Szpital nie podał miesięcy zabiegów przerwania ciąży. Sąd zobowiązał dyrektora do odpowiedzi

1. Fundacja A z siedzibą w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Dyrektora Szpitala Wojewódzkiego imienia Prymasa Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Sieradzu w sprawie udostępnienia informacji publicznej.

1. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego oraz procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim przepisy te gwarantują obywatelom oraz organizacjom społecznym prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz podmiotów wykonujących zadania publiczne, w tym podmiotów gospodarujących mieniem komunalnym lub państwowym i zarządzających środkami publicznymi;

2) art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 5 oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez zaniechanie pełnej realizacji wniosku i nieudostępnienie informacji publicznej w żądanym zakresie podziału czasowego (miesięcznego i rocznego) dla wykonanych świadczeń, pomimo upływu ustawowych terminów i dwukrotnego formalnego wzywania organu do usunięcia tego braku, co skutkuje stanem bezprawnego zaniechania i utrzymywaniem stanu bezczynności.

2. W oparciu o powyższe skarżąca wniosła o:

1) zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia 13 lutego 2026 r. w niewykonanej części poprzez udostępnienie precyzyjnej informacji o konkretnych miesiącach i latach, w których dokonano opisanych w pismach organu dwóch zabiegów terminacji ciąży, w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi wraz z prawomocnym wyrokiem sądu;

2) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie wyżej wskazanym;

3) stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, mając na uwadze długotrwałość postępowania, unikanie formy decyzji administracyjnej oraz ignorowanie wezwań skarżącej;

4) przyznanie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 2 000 zł na podstawie art. 149 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi;

5) zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów wpisu sądowego;

6) rozpoznanie niniejszej skargi w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

3. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że w dniu 13 lutego 2026 r. skarżąca Fundacja, realizując swoje cele statutowe związane z monitorowaniem przestrzegania prawa oraz analizą zjawisk społeczno-medycznych, skierowała do Szpitala Wojewódzkiego im. Prymasa Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Sieradzu wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Przedmiotem wniosku było uzyskanie szczegółowych statystyk oraz danych proceduralnych dotyczących zabiegów terminacji ciąży realizowanych w tej placówce w latach 2020-2025. Wniosek w sposób jednoznaczny formułował wymóg strukturyzacji danych - skarżąca domagała się przedstawienia liczb w ujęciu chronologicznym, z podziałem na poszczególne miesiące i lata analizowanego okresu.

4. W odpowiedzi z dnia 30 marca 2026 r. organ udzielił odpowiedzi fragmentarycznej, tj. ograniczył się do ogólnego, opisowego przedstawienia dwóch przypadków terminacji ciąży, wskazując lakonicznie wiek ciążowy, rozpoznanie kliniczne oraz fakt zastosowania prostaglandyn. Organ całkowicie zignorował jednak żądanie przyporządkowania tych zdarzeń do osi czasu, używając jedynie zbiorczego określenia, że miały one miejsce "w określonym czasie". Odpowiedź ta nie zawierała również odniesienia do pozostałych pytań szczegółowych wniosku. Wobec powyższego skarżąca pismem z dnia 21 kwietnia 2026 r. skierowała do organu "Wniosek o sprecyzowanie odpowiedzi lub wydanie decyzji". W odpowiedzi z dnia 12 maja 2026 r. organ częściowo uzupełnił wcześniejsze braki o charakterze medycznym, tj. doprecyzował, że w toku opisanych zabiegów zastosowano prostaglandyny, nie wdrożono metody próżniowej, nie dokonano iniekcji dosercowej chlorku potasu oraz że nie odnotowano przypadków wad płodu ani żywych urodzeń. Organ jednoznacznie określił również ramy ilościowe dla całego sześcioletniego okresu, wskazując wprost, że: "W powyższym okresie wykonane były dwa takie świadczenia".

5. Zdaniem skarżącej, pomimo dwukrotnego wezwania, organ w dalszym ciągu odmawia przyporządkowania tych dwóch konkretnych zdarzeń do określonych jednostek czasu (lat i miesięcy). Skarżąca dodała przy tym, że Dyrektor Szpitala zaniechał podania informacji o miesiącu i roku wykonania każdego z tych dwóch świadczeń, co uniemożliwia realizację celów statutowych skarżącej, polegających na badaniu dynamiki i chronologii zjawisk na przestrzeni lat.

