Wezwanie do opłaty przed upływem terminu wyłączyło zarzut bezczynności stowarzyszenia

Skargą złożoną za pośrednictwem organu w dniu 5 czerwca 2026r. S. P. zarzuciła Stowarzyszeniu B. bezczynność w rozpoznaniu jej wniosku z 20 maja 2026r. o udostepnienie informacji publicznej poprzez przesłanie regulaminów realizowanych zadań publicznych, kryteriów kwalifikacji, harmonogramów działań, wniosków dofinansowania wraz z budżetem oraz umów dotacyjnych na realizację zadania publicznego, rozliczenia dotacji i procedur dotyczących standardów dostępności. Podała, że we wniosku wskazała jako sposób i formę udostępnienia informacji, doręczenie jej na adres podany we wniosku. Podała, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji nie udzielił jej w ciągu 14 dni i pozostaje w bezczynności. Zarzuciła podmiotowi naruszenie art. 19 ust.2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 10 ust.1 w związku z art. 13 ust.1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Wniosła o stwierdzenie, że organ dopuści się bezczynności, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku w terminie 14 dni oraz zasądzenie od organu na swoją rzecz kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na wniosek Stowarzyszenie B. wniosło o oddalenie skargi w zakresie stwierdzenia bezczynności i zasądzenia kosztów i umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania do udostępnienia informacji w związku z udostępnieniem informacji w dniu 16 czerwca 2026r.

Stowarzyszenie podało, że wniosek o udostępnienie informacji doręczony został stowarzyszeniu w dniu 22 maja 2026r. Przed upływem 14 dni stowarzyszenie pismem z 3 czerwca 2026r. poinformowało wnioskodawczynię, że ze wskazaną formą udzielenia informacji wiąże się konieczność poniesienia opłaty albo w kwocie 24,10 złotych w przypadku doręczenia żądanych dokumentów w formie papierowej albo 16,30 złotych w przypadku doręczenia informacji na płycie CD. Stowarzyszenie wezwało wnioskodawczynię do uiszczenia opłaty albo do dokonania zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji lub wycofania wniosku. Podało, że w przypadku uiszczenia opłaty informacja zostanie udostępniona w ciągu 14 dni od doręczenia wezwania. Wezwanie wysłano do skarżącej listem poleconym. Stowarzyszenie podniosło, że skarga złożona w dniu 5 czerwca 2026r. jest zatem przedwczesna. Nadmieniło przy tym, że informacja udostępniona została w skarżącej w dniu 16 czerwca 2026. bez uiszczenia opłaty, gdyż po otrzymaniu pisma skarżącej z 15 czerwca 2026r. stowarzyszenie uwzględniając trudną sytuację finansową strony odstąpiło od egzekwowania opłaty za przekazanie informacji. Dodało, że z uwagi na zakończenie przez skarżącą z dniem 1 kwietnia 2025r. uczestnictwa w działaniach prowadzonych przez stowarzyszenie, stowarzyszenie nie miało wiedzy o aktualnej sytuacji finansowej skarżącej.

W replice do odpowiedzi na skargę S. P. sprecyzowała wnioski skargi jako:

- żądanie stwierdzenia bezczynności organu z rażącym naruszeniem prawa;

- przyznanie na jej rzecz od organu kwoty 8 000 złotych ze względu na rażący, uporczywy charakter bezczynności i przewlekłości organu, która wywołała negatywne konsekwencje w sferze życiowej i materialnej skarżącej.

Uzasadniając swoje stanowisko skarżąca zaprzeczyła, jakoby władzom stowarzyszenia nie była znana trudna sytuacja materialna skarżącej i wezwanie do uiszczenia opłaty z przygotowanie informacji nazwala celowym działaniem w zlej wierze. Dodała, że 22 czerwca 2026r. po doręczeniu jej żądanej informacji w formie pisemnych dokumentów wniosła o przesłanie tej informacji drogą elektroniczną ale organ odmówił udostępnienia w ten sposób informacji powołując się na jej udzielenie w formie pisemnych dokumentów. Opisała swoją wcześniejszą współpracę ze stowarzyszeniem i niezasadne odcięcie jej w 2025r. od projektów pomocowych, które pogłębiło kryzys finansowy i zdrowotny skarżącej. Dodała, że paraliż informacyjny uniemożliwił jej obronę przed bezpodstawnym wykluczeniem z projektu pomocowego finansowanego ze środków publicznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje;

Skarga podlegała oddaleniu albowiem podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej nie pozostawał w bezczynności do dnia złożenia skargi tj. do 5 czerwca 20026r. pozostając w toku rozpatrywania wniosku skarżącej przy zastosowaniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej (dalej jako u.d.i.p.)

