Skarga na przewlekłość zasiłku na żywność oddalona. Organ czekał na córkę skarżącego

Pismem z dnia 15 lipca 2026 r. D.G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Burmistrza Opoczna w sprawie znak: DSPS.511.542.2026.JPW dotyczącej zasiłku celowego na zakup żywności (wniosek z dnia 3 czerwca 2026 r.), w której wniósł o:

1) stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania;

2) stwierdzenie, że przewlekłość nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, a w szczególności art. 12 § 1 i § 2 k.p.a. - zasady szybkości i niezwłoczności postępowania, art. 35 § 1 k.p.a. - obowiązku działania bez zbędnej zwłoki, art. 24 § 3 i § 4 k.p.a. - zakazu podejmowania czynności przez osoby objęte nierozpoznanymi wnioskami o wyłączenie, art. 6, 7, 8 i 9 k.p.a. - zasad: praworządności, prawdy obiektywnej i słusznego interesu strony, pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej oraz informowania stron, § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 8 kwietnia 2021 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego, jako lex specialis wobec k.p.a. w zakresie trybu pilnego wywiadu środowiskowego, art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej - celu ustawowego pomocy społecznej jako teleologicznego kontekstu wykładni wszystkich przepisów proceduralnych, art. 30 w zw. z art. 71 ust. 1 Konstytucji RP - obowiązku poszanowania i ochrony godności człowieka oraz szczególnej pomocy rodzinom w trudnej sytuacji materialnej;

3) zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 7 dni roboczych od dnia uprawomocnienia się wyroku z jednoczesnym orzeczeniem o istnieniu uprawnienia skarżącego do otrzymania zasiłku celowego na zakup żywności (pozostawiając wysokość świadczenia w granicach uznania);

4) wymierzenie organowi grzywny w wysokości 10.000 zł;

5) przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 5.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną uciążliwość, krzywdę moralną oraz negatywne skutki wynikającą z przewlekłego prowadzenia postępowań o charakterze egzystencjalnym.

Nadto na wypadek wydania decyzji przez organ w toku postępowania sądowego skarżący wniósł o:

1) stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania;

2) stwierdzenie, że przewlekłość nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, a w szczególności a w szczególności art. 12 § 1 i § 2 k.p.a., art. 35 § 1 k.p.a., art. 24 § 3 i § 4 k.p.a., art. 6, 7, 8 i 9 k.p.a., § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 8 kwietnia 2021 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego, art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, art. 30 w zw. z art. 71 ust. 1 Konstytucji RP;

3) wymierzenie organowi grzywny w wysokości 10.000 zł;

4) przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 5.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną uciążliwość i krzywdę moralną wynikającą z przewlekłego prowadzenia postępowań o charakterze egzystencjalnym.

Uzasadniając podniesiony zarzut przewlekłości postępowania skarżący argumentował w szczególności, że:

1. Na dzień wniesienia niniejszej skargi - 15 lipca 2026 r., tj. w 42. dniu od złożenia wniosku z dnia 3 czerwca 2026 r. organ nie wydał żadnej decyzji.

2. Z przepisów Konstytucji RP - art. 30 w zw. z art. 71 ust. 1 - wynika obowiązek udzielania szczególnej pomocy rodzinom w trudnej sytuacji materialnej. Obowiązek ten ma wymiar nie tylko deklaratywny, lecz przekłada się bezpośrednio na sposób, w jaki organy wykonują swoje kompetencje - w tym na terminowość ich działania. Prowadzenie postępowania przez ponad 40 dni w sprawach zasiłków celowych dla rodziny o dochodzie 520,25 zł na osobę stanowi naruszenie tego konstytucyjnego obowiązku.

3. Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej są zobowiązane działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Art. 12 § 2 k.p.a. precyzuje, że sprawy niewymagające zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień powinny być załatwiane niezwłocznie. Zasada szybkości postępowania z art. 12 k.p.a. jest zasadą podstawową o charakterze bezwzględnie obowiązującym, której naruszenie rodzi odpowiedzialność z art. 38 k.p.a. Zasada ta nie jest postulatem, lecz prawnie wiążącą normą imperatywną. Art. 35 § 3 k.p.a. - przewidujący termin miesięczny dla spraw wymagających postępowania wyjaśniającego - jest wyjątkiem od zasady niezwłoczności, nie normą organizacyjną uprawniającą organ do trwania w bezczynności przez cały miesiąc w sprawach prostych. Sprawy z zakresu pomocy społecznej mają istotne znaczenie dla ochrony praw jednostki, a bezczynność lub opieszałość organów właściwych w tych sprawach może okazać się szczególnie niebezpieczna, stąd konieczne jest rygorystyczne przestrzeganie zasady szybkości postępowania, wyrażonej w obowiązku załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki. Pomoc społeczna jest ostateczną formą wsparcia, jej uruchomienie następuje dopiero wtedy, gdy nie można przyznać innych świadczeń (co podkreśla aspekt szczególnie zwiększonej doniosłości terminowości działania).

4. Stosownie do art. 14 ustawy o pomocy społecznej w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Przepis konstytuuje relację:

- przepisy proceduralne ustawy oraz rozporządzeń wykonawczych (w szczególności rozporządzenie MRiPS z 8 kwietnia 2021 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego) są wobec k.p.a. lex specialis,

- jednocześnie ustawa o pomocy społecznej jako ustawa późniejsza ma charakter lex posterior przy kolizji norm.

