Niedziela Wydanie nr 36

Sygnatura akt
II SA/Rz 694/26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Rodzaj
Wyrok
Data orzeczenia
16 września 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Uchylono postanowienie I i II instancji
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sądy administracyjne
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
© autorzy OpenStreetMap

Sądy administracyjne

Spór o granicę wywołała tylko wnioskodawczyni. Sąd uchylił obciążenie sąsiadki kosztami rozgraniczenia

Przejdź do orzeczenia, 18 min czytania

Spór

Wnioskodawczyni domagała się rozgraniczenia swojej działki z sąsiednimi, a skarżąca M. P. kwestionowała obciążenie jej połową kosztów postępowania rozgraniczeniowego.

Ustalenia sądu

Sąd ustalił, że przebieg granicy kwestionowała wyłącznie wnioskodawczyni, a skarżąca zaakceptowała granicę zgodną z mapą i ogrodzeniem. Nie wyznaczono nowych punktów granicznych, a wnioskodawczyni znała wysokość kosztów przed rozpoczęciem czynności.

Rozstrzygnięcie

Sąd uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z 30 września 2025 r. oraz postanowienie Wójta Gminy z 6 sierpnia 2025 r. i zasądził na rzecz skarżącej 110 zł kosztów postępowania sądowego.

Dlaczego

Sąd uznał, że obciążenie wszystkich stron kosztami przekroczyło granice odpowiedzialności z art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., bo koszty zostały poniesione wyłącznie w interesie i na żądanie wnioskodawczyni.

Dla firm

Koszty rozgraniczenia nie obciążają automatycznie wszystkich właścicieli sąsiednich działek. Organ musi ocenić, czy czynności były wykonywane w ich interesie, a gdy granicę kwestionuje tylko wnioskodawca, koszty można obciążyć jego.

Więcej o sprawie

Właścicielka sąsiedniej działki zaakceptowała przebieg granicy wzdłuż istniejącego ogrodzenia, a geodeta uznał go za zgodny z mapą ewidencyjną i stanem posiadania. Wójt mimo to rozłożył koszty na wszystkich właścicieli.

Zdaniem Sądu w realiach tej sprawy koszty związane z postępowaniem rozgraniczeniowych zostały poniesione wyłącznie w interesie i na żądanie wnioskodawczyni co stanowi podstawę do obciążenia jej kosztami na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a.

Z uzasadnienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Rozstrzygnięcie
Uchylono postanowienie I i II instancji
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sygnatura
II SA/Rz 694/26

Treść orzeczenia około 18 minut czytania

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karina Gniewek - Berezowska Sędziowie Sędzia WSA Piotr Godlewski Sędzia WSA Maria Mikolik /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 września 2026 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 30 września 2025 r. nr SKO.404.GG.1162.49.2025 w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego I. uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia 6 sierpnia 2025 r. nr IN.II.6830.6.2023; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu na rzecz skarżącej M. P. kwotę 110 zł /słownie: sto dziesięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi M. P. (dalej: "Skarżąca") jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu (dalej: "Kolegium", "SKO", "Organ II instancji" lub "Organ odwoławczy") z 30 września 2025 r. nr SKO.404.GG.1162.49.2025 w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego.

Jak wynika z akt sprawy, postępowanie rozgraniczeniowe działki o nr ewid. [...] z działką o nr ewid. [...] do punktu wspólnego potrójnego z działką nr [...], położonych w obrębie [...], zostało wszczęte na wniosek K. N. działającej przez pełnomocnika J. R. Do wykonania czynności rozgraniczeniowych upoważniony został uprawniony geodeta – T. H.

W wyniku przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego, Wójt Gminy [...] (dalej: "Wójt", "Organ I instancji") decyzją z [...] sierpnia 2025 r. nr [...], w związku z występującym sporem, umorzył w całości postępowanie rozgraniczeniowe działki o nr ewid. [...] z działką o nr ewid. [...] do punktu wspólnego potrójnego z działką nr [...], położonych w obrębie [...] i przekazał sprawę z urzędu do rozstrzygnięcia Sądowi Rejonowemu w [...].

