Niedziela Wydanie nr 36

Sygnatura akt
II SAB/Ke 157/26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Rodzaj
Wyrok
Data orzeczenia
9 września 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sądy administracyjne
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
© autorzy OpenStreetMap

Sądy administracyjne

Odpis postanowienia o umorzeniu śledztwa poza ustawą o dostępie do informacji publicznej

Przejdź do orzeczenia, 17 min czytania

Spór

P. Z. domagał się udostępnienia odpisu postanowienia kończącego postępowanie przygotowawcze w konkretnej sprawie. Prokurator Prokuratury Rejonowej Kielce-Wschód odpowiedział, że dostęp reguluje k.p.k., i nie wydał decyzji administracyjnej.

Ustalenia sądu

Sąd uznał, że żądany dokument znajduje się w aktach zakończonego postępowania przygotowawczego i jego udostępnienie reguluje art. 156 § 1, § 5 i § 5b k.p.k. Twierdzenia skarżącego, że żądał pojedynczego dokumentu, a nie akt, sąd uznał za niezasadne.

Rozstrzygnięcie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę na bezczynność Prokuratora Rejonowego Kielce-Wschód w Kielcach.

Dlaczego

Przepisy k.p.k. są przepisami szczególnymi w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p. i w pełni regulują dostęp do akt, także do pojedynczych dokumentów, dlatego organ nie pozostawał w bezczynności.

Dla firm

Dokumenty z zakończonego postępowania przygotowawczego udostępnia się na podstawie art. 156 k.p.k., a nie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Więcej o sprawie

Postanowienie zostało już uchylone, a postępowanie toczy się pod nową sygnaturą. Wnioskodawca nie był stroną tego postępowania, a prokurator odpowiedział na jego wniosek pismem z 26 czerwca 2026 r.

Wnioskodawca prosił o wersję zanonimizowaną dokumentu, a w skardze powołał się na uchwałę NSA z 2013 r.

W odpowiedzi na powyższy wniosek Prokurator pismem z 26 czerwca 2026 r. poinformował skarżącego, że dostęp do informacji znajdującej się w aktach zakończonego lub będącego w toku postępowania karnego reguluje art. 156 § 1 oraz § 5b k.p.k.

Z uzasadnienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sygnatura
II SAB/Ke 157/26

Treść orzeczenia około 17 minut czytania

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek Asesor WSA Emilia Czarnecka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 września 2026 r. sprawy ze skargi P. Z. na bezczynność Prokuratora Rejonowego Kielce-Wschód w Kielcach w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.

Uzasadnienie

P. Z. w piśmie z 30 czerwca 2026 r. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Prokuratora Rejonowego Kielce-Wschód w Kielcach w sprawie rozpoznania jego wniosku

z 17 czerwca 2026 r. o udostępnienie informacji publicznej, wnosząc o:

1. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu ww. wniosku;

2. zobowiązanie organu do załatwienia tego wniosku poprzez udostępnienie odpisu żądanego postanowienia kończącego postępowanie przygotowawcze, ewentualnie - w przypadku uznania istnienia ustawowych przeszkód - poprzez wydanie decyzji administracyjnej odpowiadającej wymaganiom ustawy z dnia

6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902), zwanej dalej "u.d.i.p.";

3. zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych;

4. rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał w szczególności, że w odpowiedzi

na wniosek z 17 czerwca 2026 r. organ pismem z 26 czerwca 2026 r. poinformował skarżącego, że dostęp do informacji znajdujących się w aktach postępowania przygotowawczego regulują art. 156 § 5 i § 5b k.p.k., które - zdaniem organu - jako przepisy szczególne wyłączają stosowanie u.d.i.p. Skarżący zarzucił, że organ nie udostępnił żądanego dokumentu, nie wydał decyzji administracyjnej odmawiającej jego udostępnienia, ani nie rozpoznał wniosku w trybie u.d.i.p.

Zdaniem skarżącego, stanowisko organu narusza przepisy ww. ustawy, bowiem przedmiotem jego wniosku nie były akta postępowania przygotowawczego ani prawo wglądu do akt. Żądał wyłącznie odpisu jednego, konkretnego dokumentu urzędowego - postanowienia kończącego postępowanie przygotowawcze. Dokument ten stanowi rozstrzygnięcie organu władzy publicznej, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. oraz dokument urzędowy w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p. Organ błędnie utożsamił wniosek o udostępnienie pojedynczego dokumentu z żądaniem dostępu do całości akt postępowania przygotowawczego. Podczas gdy art. 156 § 5 k.p.k. reguluje zasady wglądu do akt jako zorganizowanego zbioru, przepis ten nie daje podstaw do automatycznego wyłączenia spod działania u.d.i.p. każdego pojedynczego dokumentu, który się w nich znajduje.

