Adres do e-doręczeń wystarczył. Prezes WSA ma rozpoznać wniosek o koszty sądu

Wnioskiem z dnia [...] października 2025 r. P. K. (skarżący) na podstawie ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902, dalej: u.d.i.p.) wystąpił do Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] (organ) o udostępnienie informacji publicznej poprzez zestawienie rzeczywistych kosztów poniesionych przez WSA w [...] w związku z postępowaniem [...], obejmującym: rejestrację skargi, wyznaczenie i przeprowadzenie posiedzenia/rozprawy, sporządzenie i doręczenie wyroku i uzasadnienia, przekazanie akt do NSA, a po wyroku NSA - wszystkie czynności ponownego rozpoznania do dnia odpowiedzi, okres: od 7 października 2024 r. do daty odpowiedzi. Wnioskodawca wskazał również na metodykę udostępnienia informacji: zakres tabel (kolumny obowiązkowe): czynność (opis, data), komórka organizacyjna, stanowisko (sędzia, referendarz, sekretariat, finanse, IT, administracja), liczba roboczogodzin, stawka kosztowa (zł/h), koszt (zł), koszty materiałowe i operacyjne (poczta/kurierskie, druki, BIP, archiwizacja, systemy IT, sale/media) - pozycje i kwoty, koszty zewnętrzne (delegacje, usługi obce) - data, tytuł, kwota, wypłaty na rzecz wnioskodawcy (data, tytuł, kwota), oraz metodyka kalkulacji (nazwa dokumentu wewnętrznego, paragrafy): przypisanie stawek, narzutów pośrednich, sposobu liczenia roboczogodzin. Wskazał na formę udostępnienia – dokument w formacie XLSX/CSV.

Pismem z [...] października 2025 r. Prezes WSA w [...] wezwał wnioskodawcę do usunięcia braków formalnych wniosku i wykazanie, że uzyskanie żądanej informacji publicznej, stanowiącą informację przetworzoną, jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Pismem z [...] października 2025 r. skarżący, odpowiadając na wezwanie organu, podniósł, że udostępnienie żądanej informacji pozostaje szczególnie istotne dla interesu publicznego, ponieważ ma służyć ochronie środków publicznych poprzez identyfikację kosztów ponoszonych przez Skarb Państwa, zapewnieniu przejrzystości wydatkowania środków publicznych, standaryzacji praktyk związanych z dostępem do informacji publicznej oraz ocenie zasadności wykorzystania mechanizmów odpowiedzialności regresowej.

Prezes WSA w [...] 31 października 2025 r. udzielił informacji publicznej w zakresie w tej części, w której stanowiła ona informację prostą. Poinformowano jednocześnie, że trwa analiza możliwości udostępnienia informacji publicznej w pozostałej części, a odpowiedź zostanie udzielona wnioskodawcy do 3 listopada 2025 r.

Pismem z dnia [...] października 2025 r., powołując się na art. 64 § 2 w zw. z art. 63 § 2 w zw. z art. 40 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2025 r. poz. 1691, dalej: k.p.a.), organ wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez wskazanie adresu dla doręczeń na terenie Rzeczpospolitej, innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia w Wolnym Handlu (EFTA) – stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub do wskazania w Rzeczpospolitej Polskiej pełnomocnika do doręczeń pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Poinformował, że jest to niezbędne w celu wydania decyzji administracyjnej przewidzianej w art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. W odpowiedzi, pismem z dnia [...] października 2025 r., skarżący wskazał na adres do doręczeń elektronicznych (ADE) oraz kanał ePUAP, wniósł o doręczanie całości korespondencji wyłącznie w formie elektronicznej.

Pismem z dnia [...] listopada 2025 r. organ, powołując się na art. 64 § 2 w zw. z art. 63 § 2 k.p.a., wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych ww. wniosku poprzez wskazanie adresu, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Poinformował, że jest to niezbędne w celu wydania decyzji administracyjnej przewidzianej w art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Ponadto wskazał, że zgodnie z art. 63 § 2 k.p.a. w toku postępowania administracyjnego, strona wnosząca podanie musi wskazać swój adres, także w przypadku złożenia podania w postaci elektronicznej. Pismem z dnia [...] listopada 2025 r. skarżący podniósł, że prawidłowo wskazał swój adres do doręczeń elektronicznych oraz ePUAP, a żądanie adresu "papierowego" jest bezpodstawne.