Następnie, Wójt postanowieniem z 6 sierpnia 2025 r. nr IN.II.6830.6.2023 ustalił koszty ww. postępowania rozgraniczeniowego na kwotę 6.150,00 zł i obciążył tymi kosztami właścicieli nieruchomości przyległych do rozgraniczanego odcinka, poprzez podzielenie ustalonej kwoty kosztów postępowania przez liczbę punktów tworzących sporny odcinek, a następnie rozdzielenie wartości poszczególnego punktu granicznego przez liczbę działek, dla których jest on wspólny i obciążenie tymi wartościami właścicieli poszczególnych działek.

W wyniku tych ustaleń obciążono kosztami postępowania rozgraniczeniowego właściciela działki nr [...], tj. K. N. kwotą w wysokości 2.733,33 zł, właściciela działki nr [...], tj. M. P. kwotą w wysokości 2.733,33 zł oraz właściciela działki nr [...], tj. Powiat [...] kwotą w wysokości 683,34 zł. Jednocześnie w tym postanowieniu, Organ I instancji ustalił termin zapłaty kosztów postępowania i wskazał sposób zapłaty.

Organ I instancji wskazał, że wykonawca rozgraniczenia przedłożył z przeprowadzonych czynności operat techniczny, który został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego Starostwa Powiatowego w [...] w dniu [...] maja 2025 r. pod nr [...].

Organu I instancji postanowił, że koszty postępowania rozgraniczeniowego podzielono proporcjonalnie do liczby punktów granicznych, których w przedmiotowej sprawie jest 3 (2.050 zł za punkt graniczny). Następnie ustaloną kwotę za punkt graniczny podzielono przez liczbę działek, dla których jest on wspólny. Punkt graniczny nr 12935 otrzymaną kwotę podzielono na 3- trójmiedza działek nr [...], nr [...], nr [...] (2.050:3=683,34 zł). Działka nr [...] kwota – 683,33 zł, działka nr [...] - kwota 683,33 zł, działka nr [...] - kwota 683,34 zł. Punkt graniczny nr 12936 otrzymaną kwotę podzielono na 2 - punkt wspólny działek nr [...], nr [...] (2.050, zł:2= 1025 zł. Punkt graniczny nr 12937 otrzymaną kwotę podzielono na 2 - punkt wspólny działek nr [...], nr [...] (2.050 zł:2=1.025 zł). Dla punktu granicznego nr 2486 nie ustalono kwoty kosztu, ponieważ punkt ten był ustalony innym postępowaniem rozgraniczeniowym i jest on prawnie ustalony. W przypadku właścicieli działki nr [...], nr [...], nr [...] uzyskaną kwotę podzielono stosownie do posiadanych udziałów w prawie własności działki, tj. 1/1.

Od powyższego postanowienia zażalenia złożyli Powiat [...] reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika oraz M. P.

Powiat [...] zaskarżył ww. postanowienie Wójta w części dotyczącej obciążenia kosztami postępowania rozgraniczeniowego Powiatu, zarzucając naruszenie art. 152 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.; dalej: "k.c.") oraz art. 262 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691 ze zm.; dalej: "k.p.a."), poprzez niewłaściwe uznanie, że Powiat [...] powinien ponieść koszty postępowania rozgraniczeniowego ze względu na jego interes prawny.

Wobec powyższego, Powiat wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej obciążenia go kosztami postępowania rozgraniczeniowego i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy poprzez ustalenie, że Powiat [...] nie ponosi tych kosztów.

