- Sygnatura akt
- II SA/Sz 153/26
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
- Rodzaj
- Wyrok
- Data orzeczenia
- 17 września 2026 r.
- Rozstrzygnięcie
- Oddalono skargę
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Nieruchomości i budowy
Sądy administracyjne
© autorzy OpenStreetMap
Spółka wskazała w formularzu ustawę o przekształceniu, sąd oddalił skargę na odmowę
Przejdź do orzeczenia, 18 min czytania
Spór
Spółka z o.o. domagała się przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, a organy odmówiły, bo nie jest osobą fizyczną ani następcą uprawnionego. Spółka twierdziła, że jej intencją była sprzedaż nieruchomości na podstawie art. 198g i następnych ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Ustalenia sądu
Wniosek dotyczący 28 nieruchomości złożono na druku odwołującym się do ustawy przekształceniowej, a opłatę skarbową uiszczono z tytułem wskazującym na przekształcenie. Użytkownikiem wieczystym w dniu wejścia w życie ustawy była inna spółka, a skarżąca nabyła prawo w 2008 r.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z 17 grudnia 2025 r.
Dlaczego
Sąd uznał, że wniosek wyznacza rodzaj sprawy i podstawę prawną, a spółka nie jest podmiotem uprawnionym do przekształcenia, bo jej poprzednik nie miał takiego prawa, a nieruchomość nie wchodzi w zakres wyjątków dla lokali i spółdzielni.
Dla firm
Wybór trybu nabycia we wniosku wiąże organ, więc strona, która chce kupić grunt w trybie sprzedaży z ustawy o gospodarce nieruchomościami, powinna to jasno wskazać już w formularzu.
Więcej o sprawie
Spółka złożyła wnioski dotyczące 28 nieruchomości, a każdy na druku powołującym ustawę z 29 lipca 2005 r. Sąd uznał, że organ był związany żądaniem strony.
Wójt wydał decyzję odmowną po ponad roku postępowania, a spółka twierdziła, że gdyby sprawa dotyczyła przekształcenia, wycena nieruchomości byłaby zbędna.
Spółki nie obejmuje bowiem treść ust. 2 ww. ustawy, to znaczy nie jest właścicielem lokalu, którego udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego, nie jest też następcą osoby fizycznej ani prawnej będącej właścicielem takiego lokalu.
- Rozstrzygnięcie
- Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
- Sygnatura
- II SA/Sz 153/26
Treść orzeczenia około 18 minut czytania
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szydłowski Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 17 września 2026 r. sprawy ze skargi F. Spółki z o.o. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 17 grudnia 2025 r., nr SKO.WE.444/3338/2025 w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 26 sierpnia 2025 r. nr [...] Wójt Gminy R. (dalej jako: "Wójt", "organ I instancji") odmówił wnioskodawcy Firmie L. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. (dalej jako: "spółka", "strona", "skarżąca") przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 316 m2 położonej w obrębie P. przy ul. [...], [...], gmina R., dla której Sąd Rejonowy w G. V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...], stanowiącej własność Gminy R..
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że spółka nie jest osobą fizyczną, ani następcą prawnym osoby fizycznej, w związku z czym nie jest uprawniona do skorzystania z możliwości przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Nie zostały zatem spełnione w sprawie przesłanki do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.
Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z 22 września 2025 r. wywiodła odwołanie od ww. decyzji Wójta, domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzuciła nierozpoznanie istoty sprawy, naruszenie art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8 i art. 9 k.p.a. oraz niezastosowanie art. 198g i następnych ustawy o gospodarce nieruchomościami wobec złożonego wniosku.
