Zarzut przedawnienia szczepień czteroletniego dziecka. Sąd oddalił skargę zobowiązanej

Skarga S. S. (dalej jako: "zobowiązana", "strona", "skarżąca") dotyczy postanowienia Warmińsko-Mazurskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (dalej jako: "PWIS", "organ odwoławczy", "organ") z 12 marca 2026 r. utrzymującego w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w E. (dalej jako: "PPIS", "organ I instancji", "wierzyciel") z 7 stycznia 2026 r. w przedmiocie oddalenia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym.

Z przekazanych sądowi wraz ze skargą akt sprawy wynika, że PWIS (wskutek przekazania sprawy według właściwości) prowadzi wobec zobowiązanej postępowanie egzekucyjne na podstawie wystawionego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w N. tytułu wykonawczego z 3 grudnia 2024 r., nr [...] obejmującego wykonanie ustawowego obowiązku polegającego na poddaniu dziecka R. C., urodzonego [...] 2021 r. (dalej jako: "dziecko") obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko: wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (dalej zbiorczo: "chorobom zakaźnym").

W piśmie z 23 kwietnia 2024 r. zobowiązana zgłosiła zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Powołała się na przedawnienie obowiązku poddawania się szczepieniom ochronnym, wskazując na przedział wiekowy, w którym należy podać szczepionkę oraz brak wymagalności obowiązku szczepienia. Podniesiony w piśmie zarzuty wierzyciel zakwalifikował jako: zarzut wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części z art. 33 §2 pkt 5 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2025 r. poz. 132, ze zm.), dalej jako: "u.p.e.a.", oraz braku wymagalności obowiązku z art. 33 §2 pkt 6 u.p.e.a. Następnie opisanym na wstępie postanowieniem z 7 stycznia 2026 r. zarzuty te oddalił.

Po rozpatrzeniu zażalenia PWIS wydał zaskarżone postanowienie, w którym stwierdził zasadność oddalenia przez PPIS ww. zarzutów.

Organ zauważył, że niewymagalność oznacza że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może być on egzekwowany w danym momencie ze względu np. na odroczenie terminu wykonania. Wskazał na treść art. 17 ust. 10 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2025 r. poz. 1675, ze zm.), dalej jako: "u.z.z.z.", oraz §3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2025 r. poz. 782), dalej jako: "rozporządzenie MZ", uregulowano przedział czasu, w którym jest wymagane zrealizowanie obowiązku szczepienia. Podkreślił, że wyznaczenie maksymalnego terminu wykonania obowiązku szczepienia nie oznacza, że dopiero po upływie tego terminu obowiązek jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej. Określenie, czy szczepienie obowiązkowe może zostać przeprowadzone, a także kiedy powinno zostać przeprowadzone ustawodawca pozostawił decyzji lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. PWIS wyjaśnił, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu przez osoby określone w rozporządzeniu MZ aktualizuje się w terminie wskazanym przez lekarza - w powiadomieniu wysłanym przez niego do tych osób albo ich opiekunów prawnych lub faktycznych do poddania się w wyznaczonym w nim terminie badaniu kwalifikacyjnemu do szczepienia i samemu szczepieniu, pod warunkiem jednak, że w wyniku badania kwalifikacyjnego nie stwierdzono istnienia przesłanek zdrowotnych do czasowego lub długotrwałego odroczenia przeprowadzenia tego szczepienia albo ewentualnego przedstawienia zaświadczenia o wcześniejszym poddaniu się temu szczepieniu w ramach szczepień zalecanych. Obowiązek ten staje się egzekwowalny w chwili wejścia osoby objętej obowiązkiem w granice wiekowe zakreślone przez ustawę.

Badanie lekarskie powinno zostać zakończone wydaniem zaświadczenia o przeprowadzonej kwalifikacji. W przypadku, w którym przeprowadzone lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, obowiązkiem lekarza jest skierowanie osoby objętej obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.z.z.z). Zatem jedynie w wyniku przeprowadzenia lekarskiego badania kwalifikacyjnego możliwe jest stwierdzenie wystąpienia przeciwwskazań wynikających ze stanu zdrowia dziecka, które uniemożliwiłyby wykonanie obowiązkowych szczepień ochronnych. W sprawie zobowiązana nie przedstawiła żadnego zaświadczenia lekarskiego uzasadniającego odroczenie wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych wobec dziecka. Stąd w ocenie organu odwoławczego obowiązek szczepień jest wymagalny.

Następnie PWIS zauważył, że na dzień wystawienia tytułu wykonawczego z 3 grudnia 2024 r., jak i na dzień zgłoszenia przez zobowiązaną zarzutów w piśmie z 23 kwietnia 2025 r. postępowanie egzekucyjne obejmowało obowiązek poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym. Zarówno w powyższych datach, jak i na dzień wydania niniejszego postanowienia nie istniała podstawa do uznania że w/w obowiązek wygasł - z uwagi na to, że dziecko zobowiązanej [...] 2025 r. ukończyło 4 rok życia i przez ten okres nie zostało zaszczepione przeciw dwóm chorobom zakaźnym, którym można zapobiegać poprzez szczepienia ochronne. Organ podał, że dziecko strony znajduje się w przedziale wiekowym zakreślonym przez rozporządzenie MZ, w którym to powinien być zrealizowany obowiązek szczepień wskazany w tytule wykonawczym. Schematy obowiązkowych szczepień ochronnych dzieci i młodzieży obejmujące liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia podstawowego lub przypominającego, z uwzględnieniem wieku osoby objętej obowiązkiem szczepienia, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia MZ (§3 ust. 2). Szczepienia przeciwko chorobom wymienionym w/w tytule wykonawczym są więc w dalszym ciągu objęte obowiązkiem. Obowiązek ten może ustać przez jego wykonanie lub wystąpienie trwałego, udokumentowanego przeciwwskazania lekarskiego. Organ odwoławczy zauważył, że z akt sprawy nie wynika, aby którakolwiek z tych sytuacji miała miejsce.