Skarżący dodał, że powołana przez organ uchwała siedmiu sędziów NSA

z 9 grudnia 2013 r., sygn. I OPS 7/13, zapadła na tle żądania udostępnienia akt postępowania przygotowawczego jako całości i nie rozstrzyga kwestii udostępnienia pojedynczego postanowienia kończącego postępowanie przygotowawcze. Natomiast późniejsze orzecznictwo sądów administracyjnych wyraźnie odróżnia dostęp do akt postępowania od dostępu do konkretnego dokumentu urzędowego stanowiącego informację publiczną. W tym zakresie skarżący powołał się na wyroki WSA

w Krakowie z 11 sierpnia 2020 r. II SAB/Kr 85/20 i 17 grudnia 2025 r. II SAB/Kr 195/25. Podniósł, że stanowisko organu prowadzi do wyłączenia spod społecznej kontroli końcowych rozstrzygnięć prokuratury wydawanych w postępowaniach przygotowawczych, co pozostaje w sprzeczności z art. 61 Konstytucji RP oraz zasadą jawności działania organów władzy publicznej. Podkreślił, że żądane postanowienie stanowi końcowy akt stosowania prawa przez organ państwa. Udostępnienie jego treści po anonimizacji danych chronionych nie narusza dobra postępowania przygotowawczego, które zostało już zakończone, ani praw osób uczestniczących w tym postępowaniu.

W odpowiedzi na skargę organ, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, podniósł, że przepisy k.p.k. stanowią samodzielną podstawę regulacji dostępu do akt postępowania. Obecnie obowiązujący art. 156

§ 5b k.p.k. stanowiący, że § 5 stosuje się odpowiednio do udostępniania akt zakończonego postępowania przygotowawczego powoduje, że nie stronom postępowania akta te mogą być udostępnione w wyjątkowych wypadkach.

Organ wyjaśnił w szczególności, że zasady dostępu do akt postępowania karnego, sporządzania z nich odpisów, w tym wydawania kserokopii z dokumentów

i uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy reguluje art. 156 k.p.k., który prawo dostępu do akt sprawy sądowej oraz możność sporządzania odpisów przyznaje stronom, obrońcom, pełnomocnikom, przedstawicielom ustawowym i podmiotowi określonemu w art. 416 k.p.k. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępniane również innym osobom. Chociaż przepis nie stanowi tego expressis verbis, należy przyjąć, że dotyczy on akt sądowych zarówno toczącego się, jak

i zakończonego postępowania. Przy czym art. 156 § 1, § 5, § 5a i § 5b k.p.k. skierowane są w stosunku do wszystkich, a nie tylko wobec stron postępowania karnego. W konsekwencji - zdaniem organu - nawet jeżeli osoba zainteresowana domaga się wydania konkretnych dokumentów z akt sprawy karnej, to choćby miały one status informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, również w tym zakresie zasady ich udostępniania uregulowane są przepisami k.p.k. Każdy taki dokument należy bowiem traktować przede wszystkim w kategoriach odpisu (kopii) wydawanej z akt sprawy, niekoniecznie zaś informacji publicznej w nich się znajdującej. Są to więc przepisy szczególne, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p.

i w związku z tym nie ma do nich zastosowania u.d.i.p.

Niezależnie od powyższego organ podkreślił, że postanowienie kończące wydane w toku postępowania [...] zostało uchylone, w związku z czym postępowanie przygotowawcze toczy się - aktualnie pod sygn. [...], zaś wnioskodawca nie posiada statusu strony w toczącym się postępowaniu karnym. Zdaniem organu istotny jest fakt, że wnioskodawca zwracając się w trybie dostępu do informacji publicznej o udostępnienie wskazanej we wniosku z 17 czerwca 2026 r. decyzji procesowej, nie kierował się troską o sprawy publiczne. W zainteresowaniu skarżącego pozostaje konkretne postępowanie karne, którego przedmiot ma związek z podejmowanymi przez niego działaniami, tym samym ma on istotny interes prywatny w uzyskaniu konkretnej decyzji procesowej, a tym samym w zapoznaniu się z tym, jaki materiał dowodowy został zgromadzony.