6. W dalszej kolejności skarżąca wskazała, że Szpital Wojewódzki imienia Prymasa Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Sieradzu jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, posiadającym status samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej, którego organem tworzącym jest Województwo Łódzkie. Placówka ta dysponuje mieniem publicznym i realizuje świadczenia zdrowotne finansowane ze środków publicznych (Narodowego Funduszu Zdrowia). Powyższe wprost sytuuje kierownika tej jednostki - Dyrektora Szpitala - w katalogu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. W ocenie skarżącej, żądane przez nią dane statystyczne dotyczące liczby i struktury czasowej przeprowadzanych zabiegów medycznych stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 u.d.i.p.

7. Skarżąca zwróciła uwagę, że w doktrynie i orzecznictwie prawa administracyjnego zgodnie przyjmuje się, iż z bezczynnością organu mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy organ w ogóle nie reaguje na wniosek, ale również w sytuacji, gdy udziela odpowiedzi niepełnej, wymijającej lub pomija określone elementy żądania (tzw. bezczynność częściowa). Organ ma obowiązek precyzyjnie zrealizować wniosek w taki sposób, w jaki został on sformułowany, o ile dysponuje żądanymi danymi i nie zachodzą ustawowe przesłanki ograniczające dostęp do informacji. Mając powyższe na uwadze skarżąca wskazała, że Dyrektor Szpitala posiada pełną wiedzę o datach (miesiącach i latach) przeprowadzenia obu zabiegów. Skoro organ w pismach z 30 marca oraz 12 maja 2026 r. szczegółowo opisał wskazania medyczne, wiek ciążowy ([...]) oraz zastosowane środki farmakologiczne dla każdego z tych dwóch odrębnych przypadków, to z oczywistych względów dysponuje dokumentacją medyczną i statystyczną, z której wynikają dokładne daty tych zdarzeń. Zdaniem skarżącej, jeżeli w opinii Dyrektora Szpitala korelacja konkretnego miesiąca z rzadkością występowania zjawiska (zaledwie dwa przypadki na przestrzeni sześciu lat) stwarzała realne ryzyko deanonimizacji pacjentek i mogła prowadzić do naruszenia ich konstytucyjnego prawa do prywatności lub ochrony danych osobowych, organ miał pełne prawo do ograniczenia dostępu do informacji publicznej na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Brak wydania decyzji odmownej przy jednoczesnym fizycznym nieudostępnieniu danych o strukturze miesięcznej i rocznej – w ocenie skarżącej - oznacza, że organ zablokował jej drogę odwoławczą.

8. W zakresie żądania przyznanie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 2 000 zł, skarżąca wskazała, że kwota 2 000 zł jest w realiach niniejszej sprawy w pełni adekwatna, umiarkowana i proporcjonalna do stopnia zawinienia oraz czasu trwania bezprawnego stanu zaniechania po stronie Dyrektora Szpitala Wojewódzkiego w Sieradzu.

1. W odpowiedzi na skargę organ – Dyrektor Szpitala Wojewódzkiego imienia Prymasa Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Sieradzu wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych.

1. Organ podniósł, że skarga została wniesiona bez uprzedniego ponaglenia. Organ wyjaśnił, że wniosek skarżącej z dnia 13 lutego 2026 r. o udostępnienie informacji publicznej wpłynął w dniu 23 marca 2026 r. Odpowiedzi na powyższy wniosek udzielono pismem z dnia 30 marca 2026 r., a wskazano w niej, że we wnioskowanym okresie dokonano w Szpitalu dwóch terminacji ciąży - w obydwu przypadkach określono przyczyny, tydzień ciąży, kod klasyfikacyjny, zastosowaną metodę, co w pełni odpowiadało na zakres wnioskowanych przez skarżącą danych. Wskazane przyczyny i metody czyniły bezprzedmiotowymi pytania o żywe urodzenia i inne metody terminacji ciąży. Mimo to skarżąca wniosek ponowiła, wnosząc o sprecyzowanie okoliczność medycznych i umiejscowienie zabiegów na osi czasu. W odpowiedzi z dnia 12 maja 2026 r. organ doprecyzował odpowiedzi, odnosząc się kolejno do każdego z zapytań, wskazano wprost na niestosowanie metody próżniowej, nie podawano dopłodowo chlorku potasu, brak przypadków wskazanych w kolejnych pytaniach skarżącej.

2. Zdaniem organu, Szpital nie może podawać okoliczności i informacji, które we wspólnym przekazie mogłyby doprowadzić w jakimkolwiek zakresie do identyfikacji pacjenta - dlatego podał informacje kluczowe dla wnioskodawcy, w pełni odpowiadając na jego pytania co do zakreślonego okresu, bez podania dat zabiegów, co w kontekście wniosku i jego istoty nie było konieczne.

