Poniedziałek Wydanie nr 30

Sygnatura akt
II SA/Wr 221/26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Rodzaj
Wyrok
Data orzeczenia
30 września 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sądy administracyjne
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
© autorzy OpenStreetMap

Sądy administracyjne

Cztery bliźniaki po dwóch wcześniejszych odmowach. Uchylona decyzja kasatoryjna Wojewody

Przejdź do orzeczenia, 17 min czytania

Spór

Skarżący P. M. i M. M. twierdzili, że postępowanie o pozwolenie na budowę czterech budynków powinno zostać umorzone, bo wcześniejsze decyzje odmowne dotyczyły tej samej inwestycji. Wojewoda utrzymywał, że sprawy nie są tożsame.

Ustalenia sądu

Sąd ustalił, że Wojewoda nie przeprowadził weryfikacji projektów z wcześniejszych postępowań i nie wskazał okoliczności faktycznych potwierdzających brak tożsamości spraw. Akta nie zawierały dokumentacji z decyzji z 11 maja 2023 r.

Rozstrzygnięcie

Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Dolnośląskiego i zasądził od niego na rzecz skarżących 580 zł kosztów postępowania sądowego.

Dlaczego

Wojewoda przedwcześnie zastosował art. 138 § 2 kpa, bo nie wyjaśnił, czy inwestycja jest tożsama z wcześniej rozstrzygniętą, a zarzut powagi rzeczy osądzonej wymagał ustaleń opartych na projekcie z poprzedniej decyzji.

Dla firm

Organ odwoławczy nie może uchylić decyzji i przekazać sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 kpa, zanim wyjaśni, czy zarzut powagi rzeczy osądzonej jest zasadny i czy wcześniejsze sprawy są tożsame.

Więcej o sprawie

Starosta W. w 2024 r. odmówił pozwolenia z powodu niewykonania przez inwestora obowiązków z postanowienia, a Wojewoda uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Wojewoda zatem przesądził o braku tożsamości przedmiotu sprawy bez przeprowadzenia weryfikacji projektów będących przedmiotem rozpoznania w tej i poprzedniej sprawie.

Z uzasadnienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sygnatura
II SA/Wr 221/26

Treść orzeczenia około 17 minut czytania

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Białek (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 września 2026 r. sprawy ze sprzeciwu M. M. i P.M. od decyzji Wojewody Dolnośląskiego z dnia 10 lutego 2026 r. nr IF-O.7840.1.280.2024.MS w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę czterech budynków mieszkalnych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 580 (słownie: pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 13 maja 2024 r, nr 128/2024, Starosta W. (dalej: Starosta, organ I instancji) odmówił zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia - na rzecz R. K. (dalej: inwestor) - pozwolenia na budowę czterech budynków mieszkalnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej, działka nr [...], AM_[...], obręb W., gmina W., z uwagi na niewypełnienie przez inwestora obowiązków nałożonych postanowieniem Starosty z dnia 6 marca 2024 r.

Odwołanie od powyższej decyzji, wniósł P. M. (dalej: skarżący), zarzucając naruszenie: art. 61a § 1 i art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: kpa). W jego ocenie postępowanie nie powinno być wszczęte, ewentualnie należało je umorzyć, gdyż w sprawie występuje powaga rzeczy osądzonej. Skarżący zwrócił uwagę, że inwestor już kilkukrotnie występował o wydanie pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji. W każdym wypadku dokumentacja projektowa była niemal identyczna, rodzaj inwestycji jest ten sam, rozwiązania projektowe są identyczne. Również błędy dokumentacji projektowej są powielane. Poprzednie postępowania, dotyczące tej samej inwestycji, zostały zakończone decyzjami odmownymi z dnia 11 maja 2023 r., nr 147/23 i z dnia 6 grudnia 2023 r., nr 400/23.