Z kolei M. P. w swoim zażaleniu zarzuciła m.in. bezpodstawne obciążenie jej kosztami postępowania rozgraniczeniowego, podczas gdy Skarżąca nie dała żadnych powodów do zainicjowania postępowania rozgraniczeniowego, jako, że granica działki nr ewid. [...] oraz nr [...] czy z działką o nr ewid. [...] nie zmieniły się i istniejące w terenie nie są dla niej sporne. Skarżąca podniosła również, że to nie ona zainicjowała postępowanie i nie wnosiła o dokonanie rozgraniczenia działek.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji. Z ostrożności procesowej, na wypadek nieuwzględnienia złożonego zażalenia, Skarżąca wniosła o zwolnienie jej w całości od ponoszenia kosztów postępowania z uwagi na jej sytuację materialną i zdrowotną.

Po rozpoznaniu złożonego zażalenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu, opisanym na wstępie postanowieniem z 30 września 2025 r. nr SKO.404.GG.1162.49.2025, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 264 § 1, art. 262 § 1 pkt 2, art. 263 § 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Na wstępie Kolegium opisało regulacje związane z postępowaniem rozgraniczeniowym oraz ustaleniem kosztów tego postępowania, odwołując się do przepisów k.p.a., k.c. oraz powołując się na uchwałę NSA z 11 grudnia 2006 r. sygn. I OPS 5/06, a następnie wyjaśniło, że w postępowaniu rozgraniczeniowym wszczętym na wniosek właściciela jednej nieruchomości, właściciel sąsiedniej nieruchomości może wprawdzie uznawać, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje on przebiegu granic, jednakże w rzeczywistości ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne lub nie jest znany ich przebieg. Nie można więc twierdzić, że rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w interesie właściciela nieruchomości sąsiadującej.

W niniejszej sprawie granica na odcinku pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] do punktu wspólnego z działką nr [...] jest granicą sporną, o czym świadczy, sporządzona po czynnościach rozgraniczeniowych w terenie, dokumentacja geodezyjna. Z dokumentacji tej wynika, że obecne na gruncie strony w trakcie czynności geodezyjnych wskazały dwa różne przebiegi rozgraniczanej granicy, jednak pomimo nakłaniania przez geodetę stron postępowania do zawarcia ugody przebieg ten nie został ustalony. Sporządzony protokół graniczny został podpisany jedynie przez pełnomocnika właściciela działki nr [...], natomiast Skarżąca, będąca właścicielką działki nr [...] zaparafowała jedynie pierwszą stronę protokołu, po czym odmówiła dalszego podpisywania protokołu. Ponadto, zgodnie z opinią geodety, obecnie obowiązujący przebieg granicy ewidencyjnej pomiędzy działkami nr [...] i nr [...], mimo iż tożsamy z istniejącym ogrodzeniem, nie jest granicą prawną, zawartą w dokumentacji i brak jest dokumentów geodezyjnych pozwalających jednoznacznie wskazać jej przebieg jako granicy prawnej. Istniejący spór graniczny znalazł potwierdzenie w wydanej przez Wójta decyzji z [...] sierpnia 2025 r. umarzającej postępowanie rozgraniczeniowe i przekazującej z urzędu sprawę do rozstrzygnięcia Sądowi Rejonowemu w [...].

Organ II instancji wskazał również, że zgodnie z informacją od kierownika Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...], skierowaną do Organu I instancji, granice działki ewidencyjnej nr [...], stanowiącej drogę powiatową na wysokości rozgraniczanych działek nr [...] i nr [...] nie były wcześniej ustalane. Zatem, zdaniem SKO, jednoznaczne i bezsprzeczne ustalenie przebiegu spornej granicy, od początku do końca, leży w interesie wszystkich stron postępowania, także właściciela punktu granicznego stanowiącego koniec rozgraniczanego odcinka, a brak uczestnictwa w czynnościach geodezyjnych w terenie nie zwalnia właściciela nieruchomości z praw i obowiązków przypisanych stronie postępowania.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego sposobu wyłonienia geodety wykonującego czynności rozgraniczeniowe oraz ustalonej wysokości kosztów postępowania rozgraniczeniowego, SKO podało, że podstawowym kosztem takiego postępowania jest wynagrodzenie geodety, działającego z upoważnienia organu do wykonania czynności ustalenia przebiegu granicy. Zatem tylko koszty geodety wskazanego w danym postępowaniu rozgraniczeniowym w sposób określony w przepisach ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, można uznać za koszty postępowania rozgraniczeniowego, podlegające rozliczeniu pomiędzy stronami. Geodeta pełni rolę obiektywnego biegłego, wspomagając w ten sposób organ w prawidłowym rozstrzygnięciu sprawy.

