Wtorek Wydanie nr 31

Sygnatura akt
II SAB/Łd 337/26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Rodzaj
Wyrok
Data orzeczenia
17 września 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sądy administracyjne
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
© autorzy OpenStreetMap

Sądy administracyjne

Prezydent Pabianic nie odpowiedział na wniosek o czynsze, bez rażącego naruszenia prawa

Przejdź do orzeczenia, 17 min czytania

Spór

Mieszkaniec wystąpił do Prezydenta Miasta Pabianic o dane zbiorcze o lokalach w zarządzie miasta, czynszach i typach lokali. Spór dotyczył tego, czy wniosek w ogóle wpłynął do urzędu, a także tego, kiedy zaczął biec termin na jego rozpatrzenie.

Ustalenia sądu

Sąd uznał, że wniosek wysłany mailem na oficjalny adres organu rozpoczął bieg terminu następnego dnia, a organ pozostawał w bezczynności. Twierdzenie organu, że nie otrzymał korespondencji, sąd ocenił jako niewystarczające wobec obowiązków organizacji poczty.

Rozstrzygnięcie

Sąd stwierdził bezczynność Prezydenta Miasta Pabianic bez rażącego naruszenia prawa, umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do rozpatrzenia wniosku, oddalił skargę w pozostałym zakresie i zasądził 100 zł kosztów postępowania.

Dlaczego

Rozpoznanie wniosku nastąpiło po wniesieniu skargi, więc żądanie zobowiązania stało się bezprzedmiotowe. Sąd nie uznał zwłoki za rażącą ani za wynik złej woli, dlatego nie zastosował grzywny ani sumy pieniężnej.

Więcej o sprawie

Wniosek z 9 grudnia 2025 r. dotyczył zbiorczych danych o lokalach w zarządzie miasta, bez danych osobowych. Organ twierdził, że wniosku nie otrzymał, a odmowną decyzję wydał dopiero po wniesieniu skargi.

Wniosek dotyczył danych zbiorczych i nie obejmował danych osobowych.

Z uzasadnienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sygnatura
II SAB/Łd 337/26

Treść orzeczenia około 17 minut czytania

Dnia 17 września 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek–Krzywicka, Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.), Sędzia WSA Jarosław Czerw, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 września 2026 roku sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Prezydenta Miasta Pabianic w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że Prezydent Miasta Pabianic dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego M. S. z dnia 9 grudnia 2025 r., która miała miejsca bez rażącego naruszenia prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Prezydenta Miasta Pabianic do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 9 grudnia 2025 r.; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta Miasta Pabianic na rzecz skarżącego M. S. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. ał

Uzasadnienie

II SAB/Łd 337/26

Uzasadnienie

Pismem z 29 kwietnia 2026 roku M. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Pabianic w sprawie udostępnienia na wniosek skarżącego informacji publicznej.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że 9 grudnia 2025 r. na adres elektroniczny organu [...] złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej: listy adresów nieruchomości będących w zarządzie miasta (lokale mieszkalne i użytkowe), wysokości stawek czynszu, typu lokali (komunalne, socjalne, TBS itd.), informacji o uwzględnianiu zaliczek na ogrzewanie. Wniosek dotyczył danych zbiorczych i nie obejmował danych osobowych. Z uwagi na brak odpowiedzi skarżący ponowił swój wniosek wysyłając 17 stycznia 2026 r. wiadomość na wskazany wyżej adres elektroniczny.

Do dnia sporządzenia skargi skarżącemu jednak nie udostępniono informacji, nie wydano decyzji administracyjnej ani nie poinformowano go o przedłużeniu terminu.

W ocenie strony żądane dane stanowią informację publiczną, ponieważ dotyczą gospodarowania mieniem komunalnym.

Wobec powyższego skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj.: Dz.U. z 2022 r., poz. 902 ze zm.) [dalej: ustawa o dostępie do informacji publicznej], art. 61 Konstytucji RP, zasadę jawności gospodarowania mieniem publicznym.

Skarżący stanął na stanowisku, iż bezczynność organu w niniejszej sprawie ma charakter rażący, ponieważ organ całkowicie zignorował wniosek, nie poinformował o przedłużeniu terminu, nie odpowiedział na ponaglenie, a sprawa dotyczy informacji oczywiście publicznej i nieskomplikowanej.