W wyniku rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczym, oprotestowaną w niniejszej sprawie decyzją Wojewoda Dolnośląski (dalej: Wojewoda, organ odwoławczy), na podstawie art. 138 § 2 kpa, uchylił ww. decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Organ odwoławczy na wstępie wymienił warunki, w jakich może być wydane pozwolenie na budowę, wymienione w art. 32 ust. 4 pkt 1-2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 418 ze zm., dalej: Pb). Powołał treść art. 35 ust. 1 Pb, który normuje zakres jaki organ architektoniczno-budowlany jest obowiązany sprawdzić przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego. Organ odwoławczy wskazał, że art. 35 ust. 3 Pb ustanawia możliwość wydania przez organ administracji architektoniczno-budowlanej - w razie stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie określonym w ust. 1 - postanowienia o obowiązku usunięcia tych nieprawidłowości w określonym terminie. Zwrócił uwagę, że dokładne i rzetelne ustalenie powyższych okoliczności ma o tyle doniosłe znaczenie, że w myśl art. 35 ust. 4 Pb, w razie spełnienia powyższych wymagań oraz warunku określonego w art. 32 ust. 4 Pb, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Dalej Wojewoda powołał art. 35 ust. 5 Pb, na podstawie którego organ administracji architektoniczno-budowlanej wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę m.in. w przypadku przewidzianym w punkcie 1, to jest niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia, o którym mowa w ust. 3.

Wojewoda zwrócił uwagę, że powyższe unormowania stały się podstawą do wydania decyzji odmownej przez Starostę. Zaznaczył, że celem postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę nie jest znalezienie podstawy do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę, ale takie procedowanie, aby w jego efekcie przedstawiony przez inwestora projekt budowlany był prawidłowy i mógł zostać zrealizowany. Organ obowiązany jest dołożyć wszelkich starań, aby wesprzeć inwestora, po spełnieniu przewidzianych prawem warunków, w jak najszybszym zrealizowaniu przysługującego mu prawa do zabudowy (art. 4 Pb).

Wojewoda, odnosząc się do nałożonych na inwestora obowiązków postanowieniem Starosty z dnia 6 marca 2024 r. zwrócił uwagę, że w odniesieniu do obowiązku w punkcie 1 ww. postanowienia Starosta nie wyjaśnił, z jakiego powodu niezbędnym jest "wskazanie najniższych rzędnych istniejących na działce przy granicy z działką nr [...] oraz wskazanie sposobu niwelacji terenu" i przytoczył w tym względzie § 15 ust. 2 pkt 3 i 5 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2022 r., poz. 1679, ze zm., dalej: rozp. MR) Zauważył, że z mapy do celów projektowych wynika, że na terenie zainwestowania oznaczono rzędne terenu, zaś w postanowieniu Starosty nie zawarto informacji dlaczego przedłożona mapa do celów projektowych jest wadliwa i wymaga uszczegółowienia. Nie przedstawiono też podstaw nałożenia obowiązku w zakresie "wskazania sposobu niwelacji terenu". Nadto z dokumentacji organu I instancji nie wynika, aby przy działce inwestora znajdował się teren zamknięty, co uzasadniałoby przywołanie regulacji § 15 ust. 2 pkt 5 ww. rozporządzenia.

Organ odwoławczy wskazał, że z treści decyzji Starosty wynika, że powyższe informacje były niezbędne w zakresie konieczności wyjaśnienia zgodności przedłożonego projektu zagospodarowania terenu z § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225, ze zm., dalej: rozp. MI), który stanowi, że dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu skierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione. Jednocześnie, zdaniem Wojewody, z treści projektu zagospodarowania terenu wynika, że przedmiotowe zamierzenie tego przepisu nie narusza.

W odniesieniu do obowiązku wymienionego w punkcie 4 Wojewoda stwierdził, że, organ I instancji nie wskazał na czym miałby polegać obowiązek dostosowania projektu budowlanego do § 13 rozporządzenia w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 8 i 9 Pb, w zakresie przesłaniania. Starosta nie wyjaśnił jaką nieprawidłowość zawiera przedłożona dokumentacja budowlana oraz nie przedstawił sposobu jej uzupełnienia. Organ odwoławczy dodał, że opis tego obowiązku - "ściana zachodnia budynku nr [...] ma wysokość 11,41 m, a z uwzględnieniem różnicy wysokości terenu ok. 12,00 m, a co za tym idzie wprowadza ograniczenia w zabudowie dz. nr [...] dz. nr [...] - np. niski budynek z oknem tarasowym w odległości 4,0 m od granicy działki" - jest niezrozumiały.