Wskazując na orzecznictwo sądowe również w tym zakresie, organ podniósł, że u.d.i.p. nie może być podstawą do otrzymania informacji we własnej sprawie oraz nie może być nadużywana i wykorzystywana w czysto prywatnych sprawach, zaś

z żądania udostępnienia informacji publicznej musi wynikać interes obiektywny a nie subiektywny. Niewątpliwie skarżący takiego obiektywnego interesu nie posiada, natomiast złożony przez niego wniosek zmierza do realizacji prywatnego interesu wnioskodawcy.

Nadto organ podkreślił, że NSA w uchwale z 9 grudnia 2013 r., I OPS 7/13, zwrócił uwagę na wysoki stopień formalizacji postępowania i dostępu do akt postępowania karnego dla stron i daleko idące odformalizowanie postępowania regulowanego u.d.i.p. Przyjęcie tym samym, że strona postępowania karnego, której żywotnych interesów dotyczy sprawa, uzyskuje dostęp do akt na zasadach określonych w k.p.k., bardziej sformalizowanych, niż osoby działające w oparciu

o art. 10 u.d.i.p., byłoby naruszeniem zasady równości z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Reasumując, za nietrafne organ uznał podniesione w skardze argumenty

i dlatego wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności trzeba wyjaśnić, że zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Sytuacja taka miała miejsce

w rozpoznawanej sprawie i stąd orzeczenie zapadło na posiedzeniu niejawnym

w trybie uproszczonym.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4. Pojęcie bezczynności oznacza sytuację, gdy organ będąc właściwym

i zobowiązanym do załatwienia sprawy, nie czyni tego w terminie określonym przepisami prawa. Istotą ochrony udzielanej przez sądy administracyjne w razie uwzględnienia skargi na bezczynność jest zobowiązanie organu do wydania

w określonym terminie aktu lub podjęcia czynności, bądź stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa (por. wyrok NSA z 10 marca 2015 r. sygn. II FSK 344/13).

Przedmiotem sprawy jest zarzucana Prokuratorowi Rejonowemu Kielce-Wschód w K. bezczynność w przedmiocie rozpoznania wniosku P. Z. z 17 czerwca 2026 r. o udostępnienie informacji publicznej. Z akt sprawy wynika, że we wniosku tym skarżący na podstawie art. 2 ust. 1 u.d.i.p. zwrócił się

o udostępnienie postanowienia o umorzeniu śledztwa lub postanowienia

o zatwierdzeniu umorzenia dochodzenia w sprawie o sygn. [...] Zaznaczył, że w przypadku gdy dokument zawiera dane podlegające ochronie wnosi o udostępnienie jego wersji zanonimizowanej w zakresie niezbędnym do ochrony prawnie chronionych informacji, przy zachowaniu pozostałej treści dokumentu. Natomiast jeżeli organ uzna, że żądany dokument nie stanowi informacji publicznej lub zachodzą przesłanki ograniczające jego udostępnienie, wniósł o wydanie decyzji administracyjnej zawierającej podstawę prawną odmowy.

W odpowiedzi na powyższy wniosek Prokurator pismem z 26 czerwca 2026 r. poinformował skarżącego, że dostęp do informacji znajdującej się w aktach zakończonego lub będącego w toku postępowania karnego reguluje art. 156 § 1 oraz § 5b k.p.k.

Sformułowanie wniosku w niespornych okolicznościach niniejszej sprawy oznacza, że jego przedmiotem były dokumenty mające walor dokumentów urzędowych, o jakich mowa w art. 6 ust. 2 u.d.i.p., znajdujące się w aktach zakończonego postępowania przygotowawczego. Wnioskodawcą natomiast okazała się osoba niebędąca stroną tego postępowania przygotowawczego.

Przepisy u.d.i.p. stanowią konkretyzację konstytucyjnego prawa do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne (art. 61 Konstytucji RP), które warunkuje realizację

w praktyce zasady przejrzystości i transparentności systemu sprawowania władzy

i stanowi konieczny element demokracji.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Stosownie zaś do art. 1 ust. 2 cyt. ustawy, przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi.