W niniejszej sprawie wykonawca rozgraniczenia został wybrany w trybie zapytania o koszty wykonania rozgraniczenia oraz przewidywany termin zakończenia prac geodezyjnych, skierowanego do trzech firm geodezyjnych w dniu 4 marca 2024 r. W odpowiedzi na zapytanie do Urzędu Gminy wpłynęła jedna oferta od geodety – T. H., prowadzącego działalność pod nazwą [....], na kwotę 5.000,00 zł netto (6.150,00 zł brutto). Na wykonanie prac rozgraniczeniowych została zawarta z ww. podmiotem umowa z [...] maja 2024 r. nr [...]. Po wykonaniu zleconych prac geodeta przedłożył z przeprowadzonych czynności operat techniczny, który przyjęty został do państwowego zasobu geodezyjnego w dniu [...] maja 2025 r. pod nr [...]. Równocześnie do Urzędu Gminy wpłynęła faktura z [...] maja 2025 r. nr [...] na kwotę 6.150,00 zł brutto za wykonane czynności rozgraniczeniowe oraz szczegółowe rozliczenie kosztów wykonania przedmiotowego rozgraniczenia, w którym to rozliczeniu zostały wskazane przeprowadzone czynności związane z przedmiotowym zadaniem oraz wysokości kwot za poszczególne czynności. Nie stwierdzono na tym etapie rażąco wysokich kosztów poszczególnych czynności, znacznie odbiegających od średnich cen na rynku. Procedura wyłonienia wykonawcy prac geodezyjnych została przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz przyjętymi zasadami.

Odnosząc się z kolei do zarzutu wydania postanowienia o kosztach postępowania, pomimo umorzenia w całości postępowania rozgraniczeniowego i przekazaniu sprawy z urzędu do rozstrzygnięcia Sądowi Rejonowemu w [...], celem rozstrzygnięcia istniejącego sporu, Kolegium wskazało, że ile rzeczywiście fakt przejścia sprawy z trybu administracyjnego do etapu postępowania sądowego powoduje, że wydane rozstrzygnięcie Organu I instancji traci swój byt, to jednak bytu prawnego nie utraciło postanowienie tego organu z 6 sierpnia 2025 r. ustalające koszty rozgraniczenia - jako związane z wydaną decyzją. Postępowanie to zakończyło się wydaniem decyzji, która istotnie utraciła swój byt prawny, ale postanowienie odnosiło się do przeprowadzonych w tym postępowaniu czynności i poniesionych w związku z tym kosztów. Poniesione koszty dotyczyły prowadzonego przez organy postępowania administracyjnego w zakresie rozgraniczenia, którego kolejnym etapem był etap sądowy. Postępowanie w sprawie rozgraniczenia nie stało się zatem bezprzedmiotowe, natomiast przekazanie sprawy Sądowi powszechnemu zakończyło jego obligatoryjny etap administracyjny.

Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku Skarżącej o zwolnienie z koszów postępowania rozgraniczeniowego, SKO podało, że podnoszona przez nią kwestia zwolnienia z ponoszenia kosztów stanowi odrębny przedmiot postępowania, który będzie mógł zostać rozpatrzony przez Organ I instancji po złożeniu stosownego wniosku. Wniosek o zwolnienie od kosztów w całości lub w części może zostać złożony przez stronę do Organu I instancji po ostatecznym ustaleniu wysokości tych kosztów, a na wydane w przedmiocie zwolnienia od kosztów postanowienie przysługiwało będzie stronie zażalenie do organu wyższego stopnia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, M. P. zarzuciła:

1) błędne ustalenie, że przepisy k.p.a. a w szczególności art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. w ślad za przepisami art. 152 i art. 153 k.c. wskazują jednoznacznie na to, że koszty rozgraniczenia sąsiadujących gruntów w każdym przypadku właściciele ponoszą w połowie;

2) nieustosunkowanie się przez Kolegium do zarzutu zażalenia Skarżącej z punktu "d" - dotyczącego nieprzeprowadzenia przez Wójta analizy i weryfikacji wysokości kosztów wskazanych przez geodetę w wystawionej fakturze, która była postawą do ustalenia kosztów postępowania, co stanowi obrazę przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.