W uzasadnieniu odwołania strona podniosła, że w terminie zawitym określonym w art. 198g ustawy o gospodarce nieruchomościami złożyła wniosek, którego celem było skorzystanie z możliwości sprzedaży nieruchomości. Oczywistym zamiarem zarówno wnioskodawcy, jak i też organu było procedowanie w oparciu o przepis epizodyczny, gdyż zarówno w czasie składania wniosku, jak i obecnie przepisy ustawy nie przewidywały możliwości przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na rzecz osoby prawnej w innym trybie niż poprzez tryb opisany w art. 198g ustawy. Spółka wskazała, że organ prowadził postępowanie przez ponad rok, a obecnie wydał decyzję odmawiającą przekształcenia, powołując się na przepisy ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, które, co oczywiste, nie mogły mieć zastosowania. Co więcej, organ przeprowadził w sprawie czynności techniczne takie jak oszacowanie wartości nieruchomości. W przypadku gdyby organ zamierzał rozstrzygnąć sprawę w oparciu o przepisy ustawy o przekształceniu przeprowadzenie wyceny byłoby zbędne. Wycena była natomiast wymagana zgodnie z § 3 uchwały Rady Gminy R. nr [...] z dnia [...] grudnia 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków sprzedaży nieruchomości gruntowych na rzecz użytkowników wieczystych wydanej w oparciu o przepis art. 198g i 198i ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem strony, organ zobowiązany był stosując zasady ogólne postępowania administracyjnego do wydania decyzji zgodnej z zamiarem wnioskującej strony i zastosowanie przepisu prawa, który odpowiadałby woli wnioskodawcy i był zgodny z przebiegiem prowadzonego postępowania, a nie do znalezienia sposobu aby odmówić uwzględniania wniosku strony w oparciu o oczywisty przepis ustawy, dla którego zastosowania nie było konieczne wykonywanie wyceny nieruchomości.
Decyzją z dnia 17 grudnia 2025 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691; dalej "k.p.a.") oraz art. 1 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. z 2024 r. poz. 900), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium na wstępie odniosło się do zarzutu strony, iż organ I instancji nie rozpoznał istoty sprawy, gdyż celem złożonego przez stronę wniosku było skorzystanie z możliwości sprzedaży nieruchomości w oparciu o przepisy art. 198g i następne ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ odwoławczy stwierdził, że zarzut strony, iż Wójt rozpoznał sprawę niezgodnie z jej zamiarem nie zasługuje na uwzględnienie, wskazując, że tryby nabycia własności nieruchomości przez jej użytkownika wieczystego są zróżnicowane. Ustawodawca ustanowił różne instytucje, które pozwalają użytkownikowi wieczystemu na nabycie w miejsce użytkowania wieczystego - prawa własności. W zależności od rodzaju nieruchomości oraz chwili ustanowienia tego prawa użytkownik wieczysty może nabyć własność nieruchomości w jednym z poniżej wymienionych trybów:
a) w trybie administracyjnym na podstawie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności;
b) ex lege na podstawie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów;
c) w trybie cywilnoprawnym, bezprzetargowym, wskutek zawartej umowy sprzedaży na podstawie art. 32 i 37 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 ze zm., dalej "u.g.n.");
d) w trybie cywilnoprawnym, bezprzetargowym, wskutek zawartej umowy sprzedaży na podstawie art. 198g-198I u.g.n.
Z przedłożonych przez organ I instancji akt sprawy wynika, że spółka wystąpiła o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do 28 nieruchomości. Do wniosku załączono dowód uiszczenia opłaty skarbowej w kwocie 280,00 zł o tytule wpłaty "opłata od wniosku o przekształcenie Firma L. sp. z o.o.". Na skutek wezwania organu I instancji strona przedłożyła wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności odrębnie dla każdej nieruchomości na druku o nazwie "Wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości zgodnie z ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 900)". W toku postępowania, w pismach kierowanych do strony, m.in. w zawiadomieniach o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy organ I instancji wskazywał, że postępowanie prowadzone jest na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.
Z powyższego wynika, zdaniem Kolegium, że spółka dokonała wyboru pierwszego z wymienionych wyżej trybów nabycia własności nieruchomości, tj. trybu administracyjnego opartego o przepisy ustawy z dnia 29 lutego 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Powyższe potwierdza treść złożonego wniosku, jak również uiszczenie opłaty skarbowej od wniosku o przekształcenie.
Organ odwoławczy podkreślił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że w sytuacji wszczęcia postępowania na żądanie strony, treść zgłoszonego żądania określa rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania, a także wyznacza właściwą normę prawa materialnego lub procesowego, która będzie relewantna dla ustalenia zakresu podmiotowego i przedmiotowego postępowania. Organ administracji jest tym żądaniem związany, gdyż tylko i wyłącznie strona składająca podanie określa przedmiot swojego żądania i nim rozporządza. Innymi słowy, owo żądanie (wniosek) strony, wyznacza granice sprawy administracyjnej podlegającej załatwieniu w danym postępowaniu administracyjnym.
