Wtorek Wydanie nr 31

Sygnatura akt
III OSK 1438/24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Rodzaj
Wyrok
Data orzeczenia
7 października 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sądy administracyjne
Naczelny Sąd Administracyjny
© autorzy OpenStreetMap

Sądy administracyjne

NSA oddalił kasację kandydata do zawodowej służby, u którego wykryto opiaty w moczu

Przejdź do orzeczenia, 16 min czytania

Spór

L.D. zaskarżył orzeczenie CWKL o niezdolności do zawodowej służby wojskowej. Zarzucał m.in., że nie było podstawy prawnej do orzekania przez komisje o zdolności żołnierza pełniącego czynną służbę inną niż zawodowa.

Ustalenia sądu

Badanie z 3 stycznia 2023 r. wykazało obecność morfiny/opiatów, a badanie z 19 stycznia 2023 r. było negatywne. Zespół CWKL uznał, że odstęp 16 dni wyklucza przewlekłe zażywanie, ale nie podważa incydentalnego zażycia.

Rozstrzygnięcie

NSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie i zasądził od L.D. na rzecz CWKL 240 zł kosztów postępowania kasacyjnego.

Dlaczego

Dowódca jednostki miał podstawę do skierowania na komisję, a zarzuty oparte wyłącznie na naruszeniu przepisów postępowania nie wykazały, że mogły wpłynąć na wynik sprawy. Uzasadnienie WSA spełniało wymogi art. 141 § 4 p.p.s.a.

Więcej o sprawie

Drugi test moczu, wykonany 19 stycznia 2023 r., dał wynik negatywny. Sąd uznał jednak, że nie podważa to pierwszego, dodatniego wyniku na morfinę.

Ustaleń tych nie może podważyć wykonane przez skarżącego kolejne badanie moczu, które nie wykazało obecności morfiny/opiatów, bowiem w § 72 pkt 1 załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia nie ma mowy o pozytywnym wyniku powtórnego badania

Z uzasadnienia, Naczelny Sąd Administracyjny
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sygnatura
III OSK 1438/24

Treść orzeczenia około 16 minut czytania

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Tamara Dziełakowska sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: asystent sędziego Piotr Rzekiecki po rozpoznaniu w dniu 7 października 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 964/23 w sprawie ze skargi L.D. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie z dnia 16 marca 2023 r., nr [...] w przedmiocie określenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od L.D. na rzecz Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 listopada 2023 r., II SA/Wa 964/23, po rozpoznaniu sprawy L.D. (dalej: "skarżący") na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie z 16 marca 2023 r., nr [...] w przedmiocie określenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, oddalił skargę.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] (dalej: "organ pierwszej instancji", "RWKL"), działając na podstawie skierowania Dowódcy Jednostki Wojskowej [...], przeprowadziła postępowanie orzecznicze i 27 stycznia 2023 r. wydała orzeczenie [...] w sprawie zdolności skarżącego do pełnienia zawodowej służby wojskowej, rozpoznając w pkt 8 orzeczenia: pozytywny wynik badania na obecność substancji psychoaktywnych pod postacią morfiny/opiatów w moczu, astygmatyzm krótkowzroczny obu oczu: V: Od= 0,9sc i \/: Os= 0,9sc. W związku z tym orzeczono, że skarżący jest niezdolny do zawodowej służby wojskowej.

Po rozpoznaniu odwołania, Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w Warszawie (dalej: "CWKL", "organ drugiej instancji") orzeczeniem z 16 marca 2023 r., nr [...], utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu orzeczenia CWKL wskazała, że 3 stycznia 2023 r. przeprowadzono badania laboratoryjne i stwierdzono u skarżącego dodatni wynik na obecność morfiny/opiatów. W związku z tym organ drugiej instancji odnotował, że zgodnie z przepisami zawartymi w wykazie stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2022 r. poz. 1243 z późn. zm., dalej: "rozporządzenie MON") w grupie III orzekanych, powyższemu rozpoznaniu przyporządkowuje się § 72 pkt 1, gdzie jest przypisana kategoria zdrowia N.

Szef CWKL zwrócił uwagę, że w celu weryfikacji powyższego wyniku 19 stycznia 2023 r., skarżący zgłosił się do RWKL na powtórnie badania w kierunku substancji psychoaktywnych i uzyskał wynik negatywny.

