Wniosek o zwrot 25 m2 wywłaszczonej działki złożono po terminie. Sąd oddalił skargę

Zaskarżoną do sądu decyzją z 29 grudnia 2023 r., Wojewoda Lubelski (dalej jako: Wojewoda), po rozpatrzeniu odwołania B. B. oraz A. P. (dalej jako: skarżący), utrzymał w mocy decyzję Starosty Lubelskiego (dalej jako: Starosta) z 30 października 2022 r., o umorzeniu postępowania w sprawie o zwrot nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], wchodzącej w granice aktualnej działki ewidencyjnej nr [...], będącej własnością Gminy L.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:

Na podstawie zarządzenia Prezydenta Miasta Lublin z 16 marca 1974 r. o ustaleniu terenu budowlanego budownictwa jednorodzinnego i jego podziale na działki położone w L. w dzielnicy S., podzielona została nieruchomość oznaczona nr [...] o powierzchni 463 m2, stanowiąca własność M. i M. L. małżonków P.. W wyniku podziału właściciele otrzymali działkę budowlaną nr [...] o łącznej powierzchni 438 m2, zaś reszta nieruchomości o powierzchni 26 m2 przeszła na własność Skarbu Państwa.

W dniu 2 grudnia 2021 r. skarżący, będący następcami prawnymi M.

i M. L. P., złożyli wniosek o zwrot wywłaszczonej części nieruchomości, która w dokumentacji geodezyjno-prawnej została oznaczona jako projektowana działka nr [...] o powierzchni 25 m2.

Starosta stwierdził, że wniosek ten został złożony po terminie określonym w art. 136 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (aktualnie: Dz.U. z 2026 r., poz. 399; dalej jako: u.g.n.), który upływał w dniu 24 lipca 2020 r., i na podstawie art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (aktualnie: Dz.U. z 2025 r., poz. 764, ze zm.; dalej jako: ustawa COVID-19), wyznaczył skarżącym termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.

Po rozpoznaniu złożonego przez skarżących wniosku o przywrócenie terminu, postanowieniem z 7 marca 2022 r. Starosta przywrócił skarżącym termin do wystąpienia z wnioskiem o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości.

Następnie, decyzją z 17 lutego 2023 r. Starosta orzekł o zwrocie na rzecz skarżących nieruchomości oznaczonej jako projektowana działka nr [...] o powierzchni 0,0025 ha w granicach działki ewidencyjnej nr [...].

Po rozpoznaniu odwołania Gminy L., Wojewoda decyzją z 11 kwietnia 2023 r. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W ocenie Wojewody decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem art. 136 ust. 7 u.g.n., art. 15 zzzzzn2 ustawy COVID-19 i art. 58 § 1 k.p.a., albowiem organ I instancji nie ustalił przyczyn uchybienia terminu do złożenia wniosku o zwrot, błędnie przyjmując, że okoliczności te nie mają znaczenia. Przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości uzależnione jest od uprawdopodobnienia przez stronę braku winy w jego uchybieniu.

Pismem z 20 czerwca 2023 r. Starosta wezwał skarżących do wskazania przyczyn uchybienia terminu do złożenia wniosku o zwrot nieruchomości, na co skarżący udzielili odpowiedzi w piśmie z 14 lipca 2023 r.

Postanowieniem z 7 września 2023 r. Starosta odmówił skarżącym przywrócenia terminu do wystąpienia z wnioskiem o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości.

W konsekwencji, decyzją z 30 października 2023 r., wydaną na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 136 ust. 3 u.g.n., Starosta umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie o zwrot przedmiotowej nieruchomości.