Dalej Wojewoda zwrócił uwagę na punkt 5, który nakłada na inwestora obowiązek "określenia prawidłowego obszaru oddziaływania inwestycji oraz stosownego opracowania, obrazującego wpływ inwestycji na nasłonecznienie i przesłanianie działek sąsiednich". Zaznaczył w związku z tym, że z konstrukcji regulacji zawartej w przytoczonym powyżej art. 35 Pb wynika, że organy administracji architektoniczno-budowlanej weryfikują jedynie kompletność przedłożonego projektu zagospodarowania terenu oraz architektoniczno-budowlanego w zakresie o którym mowa w rozporządzeniu Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Tym samym, brak jest podstaw do merytorycznej oceny obszaru oddziaływania wyznaczonego przez projektanta.

Organ odwoławczy wskazał, że z dokumentacji budowlanej wynika, że projekt zagospodarowania terenu zawiera informacje w zakresie przesłaniania powodowanego projektowaną inwestycją. Wyszczególniono dane w zakresie odległości od budynku przesłaniającego, wysokości najbliższej krawędzi budynku przesłaniającego, lokalizacji budynku przesłaniającego w stosunku do przesłaniającego oraz wysokości parapetu budynku przesłanianego. Jednocześnie projektant inwestycji odnotował, że "warunek braku przesłaniania jest spełniony". Niemniej, w ocenie Wojewody, informacje przedstawione przez inwestora są niewystarczające. W celu wykazania zgodności inwestycji z § 13 rozp. MI, niezbędnym jest wykonanie analizy graficznej uwzględniającej przedmiotową problematykę. W związku z tym, zdaniem organu odwoławczego, Starosta ponownie rozpatrując sprawę, winien wezwać inwestora do uzupełnienia projektu budowlanego w opisanym zakresie.

Co do obowiązku nałożonego w punkcie 8 postanowienia z 6 marca 2024 r., przedłożenia zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację zjazdu drogi publicznej na wewnętrzną, z której planowany jest wjazd na działkę - według Wojewody, organ I instancji nie opisał okoliczności faktycznych i nie wyjaśnił powodu, dla którego taki dokument ma zostać przedłożony. Organ odwoławczy przytoczył treść § 14 rozp. MI i zauważył, że przedłożony projekt zagospodarowania terenu nie zawiera opisu układu komunikacyjnego i sposobu dostępu do drogi publicznej, a więc nie czyni zadość wymaganiom § 14 pkt 3 lit. c oraz d rozp. MR.

Wskazując na obowiązek opisany w punkcie 9 postanowienia Starosty, organ odwoławczy zwrócił uwagę, że pismo przedłożone przez inwestora celem wypełnienia tego obowiązku nie było podpisane i nie zawierało oznaczenia organu, od którego pochodziło. Zauważył, że w aktach sprawy brak jest dokumentu potwierdzającego uzgodnienie przedmiotowej inwestycji z Dolnośląskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Jednocześnie wskazał, że z uwagi na usytuowanie projektowanej inwestycji na terenie ujętym w gminnej ewidencji zabytków, w sprawie znajdzie zastosowanie art. 39 ust. 3 Pb. Zdaniem organu odwoławczego, z uwagi na brzmienie tego przepisu, nałożenie na inwestora obowiązku wyjaśnienia zgodności zamierzenia budowlanego z opinią organu konserwatorskiego był bezzasadny - Starosta bowiem taką opinię winien pozyskać samodzielnie.

Stwierdzając, że obowiązki nałożone na inwestora przez Starostę były wadliwe, Wojewoda uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Dodał, że organ I instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy winien nadto zweryfikować, m. in. prawidłowość usytuowania trzech stanowisk postojowych przy budynku nr [...] z § 19 rozporządzenia techniczno-budowlanego oraz zgodność zamierzenia budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie liczby kondygnacji. Winien też ponownie przeanalizować przedłożony projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany w zakresie spełnienia wymagań rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Starosta zobligowany został też do przeanalizowania uprawnienia M. L., w zakresie możliwości zaprojektowania niniejszej inwestycji.

