Sąd uchylił decyzję o odebraniu psa dobermana, Stowarzyszenie dostanie 200 zł kosztów

Decyzją z dnia 6 lutego 2026 r., znak: [...] Prezydent Miasta [...] (dalej jako: "Prezydent" lub "organ I instancji"), działając na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt orzekł o odebraniu E. M. (dalej jako: "strona") psa rasy doberman o imieniu [...] i przekazaniu go pod opiekę Stowarzyszenia – "[...]" (dalej jako: "Stowarzyszenie").

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podano, że w dniu 23 stycznia 2026 r. do Urzędu Miasta [...] wpłynął wniosek Stowarzyszenia o wydanie decyzji o czasowym odebraniu psa znajdującego się do dnia 22 stycznia 2026 r. pod opieką E. M., zamieszkałego przy [...] w [...].

We wniosku Stowarzyszenie poinformowało, że w dniu 22 stycznia 2025 r. przeprowadziło interwencję na ww. posesji dotyczącą warunków utrzymywania psa, podczas której stwierdzono, że zwierzę przebywało na zewnątrz w kojcu całkowicie nieosłoniętym od niekorzystnych warunków atmosferycznych. Buda była nieocieplona, nieszczelna i nie zapewniała ochrony przed mrozem i wiatrem. Pies był przypięty łańcuchem do budy. Temperatura odczuwalna wynosiła w czasie interwencji około -7 °C. Stan zwierzęcia w chwili interwencji był dla członków Stowarzyszenia niepokojący. Pies silnie się trząsł, był wyraźnie wychłodzony i wychudzony, z widocznymi żebrami oraz kośćmi miednicy. Był wystraszony, jednak pozostawał łagodny. Nie miał zapewnionych odpowiednich warunków ochrony przed zimnem. Ze względu na bezpośrednie zagrożenie życia i zdrowia zwierzęcia, pies został odebrany w trybie natychmiastowym na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, w asyście policji. Po odebraniu pies został bezzwłocznie przewiezione do lecznicy weterynaryjnej, gdzie w trakcie badania stwierdzono m.in.: znaczne wychudzenie, widoczne kości, zapadnięte gałki oczne, przerośnięte pazury, ułamany kieł, otarcia na łokciach i zadzie, duża ilość ciemnej wydzieliny w uszach oraz objawy silnego stresu i przemarznięcia. W trakcie rozmowy telefonicznej z przedstawicielem Stowarzyszenia właściciel psa oświadczył, że nie zamierza poprawić warunków bytowych zwierzęcia.

Pismem z dnia 30 stycznia 2026 r. pełnomocnik strony złożył wniosek dowodowy w postaci dokumentów, tj. zaświadczeń o szczepieniu psa za lata 2023-2025, kart informacyjnych z wizyt weterynaryjnych przeprowadzonych w [...] Centrum Weterynaryjnym [...] w latach 2023-2025, oświadczenia z dnia 29 stycznia 2026 r. wydanego przez [...] Centrum Weterynaryjne [...], wydruku strony internetowej z prognozy godzinowej w miejscowości [...] na dzień 22 stycznia 2026 r., fotografii oraz nagrań. Wszystkie te dokumenty miały na celu wykazanie, że właściciel sprawował należytą opiekę nad psem i nie ma podstaw do jego odebrania.