3. Organ odwołał się do orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 stycznia 2024 r., sygn. akt II SAB/Łd 117/23, zgodnie z którym w myśl ust. 2 art. 23 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta - dane zawarte w dokumentacji medycznej podlegają ochronie określonej w niniejszej ustawie oraz w przepisach odrębnych. Katalog podmiotów, którym udostępnia się dokumentację bez zgody pacjenta, zawarty został w art. 26 ust. 3 ustawy. Jest to katalog zamknięty. Dokumentacja medyczna nie stanowi więc informacji o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 u.d.i.p. Nie można też tracić z pola widzenia, że informacja powyższa opierałaby się na analizie dokumentacji medycznej poszczególnych przypadków przerwania ciąży a podanie danych lekarza wykonującego świadczenie dotyczy informacji identyfikującej wykonany przez niego zabieg terminacji ciąży. Tymczasem w myśl powoływanego przez organ art. 4c ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. ustawy o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 1575), osoby wykonujące czynności wynikające z ustawy są obowiązane do zachowania w tajemnicy wszystkiego, o czym powzięły wiadomość w związku z wykonywaniem tych czynności, stosownie do odrębnych przepisów. W orzecznictwie wskazuje się, że jest to przepis dodatkowy i niezależny od tajemnicy lekarskiej czy praw pacjenta, co skutkuje wykluczeniem informacji dotyczącej wykonywania przez konkretnych lekarzy zabiegów przerywania ciąży z zakresu informacji publicznej.

4. W ocenie organu, udzielił skarżącej informacji w zakresie, w jakim stanowi ona informację publiczną, w sposób uniemożliwiający identyfikację pacjentek. Wniosek skarżącej skupia się na świadczeniu terminacji ciąży, które jest jednym z udzielanych przez podmiot świadczeń, finansowanych ze środków publicznych. Dopuszczalność tego zabiegu określa ustawa z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży (Dz. U. z 2022 r. poz. 1575). Ograniczenia ustawowe udzielania tego świadczenia nie zmieniają jego charakteru jako świadczenia zdrowotnego finansowanego ze środków publicznych w oparciu o zasady określone nie w ustawie o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, ale w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2561). Jednocześnie chodzi tu o informacje dotyczące przedmiotu działalności podmiotu, o którym mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., a także sposobu dysponowania jego majątkiem (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c i f u.d.i.p.). Na poparcie powyższego organ przywołał orzecznictwo.

5. Ponadto organ podkreślił, że charakteru informacji publicznej nie mają żądane w tym samym punkcie wniosku informacje dotyczące szczegółowych danych wiążących się z konkretnymi rzeczywiście wykonanymi zabiegami, tj. z przypisaniem konkretnego zabiegu do określonego lekarza, z wyszczególnieniem ilości świadczeń, podziałem na lata oraz przypadki ustawowe - w sposób taki jak określony w punkcie 1. Tak określona informacja nie mieści się w pojęciu informacji publicznej.

6. Końcowo organ wyjaśnił, że zareagował w ustawowym terminie na wniosek skarżącej, jak również w dalszym toku postępowania korespondował z nią, przekazując kolejne informacje. Zdaniem organu, brak jest podstaw do przyjęcia, że działanie organu nacechowane było złą wolą, bądź do przypisania organowi lekceważącego stosunku do norm prawa. Z tych też powodów brak jest podstaw do zasądzenia od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

2. Skarga zasługuje na uwzględnienie z niżej wskazanych przyczyn.

1. W pierwszej kolejności należy wskazać, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.), [dalej: "P.p.s.a."].

2. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. przedmiotem skargi do sądu administracyjnego może być bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4.

3. Należy mieć na uwadze, że prawo dostępu do informacji publicznej wynika przede wszystkim z Konstytucji RP. Zgodnie z art. 61 ust. 1 zd. pierwsze i ust. 4 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a tryb udzielania informacji publicznej określają ustawy. Problematyka dostępu do informacji publicznej na płaszczyźnie ustawowej została unormowana w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 902), [dalej: "u.d.i.p."].