Biorąc to pod uwagę, organ drugiej instancji podkreślił, że zgodnie z aktualną wiedzą medyczną po incydentalnym zażyciu opiatów/morfiny ich metabolity utrzymują się w organizmie przez około 3-4 dni, natomiast w przypadku przewlekłego zażywania powyższych środków psychoaktywnych czas znacznie się wydłuża i może wynosić nawet 30 dni. Zespół Orzeczniczy CWKL stanął na stanowisku iż, odstęp 16 dni pomiędzy wynikiem pozytywnym a negatywnym w badaniach w kierunku zażywania substancji psychoaktywnych wyklucza zażywanie przewlekłe, ale nie podważa incydentalnego zażycia opiatów. W rezultacie organ drugiej instancji uznał, że kwalifikacja RWKL była prawidłowa.

Na powyższe orzeczenie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który przywołanym na wstępie wyrokiem z 9 listopada 2023 r., na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a."), oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji podkreślił, że kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich przez sąd administracyjny ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do jego badania pod względem formalnym. Oznacza to, iż sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z obowiązującymi w tym względzie przepisami, a ponadto, czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji. Sąd administracyjny nie jest władny aby rozważać kwestie medyczne. Kontroluje on natomiast czy rozstrzygnięcie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz czy dokonana kwalifikacja zdolności do służby jest z tym materiałem spójna.

Biorąc to pod uwagę, Sąd Wojewódzki odnotował, że z akt sprawy wynika, że na podstawie wykonanego 3 stycznia 2023 r. badania stwierdzono u skarżącego obecność morfiny/opiatów, co powoduje obligatoryjną niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej dla osób orzekanych w grupie III (kolumnie szóstej wykazu) obejmującej, między innymi, osoby ubiegające się o powołanie do zawodowej służby wojskowej. W ocenie Sądu pierwszej instancji, prawidłowo zatem CWKL uznała, że w takiej sytuacji ma zastosowanie kwalifikacja wg § 72 pkt. 1 załącznika nr 1 rozporządzenia MON. Taka kwalifikacja skutkuje orzeczeniem kategorii N - niezdolność do zawodowej służby wojskowej. Ustaleń tych nie może podważyć wykonane przez skarżącego kolejne badanie moczu, które nie wykazało obecności morfiny/opiatów, bowiem w § 72 pkt 1 załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia nie ma mowy o pozytywnym wyniku powtórnego badania

Zdaniem WSA w Warszawie, organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie orzecznicze, nie dopuściły się naruszeń przepisów, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy. Postępowanie dowodowe przeprowadziły w zakresie wystarczającym do wyjaśnienia istoty sprawy oraz w sposób wyczerpujący rozważyły cały materiał dowodowy.

Jednocześnie Sąd pierwszej instancji podkreślił, że nie zasługują na uwzględnienie zarzuty, co do braku podstawy prawnej do orzekania przez wojskowe komisje lekarskie o zdolności do zawodowej służby wojskowej skarżącego pełniącego - w czasie kierowania go do rejonowej wojskowej komisji lekarskiej i w czasie orzekania przez wojskowe komisje lekarskie - czynnej służby wojskowej innej niż zawodowa służba wojskowa, gdyż niekwestionowana w tym postępowaniu zdolność skarżącego do pełnienia dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej dotyczy okresu jego kształcenia jako kandydata do zawodowej służby wojskowej.

Od powyższego wyroku skarżący wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez niewyjaśnianie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku powodu nieuwzględnienia zarzutu braku podstawy prawnej do orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej żołnierzy pełniących - w czasie kierowania do rejonowej wojskowej komisji lekarskiej i w czasie orzekania przez wojskowe komisje lekarskie - czynną służbę wojskową inną niż zawodowa służba wojskowa,

2. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 84 ust. 1 w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2022 r., poz. 2305, dalej: "ustawa o obronie Ojczyzny") w brzmieniu obowiązującym do 29 września 2023 r., poprzez jego wadliwe zastosowanie i oddalanie skargi pomimo tego, że wydanie zaskarżonego orzeczenia CWKL nastąpiło pomimo braku przepisu prawa materialnego uprawniającego do orzekania przez wojskowe komisje lekarskie o zdolności do zawodowej służby wojskowej żołnierzy pełniących - w czasie kierowania ich na rejonową wojskową komisję lekarską i w czasie orzekania przez wojskowe komisje lekarskie - czynną służbę wojskową inną niż zawodowa służba wojskowa, a tym samym, poprzez oddalanie skargi pomimo zaistnienia przesłanek do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji organu administracji.

Z uwagi na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej została przedstawiona argumentacja mająca na celu wykazanie zasadności przedstawionych zarzutów kasacyjnych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną CWKL wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).