Z kolei w dniu 5 lutego 2026 r. strona złożyła wyjaśnienia dotyczące sprawowanej nad psem opieki. Z protokołu z tej czynności wynika, że podczas dłuższych nieobecności właściciela, związanych z jego pracą, pies przebywa w kojcu, z uwagi na to, że dochodziło do sytuacji zniszczenia mebli podczas przebywania psa w domu. W czasie krótszych nieobecności właściciela pies przebywa w domu. Nieruchomość właściciela psa od strony rzeki, parku nie jest ogrodzona, w związku z tym konieczne było, aby pies przebywał na dworze w kojcu o wymiarach 2,5 x 4 m, który zakupiony został jesienią 2025 r. Ustawiony jest on na podłożu z kostki, na której znajduje się izolacja z papy, a dopiero na niej drewniana podłoga. Buda jest ocieplona, wyłożona pledem, który pies wyciąga na zewnątrz. Pies miał zapewnioną wodę, a kojec nie był zabrudzony odchodami, sprzątany jest codziennie. Zwierzę codziennie od rana wyprowadzane jest na zewnątrz poza posesję celem załatwienia swoich potrzeb. W dniu 22 stycznia 2026 r. pies był wyjątkowo przypięty na łańcuchu z uwagi na obecność na posesji pracownika montującego skobel w kojcu. Wcześniej zdarzało się, że zwierzę potrafiło samo otworzyć kojec i uciec. Pies był objęty stałą opieką weterynaryjną. Stwierdzone u niego otarcia to modzele na które był leczony i w opinii lekarza weterynarii nie ma możliwości całkowitego wyleczenia z tej przypadłości. Szczupła budowa psa wynika z częstych spacerów. Właściciel wraz ze zwierzęciem przemierza długie trasy podczas jazdy na rowerze, tj. 15 km 4-5 razy w tygodniu. Podczas jazdy pies biegnie przy rowerze. Takie spacery odbywają się od 2020 r., czyli od samego początku gdy [...] jest pod jego opieką. Na przedłożonych filmach można zaobserwować, że pies nie ma problemów z poruszaniem się. Właściciel wskazuje, że w karcie informacyjnej z wizyty weterynaryjnej w dniu interwencji, w zakresie przeprowadzonych zabiegów zapisano jedynie toaletę uszu, a opis stanu zwierzęcia nie wskazuje na jakiekolwiek zaniedbania. Strona dodała, że jeżeli warunki atmosferyczne nie pozwoliłyby na pozostawienie psa w kojcu, zostałby zabrany do miejsca pracy.

Analizując zebrany materiał dowodowy Prezydent uznał, że zaistniały stan faktyczny odpowiada dyspozycji z art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, tj. że nastąpił przypadek niecierpiący zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela zagraża jego życiu lub zdrowiu. Organ I instancji odniósł się także do wniosku Stowarzyszenia dotyczącego kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia, wskazując, że nie widzi podstaw do orzekania w tym zakresie.

Od opisanej wyżej decyzji odwołanie wniósł za pośrednictwem ustanowionego w sprawie pełnomocnika E. M.. Zaskarżając decyzję w całości, strona zarzuciła jej:

1. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj.:

a) art. 7 w zw. z art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i w konsekwencji podjęcie rozstrzygnięcia bez należytego jego uzasadnienia;

b) art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak odniesienia się i brak dokonania oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności wniosków dowodowych składanych przez skarżącego świadczących o wywiązywaniu się przez skarżącego z obowiązków właściciela psa, jak również należytego sprawowania opieki nad psem;

c) art. 77 w zw. z art. 78 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez pominięcie przy wydawaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia wniosków dowodowych składanych przez odwołującego się wskazujących na zasadność odmowy odebrania psa skarżącemu, w szczególności przedłożonych do sprawy nagrań z dnia interwencji;

d) art. 11 w zw. z art. 107 § 6 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez sporządzenie uzasadnienia bez ustalenia stanu faktycznego sprawy, sporządzenie uzasadnienia niewyjaśniającego przesłanek faktycznych i prawnych wydanego rozstrzygnięcia oraz zaniechania dokonania oceny zgromadzonego materiału;

e) art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez: brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego w szczególności zaniechanie ustalenia faktycznego zachowania skarżącego w stosunku do psa, brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego w szczególności zaniechanie weryfikacji warunków w jakich przebywał pies strony, brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, co doprowadziło do poczynienia przez organ wydający decyzję całkowicie dowolnych ustaleń faktycznych, pominięcie dokumentacji medycznej psa świadczącej o dobrym i właściwym traktowaniu psa oraz wywiązywaniu się z obowiązków właściciela psa;

