Wynagrodzenie zawodnika za walki a prawa do wizerunku. NSA oddalił skargę agentki

Zaskarżonym wyrokiem z 5 marca 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 1171/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę J. N. (dalej: "Skarżąca") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: "Organ") z 24 lipca 2024 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych.

Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Skarżąca reprezentowana przez adwokata zaskarżyła powyższe rozstrzygnięcie w całości zarzucając orzeczeniu naruszenie w granicach wskazanych w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."):

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 81a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: "k.p.a.") poprzez:

a. stwierdzenie przez Sąd braku wiarygodności aneksu z 5 marca 2018 r. na podstawie okoliczności, iż został on złożony dopiero po wydaniu postanowienia organu pierwszej instancji "powinien zostać sporządzony w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach", ma inną szatę graficzną, niż aneks z 1 marca 2018 r. oraz został sporządzony zaledwie 4 dni po wcześniejszym aneksie, podczas gdy wskazane okoliczności w żaden sposób nie dają podstaw do jednoznacznego określenia dokumentu jako niewiarygodnego, tym samym rozstrzygnięcie wskazanej okoliczności co do stanu faktycznego na niekorzyść strony,

b. brak określenia konkretnej kwoty stanowiącej według Organu wartość wynagrodzenia za uczestniczenie w walce oraz metodologii jej wyliczenia, tj. różnicy pomiędzy całkowitym wynagrodzeniem a wynagrodzeniem z tytułu udostępnienia wizerunku, mając na uwadze charakter wydarzeń skupiających się wyłącznie na kryteriach wizerunkowych zawodników,

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie z urzędu przez Sąd czynności zweryfikowania autentyczności daty sporządzenia aneksu z 5 marca 2018 r. niezbędnej do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.

W oparciu o tak postawione zarzuty, Skarżąca wniosła o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych, a także o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Organu wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości, zasądzenie na rzecz Organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie w trybie zdalnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W badanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 81a § 1 k.p.a. poprzez stwierdzenie przez Sąd pierwszej instancji braku wiarygodności aneksu z 5 marca 2018 r. oraz brak określenia konkretnej kwoty stanowiącej według Organu wartość wynagrodzenia za uczestniczenie w walce oraz metodologii jej wyliczenia.

Wskazać na wstępie należy, że aneks z 5 marca 2018 r. jest dokumentem prywatnym. Jak wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokument prywatny to dokument stanowiący dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Nie przysługuje mu szczególna moc dowodowa, wynikająca z treści art. 76 k.p.a., w którym ustawodawca wyraził domniemanie prawne tylko w stosunku do dokumentów urzędowych. Dokument ten stanowi taki sam dowód w sprawie, jak inne dowody (por. wyrok NSA z 7 listopada 2017 r., sygn. akt I GSK 1769/15). Aby nie przekroczyć zasady swobodnej oceny dowodów organ ma obowiązek dokonać oceny poszczególnych dowodów osobno oraz w ich wzajemnej łączności, kierując się wiedzą i zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego, a w uzasadnieniu rozstrzygnięcia określić, którym dowodom dał wiarę i dlaczego, a także z jakich przyczyn odmówił wiarygodności innym dowodom (por. wyrok NSA z 9 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 541/17).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Organ uwzględnił całokształt okoliczności związanych z przedłożeniem aneksu z 5 marca 2018 r., w szczególności fakt, że został on przedstawiony dopiero po wydaniu postanowienia przez organ pierwszej instancji (jako załącznik do pisma stanowiącego uzupełnienie zażalenia na zaskarżone postanowienie), a także wyjaśnienia Skarżącej dotyczące okoliczności jego zagubienia i późniejszego odnalezienia. Nie bez znaczenia pozostawała również okoliczność, że aneks z 5 marca 2018 r. miał inną szatę graficzną niż umowa z 1 marca 2018 r. W konsekwencji wskazane okoliczności, oceniane łącznie, mogły prowadzić Organ do uzasadnionego wniosku o obniżonej wiarygodności tego dokumentu. Sąd pierwszej instancji trafnie zaakcentował zatem, że Organ w myśl art. 77 § 1 k.p.a. w sposób wyczerpujący zebrał, a następnie rozpatrzył cały materiał dowodowy, który według reguł z art. 80 k.p.a. poddał ocenie.

Wniosek o obniżonej wiarygodności aneksu z 5 marca 2018 r. prowadził do zasadności przyjętych przez organy wskazań, opartych na pozostałym materiale dowodowym. Wbrew twierdzeniom Skarżącej, z uzasadnienia rozstrzygnięcia wynika zarówno podstawa przyjęcia istnienia wierzytelności, jak i sposób ustalenia wysokości kwoty podlegającej przekazaniu organowi egzekucyjnemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawidłowo wskazał, że organ pierwszej instancji wyjaśnił stan faktyczny w oparciu o dokumenty przedłożone przez samą Skarżącą, w tym umowy zawierane przez prowadzoną przez nią Agencję [...] oraz wystawione na ich podstawie faktury VAT. Z dokumentów tych wynikały konkretne kwoty związane z udziałem M. N. w poszczególnych walkach. Faktury obejmowały łącznie kwotę 216.381,78 zł brutto, natomiast wysokość nieprzekazanej kwoty określono na 123.374,86 zł.

Słusznie Sąd pierwszej instancji nie podzielił stanowiska, że Skarżąca nie posiada żadnych rozliczeń finansowych z M. N.. Rozliczenia te wynikają zarówno z umowy o zezwolenie na korzystanie z wizerunku z 1 sierpnia 2017 r. wraz z aneksem z 1 marca 2018 r., jak również z poszczególnych umów zawartych przez Agencję Skarżącej z poszczególnymi kontrahentami, których przedmiotem był udział M. N. w walkach organizowanych przez te podmioty. Umowa o zezwolenie na korzystanie z wizerunku z 1 sierpnia 2017 r. nie przewidywała zrzeczenia się przez M. N. należnego mu wynagrodzenia z tytułu udziału w walkach w zamian za zapewnienie mu utrzymania. Słusznie podkreślił również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, że wynikało to z treści § 3 ust. 1 i 2 umowy, który stanowi, że z tytułu zawarcia umowy Skarżąca jako agent będzie pobierała wynagrodzenie w wysokości ustalonej z zawodnikiem w określonym przez strony terminie. Przy czym wynagrodzenie to będzie uzależnione od zawarcia umowy o uczestnictwo M. N. w amatorskich walkach.

Prawidłowe było zatem stanowisko, że posiadanie przez Skarżącą praw do wizerunku M. N. nie wyłączało obowiązku przekazania organowi egzekucyjnemu wierzytelności mu przysługującej z tytułu jego osobistego udziału w walkach. Wbrew twierdzeniom Skarżącej, Organ nie był przy tym zobowiązany do przyjęcia założenia, że całe wynagrodzenie wypłacane Agencji stanowiło wynagrodzenie za wykorzystanie wizerunku. Taki wniosek pozostawałby w sprzeczności z treścią zawartych umów.

Nie mógł również odnieść skutku zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie z urzędu przez Sąd czynności zweryfikowania autentyczności daty sporządzenia aneksu z 5 marca 2018 r.

Wskazać należy, że przepisy k.p.a. regulują postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd administracyjny, dokonując kontroli działalności administracji publicznej, nie stosuje przepisów k.p.a. jako przepisów regulujących jego własne postępowanie. Zgodnie z art. 1 p.p.s.a. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). Podstawą działania Sądu meriti były więc przepisy p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a.

Krzysztof Przasnyski Paweł Borszowski (spr.) Tomasz Kolanowski