W praktyce:

- ustawa o pomocy społecznej wprowadza własne regulacje proceduralne, w tym: rodzinny wywiad środowiskowy (art.107), tryb ustalania dochodu, realizację świadczeń z art. 39 ust.2 – w tym zasiłku celowego na pokrycie kosztów energii elektrycznej. W tych obszarach mają pierwszeństwo przed k.p.a.

- w pozostałym zakresie stosuje się KPA – zasady ogólne (art.6-16), terminy (art.35-38), wyłączenia (art. 24), ponaglenia.

Cel pomocy społecznej, wyrażony w art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej stanowi nadrzędny teleologiczny kontekst wykładni wszelkich przepisów proceduralnych. Zgodnie z tym przepisem pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Organ administracji publicznej nie może zatem instrumentalnie posługiwać się przepisami proceduralnymi k.p.a. w sposób, który wypacza, osłabia lub opóźnia realizację tego celu.

W szczególności w niniejszych sprawach:

- § 3 ust. 3 rozporządzenie MRiPS z 8 kwietnia 2021 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego nakazuje wywiad w trybie pilnym – niezwłocznie, max. 2 dni robocze – w sprawach niecierpiących zwłoki, wymagających pilnej interwencji. Sprawą taką jest wprost udokumentowane zagrożenie odłączeniem energii elektrycznej. Energia elektryczna jest niezbędną potrzebą bytową – bez prądu brak lodówki, oświetlenia, możliwości przygotowania żywności i nauki. Zwłoka grozi nieodwracalną szkodą.

- Art. 39 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej wprost wymienia pokrycie kosztów energii jako cel zasiłku celowego.

- tryb pilny z § 3 ust. 3 rozporządzenia MRiPS z 8 kwietnia 2021 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego upływał w dniu 8 – 9 czerwca.

W niniejszej sprawie organ pomocy społecznej naruszył hierarchię: mimo udokumentowanego w dniu złożenia wniosku 7-dniowego terminu PGE do odłączenia, prowadził postępowanie w trybie zwykłym 14-dniowym i miesięcznym z art. 35 § 3 k.p.a., nie stosując trybu pilnego. Wywiad przeprowadzono 6/5 dni po terminie pilnym, już po upływie terminu PGE, co dowodzi, że organ zignorował lex specialis i cel z art. 2 ust.1 ustawy o pomocy społecznej. Prowadziło to do nieuzasadnionego przedłużania postępowań o charakterze egzystencjalnym.

5. Niniejsze postępowanie nie jest incydentalnym przypadkiem opieszałości, gdyż w innych postępowaniach prowadzonych w zakresie zasiłków celowych przez organ pomocy społecznej również prowadzi postępowania w sposób przewlekły (skarżący przedstawił w tym zakresie własne wyliczenia terminowości załatwiania jego wniosków).

W odpowiedzi na skargę Burmistrz Opoczna wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ przedstawił następujące wyjaśnienia:

1. Analiza przebiegu postępowania administracyjnego objętego skargą prowadzi do jednoznacznego wniosku, że organ wykonywał swoje obowiązki w sposób odpowiadający standardom wynikającym z art. 35 i art. 36 k.p.a. Kolejne czynności procesowe były podejmowane sukcesywnie, bez nieuzasadnionych przerw, a ich zakres i kolejność wynikały z obowiązku prawidłowego wyjaśnienia okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia spraw.

2. Długość prowadzonego postępowania nie była następstwem opieszałości organu ani niewłaściwej organizacji jego pracy. Wynikała z konieczności zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego, rozpoznania wniosków procesowych składanych przez skarżącego, przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego, ustalenia aktualnej sytuacji członków jego rodziny oraz zapewnienia stronie pełnej realizacji gwarancji procesowych przewidzianych w k.p.a., w szczególności prawa do czynnego udziału w postępowaniu określonego w art. 10 § 1 k.p.a.

3. Przewlekłość postępowania nie może być utożsamiana wyłącznie z upływem czasu pomiędzy wszczęciem postępowania a wydaniem decyzji administracyjnej. Dla jej stwierdzenia konieczne jest wykazanie, że organ prowadził postępowanie w sposób nieefektywny, wykonywał czynności pozorne albo dopuszczał do nieuzasadnionych okresów bezczynności. Żadna z tych okoliczności w niniejszej sprawie nie wystąpiła.

4. Podejmowane przez organ czynności pozostawały w bezpośrednim związku z obowiązkami wynikającymi z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., nakazującymi dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz oparcie rozstrzygnięcia na kompletnym materiale dowodowym. Równocześnie organ zapewnił stronie możliwość realizacji wszystkich uprawnień procesowych przewidzianych przepisami prawa, w tym prawa do zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji.

W konsekwencji brak jest podstaw do uznania, że postępowania były prowadzone przewlekle w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. Tym bardziej brak jest podstaw do przyjęcia, że ewentualna przewlekłość mogłaby mieć charakter kwalifikowany i nastąpić z rażącym naruszeniem prawa.

5. Przebieg postępowania w sprawie przedstawia się w sposób następujący:

5.1. W dniu 3 czerwca 2026 r. do Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Opocznie skarżący za pośrednictwem e-Doręczeń złożył wniosek o udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego na zakup żywności.