Od powyższej decyzji skarżący wnieśli odwołanie, zarzucając naruszenie szeregu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako: k.p.a.) oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zarzuty koncentrowały się na kwestii wadliwej odmowy przywrócenia terminu, w sytuacji, gdy wnioskodawcy przedstawili obszerną dokumentację medyczną potwierdzającą schorzenia uniemożliwiające zachowanie terminu. Z uwagi na okres pandemii, po stronie skarżącej (reprezentującej również skarżącego) istniała realna obawa o własne życie i zdrowie, tym bardziej, że skarżąca jest osobą starszą, schorowaną i ma trudności w poruszaniu się w sposób samodzielny.

Decyzją z 29 grudnia 2023 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu

I instancji, stwierdzając, że skarżący złożyli wniosek o zwrot nieruchomości po terminie określonym w art. 136 ust. 7 u.g.n., który, przy uwzględnieniu przepisów ustawy z dnia 2 marca 2020 r., upłynął w dniu 24 lipca 2020 r. Z uwagi na powyższe, postępowanie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe.

W skardze do sądu administracyjnego na decyzję Wojewody z 29 grudnia 2023 r. B. B. i A. P., reprezentowani przez pełnomocnika profesjonalnego, podnieśli zarzuty naruszenia:

(1) art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 136 ust. 3 u.g.n., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe, a w konsekwencji zasadne było umorzenie postępowania w sytuacji, kiedy Starosta wydał postanowienie z 7 marca 2022 r., na podstawie którego termin do wystąpienia z wnioskiem o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości został przywrócony, zaś Wojewoda nie rozpoznał merytorycznie sprawy w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na rzecz skarżących;

(2) art. 156 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a., poprzez wydanie postanowienia Starosty o odmowie przywrócenia terminu do wystąpienia z wnioskiem o zwrot nieruchomości, co stanowi o wydaniu decyzji z rażącym naruszeniem prawa, gdyż dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albowiem Starosta wydał w dniu 7 marca 2022 r. postanowienie, na mocy którego przywrócił ten termin skarżącej, postanowienie stało się ostateczne, weszło do obrotu prawnego

i wywołało skutki prawne;

(3) art. 136 ust. 3 i 7 u.g.n., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie z powodu uchybienia terminowi przez skarżącą, którego rozstrzygnięcia organy administracji nie mogły wydać z uwagi na to, że Starosta wydał postanowienie, na mocy którego przywrócił ten termin skarżącej; ponadto, organy administracji nie mogły oceniać w niniejszym postępowaniu kwestii dotyczącej uchybienia terminu do żądania zwrotu nieruchomości, jak też ewentualnych przyczyn tego uchybienia czy też winy skarżącej w niedochowaniu terminu na złożenie wniosku o zwrot nieruchomości z uwagi na to, że postanowienie o przywróceniu terminu z 7 marca 2022 r. znajdowało się w obrocie prawnym i było ostateczne; organ powinien rozpoznać sprawę merytorycznie w przedmiocie samego zwrotu nieruchomości, czego nie dokonał;

(4) art. 58 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie przez organy administracji, że należało ponownie rozpoznać wniosek skarżącej o przywrócenie terminu na zwrot nieruchomości wywłaszczonej w sytuacji, kiedy wniosek ten został rozpoznany a termin przywrócony na mocy postanowienia

z 7 marca 2022 r., a postanowienie to jest ostateczne i zrodziło skutki prawne dla stron postępowania;

(5) art. 77 § 1 w zw. z art. 8 k.p.a., poprzez zaniechanie obowiązku rzetelnego zebrania i dokonania wszechstronnej oceny całego materiału dowodowego w tym celowe pominięcie przez organy administracji postanowienia z 7 marca 2022 r.

o przywróceniu terminu

(6) art. 75 § 1 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie w swojej ocenie stanu faktycznego dowodu w postaci wydanego przez Starostę postanowienia

o przywróceniu terminu do wystąpienia z wnioskiem o zwrot nieruchomości, a przez to naruszenie zasady zaufania obywatela do władzy publicznej.