PIWS zauważył, że wbrew twierdzeniom zobowiązanej w tytule wykonawczym z 3 grudnia 2024 r. jako akt normatywny będący podstawą egzekwowanego obowiązku wskazany jest art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 u.z.z.z. oraz rozporządzenie MZ a nie rozporządzenie Ministra Zdrowia z 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych i Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego. Z kolei rozporządzenie Ministra Zdrowia 27 września 2023 r. wydane zostało na podstawie art. 17 ust. 10 u.z.z.z. i jest wynikiem realizacji zaleceń wynikających z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 9 maja 2023 r., SK 81/19.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona wniosła o uchylenie w całości postanowień wydanych w obu instancjach oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów prawa mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:

1. naruszenie art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 11 u.z.z.z. w zw. z rozporządzeniem MZ poprzez wyprowadzenie terminów wymagalności poszczególnych szczepień z rozporządzenia MZ, mimo że zostało ono wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej, jak również poprzez prowadzenie egzekucji, mimo że obowiązek wygasł,

2. naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1b u.z.z.z. w zw. z §3 rozporządzenia MZ poprzez uznanie, że obowiązek szczepień ochronnych u dziecka w zakresie podania poszczególnych dawek szczepionek jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez niego przedziału wiekowego, mimo że rozporządzenie MZ zostało wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej,

3. naruszenie art. 124 §1 i 2 z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691, ze zm.), dalej jako: "k.p.a." w zw. z art. 107 §3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia aktu prawnego, z którego wynika wymagalność obowiązku podania dziecku poszczególnych dawek szczepionek, dowodów na których oparł się organ oraz dowodów, którym odmówił wiary stwierdzając, że obowiązek zaszczepienia przeciwko chorobom wymienionym w tytule wykonawczym jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej,

4. naruszenie art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz.U. z 1993 r. nr 61 poz. 284, ze zm.), dalej jako: "Konwencja", oraz art. 31 ust. 1 w. zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącej prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia.

Nadto strona wniosła o:

- zwrócenie się z pytaniem do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności z Konstytucją: §2 rozporządzenia MZ jako niezgodnego z art. 2, art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz art. 17 ust. 1, 10 pkt 1 i pkt 2, ust. 11 u.z.z.z. z art. 2, art. 30, art. 31 ust. 1, 2, 3, oraz art. 68 ust. 1, 2, 3, art. 87 ust. 1 Konstytucji RP oraz wydanego z przekroczeniem delegacji ustawowej zawartej w art. 17 ust. 10 u.z.z.z. oraz w zakresie, w jakim nie przewidują one wolności wyboru rodziców w zakresie szczepień, tak jak to jest w większości krajów Unii Europejskiej, braku właściwego rejestru powikłań tzw. NOP, braku celowego funduszu przeznaczonego na wsparcie finansowe, rehabilitację osób, u których wystąpiły powikłania, jak i w zakresie, w jakim to Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu czy też Minister Zdrowia w formie rozporządzenia MZ Program Szczepień Ochronnych na dany rok, wykaz chorób, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek przez co rozstrzyga o wolnościach obywatelskich z pominięciem ustawy,

- ewentualnie o zwrócenie się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wykładnię treści art. 8 ust. 1 Konwencji, czy system przymusu szczepień ochronnych państwa członkowskiego Unii Europejskiej, który nie przewiduje systemu odszkodowawczego dla dzieci rodziców dotkniętych powikłaniami poszczepiennymi nie stanowi naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji.

W uzasadnieniu zarzutów strona podniosła, że rozporządzenie MZ w sprawie obowiązkowych szczepień zostało wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej, z uwagi na brak uwzględnienia jakichkolwiek danych epidemiologicznych, tj. zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia (brak analizy zachorowalności na daną chorobę, brak zaleceń WHO w kierunku przymusu jakichkolwiek szczepień, z uwagi na możliwość wystąpienia NOP). Wskazała także na orzeczenie TK z dnia 9 maja (nie podano dokładnej daty wydania orzeczenia i jego sygnatury), gdzie zakwestionowano komunikat GIS jako źródło obowiązku w demokratycznym państwie prawa. Skarżąca zwróciła uwagę, że szczepionki nie są badane w zestawieniu z prawdziwym placebo, nie ma również badań dotyczących bezpieczeństwa podanych wszystkich dawek szczepień, których liczba zmienia się. Nadmieniła, że skoro w 25 krajach europejskich szczepienia są dobrowolne bez szkody dla zdrowia publicznego, to ustawodawca naruszył zasadę proporcjonalności wprowadzając obowiązek szczepień bez merytorycznego uzasadnienia, mimo podobnej sytuacji epidemiologicznej.