W ocenie Kolegium, na dzień wydania zaskarżonej decyzji brak było zatem wątpliwości co do treści żądania strony, która wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. W rozpoznawanej sprawie były to regulacje ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Strona we wniosku wprost wskazała, że wnosi o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, a po wezwaniu organu złożyła wniosek na druku, który w swej treści wprost wskazywał na żądanie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości zgodnie z ww. ustawą. Wniosek, sporządzony przez profesjonalnego pełnomocnika, nie budzi wątpliwości co do treści zawartego w nim żądania. W żaden sposób nie można wywieść, że intencją wnioskodawcy było wystąpienie z żądaniem sprzedaży nieruchomości na rzecz użytkownika wieczystego w trybie art. 198 g i następne u.g.n.
Zdaniem organu odwoławczego, błędne jest również stanowisko strony, że w przypadku gdyby organ zamierzał rozstrzygnąć sprawę w oparciu o przepisy ustawy o przekształceniu przeprowadzenie wyceny byłoby zbędne. W świetle bowiem art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości dla rozstrzygnięcia o przekształceniu prawa wieczystego użytkowania w prawo własności niezbędne jest określenie wartości nieruchomości będącej podstawą ustalenia opłaty za przekształcenie. Określenie tej wartości następuje na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego.
Organ odwoławczy stwierdził zatem, że organ I instancji prawidłowo - jako materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji - wskazał przepisy ustawy z dnia 29 lutego 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.
W dalszej części uzasadnienia Kolegium podało, że punktem wyjścia do oceny możliwości orzeczenia przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na gruncie ww. ustawy jest jej zakres podmiotowy, a zatem ustalenie czy wnioskodawca ma legitymację czynną umożliwiającą wystąpienie z takim wnioskiem.
Możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności została przyznana przez ustawodawcę nie tylko podmiotom, które były użytkownikami wieczystymi w dniu wejścia w życie ustawy, lecz również ich następcom prawnym. Rozszerzenie kręgu podmiotów uprawnionych do wystąpienia z wnioskiem o przekształcenie o następców prawnych, w tym o osoby prawne, nastąpiło ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw. Właśnie przepisy w tym brzmieniu zostały zaskarżone do Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13, stwierdził, że art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w zakresie, w jakim przyznaje prawo do przekształcenia osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia w dniu wejścia w życie ustawy z 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji orzeczenie to weszło w życie z dniem 17 marca 2015 r. i z tym dniem przepisy ustawy we wskazanym zakresie utraciły moc obowiązującą.
Organ odwoławczy przytoczył następnie aktualną treść art. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności i wyjaśnił, że jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 marca 2022 r., sygn. akt I OSK 422/19, wobec wskazanych zmian wprowadzonych ww. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z żądaniem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności skutecznie mogą wystąpić jedynie:
1) osoby fizyczne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikiem wieczystym zabudowanej nieruchomości na cele mieszkaniowe lub zabudowanej garażem, albo przeznaczonej pod tego rodzaju zabudowę oraz osoba fizyczna będąca w tym dniu użytkownikiem nieruchomości rolnej (zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy);
2) osoba fizyczna będąca w dniu 13 października 2005 r. użytkownikiem wieczystym nieruchomości niezależnie od jej przeznaczenia, jeżeli użytkowanie wieczyste uzyskała:
a) w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów przed 5 grudnia 1990 r.;
b) na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy - Dz. U. Nr 50, poz. 279 (art. 1 ust. 1a ustawy);
3) właściciele lokali (osoby fizyczne i prawne), których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego, pod warunkiem, że ich prawo użytkowania wieczystego spełnia warunki określone w punkcie 1 (art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy);
4) spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży, pod warunkiem, że ich prawo użytkowania wieczystego spełnia warunki określone w pkt 1 (art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy);
5) osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób wymienionych powyżej oraz osoby prawne będące następcami prawnymi osób prawnych, o których mowa w punkcie 3 i 4 powyżej.
W stanie prawnym obowiązującym po wejściu w życie ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego uprawnienie osób prawnych (pomijając spółdzielnie mieszkaniowe) do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przysługuje zatem tylko w jednym przypadku, a mianowicie gdy prawo to jest związane z własnością lokali jako odrębnym przedmiotem własności. W związku z treścią art. 1 ust. 1 ww. ustawy należy przy tym przyjąć, że chodzi w tym względzie o lokale mieszkalne. Tylko bowiem w takim przypadku wniosek następców prawnych takiej osoby prawnej mógłby zostać załatwiony pozytywnie.