Mając na uwadze powyższe strona wniosła o stwierdzenie bezczynności, zobowiązanie organu do udostępnienia informacji publicznej, stwierdzenie rażącego naruszenia prawa, wymierzenie organowi grzywny, przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 3.000 zł oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Pabianice wniósł o jej oddalenie.

Organ wyjaśnił, że nie dysponuje pierwotnie złożonym wnioskiem oraz ponagleniem, które zostało rzekomo przekazane na konto [...]. Dopiero skarga na bezczynność stanowiła podstawę do wszczęcia postępowania celem udzielenia odpowiedzi na wniosek o informację publiczną, które to postępowanie zakończyło się wydaniem decyzji w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Organ wyjaśnił, że z uwagi na obowiązujące stopień zagrożenia BRAVO w zakresie zagrożeń w cyberprzestrzeni, nie ma możliwości, by odtworzyć jakiekolwiek zapisy sprzed przeszło kwartału. Jednakże organ wskazuje, że zrealizował wniosek o udostępnienie informacji publicznej, gdy faktycznie uzyskał informacje o tym, że taki wniosek wpłynął do Urzędu. W powyższym zakresie organ dochował wszelkich terminów związanych z rozpatrywaniem złożonego wniosku i procedował jego rozpatrzenie w momencie, gdy uzyskał informację, o tym, że taki wniosek został złożony.

Odnosząc się do kwestii rzekomo złożonego wniosku o dostęp do informacji publicznej organ wskazał, iż nadanie wniosku na adres poczty elektronicznej, która nie generuje poświadczenia odbioru, w praktyce pozbawia zainteresowanego urzędowego dowodu dokonania czynności, co skutkowało oddaleniem skargi na bezczynność organu. Jednocześnie zaznaczono, iż pracownicy organu w pierwszej kolejności rozpoznali złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej, pomijając fakt, że dokumenty zawierają skargę na bezczynność organu. W powyższym zakresie dopiero przy weryfikacji akt prowadzonej sprawy, pełnomocnik zwrócił uwagę na konieczność przekazania skargi w niniejszym postępowaniu sądowym, celem jej rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.

Końcowo organ podniósł, iż podjął wszelkie konieczne działania zmierzające do faktycznego załatwienia niniejszego wniosku, który został rozpoznany. Jednocześnie organ uznał, iż brak wniosku rzekomo złożonego na adres pocztowy Urzędu, przy jego załączeniu do dokumentu skargi w pełni uzasadnia jego rozpoznanie i wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie.

W replice z 6 sierpnia 2026 r. skarżący zauważył, że organ opiera swoje stanowisko niemal wyłącznie na twierdzeniu, że nie otrzymał wniosku z 9 grudnia 2025 r. i ponaglenia z 17 stycznia 2026 r. Jednocześnie sam przyznaje, że dopiero po wniesieniu skargi wszczął postępowanie i wydał decyzję odmowną. Późniejsze rozpoznanie sprawy nie eliminuje wcześniejszej bezczynności, lecz potwierdza, że organ rozpoznał ten sam wniosek.

Dalej skarżący dostrzegł, że organ wskazuje, że nie odnalazł wiadomości i powołuje się na brak możliwości odtworzenia zapisów z uwagi na retencję danych oraz stopień BRAVO. Są to okoliczności dotyczące wyłącznie organizacji pracy organu. Nie wykazano, że wiadomość nie została wysłana, odrzucona przez serwer ani zwrócona nadawcy. Negatywne skutki przyjętych zasad archiwizacji nie mogą obciążać obywatela.

Ponadto skarżący zakwestionował przyjęcie przez organ, że zakres żądania obejmuje informację publiczną przetworzoną, co wynikło z treści późniejszej decyzji odmownej. Jednocześnie stwierdził, że nie zmienia to zasadniczego przedmiotu niniejszego postępowania, którym pozostaje ocena bezczynności organu istniejącej w chwili wniesienia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga okazała się częściowo zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], kontrola - o której mowa powyżej - obejmuje m.in. orzekanie w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a ustawy p.p.s.a.).

Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 ustawy p.p.s.a.).

Dokonując oceny zasadności wywiedzionej skargi w tak zakreślonych ramach prawnych Sąd doszedł do przekonania, że organ dopuścił się bezczynność, która jednak nie miała rażącego charakteru.