Ponadto, w odniesieniu do postanowienia Starosty z 7 września 2023 r., odmawiającego przywrócenia terminu do wystąpienia z wnioskiem o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości, skarżący podnieśli zarzuty naruszenia:

(7) art. 123 k.p.a. w zw. z art. 15 zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy COVID-19, poprzez pominięcie tego przepisu i nieprzywrócenie terminu, mimo że istniał taki prawny obowiązek;

(8) art. 58 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odmowę przywrócenia terminu do złożenia wniosku o zwrot przedmiotowej nieruchomości, w sytuacji, gdy stan faktyczny i prawny wskazywał na konieczność jego przywrócenia.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie decyzji organów obydwu instancji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, tj. orzeczenie o zwrocie nieruchomości lub uchylenie zaskarżonych decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Ponadto pełnomocnik zażądał stwierdzenia nieważności albo uchylenia postanowienia Starosty z 7 września 2023 r.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z 23 kwietnia 2024 r. (sygn. akt II SA/Lu 137/24) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z 29 grudnia 2023 r. oraz decyzję Starosty z 30 października 2023 r., a także postanowienia Starosty z 7 marca 2022 r. i z 7 września 2023 r. Ponadto Sąd zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że organom obu instancji umknęło przy wydawaniu zaskarżonej decyzji o umorzeniu postępowania, że Starosta wydał dwa odmienne postanowienia w sprawie przywrócenia spornego terminu: postanowieniem z 7 marca 2022 r. przywrócił termin, natomiast postanowieniem

z 7 września 2023 r. odmówił przywrócenia terminu. Tym samym, w obrocie prawnym pozostają dwa różne postanowienia w tej samej kwestii. Kwestia zachowania terminu do złożenia wniosku o zwrot jest zaś warunkiem formalnym rozpatrzenia tego wniosku. W związku z tym, w sytuacji, gdy w jednym postępowaniu zostały wydane dwa odmienne postanowienia w przedmiocie przywrócenia terminu, nie da się prawidłowo stwierdzić, czy wniosek o zwrot został skutecznie złożony (tj. w terminie), a w konsekwencji nie jest możliwe wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie (wydanie decyzji merytorycznej bądź umarzającej postępowanie czy ewentualnie wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania).

W wyniku skargi kasacyjnej, wniesionej przez Gminę L., wyrokiem

z 19 maja 2026 r. (sygn. I OSK 1626/26) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok z 23 kwietnia 2024 r. i przekazał sprawę sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadny okazał się zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 (dalej jako: p.p.s.a.) poprzez objęcie rozstrzygnięciem Sądu I instancji również postanowienia Starosty z 7 marca 2022 r. Sąd I instancji błędnie przyjął, że postanowienie Starosty z 7 marca 2022 r. pozostawało w granicach sprawy rozstrzyganej przez Sąd I instancji i mogło zostać objęte wydanym w tej sprawie wyrokiem. Postanowienie o przywróceniu terminu jest postanowieniem, na które nie służy zażalenie. Postanowienie Starosty z 7 marca 2022 r. zostało wyeliminowane z obrotu prawnego na skutek decyzji Wojewody z 11 kwietnia 2023 r. Decyzją tą Wojewoda rozpoznał odwołanie Gminy od decyzji Starosty z 17 lutego 2023 r. orzekającej o zwrocie na rzecz skarżących wywłaszczonej nieruchomości, przed wydaniem której Starosta postanowieniem z 7 marca 2022 r. przywrócił skarżącym termin do złożenia wniosku o zwrot. Mocą decyzji Wojewody z 11 kwietnia 2023 r. uchylona została decyzja Starosty z 17 lutego 2023 r. a sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