f) naruszenie art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego przez uznanie, w sposób dowolny, a nie swobodny, przez organ I instancji za udowodnione, że w niniejszej sprawie występują okoliczności wskazane w art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt, bez ich skonkretyzowania i wskazania w podstawach wydanej decyzji;

g) art. 7 w zw. z art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie ustaleń w zakresie przypadku niecierpiącego zwłoki uzasadniającego wydaną decyzję;

h) art. 7 w zw. z art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie ustaleń w zakresie znęcania się nad zwierzęciem zgodnie z treścią art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt, w szczególności poprzez zaniechanie wskazania konkretnych zachowań właściciela psa zawierających się w katalogu zachowań wskazanych wymienionych w art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt;

i) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego, w tym m.in. nieprzeprowadzenie dowodu z wizji lokalnej w miejscu przebywania psa, przez co zaniechano ustaleń co do stanu kojca oraz budy w jakich przebywał pies;

j) art. 10 § 1 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na treści zawiadomienia, które to nie odzwierciedla stanu faktycznego sprawy, w szczególności zaniechanie zapoznania się z treścią karty informacyjnej z dnia 22 stycznia 2026 r., zgodnie z którą pies w dniu interwencji byt w stanie dobrym, nie byt odwodniony, nie był zaniedbany, weterynarz nie stwierdził, by pies był wychudzony, a jedynie szczupły, temperatura ciała była prawidłowa, jego stan zdrowia nie wymagał żadnych zabiegów poza higieną uszu;

k) art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego oraz brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, co doprowadziło organ I instancji do poczynienia w zaskarżonej decyzji całkowicie dowolnych ustaleń prowadzących do wydania decyzji o odebraniu psa, podczas gdy prawidłowe zebranie materiału dowodowego oraz swobodna ocena dowodów winna prowadzić do wniosku, że w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia ze znęcaniem się nad zwierzęciem, a co więcej nie zachodzi przypadek niecierpiący zwłoki, co powinno skutkować odmową odebrania psa;

2. błąd w ustaleniach faktycznych sprawy polegający na przyjęciu, że u psa stwierdzono znacznie wychudzenie, widoczne kości, zapadnięte gałki oczne, przerośnięte pazury, ułamany kieł, otarcia na łokciach i zadzie, duża ilość ciemnej wydzieliny w uszach oraz objawy silnego stresu i przemarznięcia, podczas gdy z treści karty informacyjnej wynika, że stan ogólny psa jest dobry, brak jest cech odwodnienia, pacjent jest szczupły (nie wychudzony), delikatnie zapadnięte gałki oczne świadczą o zaniku tłuszczu zagałkowego (nie o celowym szkodzeniu psu), obtarcia na łokciach to modzele, na które pies byt leczony, okrywa włosowa na pozostałej powierzchni ciała w dobrej kondycji, pacjent zestresowany z uwagi na zabranie go przez obce osoby, natomiast nie ma nigdzie informacji by pies był przemarznięty, a temperatura ciała wynikająca z karty jest prawidłowa;

3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i zaniechanie ustalenia w zakresie przypadku niecierpiącego zwłoki oraz wskazanie w jaki sposób przebywanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela zagraża jego życiu i zdrowiu, podczas gdy stan psa został oceniony przez weterynarza jako dobry, a wskazane przesłanki należy spełnić kumulatywnie;

b. art. 7 ust. 1 pkt 1, ust. 1b i ust. 1c ustawy o ochronie zwierząt poprzez przekazanie psa pod opiekę [...] Stowarzyszeniu Pomocy dla Zwierząt - "[...]" zamiast do schroniska dla zwierząt.