5.2. W dniu 10 czerwca 2026 r. wszczęto postępowania administracyjne w przedmiocie ustalenia prawa do ww. form pomocy.

5.3. W dniu 12 czerwca 2026 r. skarżący wniósł o wyłączenie od rozpatrzenia sprawy Kierownika Działu Świadczeń z Pomocy Społecznej A.L., nie uprawdopodobniając okoliczności uzasadniających wątpliwość co do jej bezstronności.

5.4 W dniu 12 czerwca 2026 r. wysłano do skarżącego wezwanie do doprecyzowania i uprawdopodobnienia istnienia okoliczności wywołujących wątpliwość skarżącego co do bezstronności Kierownika Działu Świadczeń z Pomocy Społecznej A.L..

5.5. W dniu 16 czerwca 2026 r. skarżący poprzez kanał e-Doręczeń przysłał doprecyzowany wniosek o wyłączenie Kierownika Działu Świadczeń z Pomocy Społecznej A.L., jak również wniosek o wyłączenie Starszego specjalisty pracy socjalnej J.P..

5.6. W dniu 15 czerwca 2026 r. pracownik socjalny podjął bezskuteczną próbę przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.

5.7. W dniu 16 czerwca 2026 r., pracownik socjalny przeprowadził wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania skarżącego. Podczas wywiadu środowiskowego skarżący poinformował pracownika, że złożył do MGOPS w Opocznie wniosek o wyłączenie Starszego specjalisty pracy socjalnej J.P.. Pracownik socjalny w chwili przeprowadzania wywiadu środowiskowego nie miał wiedzy o złożonym wniosku w sprawie wyłączenia swojej osoby od udziału w postępowaniu dotyczącym skarżącego. Ww. dokument został zadekretowany do Działu Świadczeń z Pomocy Społecznej w dniu 17 czerwca 2026 r. Podczas wywiadu środowiskowego skarżący pisemnie wyraził zgodę na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego przez pracownika socjalnego J. P.. Podczas wywiadu środowiskowego córka skarżącego była nieobecna w domu. Skarżący poinformował, że córka wyjechała w związku z załatwianiem spraw związanych z dalszym kontynuowaniem nauki. E.G. ma 19 lat, ukończyła klasę maturalną i oczekiwała w chwili przeprowadzania rodzinnego wywiadu środowiskowego na wyniki pisemnego egzaminu dojrzałości. Ukończenie edukacji w szkole średniej przez córkę i jej wyjazd mógł mieć wpływ na stan faktyczny sprawy i ustalenie sytuacji rodzinnej, osobistej i dochodowej skarżącego, wobec czego został on poinformowany przez pracownika socjalnego o konieczności zgłoszenia się córki do siedziby MGOPS w Opocznie w celu złożenia oświadczenia dotyczącej aktualnej sytuacji rodzinnej, mieszkaniowej, zdrowotnej i zawodowej.

5.8. W dniu 19 czerwca 2026 r. Burmistrz Opoczna odmówił postanowieniem wyłączenia zarówno Kierownika Działu Świadczeń z Pomocy Społecznej A.L. jak i Starszego specjalisty pracy socjalnej J.P.. Wszystkie dokumenty dotyczące postępowań administracyjnych objętych skargą były podpisywane przez Kierownika Działu Świadczeń z Pomocy Społecznej w Opocznie A.L. po wydaniu postanowienia o odmowie wyłączenia Kierownika od udziału w postępowaniach administracyjnych.

5.9. W okresie od 16 czerwca 2026 r. do 22 czerwca 2026 r. E.G. nie zgłosiła się do pracownika socjalnego prowadzącego ww. postępowania administracyjne, w związku z czym w dniu 22 czerwca 2026 r. zostało wystosowane do niej wezwanie do osobistego stawienia się w tut. Ośrodku bądź złożenia pisemnego oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej podpisanego podpisem kwalifikowanym o swojej aktualnej sytuacji rodzinnej, osobistej, zdrowotnej i zawodowej w związku z ukończeniem szkoły średniej.

5.10. E.G. w dniu 29 czerwca 2026 r., w odpowiedzi na wezwanie organu z dnia 22 czerwca 2026 r., poprzez kanał e-Doręczeń złożyła oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej o swojej aktualnej sytuacji rodzinnej, osobistej, zdrowotnej i zawodowej podpisane profilem zaufanym.

5.11. W dniu 2 lipca 2026 r., w związku z upływającym terminem prowadzenia postępowania wynikającym z art. 35 § 3 k.p.a., został przedłużony termin postępowania administracyjnego do dnia 31 lipca 2026 r. ze względu na konieczność zachowania terminów gwarantujących stronie czynny udział w postępowaniu administracyjnym.

5.12. Po zgromadzeniu materiału dowodowego w dniu 7 lipca 2026 r. organ zakończył postępowania administracyjne i wyznaczył skarżącemu 7 dniowy termin na ewentualną realizację praw procesowych wynikających z art. 10 k.p.a.

5.13. Skarżący w dniu 14 lipca 2026 r. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim ponaglenie na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie znak: DSPS.511.542.2026.JPW, przez Burmistrza Opoczna, które zostało przekazane do rozpatrzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim w dniu 21 lipca 2026 r.