W skardze kasacyjnej zarzucono wyłącznie naruszenie przepisów postępowania. Należy zatem zwrócić uwagę, że dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyroki NSA z: 5 maja 2004 r., FSK 6/04; 26 lutego 2014 r., II GSK 1868/12; 29 listopada 2022 r., I OSK 931/22). W orzecznictwie i w piśmiennictwie wskazuje się, że zwrot normatywny "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy" zawarty w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. in fine, należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. Użycie przez ustawodawcę słowa "wpływ" oznacza, że pomiędzy uchybieniem procesowym a wydanym w sprawie orzeczeniem podlegającym zaskarżeniu, powinien zachodzić związek przyczynowy. Związek przyczynowy musi być realny, nie wystarczy aby istniała hipotetycznie możliwość odmiennego wyniku sprawy. Oznacza to po stronie skarżącego obowiązek uzasadnienia, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, iż kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. wyrok NSA z 14 lipca 2011 r., II GSK 784/10 i przywołane w nim: wyrok SN z 21 marca 2007 r., I CSK 459/06; wyrok SN z 21 marca 2006 r., I CSK 63/05; T. Wiśniewski, Apelacja i kasacja. Nowe środki odwoławcze w postępowaniu cywilnym, Warszawa 1996, str. 167; B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2009, str. 508).

Rozpoznanie zarzutów skargi kasacyjnej musi zostać poprzedzone uwagami natury ogólnej, dotyczącymi charakterystyki postępowania orzeczniczego przed wojskową komisją lekarską, które w sposób bezpośredni determinują ocenę zasadności skargi kasacyjnej.

Podkreślenia wymaga bowiem, że wojskowe komisje lekarskie to organy powołane w celu oceny stanu zdrowia osób, w sprawach związanych ze służbą wojskową. Ich podstawowym zadaniem jest ustalenie, czy dana osoba jest zdolna do służby wojskowej i w jakim zakresie. Przy czym są one właściwe do orzekania o stanie zdrowia, zarówno osób, które dopiero ubiegają się o powołanie do służby wojskowej, jak i żołnierzy już pełniących czynną służbę wojskową.

Zgodnie z art. 84 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie, które jest decyzją, a zatem rozstrzyganie o zdolności do zawodowej służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami przewidzianymi w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Zważywszy na specyfikę funkcjonowania wojskowych komisji lekarskich oraz stawiane im w toku postępowania orzeczniczego cele, kluczowe znaczenie ma kwestia odpowiedniego ustalenia okoliczności sprawy, a w szczególności zebrania odpowiednich danych medycznych, gdyż tylko pełna wiedza medyczna pozwala na rozstrzygnięcie o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz o zakwalifikowaniu do kategorii tej służby. W toku postępowania pierwszorzędne znaczenie należy zatem przypisać przepisom dotyczącym ustalenia i oceny stanu faktycznego. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a., wojskowa komisja lekarska ma obowiązek dokładnie zbadać sprawę, tak aby w sposób prawidłowy ustalić jej stan faktyczny. Wzmocnieniem tej reguły jest obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Dysponując całokształtem materiału dowodowego, organ może ocenić daną okoliczność i uznać ją za udowodnioną (art. 80 k.p.a.). Wyłącznie należycie ustalony stan faktyczny pozwala na prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego i rozstrzygnięcie sprawy w sposób odpowiadający prawu. Motywy organu zarówno w zakresie ustalenia stanu faktycznego jak i jego oceny prawnej powinny zostać przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia spełniającym wymogi art. 107 § 3 k.p.a., aby zarówno orzekany, jak i sąd administracyjny mogli poznać drogę dochodzenia przez organ do rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 4 lutego 2026 r., III OSK 821/23).

Jeżeli istotą postępowania orzeczniczego prowadzonego przez wojskowe komisje lekarskie jest ustalenie stanu zdrowia badanej osoby, co wymaga posiadania specjalistycznej wiedzy medycznej oraz dostępu do odpowiedniej aparatury, to w sposób naturalny wpływa to zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne nad tego rodzaju decyzjami. W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym kontrola orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej w zakresie zdolności do służby wojskowej ma ograniczony charakter i sprowadza się w istocie do jej badania pod względem formalnym. Oznacza to, że sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z wymogami określonymi w przepisach aktów wykonawczych regulujących te kwestie, czy przeprowadzone badanie stanu zdrowia było wszechstronne oparte na pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja była zgodna z przepisami określającymi zasady orzekania o zdolności do służby oraz tryb postępowania komisji lekarskich w tych sprawach (por. wyrok NSA z 10 maja 2019 r., I OSK 1650/17, wyrok NSA z 14 marca 2024 r., III OSK 3999/21). Jednocześnie podkreślić należy, że przedmiotem kontroli sądu administracyjnego jest wyłącznie orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej a nie zgodność z przepisami innych czynności poprzedzających przeprowadzenie postępowania orzeczniczego.