Zdaniem strony zaskarżone przepisy, jak i §2 rozporządzenia MZ naruszają również art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zakresie, w jakim nakładają obowiązki na obywateli określone w komunikacie GIS bez rozważanie innych rozwiązań w tym przedmiocie, które bazowałyby na dobrowolności szczepień i świadomej zgodzie na wykonanie tej procedury medycznej przewidzianej przez art. 16 ustawy o prawach pacjenta, jak i bez analizy przesłanych zawartych w treści art. 17 ust. 10 u.z.z.z.

Z ostrożności procesowej strona podniosła, że obowiązek poddawania się szczepieniom ochronnym określony w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z. został doprecyzowany w załączniku do rozporządzenia MZ, zaś Inspektor Sanitarny w żaden sposób nie przeanalizował kwestii, że szczepienia, do których wykonania wzywa są przedawnione w świetle schematu Ministra Zdrowia, gdyż należy je wykonać w zakresie dawki podstawowej do 7, 12 i 18 miesiąca życia. Powyższe jest obowiązkiem organu administracji. Zgodnie z wydanym schematem szczepień poszczególne dawki szczepionek przedawniają się w różnych terminach. W tej sytuacji zdaniem strony doszło do przedawnienia obowiązku zaszczepienia dziecka, które ukończyło już 6 lat, w stosunku do dawek szczepionek, których podania domaga się wierzyciel w niniejszym postępowaniu.

W odpowiedzi na skargę PWIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. jego zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Stosownie do art. 3 §2 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. Zgodnie natomiast z art. 134 §1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z przepisów p.p.s.a. wynika, że zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 §1 p.p.s.a.). W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu sąd oddala skargę w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Zaskarżone postanowienie PWIS zostało wydane w przedmiocie zarzutów wniesionych w sprawie egzekucji administracyjnej, prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez PPIS, w związku z niedopełnieniem obowiązku o charakterze niepieniężnym – poddania przez skarżącą małoletniego syna obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko gruźlicy i wirusowemu zapaleniu wątroby typu B.

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie wbrew twierdzeniom strony odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 33 §1 i §2 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Wniesiony w niniejszej sprawie zarzut oparty został na podstawach opisanych w art. 33 §2 pkt 5 i 6 lit. c u.p.e.a. Sprowadzały się one do braku wymagalności obowiązku poddania małoletniego dziecka skarżącej szczepieniom ochronnym z uwagi na określenie obowiązku w rozporządzeniu MZ, które w ocenie skarżącej przekracza delegację ustawową oraz do wygaśnięcia obowiązku z uwagi na jego przedawnienie względem małoletniego syna. W ocenie sądu zarzuty te organy sanitarne zasadnie uznały za niezasługujące na uwzględnienie.

Wyjaśnić należy po pierwsze, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika z mocy prawa. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z. osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane, na zasadach określonych w ustawie, do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 ww. ustawy jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. W przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w art. 5 ust. 1 u.z.z.z. ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad małoletnim, o czym stanowi art. 5 ust. 2 ustawy. Realizację natomiast obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym konkretyzują przepisy rozdziału 4 regulującego szczepienia ochronne. Również art.

Należy również zauważyć, że Minister Zdrowia wydał na mocy delegacji ustawowej, zawartej w art. 17 ust. 10 u.z.z.z. najpierw rozporządzenie z 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 753), a następnie na skutek wyroku z 9 maja 2023 r. Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt SK 81/19, wydał rozporządzenie z 27 września 2023 r. (mające zastosowanie w sprawie), które weszło w życie w dniu 1 października 2023 r. i które określa dawki, wiek dziecka i termin wykonania szczepienia.

Co istotne, prawodawca nie wskazał na konkretny termin wymagalności obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym, lecz przyjął, że obowiązek będzie realizowany w okresie jego aktualności, w ustawowo określonym trybie oraz z poszanowaniem zaleceń określanych Programem Szczepień Ochronnych na dany rok. Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika więc z mocy przepisów ustawowych, który egzekwowany jest bez konieczności wydawania w tym przedmiocie jakiegokolwiek aktu administracyjnego, tj. decyzji czy postanowienia. Wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym, co oznacza, że wynikający z przepisów prawa obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie wywołuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem jest przymusowe dochodzenie poddania dziecka szczepieniu ochronnemu (por. wyrok NSA z 1 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 745/12).

Nadto w §3 rozporządzenia MZ wymienione zostały grupy osób (dzieci i młodzież) obowiązane do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, w tym: (-) przeciwko gruźlicy – dotyczy dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 15 roku życia, (-) przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B – od dnia urodzenia do ukończenia 19 roku życia. Przy czym należy zauważyć, że wyznaczony maksymalny termin wykonania obowiązku szczepienia nie oznacza, że dopiero po upływie tego terminu obowiązek jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej. Wyznaczenie maksymalnej granicy wieku przy obowiązującej regulacji ustawowej Programu Szczepień Ochronnych nie pozwala na określenie przez zobowiązanego lub osoby odpowiedzialnej za wykonanie obowiązku przez zobowiązanego, czasu poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu. Wyznaczony okres, w którym powinny zostać podane dzieciom poszczególne dawki szczepionki, jest wiążący i stanowi o wymagalności obowiązku. Niewykonanie natomiast obowiązku stanowi podstawę do podjęcia czynności egzekucji administracyjnej i zastosowania środka egzekucyjnego, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym już wyroku z 1 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 745/12.