Wobec tak sformułowanych zarzutów Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i rzetelne rozpoznanie sprawy.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że w przedmiotowej sprawie pominięto zupełnie istotne okoliczności ustalone w postępowaniu sądowym Sądu Rejonowego w [...] z [...] grudnia 1984 r. sygn. [...], które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia, w zakresie obciążenia stron kosztami postępowania, do czego Organ jest zobowiązany przepisami k.p.a. a w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art 105 § 1 k.p.a. Taka sytuacja doprowadza do tego, że stanowisko właściciela jednej nieruchomości, niezadowolonego ze stanu faktycznego przebiegu granic między nieruchomościami, będzie każdorazowo obciążać kosztami właściciela sąsiedniej działki.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności, jest postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie Wójta gminy [...], ustalające koszty postępowania rozgraniczeniowego. Kosztami postępowania rozgraniczeniowego obciążono proporcjonalnie właścicieli działek, które podlegały rozgraniczeniu. Z takim rozstrzygnięciem Organów nie zgodziła się Skarżąca, która zarówno na etapie zażalenia, jak i skargi nie godziła się ze stanowiskiem organów, że w każdym przypadku koszty rozgraniczenia ponoszą sporne strony. Jej zdaniem organy pominęły znaczenie postanowienia rozgraniczeniowego o sygn., [...] a obecne rozstrzygnięcie prowadzi do tego, że stanowisko właściciela niezadowolonego z ustalanego stanu faktycznego będzie każdorazowo obciążać kosztami właściciela sąsiedniej działki.

Przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453) nie zawierają norm dotyczących kosztów administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego i sposobu ich rozliczenia. Zatem w tej kwestii znajdują zastosowanie przepisy działu IX Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 264 § 1 k.p.a., jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Stosownie do art. 263 § 1 k.p.a. do kosztów postępowania zalicza się między innymi koszty podróży i inne należności świadków i biegłych. Przepis art. 262 § 1 k.p.a. stanowi, że stronę obciążają te koszty postępowania, które:

1) wynikły z winy strony,

2) zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie.

Na mocy art. 262 § 2 k.p.a. w uzasadnionych przypadkach organ administracji publicznej może zażądać od strony złożenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów postępowania.

Z unormowania art. 152 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795, dalej: "k.c.") wynika, że właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych; koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania stałych znaków granicznych ponoszą po połowie.

Wedle uchwały 7 sędziów NSA z 11 grudnia 2006 r., o sygn. I OPS 5/06 (uchwała i wszystkie powołane orzeczenia dost. w bazie CBOSA – http://orzeczenia.nsa.gov.pl), organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 152 k.c.), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania.