Wskazując na te zarzuty, strona wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez odmowę odebrania mu psa rasy doberman o imieniu [...], ewentualnie uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Decyzją z dnia 23 lutego 2026 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako: "Kolegium", "SKO" lub "organ II instancji") uchyliło w całości decyzję Prezydenta oraz umorzyło postępowanie organu I instancji w sprawie.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że w toku przeprowadzonego bezpośrednio po interwencji badania lekarsko-weterynaryjnego zwierzęcia w [...] Centrum Weterynaryjnym [...] przy ul. [...] w [...] lekarz weterynarii stwierdził: "bł. śluzowe różowe, wilgotne, CRT poniżej 2 s, obwodowe węzły chłonne niepowiększone, jama brzuszna miękka, niebolesna, osłuchowo serce i pola płucne bez zmian, ogólny stan dst/db, BCS 2-3, brak cech odwodnienia, temp. 39,4 stopnie, ułamany prawy dolny kieł, pacjent szczupły, widoczne żebra, kości miednicy, wystające kości czaszki, delikatnie zapadnięte gałki oczne - zanik tłuszczu zagałkowego, obtarcia na łokciach, na zadzie, okrywa włosowa na pozostałej powierzchni ciała w dobrej kondycji, na prawej kończynie miednicznej widoczna blizna po zewnętrznej stronie, niekastrowany, przerośnięty pazur lewej kończyny miednicznej, pacjent zestresowany, wystraszony, ale mimo wszystko dosyć łagodny, dużo ciemnej wydzieliny w obu kanałach słuchowych – wykonano dokładną toaletę uszu" (karta informacyjna wizyty z dnia 22 stycznia 2026 roku; w nieponumerowanych aktach organu I instancji).

Jak wynika z przedłożonego przez Stronę w toku postępowania zaświadczenia lek. wet. A. D. z [...] Centrum Weterynaryjnego [...] przy ul. [...] w [...] pies [...] był pacjentem tej placówki. Na rzecz psa świadczone były usługi lekarsko-weterynaryjne. Usługi te polegały na zabiegach profilaktycznych, corocznych szczepieniach w kierunku wścieklizny. Stan kliniczny psa każdorazowo kwalifikował go do szczepienia. Lekarze weterynarii placówki nie odnotowali w wizytach nieprawidłowości, które uniemożliwiałyby wykonanie szczepień (pies zdrowy). Ostatnia wizyta szczepienna odbyła się dnia 17 września 2025 roku, wówczas kondycja psa była bardzo dobra. Dwie wizyty w placówce były związane z otarciami oraz typowymi modzelami. Do zaświadczenia załączono pięć kart informacyjnych z wizyt psa w placówce: w dniach 10 sierpnia 2023 r., 16 września 2024 r., 9 stycznia 2025 r., 3 lipca 2025 r. i 17 września 2025 r. Z kart tych wynika, że pies był szczepiony, odrobaczany, jest w ogólnym stanie bardzo dobrym, ma jedynie problemy z modzelami skórnymi (zaświadczenie z dnia 29 stycznia 2026 roku, karty informacyjne wizyt weterynaryjnych; w nieponumerowanych aktach organu I instancji).

W aktach sprawy znajduje się także protokół z przesłuchania strony, z którego nie wynika, aby pies był zaniedbywany, a który tłumaczy stan zwierzęcia w dacie interwencji.

W tym wypadku SKO uznało, że okoliczności co do stanu zdrowia oraz zachowania psa, zawarte w zaświadczeniu lek. wet. A. D. z dnia 29 stycznia 2026 r. oraz wyjaśnieniach strony (w tym także co do miejsca bytowania psa) znajdują odzwierciedlenie w znajdujących się w aktach sprawy fotografiach oraz nagraniach i nie potwierdzają wskazań przedstawicieli Stowarzyszenia zawartych piśmie z dnia 22 stycznia 2026 r. co do "skrajnie nieodpowiednich warunków bytowych" oraz złego stanu psa [...] (płyty CD z fotografiami i nagraniami; w nieponumerowanych aktach organu I instancji). Wobec powyższego Kolegium uznało, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki opisane w ustawie o ochronie zwierząt, pozwalające na interwencyjne odebranie psa jego właścicielowi.