Wyjaśnić też należy, że zgodnie z art. 17 ust. 2 u.z.z.z. wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Z powyższego wynika zatem jednoznacznie, że o możliwości przeprowadzenia szczepienia każdorazowo decyduje lekarz przeprowadzający kontrolne badanie kwalifikacyjne. Zgodnie z art. 17 ust. 3 i 4 u.z.z.z. lekarskie badanie kwalifikacyjne bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne, co nie oznacza, że badanie kwalifikacyjne oraz jego wyniki dotyczące ewentualnych przeciwwskazań stanowią przesłankę, od której zależy powstanie obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu. Wykonanie szczepienia może zostać odroczone przez lekarza, do czasu ustania przeciwwskazań zdrowotnych. Dzieci, u których istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia powikłań poszczepiennych, są zwolnione z obowiązku poddawania się szczepieniom ochronnym. W przypadku przeciwwskazań budzących wątpliwości, lekarz POZ kwalifikuje dzieci do konsultacji specjalistycznej. W wówczas, zgodnie z §11 rozporządzenia MZ lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej wynik konsultacji specjalistycznej, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. Specjalista powinien również ustalić indywidualny program szczepień, ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek.

Ustawodawca pozostawił więc (jak zauważył organ odwoławczy) decyzji lekarza POZ czy też lekarza specjalisty, jeśli tak konsultacja jest wymagana określenie zgodnie z aktualną wiedzą medyczną i wytycznymi merytorycznymi zawartymi w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, czy szczepienie obowiązkowe może zostać przeprowadzone, a także kiedy powinno zostać przeprowadzone, co tym samym aktualizuje obowiązek wykonania szczepienia. Lekarz sprawozdający organowi Państwowej Inspekcji Sanitarnej stan zaszczepienia osób objętych przez niego podstawową opieką zdrowotną przekazuje jednocześnie informację o osobach, które pomimo wysłanych do nich powiadomień nie poddały się szczepieniom obowiązkowym w terminach wskazanych w powiadomieniu.

W rozporządzeniu MZ wśród chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych wymieniono zatem także te, których brak w zakresie obowiązkowych szczepień ochronnych stwierdzono w odniesieniu do dziecka skarżącej, tj. przeciwko gruźlicy i wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (§2 pkt 2 i 12 w zw. z §3 ust. 1 pkt 1 i 7 rozporządzenia MZ). Jak wynika również z akt sprawy, dziecko skarżącej (jak słusznie zauważył organ odwoławczy) znajduje się w przedziale wiekowym osób objętych obowiązkowymi szczepieniami przeciwko ww. chorobom zakaźnym, którym można zapobiegać poprzez szczepienia ochronne (ur. się bowiem [...] 2021 r., a w dniu [...] 2025 r. ukończyło 4 rok życia). Zgodnie natomiast ze schematem obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży, stanowiącym załącznik nr 1 do ww. rozporządzenia MZ obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym przeciwko tym chorobom obejmuje szczepienia podstawowe (pkt I). W tytule wykonawczym z 3 grudnia 2024 r. wierzyciel prawidłowo zatem wskazał, że obowiązek podlegający egzekucji administracyjnej wynika z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz ust. 2 i art. 17 ust. 1 u.z.z.z. oraz rozporządzenia MZ (gdzie określono już szczegółowo w §2 pkt 2 i pkt 12, jak również §3 ust. 1 pkt 1 i 7, że dotyczy on, m.in. gruźlicy i wirusowego zapalenia wątroby typu B). Prawidłowo organy sanitarne przyjęły zatem, że wskazany obowiązek wobec małoletniego dziecka skarżącej istniał i był wymagalny w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Jak wynika ponadto z akt sprawy, do dnia wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia skarżąca nie przedstawiła żadnego dokumentu poświadczającego wykonanie obowiązkowych szczepień ochronnych małoletniego dziecka. Nie przedłożyła także dokumentu wystawionego przez lekarza POZ (lekarza specjalistę) dotyczącego braku kwalifikacji do szczepień ochronnych jej syna z uwagi na określone przeciwskazania zdrowotne. Co istotne też, dziecko strony (urodzone [...] 2021 r.) w momencie wydawania tytułu wykonawczego w dniu 3 grudnia 2024 r. było w wieku 3 lat, zatem wierzyciel mógł domagać się wykonania obowiązku, gdyż szczepienie nie zostało wykonane w terminie określonym w obowiązującym schemacie tj. w przypadku gruźlicy (od dnia urodzenia do ukończenia 15 roku życia), zaś w przypadku wirusowego zapalenia wątroby typu B (od dnia urodzenia do ukończenia 19 roku życia). Obowiązek szczepień ochronnych u dziecka skarżącej był zatem wymagalny, a zatem prawidłowo organy sanitarne stwierdziły, że obowiązek ten – wbrew twierdzeniom skarżącej - nie uległ przedawnieniu (a tym samym wygaśnięciu).