Z woli ustawodawcy wyłączone jest więc stosowanie przepisów u.d.i.p. w sytuacji,

w której inna ustawa reguluje ten sam zakres. Pozwala to na wyodrębnienie dwóch grup informacji: 1) podlegających udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w u.d.i.p.; 2) ujawnianych na zasadach i w trybie przewidzianym w ustawach szczególnych. W przypadku kolizji, przepisy zawarte w ustawach odrębnych mają pierwszeństwo i wyłączają stosowanie u.d.i.p. W takiej sytuacji podmiot zobowiązany informuje jedynie wnioskodawcę, że żądana informacja nie może być udostępniona w trybie u.d.i.p.

Zasady dostępu do akt postępowania karnego, sporządzania z nich odpisów, w tym wydawania kserokopii z dokumentów i uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy reguluje art. 156 Kodeksu postępowania karnego (k.p.k.). Postępowanie karne realizuje określone cele wynikające przede wszystkim z art. 2 § 1 k.p.k. i bez wątpienia dobro postępowania karnego, jak również dobro, czy interes stron i innych jego uczestników, wymagają odmiennego uregulowania zasad dostępu do akt postępowania i znajdujących się w nich dokumentów stanowiących informację publiczną, niż to regulują przepisy ogólne dotyczące udostępniania informacji publicznej znajdujące się w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i w u.d.i.p. Regulacja ta znajduje się w art. 156 § 1 k.p.k. Zgodnie z nim stronom, obrońcom, pełnomocnikom

i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta sprawy sądowej oraz daje możność sporządzenia z nich odpisów lub kopii. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępnione również innym osobom. Informacje o aktach sprawy mogą być udostępnione także za pomocą systemu teleinformatycznego, jeżeli względy techniczne nie stoją temu na przeszkodzie. Z kolei przepisy art. 156 § 5, § 5a i § 5b k.p.k. odnoszą się do postępowania przygotowawczego. Zgodnie z tymi przepisami, jeżeli nie zachodzi potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania lub ochrony ważnego interesu państwa, w toku postępowania przygotowawczego stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta, umożliwia sporządzanie odpisów lub kopii oraz wydaje odpłatnie uwierzytelnione odpisy lub kopie. W przedmiocie udostępnienia akt, sporządzenia odpisów lub kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów lub kopii prowadzący postępowanie przygotowawcze wydaje zarządzenie. W wypadku odmowy udostępnienia akt pokrzywdzonemu na jego wniosek należy poinformować go

o możliwości udostępnienia mu akt w późniejszym terminie. Z chwilą powiadomienia podejrzanego lub obrońcy o terminie końcowego zaznajomienia z materiałami postępowania przygotowawczego pokrzywdzonemu, jego pełnomocnikowi lub przedstawicielowi ustawowemu nie można odmówić udostępnienia akt, umożliwienia sporządzania odpisów lub kopii oraz wydania odpisów lub kopii. Za zgodą prokuratora akta w toku postępowania przygotowawczego mogą być w wyjątkowych wypadkach udostępnione innym osobom. Prokurator może udostępnić akta w postaci elektronicznej (art. 156 § 5). W razie złożenia w toku postępowania przygotowawczego wniosku o zastosowanie albo przedłużenie tymczasowego aresztowania podejrzanemu i jego obrońcy udostępnia się niezwłocznie akta sprawy w części zawierającej treść dowodów dołączonych do wniosku, z wyłączeniem dowodów z zeznań świadków, o których mowa w art. 250 § 2b (art. 156 § 5a). Przepis § 5 stosuje się odpowiednio do udostępniania akt zakończonego postępowania przygotowawczego (art. 156 § 5b), przy czym ten ostatni przepis został dodany przez art. 3 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 kwietnia 2021 r. (Dz.U.2021.1023) zmieniającej k.p.k. z dniem 22 czerwca 2021 r., co w sprawie ma znaczenie dla oceny argumentacji skargi, przywołującej stanowisko wyrażane

w orzeczeniach sądów administracyjnych, podjętych w poprzednim stanie prawnym.