Organ II instancji stwierdził także, że analiza uzasadnienia decyzji Prezydenta oraz zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy, nie pozwalają na stwierdzenie, że organ I instancji zadośćuczynił swoim obowiązkom wynikającym z Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ pominął całkowicie dokumenty przedłożone przez stronę opierając swoje rozstrzygnięcie jedynie na zawiadomieniu Stowarzyszenia i zdecydował się odebrać psa jego właścicielowi. Zaskarżone rozstrzygnięcie poza lakonicznym i nieznajdującym oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym stwierdzeniem o zachodzącym przypadku niecierpiącym zwłoki, nie zostało w dostateczny sposób umotywowane w treści uzasadnienia.

Tymczasem w ocenie Kolegium poczynione ustalenia dotyczące warunków bytowania psa, oparte na zasadach logiki i wskazaniach doświadczenia życiowego, nie pozwalają w żadnym stopniu na stwierdzenie, że strona w jakikolwiek sposób dopuściła się którejś z form znęcania się nad zwierzęciem w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt. W tych okolicznościach rozstrzygnięcie organu I instancji jawi się jako niesłuszne, a przy tym całkowicie niekorespondujące z zebranym materiałem dowodowym i w konsekwencji noszące znamiona dowolności, a nie swobody, wyboru rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego i jako takie podlega uchyleniu.

Z uwagi na fakt, że w ocenie Kolegium przeprowadzone postępowanie dowodowe nie potwierdziło okoliczności leżących u podstaw interwencji Stowarzyszenia z dnia 22 stycznia 2026 r. i skierowanego przezeń do Prezydenta zawiadomienia, w kontrolowanej sprawie brak było podstaw do czasowego odebrania psa w trybie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, w związku z czym zaskarżone rozstrzygnięcie pozostaje nieuzasadnione, a postępowanie w tej sprawie bezprzedmiotowe.

Pismem z dnia 8 kwietnia 2026 r. skargę na wyżej opisaną decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosło Stowarzyszenie (dalej jako: "skarżące stowarzyszenie"). Zaskarżonej decyzji zarzucono wydanie jej z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w szczególności zasady prawdy obiektywnej oraz obowiązku wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, a także w oparciu o błędne ustalenia faktyczne. Mając na uwadze powyższe skarżące stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Dalej w skardze argumentowano, że najpoważniejszym naruszeniem organu odwoławczego było uznanie, że w sprawie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. W ocenie skarżącego stowarzyszenia przedmiot postępowania nadal istnieje, występują ponadto istotne spory co do stanu faktycznego, pojawiły się nowe dowody, w tym postanowienie prokuratora o zabezpieczeniu psa jako dowodu, a w dodatku toczy się równolegle postępowanie karne.

W ocenie skarżącego stowarzyszenia organ odwoławczy przyjął uproszczony i wybiórczy obraz sprawy, ignorując szereg dowodów oraz niepodejmując próby ich wzajemnego skonfrontowania. Co za tym idzie Kolegium nie podjęło rzeczywistych, aktywnych działań zmierzających do ustalenia prawdy obiektywnej. Ocena materiału dowodowego dokonana przez SKO ma charakter dowolny, a nie swobodny. SKO pominęło dowody niewygodne dla przyjętej tezy, nie odniosło się do sprzeczności w materiale dowodowym, nie wyjaśniło dlaczego uznało jedne dowody za wiarygodne, a inne pominęło. Tymczasem w realiach niniejszej sprawy oznaczało to konieczność uwzględnienia relacji świadków, którzy jednoznacznie wskazują, że pies przebywał w warunkach skrajnie niekorzystnych. Z ich zeznań wynika, że temperatura w czasie, gdy zwierzę przebywało na zewnątrz wynosiła około -10 °C (z rana) oraz -7 °C podczas interwencji, przy czym należy podkreślić, że były to warunki rzeczywiście odczuwalne na miejscu, a nie prognozy. Świadkowie wskazują na powtarzalność tych warunków oraz, że nie była to sytuacja incydentalna. W opinii skarżącego stowarzyszenia przebywanie psa w kojcu bez odpowiedniej izolacji i zapewnienia komfortu cieplnego stoi w sprzeczności z jego potrzebami gatunkowymi.