Uwzględniając powyższe należy wskazać, że dziecko skarżącej nie zostało poddane obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Tym bardziej, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym przeciwko chorobom zakaźnym obejmuje zarówno szczepienia podstawowe (tak jak w tej sprawie), jak i szczepienia przypominające. Aktualny pozostaje zatem obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym, będący przedmiotem egzekucji administracyjnej w kontrolowanej sprawie. Skarżąca, jak już wspomniano wcześniej (pomimo, że dziecko strony z uwagi na fakt urodzenia [...] 2021 r. oraz treść przywołanych już wcześnie przepisów prawa, tj. §3 ust. 1 pkt 1 i 7 rozporządzenie MZ znajduje się w przedziale wiekowym, w którym to powinien być zrealizowany obowiązek szczepień) nie wykonała obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Skarżąca nie poddała również dziecka badaniu kwalifikacyjnemu w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowych szczepień przeciw chorobom zakaźnym (dawek przypominających). Nie przedstawiła również stosownego zaświadczenia lekarskiego (z konsultacji specjalistycznej) uzasadniającego odroczenie wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych wobec dziecka. Jak zauważył też słusznie organ II instancji w odpowiedzi na skargę, że poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. Tylko bowiem w tym trybie następuje określenie czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Jak wskazuje się bowiem w orzecznictwie obowiązek rodziców poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym jest obowiązkiem prawnym (a tego obowiązku skarżąca również nie zrealizowała), od którego uwolnić mogą jedynie konkretne przeciwwskazania lekarskie do szczepienia (por. wyrok NSA z 24 września 2024 r., sygn. akt II GSK 957/24). Zauważyć również należy, że konieczność wykonania takiego badania bezpośrednio przed wykonaniem szczepienia powoduje, że odmowa wzięcia w nim udziału uniemożliwia wykonanie szczepienia. Jest zatem w istocie odmową poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu. Należy też pamiętać, że to na opiekunie prawnym (rodzicach) spoczywa obowiązek zgłoszenia się z dzieckiem do lekarza sprawującego nad nim opiekę profilaktyczną w celu przeprowadzenia badań kwalifikacyjnych w celu potwierdzenia bądź wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Tym samym nie było żadnych przeciwwskazań (wbrew twierdzeniu strony) do poddania dziecka szczepieniu. Należy też zgodzić się z organem odwoławczym, który w odpowiedzi na skargę wskazał, że poszczególne terminy określone w §3 rozporządzenia MZ nie powinny być rozumiane jako dające skarżącej prawo do samodzielnego wyznaczenia momentu, w którym ma dojść do zaszczepienia dziecka, a tym bardziej, jako terminy, których upływ stanowi dopiero o wymagalności tego obowiązku. Niweczyłoby to cele, którymi kierował się ustawodawca, wprowadzając szczepienia obowiązkowe, tj. zapobieganie oraz zwalczanie zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, w tym podejmowania działań przeciwepidemicznych i zapobiegawczych oraz uodpornienia osób podatnych na zakażenie (por. wyrok NSA z 7 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 459/20). Należy też wskazać, że obowiązek poddania dziecka szczepieniu staje się egzekwowalny w chwili wejścia osoby objętej obowiązkiem w granice wiekowe zakreślone przez ustawę - w tym bowiem okresie obowiązkowe szczepienia ochronne powinny zostać wykonane. Powyższe oznacza (jak słusznie przyjęły organy), że dziecko skarżącej urodzone [...] 2021 r. nadal podlega obowiązkowemu szczepieniu przeciwko ww. chorobom. Należy zatem raz jeszcze podkreślić, że zarówno w dacie wystawienia upomnienia (tj. 14 listopada 2024 r.), tytułu wykonawczego (tj. 3 grudnia 2024 r.) jak i na dzień wniesienia zarzutów (tj. 23 kwietnia 2025 r.) oraz wydania zaskarżonego postanowienia (tj. 12 marca 2026 r.), jak i poprzedzającego je rozstrzygnięcia I instancyjnego (tj. 7 stycznia 2026 r.) wymienione w tytule wykonawczym szczepienia były w stosunku do dziecka skarżącej (wbrew twierdzeniu strony) obowiązkowe i wymagalne a postępowanie egzekucyjne obejmowało obowiązek poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym. W powyższych zatem datach nie istniała też podstawa do uznania że w/w obowiązek wygasł - z uwagi na to, że dziecko zobowiązanej [...] 2025 r. ukończyło 4 rok życia i przez ten okres nie zostało zaszczepione przeciw dwóm chorobom zakaźnym, którym można zapobiegać poprzez szczepienia ochronne.