W związku z tym NSA wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę, Sąd

I instancji dokona kontroli legalności zaskarżonej decyzji Wojewody z 29 grudnia 2023 r., w pełnym zakresie, z uwzględnieniem powyższej oceny prawnej, odnosząc się przy tym do zarzutów zawartych w skardze, które nie stanowiły przedmiotu oceny w kontrolowanym wyroku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 190 p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W rozpoznawanej sprawie, argumentacja Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażona w ramach wiążącej oceny prawnej odnosi się przede wszystkim do kwestii istnienia w obrocie prawnym rozstrzygnięć organów dotyczących wniosku skarżących o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości. W ramach wiążącej oceny prawnej, Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że korzystne dla skarżących pierwsze rozstrzygnięcie – postanowienie Starosty z 7 marca 2022 r. zostało wyeliminowane z obrotu prawnego na skutek decyzji Wojewody z 11 kwietnia 2023 r., uchylającej decyzję Starosty z 17 lutego 2023 r. i przekazującej sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

W konsekwencji wiążącego stanowiska NSA, w sprawie nie występuje (błędnie dostrzeżona w poprzednim wyroku WSA w Lublinie) kolizja dwóch odmiennych rozstrzygnięć w sprawie wniosku o przywrócenie terminu. Jedynym pozostającym w obrocie prawnym rozstrzygnięciem pozostaje postanowienie Starosty z 7 września 2023 r., odmawiające przywrócenia skarżącym terminu do złożenia wniosku o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości.

Okolicznością bezsporną w sprawie jest to, że skarżący złożyli wniosek o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości po upływie terminu określonego w art. 136 ust. 7 u.g.n. Z uwagi na regulacje zawarte w przepisach odnoszących się do przeciwdziałania skutkom pandemii wirusa COVID-19, termin do złożenia wniosku o zwrot upływał ostatecznie z dniem 24 lipca 2020 r., a skarżący złożyli wniosek o zwrot dopiero w dniu 2 grudnia 2021 r. Obszerne wywody w tym zakresie zawiera uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, ich przytaczanie w tym miejscu jest zbędne.

Termin do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości określony w art. 136 ust. 7 u.g.n. ma charakter materialnoprawny, jego upływ skutkuje wygaśnięciem uprawnienia do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Skoro roszczenie o zwrot wygasło, nie ma możliwości jego uwzględnienia. Kwestia prawidłowej formy rozstrzygnięcia sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest dyskusyjna, ale w ocenie składu orzekającego w rozpoznawanej sprawie, właściwą formą jest decyzja o umorzeniu postępowania. Nie jest prawidłowym rozstrzygnięciem decyzja o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości – takie rozstrzygnięcie powinno być wydawane w sytuacji, gdy roszczenie jest dopuszczalne formalnie (w tym – zostało zgłoszone w terminie ustawowym), ale nie zostały spełnione przesłanki materialnoprawne jego uwzględnienia (w szczególności nie została spełniona przesłanka zbędności nieruchomości na cel publiczny stanowiący podstawę wywłaszczenia). Wygaśnięcie uprawnienia do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości skutkuje brakiem możliwości weryfikacji jego merytorycznej zasadności, zatem – brakiem możliwości wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. W konsekwencji – wszczęte postępowanie należy zakończyć formalnie – decyzją o jego umorzeniu.

Skoro jedynym pozostającym w obrocie prawnym rozstrzygnięciem jest postanowienie Starosty z 7 września 2023 r., odmawiające przywrócenia skarżącym terminu do złożenia wniosku o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości, prawidłowe są rozstrzygnięcia organów umarzające postępowanie w sprawie zwrotu, gdyż w sposób ostateczny i prawomocny przesądzono, że wniosek o zwrot został przez skarżących złożony po terminie i nie zostały spełnione przesłanki do jego przywrócenia.

Należy mieć na uwadze fakt, że o ile postanowienie o przywróceniu terminu nie podlega odrębnemu zaskarżeniu – można je zaskarżyć wyłącznie w odwołaniu od decyzji (co obszernie wyjaśniał NSA w uzasadnieniu wydanego w rozpoznawanej sprawie wyroku), o tyle na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie (art. 59 § 1 k.p.a., w tym przypadku – w zw. z art. art. 15 zzzzzn2 ustawy COVID-19), a następnie skarga do sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.).