Wskazane regulacje adresowane są do wszystkich potencjalnych adresatów, a nie tylko do stron postępowania karnego. Odnoszą się one do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach trwającego i zakończonego postępowania przygotowawczego. Przepisy te zawierają zamkniętą i zupełną regulację zasad dostępu do akt postępowania karnego przygotowawczego

i znajdujących się w nich informacji publicznych (por. wyrok NSA z 18 stycznia

2023 r., sygn. III OSK 6466/21 i wyrok WSA w Kielcach z 8 sierpnia 2024 r. II SAB/Ke 69/24). W zakresie określonym w art. 156 § 5 w zw. z art. 156 § 5b k.p.k., mają też odpowiednie zastosowanie do udostępniania akt zakończonego postępowania przygotowawczego.

Skoro zatem dostęp do żądanej przez skarżącego informacji określają przepisy szczególne, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. (z którego wynika, że przepisów tej ustawy nie stosuje się wtedy, gdy są one nie do pogodzenia

z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej, a takimi przepisami są m.in. art. 156 § 1, § 5 i § 5b k.p.k.), to w niniejszej sprawie nie miały zastosowania przepisy u.d.i.p.

W konsekwencji uznać należało, że żądane przez P. Z. postanowienie dotyczące zakończonego postępowania przygotowawczego w konkretnie oznaczonej sprawie nie mogło zostać udostępnione w trybie u.d.i.p. Dlatego nie można przyjąć, aby Prokurator, do którego skierowano wniosek o udostępnienie informacji publicznej pozostawał w bezczynności, nie udzielając wnioskowanej informacji publicznej, bądź też nie wydając decyzji o odmowie jej udzielenia w trybie u.d.i.p. Natomiast konsekwencją udzielonej przez Prokuratora pisemnej odpowiedzi z 26 czerwca 2026r. na wniosek z 17 czerwca 2026 r., że nie może być on rozpatrzony w trybie przepisów u.d.i.p. - był brak bezczynności organu w zakresie nieudostępnienia informacji publicznej.

Nie zasługuje na uwzględnienie twierdzenie skarżącego, że wyłączenie stosowania u.d.i.p. przez przepis art. 156 k.p.k. dotyczy jedynie dostępu do akt sprawy rozumianych jako zbiór materiałów i dokumentów stanowiących pewną całość, a nie pojedynczej informacji publicznej, czy też konkretnie oznaczonego dokumentu będących częścią tego zbioru.

W orzecznictwie sądów administracyjnych - w szczególności w wyroku

z 8 kwietnia 2026 r., III OSK 1721/25 - Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił,

że argumenty pozwalające zająć właściwe stanowisko wobec zakresu stosowania art. 1 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 156 k.p.k. znajdują się w uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów NSA z dnia 9 grudnia 2013 r., I OPS 7/13. Uchwała ta dotyczyła wprawdzie kwestii dopuszczalności żądania udostępnienia przez prokuratora akt sprawy jako zbioru materiałów zakończonego postępowania przygotowawczego, ale z uwagi na pogłębiony i uniwersalny charakter powołanych w jej uzasadnieniu ocen prawnych powinna być uwzględniana w zakresie szerszym niż ten, do którego odnosiło się pytanie prawne. Wspomniane oceny prawne dotyczą także relacji między przepisami u.d.i.p. i k.p.k. NSA podkreślił, że art. 1 ust. 2 u.d.i.p. stanowi, że przepisy u.d.i.p. nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Przepisów u.d.i.p. nie stosuje się zatem wyłącznie wtedy, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. Przepisem takim jest m.in. art. 156 k.p.a. Artykuł 156 § 1 k.p.k. prawo dostępu do akt sprawy sądowej oraz możność sporządzania odpisów przyznaje stronom, obrońcom, pełnomocnikom, przedstawicielom ustawowym. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępniane również innym osobom. Przepisy art. 156 § 5, § 5a i § 5b k.p.k. odnoszą się do postępowania przygotowawczego. Przepisy k.p.k. w sposób pełny regulują kwestie dostępu do akt w postępowaniu karnym. Przy czym art. 156 § 1, § 5, § 5a i § 5b k.p.k. skierowane są do wszystkich, a nie tylko do stron postępowania karnego. W konsekwencji, nawet jeżeli osoba zainteresowana domaga się wydania konkretnych dokumentów z akt sprawy karnej, to choćby miały one status informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, również w tym zakresie zasady ich udostępniania uregulowane są przepisami k.p.k. Każdy taki dokument należy bowiem traktować przede wszystkim w kategoriach odpisu (kopii) wydawanej z akt sprawy, niekoniecznie zaś informacji publicznej w nich się znajdującej. Są to więc przepisy szczególne, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. i w związku z tym nie ma do nich zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej. NSA w powołanej uchwale zwrócił uwagę na wysoki stopień formalizacji postępowania i dostępu do akt postępowania karnego dla stron i daleko idące odformalizowanie postępowania regulowanego ustawą o dostępie do informacji publicznej. Przyjęcie tym samym, że strona postępowania karnego, której żywotnych interesów dotyczy sprawa, uzyskuje dostęp do akt na zasadach określonych w k.p.k., bardziej sformalizowanych, niż osoby działające w oparciu o art. 10 u.d.i.p., byłoby naruszeniem zasady równości zapisanej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Całość rozważań NSA zawartych w powołanej uchwale prowadzi do kilku niewątpliwych wniosków. Po pierwsze, przepisy art. 156 § 1, § 5 i § 5a oraz § 5b k.p.k. adresowane są do każdego (do wszystkich), a więc nie tylko do stron postępowania karnego, o czym przesądza m.in. treść art. 156 § 5 k.p.k., z której wynika, iż akta mogą być w wyjątkowych sytuacjach udostępnione osobom innym niż stronom (obrońcom, pełnomocnikom, przedstawicielom ustawowym). Po drugie, przepisy te zawierają zamkniętą i zupełną regulację zasad dostępu do akt postępowania karnego i znajdujących się w nich informacji publicznych, tak na etapie postępowania przygotowawczego, jak i sądowego (a wraz z innymi przepisami także do akt postępowania już zakończonego). Po trzecie, powyżej wskazane przepisy k.p.k. stanowią owe "przepisy innych ustaw", o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., określające odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, które w całości wyłączają zastosowanie przepisów u.d.i.p. do informacji publicznych znajdujących się w aktach sprawy karnej. W konsekwencji, nawet jeżeli osoba zainteresowana domaga się wydania konkretnych dokumentów z akt sprawy karnej, to choćby miały one status informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, również w tym zakresie zasady ich udostępniania uregulowane są przepisami k.p.k. Każdy taki dokument należy bowiem traktować przede wszystkim