5.14. W dniu 16 lipca 2026 r. Burmistrz Opoczna wydał decyzję znak: DSPS.511.542.2026.KST/KO. Ww. decyzja została wysłana skarżącemu poprzez kanał e-Doręczeń w dniu 17 lipca 2026 r. (data odbioru decyzji przez skarżącego 18 lipca 2026 r.).

6. Postępowanie administracyjne w sprawie o przyznanie zasiłku celowego na zakup żywności (nr DSPS.511.542.2026.KST/KO) prowadzone było w okresie od 3 czerwca 2026 r. do 16 lipca 2026 r.

7. Od dnia wszczęcia postępowań do dnia wydania decyzji organ podejmował kolejne czynności procesowe w sposób ciągły i konsekwentny. Poszczególne działania następowały bez nieuzasadnionych przerw i zmierzały do koncentracji kompletnego materiału dowodowego oraz rozpoznania wniosków procesowych składanych przez stronę.

Na czas trwania postępowań wpływ miały w szczególności:

- konieczność rozpoznania wniosków o wyłączenie pracowników organu;

- potrzeba uzupełnienia materiału dowodowego dotyczącego sytuacji córki skarżącego;

- zapewnienie stronie prawa do czynnego udziału w postępowaniu zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a.

Okoliczności te miały charakter obiektywny i wynikały z obowiązków organu prowadzącego postępowanie administracyjne. Nie świadczą one o prowadzeniu postępowań w sposób przewlekły, lecz o realizacji ustawowego obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przed wydaniem rozstrzygnięć.

8. Przewidując brak możliwości zakończenia postępowań w ustawowym terminie organ prawidłowo zawiadomił skarżącego o przyczynach przedłużenia postępowania oraz wyznaczył nowy termin jego zakończenia. Przyczyną przedłużenia była konieczność zakończenia postępowania dowodowego oraz zapewnienia stronie możliwości realizacji prawa wynikającego z art. 10 § 1 k.p.a. a nie opieszałość organu czy niewłaściwa organizacja jego pracy.

9. Okoliczności sprawy nie pozwalały na zakwalifikowanie prowadzonego postępowania do kategorii niecierpiących zwłoki, o których mowa w § 3 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 8 kwietnia 2021 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego. Jak wynika z akt administracyjnych skarżący od dłuższego czasu (od stycznia 2024 r.) regularnie występuje z wnioskami o przyznanie zasiłków celowych na analogiczne cele. Organ przeprowadził do tej pory kilkadziesiąt postępowań administracyjnych w sprawach dotyczących zasiłków celowych wszczętych na wniosek.

W piśmie procesowym z dnia 25 sierpnia 2026 r. skarżący wniósł o:

1. Dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z oświadczenia skarżącego z dnia 7 sierpnia 2026 r. (znak: DG.100.8.26), złożonego do akt postępowań administracyjnych DSPS.5102.100.2026.JPW, DSPS.511.646.2026.JPW oraz DSPS.5101.295.2026.JPW - na okoliczność kontynuowania przez organ, po dacie wniesienia niniejszej skargi, tożsamego wzorca działań stanowiących przedmiot zarzutów podniesionych w skardze z 15 lipca 2026 r., co potwierdza systemowy, a nie incydentalny charakter stwierdzonych naruszeń.

2. Zobowiązanie organu, na podstawie art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a w zw. z art. 45 p.p.s.a, do przedstawienia Sądowi zanonimizowanych danych statystycznych dotyczących stosowania zawiadomienia o zakończeniu postępowania administracyjnego i wyznaczania stronom terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. w postępowaniach z zakresu pomocy społecznej prowadzonych przez Dział Świadczeń z Pomocy Społecznej MGOPS w Opocznie w okresie od 1 stycznia 2025 r. do dnia doręczenia niniejszego pisma - w szczególności: liczby postępowań, w których wyznaczono termin 7 dniowy, oraz liczby postępowań, w których wyznaczono termin 3 dniowy - celem weryfikacji zarzutu nierównego traktowania skarżącego względem innych beneficjentów Ośrodka (numer decyzji; rodzaj świadczenia – zasiłek celowy program "Posiłek w domu i w szkole", zasiłek celowy na zgłaszane potrzeby, zasiłek okresowy; data złożenia wniosku; data wydania decyzji; data zakończenia postępowania wraz z wyznaczonym stronie terminem – ilość dni).

W piśmie procesowym z dnia 1 września 2026 r. skarżący podtrzymał zarzuty podniesione w skardze na przewlekłość postępowania, zakwestionował wyjaśnienia Burmistrza Opoczna przedstawione w odpowiedzi na skargę oraz złożył wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie przez Sąd dowodów z dokumentów wymienionych jako załączniki pisma na okoliczności wskazane w uzasadnieniu, tj. 1) postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim, znak: KO.491.114.2026 z dnia 29 lipca 2026 r., 2) postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim, znak: KO.491.115.2026 z dnia 29 lipca 2026 r., 3) postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim, znak: KO.491.116.2026 z dnia 29 lipca 2026 r., 4) skargi DG.8.26.S.AL z dnia 12 sierpnia 2026 r. - jako dowód na systemowe naruszanie prawa przez Kierownika Działu Świadczeń z Pomocy Społecznej A.L., 5) skargi DG.8.26.S.JPW z dnia 10 sierpnia 2026 r. - jako dowód na systemowe naruszanie prawa przez pracownika socjalnego J. P., 6) kopii wniosku MGOPS w Opocznie do firmy M. sp. z o.o. o udostępnienie danych ze zbioru danych osobowych z dnia 28 maja 2026 r., 7) kopii odpowiedzi z firmy M. sp. z o.o. z dnia 29 maja 2026 r. na wniosek MGOPS w Opocznie, 8) kopii pisma MGOPS w Opocznie DSPS.050.6.2025.JPW z dnia 10 września 2025 r. – dowód na twierdzenie o prawidłowych pouczeniach punkt I Ad.1. i punkt I Ad.5.