Zdaniem Sądu, powyższa teza uchwały NSA nie oznacza jednak, że w każdym przypadku organ, prowadząc postępowanie rozgraniczeniowe, musi jego kosztami obciążyć wszystkie osoby, biorące w nim udział, tak jak uczyniły to Organy. NSA przewidując bowiem możliwość obciążenia właścicieli sąsiadujących nieruchomości takimi kosztami, nie stwierdził kategorycznie, że rozstrzygnięcie obciążające właścicieli nieruchomości po połowie musi zostać wydane w każdym wypadku, niezależnie od okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy. Tak jednoznaczna wykładnia art. 262 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. nie uwzględniałaby w pełni treści takich wyrażeń jak "wina strony" czy "w interesie strony". Dlatego orzeczenie o kosztach postępowania winno następować zawsze na podstawie oceny stanu faktycznego, okoliczności sprawy i zgromadzonego w jej toku materiału dowodowego. Postanowienie dotyczące kosztów postępowania powinno także uwzględniać rozstrzygnięcie organu co do meritum sprawy. W rezultacie, wydając orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania, organ powinien zawsze brać pod uwagę, czy zachowanie strony (stron) uzasadnia obciążenie kosztami postępowania tylko jedną z nich czy wszystkie a w tym ostatnim przypadku - w jakim stosunku (tak słusznie NSA w wyroku z 29 stycznia 2015 r., o sygn. I OSK 2211/14, a także w wyroku z dnia 29 sierpnia 2019 r. o sygn. I OSK 2688/18, tak również wyrok WSA w Rzeszowie z 15 listopada 2023 r., II SA/Rz 910/23). Dla udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w tej konkretnej sprawie obciążyć kosztami postępowania rozgraniczeniowego właścicieli poszczególnych nieruchomości czy tylko wnioskodawców, należy najpierw ocenić powody dla których złożono wniosek o rozgraniczenie i przebieg postępowania rozgraniczeniowego, w tym sposób jego zakończenia.

W ocenie Sądu okoliczności zaistniałe w niniejszej sprawie podważają zasadność obciążania kosztami postępowania rozgraniczeniowego wszystkich jego uczestników.

W niniejszej sprawie postępowanie rozgraniczeniowe zostało wszczęte na wniosek K. N. (reprezentowanej przez ojca J. R.) – właścicielki działki nr [...], która poprzez swojego pełnomocnika domagała się rozgraniczenia jej działki z działkami sąsiednimi o nr [...] i [...] od punktu 9-2486 (stodoła) do punktu 9-12935 (droga).

Z protokołu granicznego sporządzonego w dniu 26 listopada 2024 r. przez geodetę uprawnionego wynika, że J. R. wskazał przebieg granicy ok. 60 cm od istniejącego słupka ogrodzeniowego. Wskazany przez niego przebieg został zaznaczony na dołączonym do protokołu rysunku kolorem zielnym. Z kolei M. P. oświadczyła, że wyraża zgodę na granicę, która miałaby przebiegać po istniejącym ogrodzeniu.

Geodeta w opinii dotyczącej przebiegu granicy stwierdził, że pomiędzy działką ewidencyjną nr [...] a [...] znajduje się trwałe ogrodzenie z paneli betonowych oraz z siatki na podmurówce. Aktualnie obowiązująca mapa ewidencji gruntów i budynków w formie wektorowej została opracowana w wyniku modernizacji. Podczas modernizacji granica pomiędzy ww. działkami została ustalona na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania na gruncie.

Geodeta przedstawił również ustalenia, wynikające z postępowania rozgraniczeniowego, jakie toczyło się pod sygn. [...] i zakończyło się wydaniem postanowienia z [...] listopada 1984r. Wówczas rozgraniczeniu podlegała granica pomiędzy działkami nr [...] i [...] ale na innym odcinku niż ten, którego dotyczy przedmiotowe postępowanie. Niemniej Geodeta stwierdził, że w 1984 roku spokojny stan posiadania na gruncie również przebiegał po istniejącym ogrodzeniu.

Geodeta wskazał, że w operacie z modernizacji ([...]) przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] ustalono na podstawie opinii biegłego sądowego o sygn. [...], szkicu sytuacyjnego dotyczącego rozgraniczenia działek o sygn. [...], uzasadnienia postanowienia sygn. [...], osnowy geodezyjnej 713830-10650, 7138830-10640. Geodeta stwierdził również, że punkt graniczny nr 2486, który jest początkiem linii podlegającej rozgraniczeniu należy do granicy prawnej, która została zatwierdzona postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z [...] grudnia 1984r. sygn. [...].