Z okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika, że skarżący wnioskiem z 9 grudnia 2025 r. zwrócił się do organu (Prezydent Miasta Pabianice) o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej: listy adresów nieruchomości będących w zarządzie miasta (lokale mieszkalne i użytkowe), wysokości stawek czynszu, typu lokali (komunalne, socjalne, TBS itd.), informacji o uwzględnianiu zaliczek na ogrzewanie. Wniosek dotyczył danych zbiorczych i nie obejmował danych osobowych.

Przystępując do oceny skargi należy w pierwszej kolejności dostrzec, że uwzględnienie skargi na bezczynność w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej wymaga stwierdzenia, że w odniesieniu do danego wniosku spełnione są kumulatywnie przesłanki podmiotowe i przedmiotowe powstania obowiązku udostępnienia informacji publicznej, tj. że adresat wniosku należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, a wniosek dotyczy danych lub dokumentów mających charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj.: Dz.U. z 2022 r., poz. 902 ze zm.) [dalej: ustawa o dostępie do informacji publicznej]. Stosownie do treści art. 13 ust. 1 powoływanej ustawy udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w ww. terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej).

W przypadku skierowania do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej pisemnego wniosku o udzielenie informacji publicznej, można wyróżnić, w zależności od okoliczności faktycznych i prawnych, następujące działania podmiotu, do którego wniosek taki został skierowany. Podmiot ten może:

1) udzielić informacji publicznej, gdy jest jej dysponentem, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia; podmiot dokonuje tego w formie czynności materialno-technicznej (pisemnej odpowiedzi);

2) poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstawy w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej lub też wskazać, że podmiot nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej), bądź też poinformować wnioskodawcę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udostępnienia żądanej przez niego informacji (art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej);

3) odmówić udostępnienia informacji publicznej lub umorzyć postępowanie w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, stosownie do treści art. 16 tej ustawy, czego dokonuje w formie decyzji administracyjnej;

4) odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez wnioskodawcę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia bądź o umorzeniu postępowania w sytuacjach określonych w ustawie, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem.

Poza sporem pozostaje, że Prezydent Miasta Pabianice, będący organem wykonawczym gminy (art. 26 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, tj.: Dz.U. z 2026 r., poz. 662 ze zm.) jest podmiotem zobowiązanym, co do zasady, do udostępniania informacji publicznej, jako organ władzy publicznej - w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.Ponadto nie jest kwestionowany charakter prawny informacji objętych wnioskiem skarżącego z 9 grudnia 2025 r. pod kątem zakwalifikowania ich jako informacji publicznej. Wszak skarżący domagał się informacji odnoszących się do mienia komunalnego. W oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f powoływanej ustawy należy przyjąć, że informacją publiczną jest informacja związana z zasobem mieszkaniowym gminy w zakresie, w jakim wykonuje ona zadania władzy publicznej i gospodaruje mieniem komunalnym.

W kontekście niniejszej sprawy natomiast główny spór zarysowany między stronami odnosi się do daty złożenia wniosku o udostępnienie informacji. Do skargi załączono kopię emaili skarżącego z 9 grudnia 2025 r. oraz 17 stycznia 2026 r. wskazujących jako adres docelowy [...]. Natomiast organ twierdzi, że we wskazanych dniach nie otrzymał takiej korespondencji, a o wniosku dowiedział się dopiero z treści skargi do sądu złożonej 29 kwietnia 2026 r. W celu ustalenia jak długo trwał stan bezczynności organu Sąd winien rozstrzygnąć powyższy spór.