Bezsporne jest, że skarżący nie zaskarżyli postanowienia Starosty

z 7 września 2023 r. – nie wnieśli ani zażalenia, ani skargi do sądu administracyjnego, choć postanowienie zawierało prawidłowe pouczenie o przysługującym środku zaskarżenia.

W ocenie składu orzekającego w rozpoznawanej sprawie, w sprawie sądowoadministracyjnej, której przedmiotem skargi jest decyzja umarzająca postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości wydana z powodu upływu terminu do złożenia wniosku o zwrot, wątpliwa jest dopuszczalność badania legalności postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Z jednej strony, taką możliwość wydaje się otwierać art. 135 p.p.s.a., stosownie do którego, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z drugiej jednakże strony, postanowienie o odmowie przywrócenia terminu jest zaskarżalne, zatem może być przedmiotem kontroli sądu w odrębnej sprawie sądowoadministracyjnej. Trudno znaleźć racjonalne argumenty za tym, aby w sytuacji, kiedy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych i nie zaskarżyła niekorzystnego dla niej postanowienia, miała możliwość kwestionowania jego legalności w sprawie, w której przedmiotem kontroli sądu jest decyzja, będąca konsekwencją ostatecznego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu. Należy przy tym mieć na uwadze, że o ile w przypadku postanowienia korzystnego dla strony (przywracającego termin), organ odwoławczy może dokonać weryfikacji tego postanowienia rozpatrując odwołanie, o tyle taka możliwość jest wykluczona w przypadku postanowienia o odmowie przywrócenia terminu. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie zawierają rozwiązania prawnego podobnego do tego, które jest przewidziane w art. 135 p.p.s.a. W konsekwencji, jeżeli postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie zostało zaskarżone, Wojewoda, rozpatrując odwołanie od decyzji umarzającej postępowanie, nie mógł ani uchylić tego postanowienia, ani pominąć go przy wydawaniu rozstrzygnięcia w postępowaniu odwoławczym. Innymi słowy: niezaskarżone postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, determinowało w istocie rozstrzygnięcie Wojewody – o utrzymaniu w mocy decyzji umarzającej postępowanie w sprawie zwrotu.

Tym niemniej jednak, przyjmując dopuszczalność weryfikacji postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu (postanowienia Starosty z 7 września 2023 r.), biorąc pod uwagę, że argumentacja dotycząca prawidłowością tego postanowienia znalazła się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewody z 29 grudnia 2023 r. oraz to, że postanowienie to przesądziło o przesłance kluczowej dla końcowego rozstrzygnięcia sprawy oraz uwzględniając wskazania zawarte w uzasadnieniu wydanego w rozpoznawanej sprawie wyroku NSA z 19 maja 2026 r., konieczne jest odniesienie się do zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentacji Wojewody co do zgodności z prawem odmowy przywrócenia skarżącym terminu do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.

W ocenie Sądu argumentacja Wojewody w tym aspekcie sprawy jest w pełni prawidłowa i zasadna.

Przedłożona przez B. B. (która w postępowaniu administracyjnym działała także jako pełnomocnik A. P.) dokumentacja medyczna niewątpliwie wskazuje na szereg schorzeń, na jakie cierpi skarżąca – neurologicznych, ortopedycznych i kardiologicznych. Schorzenia te występują jednak u skarżącej od wielu lat (co najmniej od 2013 r. – jak wynika z przedłożonej dokumentacji), nie mają więc charakteru nagłego. Schorzenia te nie stanowiły przeszkody dla podejmowania przez skarżącą aktywnego udziału w postępowaniu, w tym do reprezentowania drugiego wnioskodawcy, począwszy od złożenia w grudniu 2021 r. wniosku o zwrot, składanie pism procesowych i oświadczeń oraz środków zaskarżenia w toku tego postępowania. Schorzenia, na które powoływała się skarżąca nie stanowiły zatem takiej przeszkody, która obiektywnie uniemożliwiała złożenie wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, w terminie określonym przepisami prawa (do 24 lipca 2020 r.). Zasadnie wskazuje również Wojewoda, że schorzenia męża skarżącej nie mają związku z biegiem terminu do złożenia wniosku o zwrot, skoro przedłożona dokumentacja wskazywała, że występowały jesienią 2022 r., dwa lata po upływie terminu.