W piśmie procesowym z dnia 3 września 2026 r. skarżący wniósł o uwzględnienie opisanych w piśmie nowych okoliczności faktycznych zaistniałych po wniesieniu skargi z dnia 15 lipca 2026 r., mających bezpośrednie znaczenie dla oceny systemowego i celowego charakteru stwierdzonej przewlekłości oraz przesłanki rażącego naruszenia prawa z art. 149 § 1a p.p.s.a., jak również wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów wymienionych w wykazie załączników - na okoliczność utrwalonej, systemowej praktyki organu polegającej na celowym odraczaniu skutków finansowych decyzji przyznających świadczenia, stanowiącej kontynuację zakwestionowanych mechanizmów działania opisanych w skardze z dnia 15 lipca 2026 r. oraz w piśmie procesowym z dnia 25 sierpnia i 1 września 2026 r., tj.: 1) decyzji nr DSPS.5102.111.2026.KST z dnia 26 sierpnia 2026 r., 2) decyzji nr DSPS.511.733.2026.KST z dnia 26 sierpnia 2026 r., 3) decyzji nr DSPS.5101.321.2026.KST z dnia 26 sierpnia 2026 r., 4) ponaglenia z dnia 14 lipca 2026 r., 5) ponaglenia z dnia 19 sierpnia 2026 r., 6) wniosku z dnia 10 sierpnia 2026 r. wraz z wnioskiem o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli działalności administracji publicznej został określony w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", której art. 1 stanowi, że p.p.s.a. normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, a zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie skarżący spełnił ten warunek, bowiem przed wniesieniem skargi do Sądu w dniu 14 lipca 2026 r. wniósł ponaglenie na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie znak: DSPS.5102.542.2026.JPW do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim.

Należy podkreślić, że rozpoznając skargę na bezczynność lub przewlekłość, sąd administracyjny jedynie kontroluje, czy w sprawie zaistniał jeden z tych stanów, poza kontrolą sądu pozostają natomiast wszystkie okoliczność związane z istotą sprawy. Wobec tego faktu wyrok uwzględniający skargę na bezczynność nie może dotyczyć kwestii mających wpływ na merytoryczną treść przyszłego aktu lub czynności. Sąd administracyjny nie może więc nakazać organowi wydania decyzji, postanowienia, innego aktu lub podjęcia czynności o określonej treści.

Na gruncie art. 149 p.p.s.a. badanie przewlekłości ma miejsce na dzień wniesienia skargi, co oznacza, że wydanie aktu lub dokonanie czynności przez organ po tym terminie nie skutkuje bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego w tym zakresie. Sąd będzie mógł oddalić skargę na lub przewlekłość postępowania jedynie w przypadku stwierdzenia, że na dzień wniesienia skargi organ nie pozostaje w bezczynności lub przewlekłości. Ewentualne wydanie aktu przez organ administracji publicznej już po wniesieniu skargi nie skutkuje bezprzedmiotowością postępowania, lecz brakiem podstaw do wydania rozstrzygnięcia o określonej treści.

Zgodnie z art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej w sprawie dotyczącej przyznania zasiłku celowego, zatem skarga mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. W przypadku sprawy określonej w art. 119 pkt 4 p.p.s.a. skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym nie zostało uzależnione od wniosku strony w tym zakresie. Z tego względu sprawa niniejsza została skierowana do rozpoznania w tym trybie na podstawie zarządzenia z dnia 6 sierpnia 2026 r.

Przeprowadzając kontrolę działania administracji publicznej w zakreślonych powyżej granicach Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w analizowanej sprawie nie miało miejsca przewlekłe prowadzenie postępowania stanowiące podstawę uwzględnienia skargi, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a.

Na wstępie należy wskazać, iż przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2025 r., poz. 1691), powoływanej dalej jako "k.p.a." w indywidualnej sprawie administracyjnej, ma miejsce wówczas, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Przepisy k.p.a. nie precyzują bliżej, kiedy można mówić o "prowadzeniu postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy". W nauce prawa pojęcie to wyjaśnia się w sposób następujący:

Zdaniem P. M. Przybysza ([w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Gdańsk 2026, art. 37) pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania powinno być rozumiane w sposób przyjęty w orzecznictwie Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu w odniesieniu do pojęcia "w rozsądnym terminie", użytym w art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Ocena długotrwałości postępowania zależy zatem od okoliczności sprawy i powinna być dokonywana w oparciu o kryteria określone w orzecznictwie Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, w szczególności dotyczące złożoności sprawy, sposobu zachowania strony i organu prowadzącego postępowanie oraz innych organów publicznych, jak również wagi rozstrzygnięcia sprawy dla sytuacji skarżącego

Z kolei A. Wróbel ([w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2026, art. 37) zwraca uwagę, że przewlekłość postępowania administracyjnego może mieć miejsce tylko wówczas, gdy organ prowadzący postępowanie nie przekroczył terminu załatwienia sprawy, czyli że nie ma podstaw do stwierdzenia bezczynności organu w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., ale jednocześnie, dochowując terminu ustawowego, organ prowadzi postępowanie dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Aby zatem stwierdzić, że organ administracji publicznej prowadzi postępowanie przewlekle, należy wykazać, iż w okolicznościach konkretnej sprawy administracyjnej organ administracji publicznej był obowiązany załatwić sprawę jeszcze przed upływem terminu do jej załatwienia.