Należy zatem przypomnieć, że w odniesieniu do wniosku o udostępnienie informacji publicznej powszechnie przyjmuje się, że postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym i uproszczonym. Tym samym wniosek o udzielenie informacji publicznej może przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny, co jest jego przedmiotem. Z tych powodów dopuszczalne jest złożenie wniosku za pośrednictwem poczty elektronicznej i to nawet w sytuacji, w której do autoryzacji tego zapytania nie zostanie użyty bezpieczny podpis elektroniczny (zob. np. wyrok NSA z 6 września 2022 r., III OSK 1559/21; wyrok WSA w Szczecinie z 9 października 2024 r., I SAB/Sz 99/24 i inne). Jednocześnie w orzecznictwie podkreśla się, że podmioty zobowiązane do udzielania informacji publicznej winny tak organizować obsługę techniczną poczty elektronicznej, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań, wobec prawnej dopuszczalności ich wnoszenia także drogą elektroniczną (zob. np. postanowienie NSA z 10 września 2015 r., I OSK 1968/15). Natomiast skutki trudności, błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami (np. poczty elektronicznej), nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów (zob. wyrok NSA z 16 lutego 2016 r., I OSK 2186/14, wyrok NSA z 17 marca 2023 r., III OSK 2624/21). Podkreśla się również, że ryzyko nieodebrania czy też nieodczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej organu, obciąża ten organ, a nie wnioskodawcę (por. postanowienie NSA z 18 listopada 2015 r., I OSK 2897/15).

W tym miejscu Sąd pragnie podkreślić, iż zadaniem organu jest bieżące nadzorowanie i selekcjonowanie napływającej korespondencji, w tym także poczty elektronicznej. Potwierdzenie faktu wysłania wiadomości pozwala przenieść ciężar dowodu, że wniosek nie został doręczony, na organ administracji, na którego adres poczty elektronicznej skierowany został wniosek (zob. przykładowo wyrok NSA z 26 lutego 2020 r., I OSK 3397/18 i powołane tam orzeczenia). Jednocześnie raz jeszcze trzeba uwypuklić, że do obowiązków organu administracji publicznej należy taka konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesłanych na ten adres podań (por. wyrok NSA z 27 maja 2020 r., I OSK 1622/19 i inne wskazane tam orzeczenia). Sąd w składzie rozpoznającym skargę utożsamia się z tymi poglądami.

W rozpoznawanej sprawie wniosek o udostępnienie informacji publicznej skierowany został pierwotnie 9 grudnia 2025 r. na adres e-mail organu ([...]), który znajduje się na pismach sporządzanych przez Prezydenta Miasta Pabianic lub pracowników Urzędu Miejskiego w Pabianicach znajdujących się w aktach niniejszej sprawy (vide: pełnomocnictwo k.16 akt sądowych lub przekazanie odwołania pismem z 10 czerwca 2026 r.). Jest to zatem adres elektroniczny, którym organ posługuje się także w oficjalnej korespondencji. Stąd wszystkie powyższe uwagi o prawidłowej konfiguracji tego serwera pocztowego odnoszą się do niniejszej sprawy. W rezultacie należy przyjąć, iż termin na załatwienie wniosku skarżącego w niniejszej sprawie rozpoczął swój bieg następnego dnia po wpływie wniosku, tj. 10 grudnia 2025 r.

Z tych też względów Sąd stwierdził, że Prezydenta Miasta Pabianice dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z 10 grudnia 2025 r.

Zdaniem Sądu oceniając stan bezczynności organu, stwierdzić trzeba w oparciu o analizę całokształtu okoliczności niniejszej sprawy, iż bezczynność ta miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa. Zdaniem składu orzekającego, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. W orzecznictwie akcentuje się, iż rażącym naruszeniem prawa będzie właśnie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne, rażąco naruszając normy postępowania. Innymi słowy, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (zob. np. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12; wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2014 r., I OSK 2563/13; wyrok NSA z 17 listopada 2015 r., II OSK 652/15). Badana sprawa pozbawiona jest tego rodzaju elementów drastycznego naruszenia prawa przez organ.

Z tych też względów orzeczono jak w pkt 1 sentencji wyroku.

Następnie Sąd dostrzega, że po powzięciu wiedzy o złożonym wniosku organ wydał 28 maja 2026 r. decyzję (znak SPM-I.1431.18.2026) w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji, którą skarżący zakwestionował następnie odwołaniem z 4 czerwca 2026 r.

Mając zatem na uwadze, że rozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej miało miejsce już po wniesieniu skargi w niniejszej sprawie, konieczne jest stwierdzenie, że w tym zakresie skarga stała się bezprzedmiotowa, a postępowanie sądowoadministracyjne w tym zakresie podlega umorzeniu, o czym Sąd orzekł na mocy art. 161 § 1 pkt 3 ustawy p.p.s.a. (pkt. 2 sentencji wyroku). Zupełnie odrębną kwestią będzie natomiast kontrola zasadności wskazanej decyzji, co nie jest przedmiotem niniejszego postępowania.