Pismem z dnia [...] listopada 2025 r. P. K. wniósł skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wskazał, że termin 14 dni upłynął 26 października 2025 r. Po tym dniu organ nie wykonał obowiązku z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. ani prawidłowo i terminowo nie skorzystał z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. (brak uprzedniego zawiadomienia o przedłużeniu z konkretną datą i konkretnymi przyczynami). Zamiast tego organ sięgnął po czynności pozorne (żądania "adresu papierowego ", lakoniczne 11,80 zł, mglista "analiza " po terminie). Zdaniem skarżącego "adres" w rozumieniu art. 63 § 2 jest kategorią funkcjonalną - przy podaniu elektronicznym jest nim adres do doręczeń elektronicznych (ADE) / ESP; takie jest sprzężenie art. 63 § 1 z art. 39, 391, 42 § 1 k.p.a. (adres elektroniczny i BAE). Ustawodawca nie nakazuje łączenia ADE z "papierowym " adresem, o ile e-doręczenia są możliwe i legalne. Wskazał, że w sprawie [...] WSA doręczał mu elektronicznie (UPD). Jego zdaniem brak jest przeszkód techniczno-prawnych dla e-doręczeń.

Skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] w załatwieniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] października 2025 r., stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku poprzez udostępnienie żądanej informacji w całości, przyznanie na jego rzecz "sumy pieniężnej" w wysokości 10.000 zł (ewentualnie "w wysokości odczuwalnej, zbliżonej do górnego pułapu przewidzianego w p.p.s.a.") - zamiast grzywny - jako środka o realnym, prewencyjno-kompensacyjnym charakterze, zasądzenie kosztów postępowania na jego rzecz.

Zarządzeniem z dnia [...] listopada 2025 r. organ pozostawił wniosek z dnia [...] października 2025 r. w zakresie, w którym nie udostępnił informacji publicznej, bez rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę Prezes WSA w [...] wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że żądana przez skarżącego informacja dotycząca rzeczywistych kosztów rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej ma w istotnej części charakter informacji przetworzonej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] nie gromadzi danych o rzeczywistych kosztach prowadzenia konkretnych postępowań, a ich ustalenie wymagałoby przeprowadzenia dodatkowych czynności analitycznych. Ponadto skarżący nie wykazał istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego uzasadniającego udostępnienie informacji przetworzonej. Jednocześnie wobec niewskazania przez skarżącego adresu, pomimo wezwania z dnia [...] listopada 2025 r., ziściła się przesłanka do pozostawienia wniosku, w zakresie żądania udostępnienia informacji publicznej przetworzonej, bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 z zm., dalej jako: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4a.

Przedmiotem kontroli Sądu jest bezczynność Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] w sprawie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] października 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Podmiot zobowiązany powinien w tym terminie udostępnić wnioskowaną informację publiczną, jeśli znajduje się w jego posiadaniu (art. 10 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia, jeśli stwierdzi istnienie ograniczeń w dostępie do informacji publicznej bądź jeśli stwierdzi, że brak jest szczególnie uzasadnionego interesu publicznego w udostępnieniu informacji publicznej przetworzonej (art. 16 i art. 17 u.d.i.p. w związku z art. 5 i art. 3 ust. 1 u.d.i.p.), poinformować, że w danej sprawie przysługuje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), poinformować, że nie posiada żądanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), poinformować, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).

Należy zauważyć, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku Nie stanowi on podania w rozumieniu art. 63 k.p.a., gdyż na tym etapie postępowania nie stosuje się przepisów k.p.a. Dopiero ustalenie, że istnieje podstawa do odmowy udostępnienia informacji publicznej bądź umorzenia postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., uzasadnia wezwanie wnioskodawcy o uzupełnienie braków formalnych wniosku, jeżeli wniosek jest obarczony brakami, o jakich stanowi k.p.a. Dopiero bowiem w takiej sytuacji - z mocy art. 16 ust. 2 u.d.i.p. - do decyzji, a w konsekwencji i postępowania poprzedzającego jej wydanie, znajdują zastosowanie przepisy k.p.a. Wówczas wniosek o udostępnienie informacji publicznej musi spełniać wymogi określone w art. 63 k.p.a. Zgodnie z art. 63 § 2 k.p.a. podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres, również w przypadku złożenia podania w postaci elektronicznej, i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Z kolei art. 64 k.p.a. stanowi, jeżeli w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możliwości ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych, podanie pozostawia się bez rozpoznania (§1). W przypadku niespełnienia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (§ 2).

Istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się do kwestii, czy istniały podstawy do uznania, że wniosek skarżącego z dnia [...] października 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej był dotknięty brakiem formalnym uzasadniającym pozostawienie go bez rozpoznania. Poza zakresem sprawy pozostaje natomiast ocena charakteru żądanej informacji oraz zasadności stanowiska organu w tym przedmiocie.

Skarżący złożył wniosek w postaci dokumentu elektronicznego za pośrednictwem platformy ePUAP. Wniosek został opatrzony podpisem zaufanym i zawierał imię i nazwisko skarżącego, jego numer PESEL, adres do doręczeń elektronicznych (ADE) w systemie e-Doręczeń ([...]) oraz adres skrzynki ePUAP ([...]). Jako formę udostępnienia informacji skarżący wskazał adres do e-Doręczeń, ewentualnie ePUAP. W tych okolicznościach, zdaniem Sądu, wezwanie organu do podania adresu, z powołaniem się na art. 64 § 2 w zw. z art. 63 § 2 k.p.a., nie było uzasadnione.

Zgodnie z art. 39 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, zwany dalej "adresem do doręczeń elektronicznych", chyba że doręczenie następuje w siedzibie organu. Zgodnie natomiast z art. 391 k.p.a. w przypadku doręczenia w sposób, o którym mowa w art. 39 § 1, pisma doręcza się stronie lub innemu uczestnikowi postępowania na: 1) adres do doręczeń elektronicznych wpisany do bazy adresów elektronicznych, o której mowa w art. 25 ustawy z 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, zwanej dalej "bazą adresów elektronicznych", a w przypadku pełnomocnika - na adres do doręczeń elektronicznych wskazany w podaniu, albo 2) adres do doręczeń elektronicznych powiązany z kwalifikowaną usługą rejestrowanego doręczenia elektronicznego, za pomocą której wniesiono podanie, jeżeli adres do doręczeń elektronicznych strony lub innego uczestnika postępowania nie został wpisany do bazy adresów elektronicznych.

W świetle przywołanych regulacji nie można uznać, że wniosek skarżącego nie zawierał adresu w rozumieniu art. 63 § 2 k.p.a. Skarżący podał bowiem adres do doręczeń elektronicznych oraz adres swojej skrzynki ePUAP, za pośrednictwem której organ faktycznie prowadził z nim korespondencję - przekazał m.in. odpowiedź z dnia [...] października 2025 r. (UPD, k. 33 akt adm.). Organ, uzasadniając wezwanie, ograniczył się do przytoczenia art. 63 § 2 k.p.a. i stwierdzenia, że wnioskodawca ma obowiązek wskazania adresu, nie wyjaśniając, dlaczego dane podane we wniosku nie spełniały tego wymogu. Instytucja unormowana w art. 64 § 1 i 2 k.p.a. odnosi się do takich braków formalnych wniesionego podania, które powodują jego prawną bezskuteczność, a więc niemożność w ogóle prowadzenia postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpił brak tego rodzaju, skoro skarżący wskazał dane adresowe, a organ korzystał z nich w prowadzonej korespondencji. Wezwanie do podania kolejnego adresu nie miało zatem podstawy w art. 64 § 2 w zw. z art. 63 § 2 k.p.a.

Pomimo podjęcia czynności zmierzających do rozpoznania wniosku, w tym częściowego udostępnienia żądanych informacji i poinformowania skarżącego o trwającej analizie wniosku w pozostałym zakresie, organ nie rozpoznał wniosku w całości. Nie udostępnił pozostałej części informacji ani nie zakończył prawidłowo postępowania administracyjnego w zakresie udostępnienia informacji publicznej, pozostał więc w bezczynności.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] października 2025 r. (pkt I wyroku). Jednocześnie Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Organ podejmował bowiem czynności zmierzające do załatwienia wniosku, w tym częściowo udostępnił informację i dwukrotnie wzywał skarżącego do podjęcia określonych czynności — [...] października 2025 r. w zakresie informacji przetworzonej oraz [...] listopada 2025 r. w zakresie adresu. Dalsza bezczynność organu wynikała z błędnej oceny, że wniosek zawiera brak formalny, a nie z całkowitego zaniechania działania.

W konsekwencji, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a., orzeczono jak w pkcie II wyroku.

Nie stwierdzając rażącego naruszenia prawa, ani też zaistnienia dotkliwych skutków indywidualnych bądź społecznych, związanych ze zwłoką w rozpoznaniu sprawy, Sąd uznał, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu od organu sumy pieniężnej. Dlatego w tym zakresie na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga została oddalona (pkt III sentencji wyroku).

O należnych skarżącemu kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. (pkt IV wyroku).