Wg. J. Borkowskiego i B. Adamiak ([w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 20, 2026, art. 37) przewlekłość postępowania odróżnia się od bezczynności, za którą uznaje się stan faktycznym wyznaczony brakiem wydania decyzji. Przez pojęcie "przewlekłego prowadzenie postępowania" należy zaś rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ale podejmuje czynności dowodowe lub inne czynności ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w ślad za nauką prawa w zasadzie jednolicie przyjmuje się, że pojęcie "przewlekłości postępowania" obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyroki NSA: z 26 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1956/12; z 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12; z 3 września 2013 r., sygn. akt II OSK 891/13; z 25 stycznia 2018 r., sygn. akt II GSK 3750/17; z 13 lutego 2018 r., sygn. akt I FSK 809/16).

Przedstawione powyżej poglądy nauki prawa oraz orzecznictwa sądowoadministracyjnego Sąd w składzie orzekającym w pełni popiera i uznaje za własne.

Odnosząc powyżej przedstawione rozważania do realiów rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdza, że aby można było przypisać Burmistrzowi Opoczna przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia 3 czerwca 2026 r. o udzielenie pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego na zakup żywności, należałoby wykazać, że rozpatrując przedmiotowy wniosek organ pomocy społecznej nie naruszając formalnie ustawowych terminów załatwiania spraw (art. 35 § 3 k.p.a.) organ ten działał w sposób opieszały, niesprawny i nieskuteczny, podejmował w sprawie czynności zbędne bądź dużych odstępach czasu, w sposób nieuzasadniany przedłużał termin załatwienia sprawy.

Analiza akt sprawy prowadzi jednak do wniosku, że organowi pomocy społecznej nie można przypisać żadnej ze wskazanych wyżej form przewlekłego prowadzenia postępowania. Należy zwrócić uwagę, że z akt sprawy wynika, iż:

1. W dniu 3 czerwca 2026 r. skarżący wystąpił do Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Opocznie z wnioskiem o udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego na zakup żywności.

2. W dniu 10 czerwca 2026 r. organ pomocy społecznej zawiadomił stronę postępowania o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia prawa do ww. formy pomocy.

3. W dniu 12 czerwca 2026 r. wysłano do skarżącego wezwanie do doprecyzowania i uprawdopodobnienia istnienia okoliczności wywołujących wątpliwość skarżącego co do bezstronności Kierownika Działu Świadczeń z Pomocy Społecznej A.L., której wyłączenia skarżący domagał się we wniosku z dnia 3 czerwca 2026 r. o udzielenie pomocy społecznej w formie zasiłku celowego.

4. W dniu 15 czerwca 2026 r. pracownik socjalny podjął bezskuteczną próbę przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.

5. W dniu 16 czerwca 2026 r. skarżący przysłał doprecyzowany wniosek o wyłączenie Kierownika Działu Świadczeń z Pomocy Społecznej A.L., jak również wniosek o wyłączenie Starszego specjalisty pracy socjalnej J.P..

6. W dniu 16 czerwca 2026 r., pracownik socjalny przeprowadził wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania skarżącego. Podczas wywiadu środowiskowego córka skarżącego - E.G. była nieobecna w domu. Poinformowano skarżącego o konieczności zgłoszenia się córki do siedziby MGOPS w Opocznie w celu złożenia oświadczenia dotyczącej aktualnej sytuacji rodzinnej, mieszkaniowej, zdrowotnej i zawodowej.

7. Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2026 r. Burmistrz Opoczna odmówił wyłączenia Kierownika Działu Świadczeń z Pomocy Społecznej A.L. i Starszego specjalisty pracy socjalnej J.P. od udziału w postępowaniach administracyjnych dotyczących wniosku z dnia 3 czerwca 2026 r. i 14 czerwca 2026 r.

8. W dniu 22 czerwca 2026 r. – wobec niezgłoszenia się E. G. w okresie od 16 czerwca 2026 r. do 22 czerwca 2026 r. do pracownika socjalnego prowadzącego ww. postępowania administracyjne, wezwano E. G. do osobistego stawienia się w Ośrodku bądź złożenia pisemnego oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej podpisanego podpisem kwalifikowanym o swojej aktualnej sytuacji rodzinnej, osobistej, zdrowotnej i zawodowej w związku z ukończeniem szkoły średniej w terminie 7 dni.

9. W dniu 29 czerwca 2026 r. w odpowiedzi na wezwanie organu z dnia [...] czerwca 2026 r. E.G. złożyła oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej o swojej aktualnej sytuacji rodzinnej, osobistej, zdrowotnej i zawodowej.

