i zbadanie, czy są oni w stanie ponosić całą odpłatność za jej pobyt w DPS (tj. całą różnicę pomiędzy kosztami pobytu w tej placówce, a odpłatnością poniesioną przez R. K. z jego dochodu). Dopiero w razie wykazania, że ich sytuacja finansowa na to nie pozwala, możliwe będzie ewentualne obciążenie tym obowiązkiem dalszych krewnych, tj. wnucząt, w tym skarżącej. Przy czym postępowanie powinno zostać przeprowadzone z udziałem wszystkich zobowiązanych do wnoszenia opłaty na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s. Dopiero w przypadku ewentualnego wykazania, iż zachodzą podstawy do obciążenia powyższym obowiązkiem skarżącej, organy - uwzględniając wysokość odpłatności przypadającej na nią - zobowiązane będą ocenić, biorąc pod uwagę przedstawione przez skarżącą okoliczności sprawy (brak znajomości dziadka, brak z jego strony jakichkolwiek kontaktów ze skarżącą po śmierci jej ojca w 2005 r. ) – wystąpienie w sprawie przesłanek udzielenia skarżącej zwolnienia z opłaty na podstawie art. 64 u.p.s., bowiem jak podniesiono w skardze taki wniosek został złożony w dniu 20 września 2024 r.

Sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a.