Odnosząc się z kolei co do zarzutu odwołania naruszenia art. 61a § 1 i art. 105 kpa, które powinny znaleźć zastosowanie (postępowanie w sprawie winno być umorzone) z uwagi na istniejące w obrocie prawnym decyzje odmowne co do tej samej inwestycji, Wojewoda przytoczył treść art. 16 § 1 kpa regulującego zasadę trwałości decyzji ostatecznych oraz stanowisko wyroku NSA z dnia 6 września 2023r., sygn. akt I OSK 1715/22 i zwrócił uwagę, że postępowania w zakresie uzyskania pozwolenia na budowę są złożone i każda, nawet najmniejsza, zmiana może mieć bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie. Wymienione przez skarżącego postępowania administracyjne nie mogą być tożsame pod względem zarówno faktycznym, jak i prawnym, chociażby ze względu na uzupełnienie projektu budowlanego i dokumentacji przez inwestora w ramach odpowiedzi na wadliwie sformułowane postanowienie Starosty z dnia 6 marca 2024 r.

Według organu odwoławczego zbieżność wnioskodawcy, typu projektowanej zabudowy oraz obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie przesądza o tożsamości spraw.

Od powyższej decyzji sprzeciw do tutejszego Sądu wnieśli P. i M. M. (dalej: skarżący), którzy podnieśli zarzuty naruszenia:

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa, na skutek uznania, że przedmiotowa inwestycja nie jest tą samą, co do której wydana została decyzja odmowna z dnia 11 maja 2023 r., nr 147/2023 w sytuacji, gdy treść dokumentacji projektowej wskazuje, że jest to ta sama inwestycja, a także sformułowanie przez organ odwoławczy dowolnych wniosków w tym względzie, nie przeprowadzając dowodu z powyższej dokumentacji, na podstawie której została wydana ww. decyzja z 11 maja 2023 r.,

- art. 61a § 1 kpa na skutek niezastosowania tego przepisu w sytuacji, gdy organ I instancji powinien był odmówić wszczęcia postępowania, zaś organ odwoławczy błędnie uznał, że postępowanie powinno być kontynuowane,

- - art. 138 § 2 kpa poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy postępowanie powinno być umorzone.

Na tej podstawie skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organu odwoławczego i zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego adwokata.

W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzyli argumentację zarzutów.

W odpowiedzi na sprzeciw Wojewoda wniósł o jego oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sprzeciw okazał się zasadny.

Na wstępie wskazać trzeba, że rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega sprzeciw od decyzji kasatoryjnej, to jest wydanej na podstawie na podstawie art. 138 § 2 kpa. Tryb rozpoznania tego środka zaskarżenia określają przepisy rozdziału 3a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), które modyfikują ogólne zasady rozpoznania spraw sądowoadministracyjnych, w tym zakres rozpoznania. Co do zasady bowiem wyrażonej w art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania). Natomiast w przypadku sprzeciwu od decyzji, zgodnie z art. 64e p.p.s.a., sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 kpa.

Zaakcentowania przy tym wymaga, że wprawdzie sąd nie może oceniać, czy zostały spełnione przesłanki do wydania przez organ decyzji pozytywnej, czy też negatywnej, zobowiązany jest jednak ocenić, czy zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia tej sprawy (wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2023 r., sygn. akt III OSK 878/26 oraz 2 lipca 2026 r., sygn. akt I OSK 760/26; wszystkie powołane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Rozpoznając niniejszą sprawę w tak zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że kwestionowana decyzja kasacyjna została wydana przez Wojewodę przedwcześnie, gdyż nie wszystkie okoliczności, które miały istotne znaczenie dla wydania stosownego rozstrzygnięcia w drugiej instancji, zostały dokładnie wyjaśnione.

Przypomnieć w tym miejscu trzeba, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, organ odwoławczy obowiązany jest rozpoznać sprawę ponownie od początku. Oznacza to, że obowiązany jest przede wszystkim ustalić przedmiot sprawy i zakres okoliczności faktycznych, które wymagają ustalenia w oparciu o przepisy prawa materialnego mających co do tego przedmiotu zastosowanie. Dopiero po dokonaniu powyższych ustaleń organ odwoławczy jest w stanie stwierdzić, czy stan faktyczny sprawy wymaga uzupełnienia i w jakim zakresie. Od tych też ustaleń zależy wybór rozstrzygnięcia w postępowaniu odwoławczym. Organ odwoławczy bowiem może na podstawie art. 138 § 1 kpa: utrzymać w mocy decyzję organu I instancji albo uchylić tę decyzję w części lub w całości i orzec co do istotny lub umorzyć postępowanie w I instancji w całości lub w części, albo umorzyć postępowanie odwoławcze. Natomiast przepis art. 138 § 2 kpa stosuje się wyjątkowo, gdyż zasadniczo stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 15 kpa zasady dwuinstancyjności.