10. Zawiadomieniem z dnia 2 lipca 2026 r. przedłużono termin załatwienia sprawy do dnia 31 lipca 2026 r. ze względu na konieczność zachowania terminów gwarantujących stronie czynny udział w postępowaniu administracyjnym.

11. Zawiadomieniem z dnia 7 lipca 2026 r. organ poinformował stronę postępowania o zakończeniu postępowania administracyjnego i wyznaczył skarżącemu 7 dniowy termin na ewentualną realizację praw wynikających z art. 10 k.p.a. Zawiadomienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 7 lipca 2026 r.

12. W wyznaczonym terminie, tj. do dnia 14 lipca 2026 r. skarżący nie zajął stanowiska w sprawie, natomiast w tym dniu wniósł ponaglenie na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie znak: DSPS.512.542.2026.JPW do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim.

13. Decyzją z dnia 16 lipca 2026 r., znak: DSPS.511.542.2026.KST/KO, Burmistrz Opoczna odmówił przyznania skarżącemu pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na zakup żywności.

Pomiędzy złożeniem przez skarżącego wniosku a wydaniem decyzji kończącej postępowanie w sprawie przyznania zasiłku stałego stosownie do art. 39 ust. 1 w zw. z 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 639 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "u.p.s.", upłynęły 43 dni, zaś pomiędzy złożeniem wniosku a wniesieniem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania 42 dni. W tym czasie organ pomocy społecznej podejmował jednak szereg czynności, które wbrew stanowisku skarżącego nie miały charakteru pozornego czy też zbędnego. Przy czym konieczność podjęcia części z nich wynikała z działań skarżącego polegających na składaniu wniosków o wyłączenie pracowników od udziału w postępowaniu, czy też innych okoliczności niezależnych od organu, np. oczekiwanie na złożenie oświadczenia przez córkę skarżącego, co zajęło w sumie ze wskazanego powyżej okresu 13 dni. Pomiędzy poszczególnymi czynnościami organu, z których każda znajdowała swoje umocowanie w przepisach k.p.a. bądź u.p.s. (nawet pomimo wskazania w wezwaniu z dnia 22 czerwca 2026 r. częściowo błędnej podstawy prawnej - art. 64 § 2 k.p.a.), nie następowały przerwy dłuższe niż 7 dni. Nie sposób uznać, że w sprawach z zakresu pomocy społecznej organ zwolniony jest z obowiązku zawiadomienia strony postępowania o jego wszczęciu, czy też z zawiadomieniu o zakończeniu postępowania wraz z wyznaczeniem stronie terminu umożliwiającego zapoznanie się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Zasada szybkości określona w art. 12 k.p.a. i w art. 35 § 1 k.p.a. ma istotne znaczenie w postępowaniu administracyjnym, nie może jednak prowadzić do ograniczenia obowiązków organów administracji wynikających z art. 7 i art. 77 k.p.a., jak również nie zwalnia organów administracji z obowiązku zapewnienia stronom postępowania czynnego w nim udziału (art. 10 § 1 k.p.a.). Odstąpienie przez organ administracji od obowiązku zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu może mieć miejsce tylko załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Występowanie takich okoliczności z akt sprawy nie wynika.

Z akt sprawy wnika natomiast, że przed wydaniem decyzji organ oczekiwał na udzielenie wyjaśnień przez córkę skarżącego (nieobecną podczas wywiadu środowiskowego), o czym skarżący wiedział od dnia 16 czerwca 2016 r., kiedy to w trakcie wywiadu środowiskowego został poinformowany przez pracownika socjalnego o konieczności złożenia wyjaśnień przez córkę. Pomimo tego córka skarżącego, która jest osobą dorosłą oraz wspólnie z nim zamieszkuje i gospodaruje, nie stawiła się w siedzibie organu w celu złożenia stosownego oświadczenia. Nastąpiło to dopiero po pisemnym wezwaniu i w ostatnim dniu wyznaczonego w nim terminu.