W konsekwencji powyższego Sąd orzekł wyroku o zwrocie kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego, czyniąc to na mocy art. 201 § 1 ustawy p.p.s.a. (pkt 4 sentencji wyroku). Na zasądzoną kwotę złożył się uiszczony przez skarżącego wpis od skargi.

W ocenie składu orzekającego brak jest także uzasadnionych powodów dla stosowania w niniejszej sprawie środków dodatkowych wskazanych w art. 149 § 2 ustawy p.p.s.a. Winny one bowiem znaleźć zastosowanie w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy (zob. przykładowo wyrok NSA z 28 lipca 2020 r., II GSK 127/20). Stosownie bowiem do treści art. 149 § 2 ustawy p.p.s.a. sąd, w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Treść art. 149 § 2 ustawy p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości, że sam fakt bezczynności nie stanowi obligatoryjnej przesłanki do przyznania na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej a jedynie możliwość. Określone w ww. przepisie fakultatywne działanie sądu - bez sprecyzowania przesłanek przyznania sumy pieniężnej - oznacza, że wybór co do zastosowania tego środka lub nie zależy od oceny sądu, a przesądzające są konkretne, szczególne okoliczności faktyczne danej sprawy.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że przyznanie w oparciu o art. 149 § 2 ustawy p.p.s.a. sumy pieniężnej powinno być zastrzeżone jedynie do szczególnie istotnych uchybień zasadzie efektywnego i terminowego działania organu w załatwieniu sprawy. Przyznanie ww. sumy pieniężnej jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w tego rodzaju sytuacjach, w których oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. np. wyrok WSA w Warszawie z 19 maja 2017 r., IV SAB/Wa 294/16). Jak wskazuje się, suma ta - mimo częściowo kompensacyjnego charakteru - nie ma na celu naprawienia szkody. Odpowiedzialność za szkodę, przewidziana w art. 4171 § 3 Kodeksu cywilnego wyklucza traktowanie sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 ustawy p.p.s.a., jako odszkodowania. Przyznawana na podstawie art. 149 § 2 ustawy p.p.s.a. suma pieniężna nie zastępuje także zadośćuczynienia za krzywdę wynikającą z naruszenia dóbr osobistych. Otrzymana kwota ma zrekompensować negatywne przeżycia związane z niezałatwieniem sprawy w terminie, z naruszeniem prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki oraz niedogodności, jakich strona doznała na skutek bezczynności organu administracji (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 14 maja 2020 r., III SAB/Wr 1224/19), nie stanowi jednak odszkodowania. W okolicznościach przedmiotowej sprawy Sąd nie znalazł podstaw do przyznania skarżącemu sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 ustawy p.p.s.a. W sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa przez organ a decyzja została wydana niezwłocznie po wniesieniu skargi. Jednocześnie strona skarżąca nie przedstawiła żadnej konkretnej argumentacji, przemawiającej za przyznaniem jej wnioskowanej sumy pieniężnej.

Również sądowi orzekającemu ustawodawca pozostawił ocenę czy okoliczności sprawy wskazują na konieczność wymierzenia organowi grzywny. Z tych też względów, mając na uwadze to, że bezczynność organu nie była rażąca, a organ już po powzięciu wiedzy o wpływie wniosku wraz ze skargą nie zignorował wniosku skarżącego, a działania podjęte w sprawie były podejmowane niezwłocznie celem załatwienia sprawy Sąd ocenił jako niezasadny także wniosek o wymierzenie organowi grzywny w tym zakresie oddalając skargę w powyższej części na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku). Całokształt bowiem okoliczności sprawy nie daje podstaw do uznania, że bezczynność organu była wynikiem złej woli lub świadomego lekceważenia obowiązku udostępnienia informacji publicznej. Organ winien zweryfikować jedynie sposób obiegu korespondencji w swoim urzędzie. Z też tych przyczyn brak było podstaw do zastosowania środków przewidzianych przepisem art. 149 § 2 ustawy p.p.s.a.

Przedmiotowa sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 4 ustawy p.p.s.a., bowiem przedmiotem skargi jest bezczynność organu.

ds

Podstawa prawna: Dz.U. 2022 poz 902 art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f; Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.