W ocenie skarżących, którzy podnieśli ten sam zarzut w odwołaniu i następnie w sprzeciwie do Sądu, postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie winno zostać umorzone już w pierwszej instancji, gdyż w sprawie zachodzi powaga rzeczy osądzonej. Zwrócili uwagę, że w obiegu prawnym pozostaje ostateczna decyzja z 11 maja 2023 r., którą odmówiono zatwierdzenia projektu budowlanego w odniesieniu do tej samej inwestycji. Jako podstawę prawną w tym względzie powołali art. 61a § 1 kpa. Przepis ten stanowi, że gdy żądanie, które wszczyna postępowanie administracyjne, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Wprawdzie na etapie odwołania powyższy przepis nie może znaleźć zastosowania, niemniej organ odwoławczy stwierdzając przesłanki odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, co jest równoważne z jego bezprzedmiotowością, może postępowanie I instancji umorzyć w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 kpa. Ten ostatni przepis obliguje bowiem organ administracji publicznej do umorzenia postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe.

Jak wynika z treści art. 61a § 1 kpa, ma on zastosowanie w dwóch sytuacjach: gdy wnoszący żądanie nie jest stroną oraz gdy zachodzą inne uzasadnione przyczyny. O ile pierwsza przesłanka nie budzi wątpliwości co od jej rozumienia i zastosowania, druga ma już charakter nieostry. W orzecznictwie sądowym wskazuje się natomiast, że "inną uzasadnioną przyczyną" w rozumieniu powołanego przepisu jest bez wątpienia stan powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), czyli funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji dotyczącej przedmiotu sprawy lub sytuacja, gdy żądanie wszczęcia postępowania dotyczy takiego postępowania, które już się toczy przed właściwym organem administracji. Nie ulega bowiem wątpliwości, że nie można ponownie żądać wszczęcia postępowania w sprawie już raz rozstrzygniętej decyzją ostateczną, bądź gdy toczy się już postępowanie administracyjne dotyczące tego samego przedmiotu (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 1 kwietnia 2026 r., sygn. akt II SA/Gd 1010/25). Przy czym warunkiem koniecznym do zastosowania art. 61a § 1 kpa jest stwierdzenie tożsamości sprawy administracyjnej. Tożsamość ta zaś istnieje wówczas, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy, przy czym przez stan faktyczny sprawy należy rozumieć stan faktyczny mający znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a więc mieszczący się w ramach hipotezy normy prawnej, która stanowiła podstawę do rozstrzygnięcia sprawy (zob. wyroki NSA: z 20 września 2022 r., sygn. akt III OSK 2734/21, z 13 grudnia 2021 r. sygn., akt I OSK 118/19, z 24 lutego 2021 r., sygn. akt III FSK 2503/21, z 6 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 3032/19, z 24 maja 2019 r. sygn. akt I OSK 1817/17, z 21 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 841/15).

W świetle powyższych uwag słuszne jest stanowisko Wojewody, poparte poglądem wyrażonym w jednym z wyroków NSA, że zbieżność wnioskodawcy, typu projektowanej zabudowy oraz obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie przesądza o tożsamości sprawy. Niemniej zwrócić należy uwagę, że ustosunkowanie się organu odwoławczego do zarzutu odwołania odnoszącego się do tej kwestii sprowadziło się wyłącznie do uwag natury ogólnej. Wojewoda nie wskazał jakiejkolwiek okoliczności faktycznej, która wynikałaby z akt sprawy i która potwierdzałaby zajęte w sprawie stanowisko. Co więcej, akta administracyjne sprawy, które stały się podstawą wydania kontrolowanej decyzji, nie zawierają dokumentacji zakończonej decyzją ostateczną z dna 11 maja 2023 r. którą odmówiono zatwierdzenia projektu budowlanego temu samemu inwestorowi na tej samej działce. Wojewoda zatem przesądził o braku tożsamości przedmiotu sprawy bez przeprowadzenia weryfikacji projektów będących przedmiotem rozpoznania w tej i poprzedniej sprawie.