Badając zgodność z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia w kontekście podniesionych przez skarżącą zarzutów, sąd dokonał również oceny czy rozporządzenie MZ, którego przepisy (oprócz u.z.z.z.) stanowiły podstawę prawną nałożonego na skarżącą obowiązku niepieniężnego poddania małoletniego dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym, zostało wydane w zgodzie z delegacją ustawową określoną w przepisie art. 17 ust. 10 u.z.z.z., a w szczególności z uwzględnieniem danych epidemiologicznych dotyczących zachorowań, aktualnej wiedzy medycznej oraz zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia. Jak zauważył bowiem w wyroku z 29 lipca 2026 r. WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 281/26 (też wyrok WSA w Poznaniu z 16 lipca 2026 r., sygn. akt I SA/Po 686/26) z powszechnie dostępnej dokumentacji urzędowej opublikowanej na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji - projekt rozporządzenia MZ został poddany konsultacjom i zaopiniowaniu przez: Naczelną Izbę Lekarską, Naczelną Izbę Pielęgniarek i Położnych, Naczelną Radę Aptekarską, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego, Polskie Towarzystwo Pediatryczne, Polskie Towarzystwo Wakcynologii oraz Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Nadto w ramach konsultacji publicznych uwagi do projektu zgłosili: pełnomocnik Ogólnopolskiego Stowarzyszenia [...], Fundacja [...] oraz Podmiot A. W świetle powyższego sąd ten przyjął, że uchwalając przedmiotowe rozporządzenie Minister Zdrowia nie tylko uwzględnił treść wyroku TK z 9 maja 2023 r., sygn. akt SK 81/19 (gdzie zakwestionowano jak wskazała skarżąca komunikat GIS jako źródło obowiązku szczepienia w demokratycznym państwie prawa), ale i uwzględnił dane epidemiologiczne dotyczące zachorowań, aktualną wiedzę medyczną oraz zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia – zgodnie z tym na co wskazały organy orzekające w sprawie. Tym samym, sąd nie znalazł podstaw, by przyjąć, że stanowiska wskazanych wyżej podmiotów publicznych nie opierały się na danych epidemiologicznych dotyczących zachorowań oraz aktualnej wiedzy medycznej popartych zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16 lipca 2026 r. sygn., akt I SA/Po 686/26). Tym samym za bezpodstawne uznać należało również twierdzenia skarżącej odnośnie braku uwzględnienia danych epidemiologicznych przy wydawaniu rozporządzenia MZ.

Mając na uwadze dotychczasowe rozważania za bezpodstawny należało uznać także zarzut (sformułowany w treści uzasadnienia do punktu I) niewymagalności obowiązku szczepienia dziecka skarżącej, bowiem organy obu instancji powołały się na rozporządzenie Ministra Zdrowia z 18 sierpnia 2011 r. w sprawie szczepień ochronnych w związku z komunikatem Głównego Inspektora Sanitarnego, który w świetle wyroku TK z 9 maja 2023 r., sygn. SK 81/19 nie zalicza się do aktów prawa powszechnie obowiązującego. Wskazać bowiem należy, że tytuł wykonawczy z 3 grudnia 2024 r. wbrew twierdzeniu strony został oparty o rozporządzenie z 29 września 2023 r. a nie 18 sierpnia 2011 r. (czyli zakwestionowanego przez TK). Wskazano w nim bowiem na art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 u.z.z.z. oraz rozporządzenie z 27 września 2023 r.