4. Stosownie do art. 21 u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych dopuszczalność skargi na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej nie wymaga wcześniejszego wniesienia administracyjnego środka zaskarżenia ani wezwania do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 P.p.s.a. (tak NSA np. w wyroku z 24 maja 2006 r., I OSK 601/05; wszystkie powoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnosząc się do podnoszonego przez organ zarzutu, że wniesienie przedmiotowej skargi do sądu nie zostało poprzedzone ponagleniem, wskazać należy, iż jest on bezzasadny a to z tej przyczyny, że ponaglenie jest środkiem zaskarżenia stosowanym w sprawach administracyjnych rozpoznawanych na podstawie K.p.a. i kończących się decyzją administracyjną. Wnioski o udostępnienie informacji publicznej rozpatruje się natomiast na podstawie u.d.i.p., a przepisy K.p.a. mają zastosowanie wyłącznie do decyzji odmownej — w zakresie określonym w art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Ponaglenie nie przysługuje zatem w sprawach dotyczących takich wniosków. Jeżeli organ uchybi terminom z art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p., wnioskodawca może wnieść skargę na bezczynność bezpośrednio do sądu administracyjnego, bez uprzedniego ponaglenia. Nie było więc podstaw do zastosowania art. 58 § 1 pkt 6 ani art. 53 § 2b P.p.s.a. (por np. wyrok NSA z 28.03.2023 r., III OSK 2700/21).

5. Zgodnie z art. 1 u.d.i.p., że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu oraz ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Pojęcie informacji publicznej jest ujmowane szeroko i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo do informacji publicznej obejmuje m.in. dostęp do dokumentów, zarówno tych bezpośrednio wytworzonych przez organ, tych, których organ używa przy realizacji zadań przewidzianych prawem, jak i tych, które tylko w części dotyczą organu, nawet, gdy nie pochodzą wprost od niego. O zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu decyduje treść i charakter informacji.

6. Udostępnianie informacji publicznych, jak stanowi art. 7 ust. 1 u.d.i.p., następuje w drodze: ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej (pkt 1), udostępniania na wniosek zainteresowanego podmiotu, o którym mowa w art. 10 i 11 (pkt 2), wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia (pkt 3); umieszczania informacji publicznych w portalu danych, o którym mowa w ustawie z dnia 11 sierpnia 2021 r. o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego (Dz. U. poz. 1641), zwanym dalej "portalem danych" (pkt 4).

7. Stosownie do art. 13 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1).

8. W zależności od okoliczności faktycznych i prawnych podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej może podjąć różne działania w odpowiedzi na wniosek w powyższym zakresie. Podmiot ten może:

1) udostępnić informację publiczną, o ile jest jej dysponentem, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udostępnienia; podmiot dokonuje tego w formie czynności materialno-technicznej (pisemnej odpowiedzi);

2) poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstawy w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej lub też wskazać, że podmiot nie jest dysponentem informacji, o których udostępnienie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), bądź też poinformować wnioskodawcę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udostępnienia żądanej przez niego informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.);

3) odmówić udostępnienia informacji publicznej lub umorzyć postępowanie w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., stosownie do treści art. 16 u.d.i.p., co dokonywane jest w formie decyzji administracyjnej;

4) odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez wnioskodawcę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

9. Bezczynność organu na gruncie u.d.i.p. zachodzi, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej dotyczącej informacji publicznej nie podejmuje jej i zarazem nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia informacji ani o umorzeniu postępowania w przypadkach przewidzianych ustawą, a także gdy udostępnia informację niepełną lub niezgodną z wnioskiem.

10. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego.

Podmiot, do którego skierowano wniosek o udostępnienie informacji publicznej - Szpital Wojewódzki imienia Prymasa Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Sieradzu - ma status samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej. Zgodnie z art. 50a ust. 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 156 z późn. zm.), samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej podlega obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego. Z chwilą wpisania do tego rejestru samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej uzyskuje osobowość prawną. Założycielem ww. SPZOZ jest Samorząd Województwa Łódzkiego.

Szpital świadczący usługi medyczne na podstawie umowy z NFZ jest, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., zobowiązany do udostępniania informacji publicznej w zakresie świadczeń finansowanych przez Fundusz. Skoro pacjentom udziela się świadczeń opłacanych przez NFZ, działalność w tym zakresie podlega kontroli społecznej, obejmującej obowiązek udostępniania informacji publicznej.

Zważywszy powyższe nie budzi wątpliwości, że dyrektor wskazanego wyżej szpitala [dalej także: "organ"], jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.