Co do zasady, należy zgodzić się ze stanowiskiem, że zmiany naniesione w projekcie budowlanym mogą powodować utratę tożsamości przedmiotu sprawy, aby jednak możliwe było zajęcie definitywnego stanowiska w tym zakresie, konieczne jest poczynienie stosownych ustaleń i oparcie tego stanowiska faktami wynikającymi z akt sprawy, a przede wszystkim z projektu budowlanego będącego przedmiotem ww. decyzji ostatecznej.

Powtórzyć należy, że wydanie decyzji w wyniku postępowania odwoławczego musi być poprzedzone ustaleniem zakresu dotychczas poczynionych okoliczności faktycznych i dopiero na tej podstawie organ odwoławczy decyduje o podjęciu właściwego rozstrzygnięcia. Zakres ten nie może ograniczać się tylko do stanu faktycznego, który stał się podstawą do wydania decyzji I instancji, zwłaszcza w sytuacji, gdy strona podnosi w odwołaniu fakty, które nie zostały w ogóle uwzględnione przez organ I instancji. W niniejszej sprawie zaś skarżący podnosił w odwołaniu (a także w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji I instancji), że ten sam inwestor kilkukrotnie występował o pozwolenie na budowę dla tego samego zamierzenia budowlanego polegającego na budowie czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej w tej samej lokalizacji, to jest na działce nr [...], AM-[...], obręb W., gmina W. Dwukrotnie została wydana decyzja odmowna - pierwsza w dniu 11 maja 2023 r., druga 6 grudnia 2023 r. Według skarżącego, rodzaj inwestycji jest taki sam, a rozwiązania projektowe identyczne.

Pomimo tak podniesionych zarzutów odwołania, Wojewoda nie podjął żadnych ustaleń faktycznych w tym zakresie, co stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Ustalenia te zaś mają ważkie znaczenie dla oceny zasadności dalszego prowadzenia postępowania wyjaśniającego, a w konsekwencji także do możliwości zastosowania w sprawie art. 138 § 2 kpa. Z tych powodów, zastosowanie ww. przepisu - w sytuacji, gdy organ odwoławczy nie pozyskał nawet do akt sprawy materiału dowodowego niezbędnego do odniesienia się zarzutów skarżących oraz nie rozważył w sposób szczegółowy, w oparciu o odpowiedni materiał, czy nie zachodzi zarzucona przez odwołujących się tożsamość spraw - należy uznać co najmniej za przedwczesne. W zaistniałych okolicznościach, przy braku niezbędnego materiału dowodowego i odpowiedniej jego analizy, stanowisko organu odwoławczego wskazujące na brak tożsamości spraw - w tym twierdzenie, że wymienione przez skarżącego postępowania administracyjne nie mogą być tożsame pod względem zarówno faktycznym, jak i prawnym, chociażby ze względu na uzupełnienie projektu budowlanego i dokumentacji przez inwestora w ramach odpowiedzi na wadliwie sformułowane postanowienie Starosty z dnia 6 marca 2024 r. – wymyka się kontroli sądowej.

Z tych też względów Sąd uznał, że przed podjęciem rozstrzygnięcia kasacyjnego konieczne jest uprzednie wyjaśnienie, czy w istocie brak jest tożsamości spraw przy jednoczesnym wskazaniu jakie okoliczności za takim twierdzeniem przemawiają. Dopiero po wyjaśnieniu tej kwestii możliwe będzie przejście do dalszych ustaleń o charakterze procesowym.

W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzenia wydania przedwcześnie decyzji kasatoryjnej w niniejszej sprawie, co jest równoznaczne z naruszeniem art. 138 § 2 kpa, Sąd uchylił to rozstrzygnięcie na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a.

O zwrocie kosztów postępowania sądowego, na które składały się wpis od skargi i koszty zastępstwa procesowego radcy prawnego, Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Podstawa prawna: Dz.U. 2025 poz 1691 art. 61a par. 1, art. 105 par. 1, art. 138 par. 2; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.