W niniejszej sprawie, w dniu wejścia w życie ustawy o przekształceniu, tj. w dniu 13 października 2005 r. użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości było C. Spółka z o.o. z siedzibą w N. . Natomiast na podstawie umowy przeniesienia wieczystego użytkowania z dnia 27 listopada 2008 r. (akt notarialny Rep. ANr [...]) użytkownikiem wieczystym stała się skarżąca. Nieruchomość objęta wnioskiem jest niezabudowana. Spółka nie jest osobą fizyczną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny. Ponadto C. Spółka z o.o. również nie było osobą fizyczną. Skarżąca nie jest również następcą prawnym osób będących właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego ani spółdzielni mieszkaniowych będących właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży, gdyż żadnym z tych podmiotów nie było C. Spółka z o.o. Skarżąca nie jest zatem, zdaniem Kolegium, podmiotem uprawnionym do przekształcenia na podstawie ustawy przekształceniowej, jest bowiem osobą prawną, będącą następcą osoby prawnej, której nie przysługiwało prawo do przekształcenia.
W ocenie organu odwoławczego, prawidłowo zatem organ I instancji odmówił dokonania wnioskowanego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, gdyż nie zostały spełnione przesłanki do jego dokonania.
Pismem z 12 stycznia 2026 r. Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła skargę na ww. decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając jej:
1) nierozpoznanie istoty sprawy, poprzez wydanie rozstrzygnięcia ograniczającego się jedynie do stwierdzenia, że skarżący nie jest osobą fizyczną, bez podjęcia merytorycznej analizy jego wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, a ponadto odmówienie przekształcenia w oparciu o przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, tylko dlatego, że na gotowym formularzu, organ wskazał inną ustawę;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 198g i następnych przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzez ich niezastosowanie, skutkujące konsekwentną odmową przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oraz brakiem merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącego w tym zakresie;
3) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, poprzez jego niezastosowanie, a ewentualnie poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na pominięciu tej części normy prawnej, która wprost obejmuje osoby prawne jako następców prawnych podmiotów, o których mowa w art. 1 ust. 2 ustawy, i przyjęciu, że sam fakt nieposiadania przez skarżącego statusu osoby fizycznej wyklucza możliwość wystąpienia z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości;
4) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie wszystkich przepisów mających znaczenie dla uprawnień oskarżonego.
W uzasadnieniu skargi spółka wskazała, że wniosek o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości został złożony w terminie zawitym określonym przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ prowadzący postępowanie wezwał skarżącą do uzupełnienia druku o przekształcenie, a następnie prowadził postępowanie przez blisko rok i przeprowadził w sprawie czynności techniczne takie jak oszacowanie wartości nieruchomości, która to wycena była wymagana zgodnie z § 3 uchwały Rady Gminy R. nr [...] z dnia [...] grudnia 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków sprzedaży nieruchomości gruntowych na rzecz użytkowników wieczystych, wydanej w oparciu o przepis art. 198g i 198i u.g.n. W przypadku gdyby organ zamierzał rozstrzygnąć sprawę w oparciu o przepisy ustawy o przekształceniu przeprowadzenie wyceny byłoby zbędne.
Zdaniem skarżącej, wskazanie ustawy w formularzu nie może ograniczać prawa strony do przekształcenia ani uniemożliwiać organowi zastosowania wszystkich przepisów mających znaczenie dla wniosku. Skarżąca złożyła wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości i spełnia ustawowe przesłanki z art. 198g i następnych ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ, odmawiając rozpatrzenia wniosku w oparciu o przepisy korzystniejsze dla strony tylko z powodu wskazania przez niego samego w formularzu innej ustawy, nie rozpoznał istoty wniosku, ograniczył swoje rozstrzygnięcie do formalnej wykładni dokumentu i naruszył obowiązek rzetelnego działania.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej "p.p.s.a."), w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Sąd w pełni aprobuje stanowisko prawne przedstawione przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Kwestia kręgu podmiotów uprawnionych do żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności została kompleksowo przenalizowana przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13.
W wyroku tym Trybunał stwierdził m. in., że art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Zakwestionowana przez Trybunał treść art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości była następująca: osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności (ust. 1). Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a, oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2 (ust. 3).