Niezasadne są również argumenty skarżącej, jakoby o braku jej winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o zwrot, przesądzały okoliczności związane z wystąpieniem pandemii koronawirusa COVID-19. Wojewoda trafnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (s. 9) powołuje się na ugruntowane stanowisko tutejszego sądu, w którym wielokrotnie wskazywano, że jakkolwiek stan epidemii wiązał się z licznymi ograniczeniami i utrudnieniami, to jednak nie przełożył się na paraliż funkcjonowania organów administracji publicznej, operatorów świadczących usługi pocztowe czy podmiotów udzielających świadczenia z zakresu opieki zdrowotnej. Nie zasługuje zatem na uwzględnienie twierdzenie skarżącej, jakoby okres pandemii skutkował "całkowitą izolacją od świata zewnętrznego" i "uniemożliwiał załatwienie jakichkolwiek spraw w urzędach".

W tej sytuacji prawidłowa jest konkluzja Wojewody, że przedstawione przez skarżącą argumenty nie stanowiły uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, nie było zatem podstaw do kwestionowania postanowienia Starosty z 7 września 2023 r., odmawiającego przywrócenia terminu.

Konkluzją powyższych rozważań jest stwierdzenie, że zaskarżona do sądu decyzja Wojewody jest zgodna z prawem, a zarzuty skargi są niezasadne.

O niezasadności zarzutów podniesionych w skardze (w szczególności wymienionych w pkt 1-6 powyżej) przesądza to, że pozostają one w sprzeczności z wiążącą oceną prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 maja 2026 r. Istota tych zarzutów sprowadza się do twierdzenia, że wobec istnienia w obrocie prawnym postanowienia Starosty z 7 marca 2022 r. o przywróceniu skarżącym terminu do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, niedopuszczalne było uznanie, że wniosek został złożony po terminie i odstąpienie z tego powodu od merytorycznego rozpoznania sprawy o zwrot nieruchomości. Jak już wyżej wskazano, w ramach wiążącej oceny prawnej, Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że korzystne dla skarżących pierwsze rozstrzygnięcie – postanowienie Starosty z 7 marca 2022 r. zostało wyeliminowane z obrotu prawnego na skutek decyzji Wojewody z 11 kwietnia 2023 r., uchylającej decyzję Starosty z 17 lutego 2023 r. i przekazującą sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W świetle tego stanowiska NSA, w sprawie nie występuje kolizja dwóch odmiennych rozstrzygnięć w sprawie wniosku o przywrócenie terminu. Jedynym pozostającym w obrocie prawnym rozstrzygnięciem pozostaje postanowienie Starosty z 7 września 2023 r., odmawiające przywrócenia skarżącym terminu do złożenia wniosku o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości.

Niezasadne są również podniesione w skardze zarzuty wobec postanowienia Starosty z 7 września 2023 r., odmawiającego przywrócenia terminu do wystąpienia z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Pomijając przedstawione wyżej zastrzeżenia co do dopuszczalności weryfikacji tego postanowienia w ramach rozpoznawanej sprawy, której przedmiotem jest kontrola decyzji umarzającej postępowanie w sprawie zwrotu, jak wskazano wyżej – stanowisko Wojewody co do prawidłowości (zgodności z prawem) postanowienia Starosty z 7 września 2023 r. jest w pełni zasadne i nie ma podstaw do jego kwestionowania.

Mając powyższe na uwadze, nie znajdując podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.