11. We wniosku o udostępnienie informacji publicznej wskazano, o udzielenie informacji w następującym zakresie:

1) liczby świadczeń wykonywanych na podstawie art. 4a ustawy (z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1575)), z wyszczególnieniem poszczególnych miesięcy, z podziałem na każdy miesiąc, w których te świadczenia były dokonywane, począwszy od 1 stycznia 2020 r., a skończywszy na 31 grudnia 2025 r., z podziałem według określonych ustawowo przypadków, z powodu których podjęto się realizacji świadczenia według ustawy art. 4a ust. 1 pkt 1 bądź 3 (oraz 2 i 4 - obecnie uchylone). Wskazanie tygodnia ciąży w momencie wykonania każdego ze świadczeń. Wskazanie przesłanki z klasyfikacji /CD wskazującą właściwy KOD oraz ilość przypadków.

2) Ile świadczeń określonych w art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy udzielono w Szpitalu w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2025 r. ze wskazań psychiatrycznych, z uwagi na zagrożenie zdrowia psychicznego kobiety ciężarnej, z podziałem na poszczególne miesiące od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2025 r. oraz ze wskazaniem tygodnia ciąży. Wskazanie przesłanki z klasyfikacji ICD wskazującą właściwy KOD oraz ilość przypadków.

3) Jaka była podstawa do wykonania ww. zabiegów ze wskazań psychiatrycznych i w związku z jakim zaburzeniem, z uwagi na zagrożenie zdrowia psychicznego kobiety ciężarnej. Wskazanie przesłanki z klasyfikacji ICD wskazującą właściwy KOD oraz ilość przypadków.

4) Jaką zastosowano metodę wykonania zabiegu przerwania ciąży? Ile razy metodą wykonania zabiegu przerwania ciąży była aborcja próżniowa?

5) Ile razy podano dopłodowo zastrzyk dosercowy z chlorku potasu, aby nie doszło do urodzenia żywego dziecka, w wyniku przerwania ciąży?

6) Jakie wady płodu występowały w zdiagnozowanych przypadkach, w których wykonano zabieg przerwania ciąży z przyczyn psychiatrycznych, z uwagi na zagrożenie zdrowia psychicznego kobiety ciężarnej, ze wskazaniem tygodnia ciąży. Wskazanie przesłanki z klasyfikacji ICD wskazującą właściwy KOD oraz ilość przypadków.

7) Jakie procedury stosowane są w placówce w przypadkach żywych urodzeń będących skutkiem wykonanego w placówce przerwania ciąży? Ile razy doszło do urodzenia żywego i zastosowania tych procedur w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2025 r.?

12. Podkreślić w tym miejscu należy, że zważywszy treść skargi, zarówno zawartych w niej zarzutów, żądań jak i jej uzasadnienia, sąd przyjął, że przedmiotem skargi na bezczynność w niniejszej sprawie jest bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji zawartych w pkt 1 wniosku w zakresie podziału czasowego miesięcznego i rocznego dla wykonanych świadczeń. Z tej też przyczyny sąd nie odnosi się do charakteru informacji, o udostępnienie których Fundacja wnosiła w punktach 2-7 wniosku i ewentualnej bezczynności organu w powyższym zakresie .

13. W świetle art. 6 u.d.i.p. żądane przez Fundację dane o liczbie zabiegów przeprowadzonych w zakładzie leczniczym stanowią informacje o przedmiocie i zasadach funkcjonowania tego podmiotu (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c u.d.i.p.). Informacje o liczbie przeprowadzonych aborcji w okresie objętym wnioskiem Fundacji z uwzględnieniem wskazanego podziału czasowego, mają zatem charakter informacji publicznej związanej ze stosowaniem przez szpital art. 4a ustawy o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży. Ponieważ zabiegi te są finansowane ze środków NFZ, pytanie o sposób wykorzystania środków publicznych przez podmiot leczniczy jest uzasadnione. Art. 1 ust. 1 u.d.i.p. ustanawia bowiem szerokie prawo do informacji publicznej, umożliwiające społeczną kontrolę wydatkowania środków publicznych bez względu na to, kto nimi dysponuje. Dzięki temu obywatele mogą ocenić, czy podmioty finansowane ze środków publicznych prawidłowo realizują powierzone zadania i czy przekazanie im tych środków było zasadne (vide wyrok NSA z 14.01.2026 r., III OSK 417/25; wyrok WSA w Gdańsku z 18.07.2024 r., sygn. akt III SAB/Gd 109/24).