w kategoriach odpisu (kopii) wydawanej z akt sprawy, niekoniecznie zaś informacji publicznej w nich się znajdującej. Przepisy k.p.k., które w sposób pełny regulują kwestie dostępu do akt, w tym także do poszczególnych dokumentów w nich zawartych - wyłączają w tym zakresie stosowanie zasad, trybu a także formy

z u.d.i.p.

Przepisy u.d.i.p. nie stanowią alternatywnego i konkurencyjnego wobec przepisów k.p.k. sposobu pozyskiwania odpisów dokumentów czy informacji znajdujących się w aktach postępowania przygotowawczego. Dokumenty zgromadzone przez organ w aktach, podlegają udostępnieniu wyłącznie na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego. Zasady i tryb dostępu do informacji publicznych zawartych w aktach postępowania karnego uregulowano na odmiennych zasadach niż u.d.i.p. - w przepisach k.p.k. Postępowanie karne realizuje określone cele wynikające przede wszystkim z art. 2 § 1 k.p.k. i nie powinno budzić wątpliwości, iż dobro postępowania karnego, jak również dobro i interes stron lub innych jego uczestników wymagają odmiennego uregulowania zasad dostępu do akt postępowania przygotowawczego i znajdujących się w nich dokumentów stanowiących informację publiczną.

W świetle poczynionych ustaleń stwierdzić należy, że informacja publiczna zawarta w dokumencie z zakończonego postępowania przygotowawczego, będąca przedmiotem wniosku skarżącego - nie stanowi informacji publicznej, której udostępnienia można się domagać w trybie u.d.i.p. Wszystkie zarzuty skargi, które zasadzają się na tezie przeciwnej, okazały się zatem niezasadne.

Oznacza to, że kompleksową regulacją zawartą w art. 156 k.p.k. po jego nowelizacji dokonanej od dnia 22 czerwca 2021 r., objęte są również przypadki wniosków o udostępnienie niektórych tylko dokumentów, czy informacji znajdujących się w aktach zakończonego postępowania przygotowawczego, a więc takiego dokumentu, który został wskazany w rozpatrywanym przez Prokuratora Rejonowego Kielce-Wschód w K. wniosku P. Z. z 17 czerwca 2026 r.

W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Podstawa prawna: Dz.U. 2022 poz 902 art. 1 ust. 1; Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.