Zdaniem sądu za pozbawiony podstaw należało uznać także podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP (w zakresie szczegółowo w nim wskazanym). Sąd orzekający w niniejszej sprawie, w pełni podzielając konieczność wykonania obowiązku poddania osoby małoletniej obowiązkowym szczepieniom ochronnym stwierdza, że nie pozostaje on (wbrew zaopatrywaniu strony) w sprzeczności z ww. przepisami prawa europejskiego jak i krajowego. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 maja 2022 r., sygn. akt II OSK 3352/19 wskazano bowiem, że ustawodawca w art. 68 ust. 4 Konstytucji RP nałożył na władze publiczne obowiązek zwalczania chorób epidemicznych. Obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje wskazywane wyżej powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa. W sposób oczywisty zwalczanie chorób epidemicznych obejmuje nie tylko ich leczenie, ale także zapobieganie ich rozpowszechnianiu się, także w drodze stosowania środków profilaktycznych, jakimi są obowiązkowe szczepienia. W realiach demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP) obowiązane jest przyjmowanie takich rozwiązań, które równoważą możliwości prawne ochrony interesu indywidualnego i interesu społecznego. Dobro dziecka, jak i interes społeczny wymagają, aby rodzice dobrowolnie poddawali dziecko obowiązkowym szczepieniom ochronnym m.in. po to, by uniknąć stosowania przez organy państwa przymusu dla wykonania tego obowiązku, nakazanego art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z. [...] (art. 72 ust. 1 Konstytucji RP). W analizowanym przypadku zachodzi zderzenie się dwóch interesów: indywidualnego i ogólnospołecznego, co wymaga uwzględnienia zasady proporcjonalności, która jest jednym z filarów demokratycznego państwa prawnego, o jakim mowa w art. 2 Konstytucji RP. Każdy ma prawo do ochrony zdrowia, przy czym władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom, z uwzględnieniem zasady równości w dostępie do świadczeń zdrowotnych (art. 68 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP). Obowiązek szczepień ma na celu zabezpieczenie społeczeństwa przed występującymi zagrożeniami (wewnętrznymi i zewnętrznymi). Zgodnie zaś z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla m.in. ochrony zdrowia albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Obowiązek szczepień wynika bezpośrednio z powołanej ustawy. Powyższe wyklucza istnienie problemu konstytucyjności "obowiązkowości" szczepień na tle art. 31 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Ponadto ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, to jest badanie kwalifikacyjne celem stwierdzenia, czy nie istnieją w danym indywidualnym przypadku przeciwwskazania do wykonania szczepienia (czego skarżąca nie zrobiła). Nie wydaje się zatem, aby tego rodzaju rozwiązanie miało prowadzić do naruszenia praw i wolności oraz godności człowieka (por. wyrok NSA z 19 grudnia 2018 r., o sygn. akt II OSK 2546/18). Trudno tu też dostrzec ograniczenie przysługującego skarżącej prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. Wręcz przeciwnie szczepienia chronią życie i zdrowie. Sąd podziela bowiem pogląd (za wyrok WSA w Gdańsku z 20 sierpnia 2026 r., sygn. akt III SA/Gd 202/26), że wprowadzenie obowiązku szczepień jako gwarancji zachowania zdrowia zarówno poszczególnych jednostek, jak i wytworzenia oraz utrzymania odporności populacyjnej, nie jest w stanie naruszyć istoty wolności osobistej, która zawiera w sobie setki drobnych wolności, będących przejawem możliwości człowieka do decydowania o sobie, jak również o swoim dziecku (por. Katarzyna Warecka, Obowiązek szczepienia a Konwencja Praw Człowieka. Omówienie wyroku Wielkiej Izby ETPC z 8 kwietnia 2021 r. (sprawa 47621/13 Vařićka i inni), gdzie Trybunał wskazał, m.in., że ustawowy nakaz szczepień i wynikające stąd sankcje administracyjne realizują ważne cele społeczne, to jest ochronę zdrowia publicznego i ochronę praw innych osób: szczepienia chronią zarówno osoby zaszczepione, jak i osoby, które z powodów medycznych nie mogą się zaszczepić, a tym samym polegają na tzw. "stadnej" odporności całego społeczeństwa. Wskazano, że ustawowy obowiązek szczepień stanowczo poparły w pozwanym państwie wszelkie autorytety medyczne, a obowiązkowe szczepienia mogą zostać uznane za prawidłową reakcję organów państwowych wobec pilnej potrzeby ochrony zdrowia publicznego i indywidualnych osób przed ciężkimi chorobami. Trybunał podkreślił również, że w przypadku dziecka nadrzędną przesłanką jest jego dobro, a zaszczepienie i ochrona przed groźnymi chorobami bezsprzecznie leżą w interesie dziecka). Ponadto, co już akcentowano wcześniej ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, tj. badanie kwalifikacyjne celem stwierdzenia, czy nie istnieją w danym indywidualnym przypadku przeciwwskazania do wykonania szczepienia. Nie można zatem przyjąć, aby tego rodzaju rozwiązanie miało prowadzić do naruszenia praw i wolności (por. wyrok NSA z 22 listopada 2017 r., sygn. II OSK 389/16). Z faktu, że obowiązek szczepień ochronnych w Polsce, jak już wyjaśniono powyżej, jest uregulowany prawnie i ma ścisły związek z zapobieganiem szerzenia się chorób zakaźnych, a jego wykonanie jest zabezpieczone przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami kodeksu wykroczeń wynika konkluzja, że materia dotycząca szczepień ochronnych nie należy do sfery prywatności jednostki (wyroki NSA z 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 32/11 i z 10 lutego 2021 r. II OSK 1622/18). Podobne stanowisko wyraził WSA w Bydgoszczy w wyroku z 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Bd 1408/23, WSA w Szczecinie w wyroku z 18 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Sz 961/24.

Sąd uznał również za bezzasadny zarzutu naruszenie art. 124 §1 i §2 k.p.a. w zw. z art. 107 §3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. i w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia aktu prawnego, z którego wynika wymagalność obowiązku podania małoletniemu poszczególnych dawek szczepionek, dowodów na których oparł się organ oraz dowodów, którym odmówił wiary stwierdzając, że obowiązek zaszczepienia małoletniego przeciwko chorobom wymienionym w tytule wykonawczym jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej. Przeczy temu treść zaskarżonego rozstrzygnięcia gdzie organ przywołał zarówno akty normatywne stanowiące mające zasadnicze znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawie, jak i w kwestionowanym w skardze zakresie tj. ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ustawę o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz rozporządzenie wykonawcze w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Szczegółowo też wskazał jednostki redakcyjne ww. aktów prawnych, z których wynika wymagalność obowiązku podania małoletniemu poszczególnych dawek szczepionek przeciwko opisanym wcześniej chorobom (tj. m.in. art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 17 u.z.z.z. oraz §3 ust. 1 pkt 1 i 7, czy też §3 ust. 2 rozporządzenia MZ) gdzie wskazano przedział czasowy, w którym jest wymagane zrealizowanie obowiązku szczepienia w przypadku gruźlicy i wirusowego zapalenia wątroby typu B, czy też schematy obowiązkowych szczepień ochronnych dzieci i młodzieży obejmujące liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia podstawowego lub przypominającego, z uwzględnieniem wieku osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które określa załącznik nr 1 do tego rozporządzenia.