1. Wydaje się jednak zasadnym wskazać na konieczność rozgraniczenia informacji publicznej od danych zawartych w dokumentacji medycznej, które mają przede wszystkim charakter danych wrażliwych podlegających szczególnej ochronie bez względu na źródło tejże ochrony. Nie budzi bowiem żadnych wątpliwości, że dane zawarte w dokumentacji medycznej nie stanowią informacji publicznej. Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. 2024 r. poz. 581), pacjent ma prawo do dostępu do dokumentacji medycznej dotyczącej jego stanu zdrowia oraz udzielonych mu świadczeń zdrowotnych. Stosownie zaś do art. 23 ust. 2 cyt. wyżej ustawy - dane zawarte w dokumentacji medycznej podlegają ochronie określonej w niniejszej ustawie oraz w przepisach odrębnych. Co do zasady dokumentacja medyczna udostępniana jest pacjentowi lub jego przedstawicielowi ustawowemu, bądź osobie upoważnionej przez pacjenta (art. 26 ust. 1 cyt. wyżej ustawy). Katalog podmiotów, którym udostępnia się dokumentację bez zgody pacjenta, zawarty został w art. 26 ust. 3 ustawy. Jest to katalog zamknięty. Dokumentacja medyczna nie stanowi więc informacji o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 u.d.i.p. Nie odnosi się ona bowiem do zadań publicznych realizowanych przez organ, czy też do gospodarowania mieniem publicznym, a wyłącznie do stanu zdrowia pacjenta. Zdaniem sądu, należy w pełni podzielić stanowisko, że dane medyczne zawierają zarówno dane osobowe osoby, która otrzymała świadczenie medyczne jak i informacje dotyczące samego świadczenia nie mieszczą się one w statuowanej w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. definicji informacji publicznej, ponieważ nie dotyczą one działalności szeroko pojętego Państwa, lecz dotyczą konkretnej osoby fizycznej, wobec której wykonano określoną procedurę medyczną (por. wyrok NSA z 14.01.2026 r., III OSK 417/25).

2. Z akt sprawy wynika, że organ nie udzielił skarżącej wnioskowanej informacji w całości. Tak jak podniosła bowiem skarżąca organ nie udzielił informacji o konkretnych miesiącach i latach, w których dokonano dwóch zabiegów terminacji ciąży. Wyjaśnienia co do nieudzielenia tych informacji skarżącej, znalazły swoje miejsce dopiero w odpowiedzi na skargę, co jest działaniem co najmniej spóźnionym. Zauważyć jednak należy, że zdaniem organu nie może on podawać okoliczności i informacji, które we wspólnym przekazie mogłyby doprowadzić w jakimkolwiek zakresie do identyfikacji pacjenta - dlatego podał informacje kluczowe dla wnioskodawcy, w pełni odpowiadając na jego pytania co do zakreślonego okresu, bez podania dat zabiegów, co w kontekście wniosku i jego istoty nie było konieczne. Sąd zauważa w tym miejscu, że jeżeli organ uważa, że nie może udostępnić tych informacji winien rozważyć wydanie decyzji administracyjnej, aby – o ile strona nie zgodzi się ze stanowiskiem organu wyrażonym w ww. decyzji - umożliwić stronie dochodzenie swoich praw związanych z udostępnieniem im informacji. Tymczasem organ ani nie udzielił skarżącej wyjaśnień w żądanym zakresie, ani nie wydał decyzji, co czyni organ bezczynnym zakresie części wniosku skarżącej z dnia 13 lutego 2026 r., tj. w zakresie informacji o konkretnych miesiącach i latach, w których dokonano opisanych w pismach organu dwóch zabiegów terminacji ciąży.

3. Orzecznictwo traktuje przedstawienie informacji innej niż żądana, niepełnej lub nieadekwatnej do treści wniosku na równi z niepodjęciem wymaganej czynności. Taka odpowiedź może bowiem wywołać uzasadnione wątpliwości, czy organ rzeczywiście rozpoznał wniosek (zob. wyrok WSA w Szczecinie z 10 stycznia 2013 r., sygn. akt II SAB/Sz 51/12). Skoro Fundacja wnosiła o udostępnienie informacji w rozbiciu na lata i miesiące, a organ udzielił odpowiedzi podając dane wyłącznie w skali roku, to uznać należy, że w tym zakresie pozostaje w bezczynności.

14. W kontekście udostępnienia żądanych danych w układzie chronologicznym, sąd zauważa, co następuje:

1. Przy ocenie, czy dane o liczbie zabiegów przerwania ciąży stanowią informację publiczną, należy uwzględnić także inne obowiązujące przepisy, w szczególności ustawę z 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2026 r. poz. 851 z późn. zm.). Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 cyt. wyżej ustawy podmioty gospodarki narodowej mają obowiązek nieodpłatnie przekazywać dane o prowadzonej działalności i jej wynikach, zgodnie z programem badań statystycznych statystyki publicznej oraz w formacie udostępnionym na podstawie art. 18a ust. 3.