Nie sposób również w opinii skarżącego stowarzyszenia pominąć twierdzeń obecnego opiekuna psa – osoby posiadającej wieloletnie doświadczenie jako przewodnik psa policyjnego, a więc dysponującej szczególną wiedzą praktyczną w zakresie zachowania i potrzeb psów. Z przedstawionej przez niego szczegółowej obserwacji wynika, że pies [...] w chwili objęcia opieką znajdował się w złym, stanie psychicznym i fizycznym. W szczególności stwierdzono znaczną niedowagę (około 15 kg), widoczne oznaki długotrwałego niedożywienia, zmiany skórne w postaci rozległych modzeli i odleżyn świadczących o długotrwałym przebywaniu na twardym podłożu, a także przykurcze mięśni i kończyn, skutkujące nieprawidłowym chodem. Jednocześnie pies przejawiał typowe objawy tzw. choroby kojcowej (kręcenie się w kółko), nadmierną reaktywność na bodźce oraz silne oznaki stresu i dezorientacji, wynikające z długotrwałej izolacji oraz braku właściwej socjalizacji.

Dodatkowo skarżące stowarzyszenie wskazało na dokumentację medyczną sporządzoną bezpośrednio po interwencyjnym odebraniu psa, z której wynika, że pies był wyraźnie wychudzony, zziębnięty i skulony, a także na dokumentację z dnia 2 lutego 2026 r. będącą wynikiem pogłębionej diagnostyki, z których wynikają schorzenia stawów i kręgosłupa. W tym kontekście zwrócono również uwagę na intensywne użytkowanie psa, w tym długodystansowe biegi z właścicielem na rowerze, które mogły doprowadzić do pogorszenia jego stanu zdrowia.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie w całości, podtrzymując jednocześnie stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.; dalej jako: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a P.p.s.a., zatem uwzględnia w granicach danej sprawy wszelkie naruszenia prawa a także przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie niezależnie od zarzutów i wniosków podniesionych w treści skargi.

Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w wyżej przedstawiony sposób jest w niniejszej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 lutego 2026 r., znak: [...], którą uchylono decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 6 lutego 2026 r., znak: [...] oraz umorzono postępowanie w sprawie odebrania E. M. psa rasy doberman o imieniu [...] i przekazania pod opiekę Stowarzyszenie z siedzibą w [...] i umorzono postępowanie przed organem I instancji.

Po dokonaniu analizy akt sprawy oraz stanowiska skarżącego stowarzyszenia i decyzji organu odwoławczego Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna.

Materialnoprawną podstawę wydania podjętych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1580 ze zm.; dalej jako: "u.o.z.") rozstrzygnięcia wydane zaś zostały po przeprowadzeniu procedury na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691 z późn. zm.; dalej jako: "K.p.a.").

Zgodnie z art. 6 ust. 1a u.o.z. zabrania się znęcania nad zwierzętami, przez co należy rozumieć: zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, a w szczególności: [...] utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji; [...] wystawianie zwierzęcia domowego lub gospodarskiego na działanie warunków atmosferycznych, które zagrażają jego zdrowiu lub życiu; [...] utrzymywanie zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku (art. 6 ust. 2 pkt 10, 17 i 19 u.o.z.).

Z kolei w myśl art. 7 ust. 1 u.o.z., zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne (pkt 1). Decyzja, o której mowa w ust. 1, podejmowana jest z urzędu po uzyskaniu informacji od Policji, straży gminnej, lekarza weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt (art. 7 ust. 1a u.o.z.). Decyzja, o której mowa w ust. 1, podlega natychmiastowemu wykonaniu (art. 7 ust. 2 u.o.z.). W przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia (art. 7 ust. 3 u.o.z.).