Z kolei obowiązująca w dacie orzekania przez organy administracji w niniejszej sprawie treść tych przepisów była następująca: osoby fizyczne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod zabudowę na cele mieszkaniowe lub pod zabudowę garażami oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Przez nieruchomość rolną rozumie się nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem nieruchomości przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu na cele inne niż rolne (ust. 1). Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a, oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2 (ust. 3). Ponadto, z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, w prawo własności nieruchomości, mogą również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego oraz spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży (ust. 2).
W okolicznościach niniejszej sprawy, zdaniem Sądu, uznać należy, że skarżąca nie należy do kategorii podmiotów uprawnionych przez ustawodawcę do żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ww. przepisów.
Spółki nie obejmuje bowiem treść ust. 2 ww. ustawy, to znaczy nie jest właścicielem lokalu, którego udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego, nie jest też następcą osoby fizycznej ani prawnej będącej właścicielem takiego lokalu.
Jak wynika bowiem z okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, w dniu wejścia w życie ustawy o przekształceniu tj. w dniu 13 października 2005 r. użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości było C. Spółka z o.o. z siedzibą w N. . Natomiast na podstawie umowy przeniesienia wieczystego użytkowania z dnia 27 listopada 2008 r. użytkownikiem wieczystym stała się skarżąca. Nieruchomość objęta wnioskiem jest niezabudowana, zaś ani skarżąca, ani ww. C. nie jest osobą fizyczną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny. Skarżąca nie jest również następcą prawnym osób będących właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego, ani spółdzielni mieszkaniowych będących właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży, gdyż żadnym z tych podmiotów nie było C. Spółka z o.o.
Mając na uwadze powyższe za słuszne należy uznać stanowisko Kolegium, iż skarżąca nie jest podmiotem uprawnionym do przekształcenia na podstawie ustawy przekształceniowej, jest bowiem osobą prawną, będącą następcą osoby prawnej, której nie przysługiwało prawo do przekształcenia.
Odnosząc się z kolei do zarzutu odmówienia przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w oparciu o przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, podczas gdy, jak twierdzi spółka, celem złożonego przez nią wniosku było skorzystanie z możliwości sprzedaży nieruchomości w oparciu o przepisy art. 198g i następne ww. ustawy, należy stwierdzić, iż jest on nieuzasadniony.
Z przedłożonych do akt sprawy dokumentów wynika, że spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wystąpiła o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do 28 nieruchomości, przedkładając wniosek odrębnie dla każdej nieruchomości na druku o nazwie "Wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości zgodnie z ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 900)". Tym samym uznać należy, że spółka dokonała wyboru jednego z kilku trybów nabycia własności nieruchomości, tj. trybu administracyjnego opartego o przepisy ustawy z dnia 29 lutego 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.
W związku z powyższym zgodzić się należy ze stanowiskiem Kolegium, że w sytuacji wszczęcia postępowania na żądanie strony, treść zgłoszonego żądania określa rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania, a także wyznacza właściwą normę prawa materialnego lub procesowego, która będzie relewantna dla ustalenia zakresu podmiotowego i przedmiotowego postępowania. Oznacza to, że organ jest związany żądaniem strony i nie może w jakimkolwiek zakresie modyfikować wniosku i wskazanej w nim podstawy prawnej. Tym samym organ słusznie rozpoznał sprawę w zakresie oznaczonym przez stronę postępowania, tj. na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 lutego 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. W żaden zatem sposób nie można wywieść, że intencją wnioskodawcy było wystąpienie z żądaniem sprzedaży nieruchomości na rzecz użytkownika wieczystego w trybie art. 198 g i następne ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Podsumowując, Sąd, badając poszczególne zarzuty skargi, nie znalazł podstaw do uznania ich za uzasadnione, w tym także zarzutu w zakresie przeprowadzenia niewystarczającego postępowania wyjaśniającego. Zdaniem Sądu, organy orzekające w rozpatrywanej sprawie dokonały stosownej, kompleksowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego oraz odniosły się do zarzutów skarżącej, swoje stanowisko przedstawiając w przekonującym uzasadnieniu decyzji.
Z tych też względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Podstawa prawna: Dz.U. 2024 poz 900 art. 1 ust. 1-3; Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (t. j.)
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.