Nie sposób podzielić prezentowanego przez skarżącego poglądu, w myśl którego przeprowadzenie w niniejszej sprawie wywiadu środowiskowego winno nastąpić najpóźniej w terminie 2 dni od dnia złożenia przez niego wniosku o przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego. Zgodnie z art. 106 ust. 4 u.p.s. decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia, z wyjątkiem decyzji o odmowie przyznania biletu kredytowanego oraz decyzji w sprawach cudzoziemców i osób, o których mowa w art. 5a, wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego, przy czym zgodnie z art. 107 ust. 4 u.p.s. w przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny, a także gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie, sporządza się aktualizację wywiadu. Jak zaś wynika z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 8 kwietnia 2021 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. poz. 893 z późn. zm.), dalej powoływanego jako "rozporządzenie", wywiad przeprowadza się w terminie 14 dni roboczych od dnia powzięcia wiadomości o konieczności jego przeprowadzenia. W rozpatrywanej sprawie przeprowadzenie wywiadu środowiskowego winno zatem nastąpić najpóźniej w dniu 23 czerwca 2026 r. Wywiad środowiskowy został natomiast przeprowadzony w dniu 16 czerwca 2026 r. i był poprzedzony nieudaną próbą (ze względu na nieobecność skarżącego w miejscu zamieszkania), a zatem nie sposób mówić o opieszałości działania organu pomocy społecznej. Z kolei § 3 ust. 2 cyt. rozporządzenia, zgodnie z którym w sprawach niecierpiących zwłoki, wymagających pilnej interwencji pracownika socjalnego zatrudnionego w podmiocie uprawnionym, wywiad przeprowadza się niezwłocznie, nie później niż w terminie 2 dni roboczych od dnia powzięcia wiadomości o potrzebie przyznania świadczenia z pomocy społecznej, nie miał w rozpatrywanej sprawie zastosowania, gdyż sytuacja opisana w tym przepisie w rozpatrywanej sprawie nie występowała. W ocenie Sądu sytuacje niecierpiące zwłoki muszą cechować się nadzwyczajnym, wyjątkowym na tle przepisów u.p.s. charakterem, jeżeli zważy się, że wymienione w art. 7 u.p.s. okoliczności, które uzasadniają udzielenie pomocy społecznej same w sobie mają charakter szczególny, a mimo tego prawodawca zakłada, że co do zasady wywiad środowiskowy przeprowadza się w terminie 14 dni roboczych. Przykładem takich okoliczności może być bezpośrednie zagrożenie życia, nagła ciężka choroba, nagłe zdarzenia losowe. Jak jednak wynika z wniosku o udzielenie świadczenia w postaci zasiłku celowego oraz z wywiadu środowiskowego skarżący nie powoływał się na tego rodzaju okoliczności. Bezrobocie oraz trudna sytuacja materialna skarżącego nie jest okolicznością, którą należałoby zakwalifikować do okoliczności niecierpiących zwłoki, w szczególności, że skarżący nie jest osobą całkowicie pozbawioną dochodu i ponadto od wielu miesięcy systematycznie korzystającą ze świadczeń z pomocy społecznej.

Organ pomocy społecznej działał zatem na podstawie i w ramach obowiązujących przepisów prawa. Nie można stwierdzić, aby długość prowadzonego postępowania wynikała z opieszałości w podejmowaniu kolejnych czynności. Wynikała ona z konieczności zgromadzenia wyczerpującego materiału dowodowego, rozpoznania wniosków procesowych składanych przez skarżącego, przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego, ustalenia aktualnej sytuacji członków jego rodziny oraz zapewnienia skarżącemu realizacji gwarancji procesowych przewidzianych w k.p.a. co do czynnego udziału w postępowaniu. Organ nie wykonywał czynności pozorne ani zbędnych, nie dopuszczał też nieuzasadnionych okresów bezczynności. Czynności podejmowane przez organ czynności pozostawały w bezpośrednim związku z obowiązkami wynikającymi z przepisów k.p.a. nakazującymi dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz oparcie rozstrzygnięcia na kompletnym materiale dowodowym oraz zapewnienie stronie postępowania realizację prawa do zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji.

Wypada zwrócić uwagę, że właściwie od chwili przeprowadzenia wywiadu rodzinnego, co nastąpiło w dniu 16 czerwca 2026 r. organ oczekiwał już tylko na złożenie wyjaśnień przez córkę skarżącego, co nie z winy organu nastąpiło finalnie dopiero 29 czerwca 2026 r. Dalsze czynności powodujące przedłużenie postępowania wnikały z konieczności zapewnienia skarżącemu możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji.

Sąd nie miał zatem podstaw do uznania, że w sprawie można było mówić o przewlekłości postępowania w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.

Należy podkreślić, że Sąd w niniejszej sprawie nie kontroluje merytorycznej słuszności podjętego przez organ pomocy społecznej rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku skarżącego o udzielenie pomocy społecznej w formie zasiłku celowego. Jak wspomniano wyżej, zakres kontroli sądowej w sprawie dotyczącej przewlekłego prowadzenia postępowania ogranicza się do zbadania czy organowi administracji można przypisać stan zdefiniowany w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. przy czym ramy czasowe tej kontroli wyznacza z jednej strony dzień wszczęcia postępowania administracyjnego, a z drugiej dzień wniesienia skarga na przewlekłość. Ponadto Sąd kontroluje działanie organu wyłącznie w tym postępowaniu, którego dotyczy skarga.

Sąd nie wziął pod uwagę argumentacji skarżącego, która odwołuje się do innych postępowań prowadzonych w jego sprawach przez organ pomocy społecznej, jak również pominął na podstawie art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 2352 k.p.c. oferowane przez skarżącego w pismach procesowych z dnia 29 sierpnia 2026 r., oraz z dnia 1 i 3 września 2026 r. dowody z dokumentów. Zgodnie z art. 133 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, przy czym, zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Uzupełniające postępowanie dowodowa ma charakter wyjątkowy i nie może służyć do ustalenia nowego stanu faktycznego bądź czynienia dodatkowych, istotnych ustaleń w sprawie, a także prowadzić do przedłużenia postępowania. Materiał aktowy, którym dysponował Sąd był kompletny i wystarczający do dokonania sądowoadministracyjnej kontroli działania organu pomocy społecznej w sprawie wniosku skarżącego. Z tego względu Sąd pominął wskazane dowody.

Podsumowując należy stwierdzić, że Burmistrz Opoczna nie dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia 3 czerwca 2026 r. o udzielenie pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego na zakup żywności.

Z przedstawionych powyżej względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.