2. Program badań statystycznych jest corocznie ustalany w drodze rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie w sprawie programu badań statystycznych statystyki publicznej. Obecnie jest to rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2025 r. w sprawie programu badań statystycznych statystyki publicznej na rok 2026 (Dz. U. poz. 1842 z późn. zm.), a w latach poprzednich obowiązywały stosowne rozporządzenia na poszczególne lata objęte wnioskiem.

Analiza treści przepisów ww. rozporządzeń wskazuje, iż dane statystyczne w zakresie zdrowia i ochrony zdrowia (np. pkt 1.29 Załącznika do rozporządzenia z 2025 r.) obejmują również kwestie przerywania ciąży.

Należy mieć przy tym na uwadze również treść formularza statystycznego MZ-29 (Sprawozdanie o działalności szpitala ogólnego wzory formularzy z poszczególnych lat dostępne na stronie https://ezdrowie.gov.pl/portal/home/badania-i-dane/formularze-statystyczne?modSingleId=178273 oraz w programie LEX).

W dziale 10 formularza MZ-29 znajduje się tabela A, obejmująca dodatkowe informacje o działalności oddziału ginekologiczno-położniczego w zakresie przerywania ciąży. W formularzach statystycznych za lata 2023–2025 należało podać łączną liczbę przerwanych ciąż, z wyszczególnieniem przypadków wynikających z zagrożenia życia lub zdrowia matki oraz z czynu zabronionego, czyli przesłanek określonych w art. 4a ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy. Formularze z wcześniejszych lat wymagały ponadto wskazania przypadków przerwania ciąży w związku z wynikami badań prenatalnych, na podstawie nieobowiązującego obecnie art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy. Skoro szpital miał obowiązek prowadzić w poszczególnych latach statystyki dotyczące liczby przerwanych ciąż, z podziałem według podstawy prawnej, dysponował tymi danymi, gromadzonymi niezależnie od dokumentacji medycznej.

3. Ponadto – rozpatrując wniosek skarżącej - należy też uwzględnić treść Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 712 z późn. zm.). Zgodnie z § 23 ust. 1 zdanie pierwsze cyt. wyżej rozporządzenia podstawą rozliczeń i płatności za świadczenia udzielone w okresie sprawozdawczym jest rachunek, wystawiony na podstawie szablonu rachunku, wraz z raportem statystycznym, zwane dalej "dokumentami rozliczeniowymi". § 23 ust. 3 stanowi zaś, że dokumenty rozliczeniowe świadczeniodawca składa Prezesowi Funduszu albo dyrektorowi oddziału wojewódzkiego Funduszu, z którym zawarł umowę, w terminie do 10. dnia każdego miesiąca, za miesiąc poprzedni.

Treść powyższego rozporządzenia wskazuje, że szpital zobowiązany był do przekazywania w ramach comiesięcznych rozliczeń danych dotyczących wykonanych świadczeń, co jednak nie oznacza, że dane te przekazywał.

4. Mając na uwadze powyższe sąd stwierdza, że organ pozostawał w bezczynności, co uzasadnia zobowiązanie organu do załatwienia wniosku skarżącej w zakresie pkt 1 wniosku (pkt 1 sentencji wyroku), z zastrzeżeniami poczynionymi niżej:

1. Sąd podkreśla, iż w żadnym wypadku nie przesądza, że organ zobligowany jest do udzielenia informacji w pełni zgodnie z żądaniem skarżącej. Jeżeli okaże się bowiem, że wykonując obowiązki wynikające z przepisów ustawy o statystyce publicznej i rozporządzeń wykonawczych do niej, organ gromadzi wyłącznie roczne zestawienie, to w tym zakresie wystarczające będzie poinformowanie wnioskodawcy, iż organ nie dysponuje miesięcznymi danymi o liczbie wykonanych zabiegów.

2. Analogicznie sąd nie przesądza, że o konieczności udostępnienia żądanych przez skarżącą danych w układzie miesięcznym, a to z tej przyczyny, że organ winien samodzielnie dokonać oceny czy na podstawie przepisów cyt. wyżej przepisów w tym rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej posiada stosowne dane, które może udostępnić.