Z przytoczonych przepisów wynika, że u.o.z. reguluje dwa tryby postępowania prowadzące do wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierzęcia. Pierwszy określony został w art. 7 ust. 1 u.o.z. i stanowi, że zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 u.o.z. może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane placówce wymienionej w pkt 1–3 (tzw. zwykły tryb odebrania zwierzęcia). Drugi tryb przewidziano w art. 7 ust. 3 u.o.z. zgodnie z którym w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawienie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia (tzw. szczególny tryb odebrania zwierzęcia) (por. E. Kruk [w:] M. Kulik i in., Ustawa o ochronie zwierząt. Komentarz, Warszawa 2024, art. 7, uwaga 13).

W niniejszej sprawie mamy do czynienia ze "szczególnym trybem odebrania zwierząt" unormowanym w art. 7 ust. 3 u.o.z. Warunkiem prawidłowego zastosowania przez organ art. 7 ust. 3 u.o.z. jest przeprowadzenie wszechstronnego postępowania wyjaśniającego, mającego oparcie w kompletnym i rzetelnie ocenionym materiale dowodowym, pozwalającego na udzielenie miarodajnej odpowiedzi na pytanie, czy w dacie odebrania zwierzęcia okoliczności sprawy wskazują na występowanie zabronionego przez prawo znęcania się nad zwierzęciem przez jego właściciela lub opiekuna, a nadto czy zachodzi przypadek niecierpiący zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu (por. wyrok WSA w Poznaniu z 22 kwietnia 2026 r., sygn. akt III SA/Po 172/26, publ. CBOSA).

Do wydania przez organ decyzji, o której mowa w art. 7 ust. 3 u.o.z. konieczne jest dodatkowo ustalenie, że w sprawie zachodzi przypadek niecierpiący zwłoki, a dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu. W takich przypadkach policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera zwierzę dotychczasowemu właścicielowi lub opiekunowi, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia (art. 7 ust. 3 u.o.z.). Odebranie zwierzęcia ma charakter czasowy, bowiem jak stanowi art. 7 ust. 6 u.o.z., odebrane zwierzę podlega zwrotowi, jeżeli sąd (powszechny) nie orzeknie w trybie art. 35 ust. 3 u.o.z. przepadku zwierzęcia, a także jeżeli postępowanie karne w tej sprawie zostanie umorzone (por. Wyrok WSA w Łodzi z 13 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 620/24, publ. CBOSA).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, w pierwszej kolejności wskazać należy, że poczynione przez Kolegium ustalenia co do stanu faktycznego, nie spełniają w ocenie Sądu wymogów jakie nakładają na organy administracji publicznej prowadzące postępowanie w oparciu o przepisy K.p.a.

W szczególności wskazać należy na podniesione przez skarżące stowarzyszenie niedostatki uzasadnienia decyzji, polegające na pominięciu oceny całokształtu materiału dowodowego i nie wyjaśnieniu rozbieżności powstałych wokół oceny stanu zdrowia odebranego psa.