Bezspornym jest, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej skarżąca sporządziła na piśmie opatrzonym datą 20 maja 2026r. Jak skarżąca przyznała w piśmie z 15 czerwca 2026r. skierowanym do podmiotu zobowiązanego w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia opłaty związanej z przygotowaniem formy żądanych dokumentów, wniosek o udostępnienie informacji został doręczony i osobiście odebrany przez A. P. (Wicedyrektor Stowarzyszenia) w dniu 21 maja 2026r. Skarżąca nie dysponuje potwierdzeniem nadania wniosku w urzędzie pocztowym i przyjąć należy, że złożyła go osobiście w siedzibie Stowarzyszenia. Brak jest także na wniosku prezentaty jego przyjęcia (stempla podmiotu z datownikiem), w związku z czym podmiot zobowiązany nie ma potwierdzenia, że złożenie wniosku nastąpiło w dacie wskazywanej przez podmiot tj. w dniu 22 maja 2026r. Przyjąć zatem należy, że datą złożenia wniosku był dzień 21 maja 2026r.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Stosownie do treści art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Z art. 15 ust.1 u.d.i.p. wynika, że jeżeli w wyniku udostępnienia informacji na wniosek, o którym mowa w art. 10 ust.1 podmiot obowiązany do udostępnienia informacji ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom. Z ustępu 2 art. 15 u.d.i.p. wynika zaś, że w sytuacji konieczności pobrania opłaty w wysokości odpowiadającej kosztom przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot zobowiązany powiadamia wnioskodawcę w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku o wysokości opłaty a udostępnienie informacji następuje po upływie 14 dni od powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek.

14 - dniowy termin na udostępnienie żądanej informacji, liczony od dnia 21 maja 2026r. upływał w dacie 4 czerwca 2026r. a ponieważ ten dzień był dniem ustawowo wolnym od pracy (Święto Bożego Ciała) ostatni dzień terminu uległ przesunięciu na dzień 5 czerwca 2026r. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zawiera własnych regulacji dotyczących obliczania biegu terminów, w związku z tym odpowiednie zastosowanie znajdują uniwersalne zasady wynikające z Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 57 part. 4 K.p.a.) lub Kodeksu cywilnego (art. 115 K.c.) Oba te kodeksy przewidują identyczne zasady przesunięcia terminu na kolejny dzień roboczy w sytuacjach, gdy jego upływ przypada na dzień ustawowo wolny od pracy. Nawet zatem przy przyjęciu, że 14- dniowy termin na udostępnienie informacji upływał 5 czerwca 2026r., złożenie skargi na bezczynność w tej dacie byłoby przedwczesne.

W okolicznościach sprawy jednak jeszcze przed upływem końcowego terminu na udostępnienie informacji organ pismem z 3 czerwca 2026r. poinformował wnioskodawczynię, że ze wskazaną formą udzielenia informacji wiąże się konieczność poniesienia opłaty albo w kwocie 24,10 złotych w przypadku doręczenia żądanych dokumentów w formie papierowej albo 16,30 złotych w przypadku doręczenia informacji na płycie CD. Stowarzyszenie wezwało wnioskodawczynię do uiszczenia opłaty albo do dokonania zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji lub wycofania wniosku. Podało, że w przypadku uiszczenia opłaty informacja zostanie udostępniona w ciągu 14 dni od doręczenia wezwania. Tym samym organ w dacie złożenia skargi na bezczynność czyli 5 czerwca 2026r. pozostawał w toku załatwiania wniosku z zachowaniem reguł określonych art. 15 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Dla oceny stanu bezczynności organu nie mają znaczenia podnoszone przez skarżącą okoliczności związane ze stanem wiedzy podmiotu zobowiązanego co do sytuacji finansowej wnioskodawczyni. Opłata wynikająca z koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku jest związana wyłącznie z kosztem przetworzenia informacji. Poinformowanie o takiej opłacie, dokonane przed upływem terminu na załatwienie wniosku, przedłuża termin na udostępnienie informacji o 14 dni liczone od daty powiadomienia wnioskodawcy o opłacie. Pozostawanie w procedurze załatwiania wniosku o udostępnienie informacji, usprawiedliwione zastosowanymi przepisami prawa, jest równoznaczne z brakiem pozostawania organu w bezczynności. W dacie złożenia skargi tj. w dniu 5 czerwca 2026r. załatwianie wniosku skarżącej było w toku i nie upłynął termin na udzielenie żądanej informacji publicznej.

W okolicznościach sprawy przyjąć zatem należy, że udostępniona skarżącej w dniu 16 czerwca 2026r. informacja publiczną była informacją udzieloną w terminie, przedłużonym pismem z 3 czerwca 2026r. a skarga wniesiona w dacie 5 czerwca 2026r. została złożona w okresie biegu terminu na załatwienie wniosku.

Mając powyższe na uwadze sąd skargę oddalił (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Końcowo sąd nadmienia, że sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w oparciu o treść art. 119 pkt. 4 ustawy Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnym. Zgodnie z tym przepisem do rozpoznania w trybie uproszczonym może być skierowana sprawa, w której przedmiotem skargi jest bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Barbara Romanczuk Elżbieta Trykoszko Marta Joanna Czubkowska