3. Z całą mocą sąd podkreśla jednak, że o ile na podstawie prowadzonych statystyk oraz ww. dokumentów rozliczeniowych organ nie może udzielić informacji w żądnym zakresie, to w tym przypadku nie będziemy mieli do czynienia z informacją publiczną, gdyż do jej wytworzenia koniecznym byłoby analizowanie dokumentacji medycznej, co – jak wskazano wyżej - uznać należy za niedopuszczalne z punktu widzenia prawa. Ocenę w powyższym zakresie sąd pozostawia jednak organowi.

4. Zważywszy powyższe okoliczności, w ocenie sądu, uznać należało, że organ zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej dopuścił się zarzucanej bezczynności - rozumianej jako niezałatwienie sprawy w terminie ustawowym lub terminie przedłużonym przez organ w rozpoznaniu wniosku skarżącej w pełnym zakresie, co skutkowało zobowiązaniem organu do rozpoznania pkt 1 wniosku skarżącej w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt 1 sentencji wyroku), o czym sąd orzekł na podstawie art. 149 § pkt 1 P.p.s.a. Sąd zastrzega i podkreśla jednocześnie, że udostępnienie żądanej informacji nie będzie dopuszczalne, o ile organ dojdzie do uzasadnionego przekonania, że jej udostępnienie pozwoli na identyfikację pacjentek – w tym jednak wypadku organ zobowiązany będzie do wydania decyzji odmownej.

15. Odnosząc się do żądania strony skarżącej w przedmiocie stwierdzenia przez sąd, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa sąd podnosi, co następuje:

1. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków nie wystarcza do uznania naruszenia za rażące, gdyż musi ono mieć dodatkowe, kwalifikowane cechy (por. wyrok NSA z 26.03.2024 r., III OSK 659/23). Rażąca przewlekłość występuje w szczególności wtedy, gdy organ w sposób oczywisty nie podejmuje czynności, lekceważy wnioski strony lub ewidentnie nie stosuje przepisów prawa (por. wyrok NSA z 8.12.2021 r., II OSK 2024/21). Taka kwalifikacja jest zatem zarezerwowana dla sytuacji szczególnych, oczywistych i nieusprawiedliwionych.

2. W niniejszej sprawie brak podstaw do jej przyjęcia. Organ podejmował bowiem czynności, które — choć zdaniem sądu nie realizowały w pełni obowiązków wynikających z u.d.i.p. — wykluczają uznanie bezczynności za rażące naruszenie prawa. Z tych względów sąd orzekł, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa (pkt 2 sentencji wyroku) na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a.

16. Odnosząc się do wniosku o zasądzenie na rzecz Skarżącej kwoty 2000 zł na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a., należy wskazać, że samo stwierdzenie bezczynności nie uzasadnia przyznania sumy pieniężnej. Gdyby ustawodawca zamierzał powiązać z bezczynnością taki skutek automatycznie, zobowiązałby sąd do przyznania tej sumy lub wymierzenia grzywny, zamiast pozostawiać mu taką możliwość. Zastosowanie tego środka ma charakter fakultatywny i zależy od oceny szczególnych okoliczności sprawy. Suma pieniężna pełni funkcję dyscyplinująco-represyjną, dlatego powinna być przyznawana przede wszystkim w przypadkach szczególnie rażącej zwłoki, wskazującej na celowe unikanie załatwienia sprawy i ryzyko dalszego niewykonywania obowiązków prawnych. Ma również funkcję kompensacyjną — służy wyrównaniu krzywdy lub straty poniesionej wskutek bezczynności organu. Skarżący powinien zatem uzasadnić wniosek, wskazując rodzaj i zakres doznanego uszczerbku, ponieważ ocena sądu zależy przede wszystkim od przedstawionej argumentacji (por. wyrok NSA z 29.04.2020 r., I OSK 3094/19; wyrok NSA z 3.07.2018 r., II OSK 2954/17).

W niniejszej sprawie strona skarżąca nie wskazała żadnych indywidualnych okoliczności świadczących o poniesieniu uszczerbku, straty lub krzywdy wskutek bezczynności organu, które uzasadniałyby przyznanie żądanej kwoty. Z tego względu Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę w części dotyczącej przyznania sumy pieniężnej (pkt 3 sentencji wyroku). Sąd - uwzględniając okoliczności niniejszej sprawy - nie dopatrzył się również przyczyn uzasadniających wymierzenie organowi grzywny przez sąd z urzędu.

17. O kosztach postępowania (pkt 4 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 100 zł.

ds