Sąd zwraca w tym zakresie uwagę, że w aktach sprawy znajdują się dwie karty informacyjne z wizyty w [...] Centrum Weterynaryjnym [...] które zawierają sprzeczne ze sobą informacje dotyczące stanu psa, a nie zostały w żaden sposób podniesione i ocenione przez organy orzekające w sprawie. W jednej z nich datowanej na dzień 17 września 2025 r. waga zwierzęcia wynosiła 33 kg, w opisie wywiadu wskazano: "wszystko w porządku, brak biegunek, wymiotów, apetyt ma, wczoraj coś w nogę sobie zrobił, teraz już nie kuleje, po poprzednich szczepieniach nic się nie działo, właściciel poinformowany o ryzyku reakcji poszczepiennej". Z kolei w opisie badania podano: "temp. 38 stopni, osłuchowo bz, brak cech odwodnienia, błony śluzowe różowe, kondycja bardzo dobra, brak przeciwskazań do szczepienia". W zabiegach wskazano obcięcie pazurów, szczepienia profilaktyczne i przeciw wściekliźnie. Na karcie tej widnieje podpis lekarza weterynarii. Z kolei na karcie z wizyty w dniu odebrania zwierzęcia (22 stycznia 2026 r.) waga psa nie uległa zmianie (33 kg), a w opisie wywiadu wskazano: "odebrany z kojca na zimnie, na łańcuchu był, trząsł się na zimnie, jest trochę płochliwy, odebrany chwilę temu". W opisie badania podano: "błony śluzowe różowe, wilgotne, CRT poniżej 2s, obwodowe węzły chłonne niepowiększone, jama brzuszna miękka, niebolesna, osłuchowo serce i pola płucne bez zmian, ogólny stan dst/db, BCS 2-3, brak cech odwodnienia, temp. 39,4 stopnie, ułamany prawy dolny kieł, pacjent szczupły widoczne żebra, kości miednicy, wystające kości czaszki, delikatnie zapadnięte gałki oczne – zanik tłuszczu zagałkowego, otarcia na łokciach, zadzie, okrywa włosowa na pozostałej powierzchni ciała w dobrej kondycji, na prawej kończynie miednicznej widoczna blizna po zewnętrznej stronie, niekastrowany, przerośnięty pazur lewej kończyny miednicznej, pacjent zestresowany, wystraszony, ale mimo wszystko dość łagodny, dużo ciemnej wydzieliny w obu kanałach słuchowych – wykonano dokładną toaletę uszu". Wówczas był to jedyny wykonany zabieg. Wskazać należy, że karta ta, na co zwrócił uwagę Sąd podczas rozprawy, nie została opatrzona podpisem lekarza weterynarii. Z twierdzeń skarżącej wynikało, że dokument ten został przesłany do stowarzyszenia maile i na pewno był podpisany, co również wymaga wyjaśnienia.

Ustalenia obu wskazanych wyżej kart wydanych na przestrzeni 4 miesięcy, w ocenie Sądu wzajemnie się wykluczają. Ponieważ we wrześniu stan psa ważącego 33 kg oceniony został na bardzo dobry, zaś w styczniu pies o tej samej wadze uznany został za wychudzonego, przy jednoczesnym wskazaniu BCS (Body Condition Score) na poziomie 2-3, a więc wskazujące na wyraźną niedowagę lub wychudzenie zwierzęcia. Kwestia ta nie została zauważona przez SKO.

Kolegium nie wskazało także w sposób jednoznaczny, czy w niniejszej sprawie rzeczywiście nie zaszła przesłanka z art. 7 ust. 3 u.o.z. umożliwiająca interwencyjny odbiór zwierzęcia, a więc nie uzasadniło w sposób wystarczający , że do czynienia mieliśmy w niniejszej sprawie z przypadkiem niecierpiącym zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu. W tym zakresie całkowicie pomięte zostały przez kolegium okoliczności związane z temperaturą panującą podczas odebrania zwierzęta, a także nie zostały zweryfikowane sprzeczne stanowiska co do ocieplenia budy i samego kojca.

Już tylko wyżej wskazane uchybienia w zakresie ustalenia stanu faktycznego oraz jego prawidłowej oceny przez organ II instancji stały się w ocenie Sądu wystarczające do uznania, że wydana przez Kolegium decyzja powinna zostać uchylona, a sprawa ponownie rozpoznana. Tym samym uznać należy, że w niniejszej sprawie naruszone zostały przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. A rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania przed organem pierwszej instancji było co najmniej przedwczesne.

Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium odniesie się do wskazanych wyżej sprzeczności i oceni całość zebranego w sprawie materiału dowodowego pod kątem przesłanek odebrania zwierzęcia wskazanych w art. 7 ust. 3 w zw. z art. 6 ust. 2 u.o.z., a następnie da wyraz poczynionym ocenom w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia mając na uwadze zasadę przekonywania oraz obowiązek wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a.

Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania, na które składał się wpis w kwocie 200 zł, sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. (pkt II sentencji wyroku).