Jeżeli chodzi o przebieg granicy proponowany przez J. R. – geodeta stwierdził, że granica wskazana przez pełnomocnika wnioskodawczyni nie pokrywa się z ostatnim spokojnym stanem posiadania i nie ma dokumentów, które potwierdzałyby taki jej przebieg.

W przypadku M. P. geodeta stwierdził, że granica zaproponowana przez nią, jeżeli chodzi o ostateczny jej przebieg , tj. środkiem istniejącego ogrodzenia jest zgodna z aktualną mapą ewidencji gruntów i budynków oraz jest zgodna z ostatnim spokojnym stanem posiadania na gruncie.

Końcowo Geodeta stwierdził, że proponowana granica od punktu 12935 poprzez punkty 12936, 12937 do punktu 2486 przebiega według ostatniego spokojnego stanu posiadania na gruncie i jest zgodna z mapą ewidencji, prowadzoną w formie wektorowej.

Jak wynika z ustaleń, wynikających z protokołu granicznego oraz załączonej opinii geodety o przebiegu granic, osobą kwestionującą aktualny przebieg granicy jest wyłącznie wnioskodawczyni. Właścicielka działki sąsiedniej M. P. zaakceptowała przebieg granicy wskazany przez geodetę, który wynika z aktualnie obowiązującej mapy ewidencyjnej oraz ostatniego spokojnego stanu posiadania, wyznaczonego przebiegiem ogrodzenia.

W ocenie Sądu w tych okolicznościach faktycznych, kiedy w zasadzie wyłącznie wnioskodawczyni kwestionuje przebieg granicy na gruncie, a właścicielka działki sąsiedniej zgadza się na przedstawiony przez geodetę przebieg granicy, który odpowiada przebiegowi na gruncie, a także wynika z dokumentów, nie można twierdzić, że rozgraniczenie odbywało się w interesie wszystkich właścicieli działek. Co również istotne, w postępowaniu rozgraniczeniowym nie wyznaczono żadnych nowych punktów granicznych a przebieg granicy ustalono na podstawie dokumentów (w tym operatu z modernizacji), które mają potwierdzenie w stanie na gruncie.

Nie zmienia powyższej oceny fakt, że M. P. pierwotnie oświadczyła, że dawna granica przebiegała około 40 cm na południowy wschód od istniejącego ogrodzenia, ponieważ po wskazaniu przebiegu granicy przez geodetę stwierdziła, że jest w stanie zaakceptować granicę środkiem istniejącego ogrodzenia.

W ocenie Sądu w takiej sytuacji, gdy w postępowaniu rozgraniczeniowym przed organami administracyjnymi przebieg granicy kwestionuje wyłącznie wnioskodawca a przebieg granicy ustalony w rozgraniczeniu odpowiada istniejącym dokumentom i stanowi na gruncie, nie można właścicieli działek sąsiednich obciążać kosztami związanymi z chęcią weryfikacji przebiegu granicy przez wnioskodawcę (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 8 lipca 2026r. II SA/Rz 443/26).

Zdaniem Sądu w realiach tej sprawy koszty związane z postępowaniem rozgraniczeniowych zostały poniesione wyłącznie w interesie i na żądanie wnioskodawczyni co stanowi podstawę do obciążenia jej kosztami na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. Pełnomocnik wnioskodawczyni miał przy tym świadomość co do wysokości kosztów, ponieważ przed przystąpieniem do ustalenia przebiegu granic do stron skierowano zawiadomienie o cenie usług geodety.

Mając na uwadze powyższe realia sprawy Sąd stwierdził, że obciążenie kosztami postępowania rozgraniczeniowego wszystkich stron postępowania nastąpiło z przekroczeniem granic odpowiedzialności, wyznaczonej w art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a.

Z tej przyczyn z racji stwierdzonego naruszenia art. 262 § 1 pkt 2 i art. 264 § 1 k.p.a. w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Wójta Gminy [...] z 6 sierpnia 2025r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 P.p.s.a.

Na podstawie art. 200 P.p.s.a. Sąd na rzecz Skarżącej zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego, na którego składa się uiszczony wpis od skargi.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a.

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.