Zdaniem sądu, zamierzonego rezultatu nie mógł również odnieść zarzut skargi uchybienia przepisom procesowym, a mianowicie art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 107 §3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. - w jego pozostałym zakresem. Organy obu instancji w stopniu wystarczającym wyjaśniły bowiem stan faktyczny sprawy, a dostępny materiał dowodowy został oceniony w zgodzie z regułą swobodnej oceny dowodów i nie nosi znamion dowolności. Wyniki tej oceny zostały w sposób przekonujący przestawione w uzasadnieniach zaskarżonych rozstrzygnięć, które były prawidłowe w swej budowie, odpowiadały wymogom k.p.a. i odniosły się do kwestii wymagalności obowiązku poddania małoletniego dziecka poszczególnym szczepieniom. W niniejszej sprawie jednocześnie nie wystąpiły niedające się usunąć wątpliwości co do treści norm prawnych lub co do stanu faktycznego. Reasumując, nie stwierdzono naruszeń prawa procesowego, które miałyby istotny, a nie jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, stanowiących podstawę do wyeliminowania (jak chciałaby tego strona) zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. W ocenie sądu ponadto w sprawie zgromadzono materiał dowodowy, który uprawniał organ odwoławczy do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Trudno też uznać aby ocena tego materiału była błędna oraz, że organ pominął w sprawie istotne okoliczności (skoro wykazano bezsprzecznie, na podstawie całego zgromadzonego materiału dowodowego, że strona pomimo ciążącego na niej obowiązku) nie poddała dziecka zarówno kwalifikacji lekarskiej przed szczepieniem (nie przedłożyła bowiem zaświadczenia z konsultacji, które potwierdziłoby lub wykluczyłoby przeciwskazania do danego szczepienia), jak i samemu procesowi szczepienia w zakresie dwóch chorób zakaźnych.

Sąd zwraca też uwagę (odwołując się do wyroku WSA w Rzeszowie z 2 czerwca 2026 r., sygn. akt II SA/Rz 13/26), że organizacje odpowiedzialne za ochronę zdrowia w sposób jednoznaczny i zdecydowany opowiadają się za utrzymaniem obowiązku szczepień ochronnych. Krajowy Konsultant ds. Epidemiologii pismem z 15 października 2018 r. podkreślił, że: "dla środowiska medycznego ocena wartości i zasadności szczepień jest jednoznaczna. Dostępne dowody związane z bezpieczeństwem i skutecznością szczepień oparte na medycynie opartej na faktach (EBM) jednoznacznie przemawiają za oceną szczepień jako jednego z największych dobrodziejstw współczesnej medycyny. Lekarze, którzy swoją wiedzę opierają na faktach naukowych i badaniach poprawnych pod względem metodologicznym oraz opublikowanych w uznanych czasopismach naukowych przez duże zespoły badawcze z różnych krajów, nie mają wątpliwości co do zasadności szczepień. Zgromadzone na przestrzeni ostatnich dziesiątków lat wyniki prawidłowo metodologicznie przeprowadzonych badań klinicznych i epidemiologicznych oraz nasza wiedza związana z prowadzonym monitorowaniem bezpieczeństwa szczepień, restrykcyjne wymagania dotyczące kontroli oraz grupa instytucji zaangażowanych w kontrolę szczepionek, pozwala nam z pełnym przekonaniem twierdzić, że na rynku dostępne są szczepionki o potwierdzonym profilu bezpieczeństwa oraz tak wysokiej jak to możliwe skuteczności. Utrzymanie obowiązku szczepień oraz podjęcie konkretnych działań edukacyjnych oraz informacyjnych na poziomie różnych środowiskach wydaje się obecnie koniecznością" – (por. https://szczepienia.pzh.gov.pl). Analogiczne stanowisko zajmują również inne środowiska naukowe i lekarskie, w tym Rada Naukowa I. oraz Instytut "A.". Także Światowa Organizacja Zdrowia (World Health Organization - WHO) stoi na stanowisku, że szczepienia ochronne zapobiegają chorobom zakaźnym przyczyniając się do zmniejszenia śmiertelności u dzieci na całym świecie.

Uwzględniając dotychczasowe rozważania oraz to, że podstawą obowiązku szczepień jest ustawa, natomiast kwestie m.in. terminów szczepień, rodzajów chorób zakaźnych objętych szczepieniami czy harmonogram wykonywania poszczególnych szczepień ochronnych doprecyzowany został w rozporządzeniu i co istotne, zgodnie z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są m.in. ustawy i rozporządzenia (zob. wyrok WSA w Lublinie z 27 lutego 2025r., sygn. akt III SA/Lu 774/24) – sąd nie znalazł również podstaw do wystąpienia do wymienionych w skardze Trybunałów z pytaniami prawnymi o treści w niej wskazanej.

W obowiązującym stanie prawnym nieuprawnione są również zarzuty dotyczące braku rejestru powikłań oraz braku celowego funduszu przeznaczonego na wsparcie finansowe osób, u których wystąpiły powikłania. Przepisy art. 17a i następne u.z.z.z. normują przesłanki przyznania i wysokość świadczenia kompensacyjnego oraz działanie odpowiedniego funduszu. Z kolei przepis art. 21 ust. 3 pkt 2 u.z.z.z. przewiduje, że właściwy państwowy inspektor sanitarny prowadzi rejestr zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 11 marca 2026 r., sygn. akt II SA/Rz 1481/25).

W świetle powyższych argumentów brak było podstaw do uznania zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej wobec niewykonania obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym. Sąd nie stwierdził również naruszenia innych przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Orzeczenia, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.