Przekładając powyższe wskazania na stan niniejszej sprawy podkreślenia wymaga, że przedmiotem skargi było orzeczenie CWKL z 16 marca 2023 r., nr [...] utrzymujące w mocy orzeczenie RWKL stwierdzające niezdolność skarżącego do zawodowej służby wojskowej. Jednocześnie w skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skardze kasacyjnej, nie zakwestionowano prawidłowości czynności podjętych przez komisje lekarskie obu instancji w toku prowadzenia postępowania orzeczniczego, a w szczególności sposobu ustalenia stanu zdrowia skarżącego oraz związanej z tym kwalifikacji. Przedmiotem zarzutu jest jedynie zgodność z prawem skierowania wystawionego przez Dowódcę Jednostki Wojskowej [...]

W takiej sytuacji należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 147 ustawy o obronie Ojczyzny dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz pełnił dobrowolną zasadniczą służbę wojskową, w przypadku gdy przebieg tej służby wskazywał na szczególne zaangażowanie tego żołnierza, powołuje go na stanowisko etatowe do zawodowej służby wojskowej, uwzględniając jego wniosek i potrzeby Sił Zbrojnych. Procedura powołania do zawodowej służby wojskowej została dookreślona w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z 27 czerwca 2022 r. w sprawie powoływania do zawodowej służby wojskowej (Dz. U. z 2022 r., poz. 1384). Przy czym w rozpoznawanej sprawie kluczowe znaczenie należy przypisać § 4 tego rozporządzenia, który stanowi o tym, że w przypadku złożenia wniosku o powołanie do zawodowej służby wojskowej przez żołnierza pełniącego dobrowolną zasadniczą służbę wojskową, o którym mowa w art. 147 ustawy o obronie Ojczyzny, dowódca jednostki wojskowej, w razie uznania zasadności wniosku, powiadamia szefa WCR właściwego ze względu na miejsce stacjonowania jednostki wojskowej lub pododdziału jednostki wojskowej, w której żołnierz ten pełni służbę, o wszczęciu postępowania i kieruje tego żołnierza do: 1) tego szefa WCR w celu zlecenia badań psychologicznych i wydania orzeczenia stwierdzającego istnienie lub brak przeciwwskazań do pełnienia zawodowej służby wojskowej, 2) wojskowej komisji lekarskiej, o której mowa w art. 125 ust. 3 ustawy. Należy zatem uznać, że § 4 pkt 2 ww. rozporządzenia legitymował Dowódcę Jednostki Wojskowej [...]do skierowania skarżącego na badania do wojskowej komisji lekarskiej.

Jednocześnie, w myśl przywołanego w skardze kasacyjnej art. 84 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, to szef wojskowego centrum rekrutacji kieruje osobę ubiegającą się o powołanie do służby wojskowej do wojskowej komisji lekarskiej w celu wydania stosownego orzeczenia. Zaistniały w ten sposób dualizm został rozstrzygnięty nowelizacją ustawy o obronie Ojczyzny z 17 sierpnia 2023 r. (Dz. U. z 2023 r., poz. 1872), która dodała do art. 84 tej ustawy ust. 1a, przesądzający w tej kwestii o właściwości dowódcy jednostki wojskowej.

Jednakże, wbrew przedstawionym w skardze kasacyjnej zastrzeżeniom, zaistniały na gruncie uprzednio obowiązującego stanu prawnego dualizm, nie może być interpretowany jako przesłanka do stwierdzenia, że wydane w niniejszej sprawie orzeczenia wojskowych komisji lekarskich pozbawione były podstawy prawnej. Wynika to z tego, że skarżący starając się o powołanie do zawodowej służby wojskowej niewątpliwie musiał być świadomy konieczności spełnienia warunków określonych w art. 79 i n. ustawy o obronie Ojczyzny, a w szczególności potrzeby uzyskania pozytywnego orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej. Jak wynika z art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy o obronie Ojczyzny niezbędnym warunkiem powołania do służby wojskowej jest posiadanie zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia służby, o czym orzekają wojskowe komisje lekarskie. Odnotować należy także, że w toku postępowania, przed wydaniem niekorzystnego z jego perspektywy orzeczenia, skarżący nie kwestionował zasadności wystawionego skierowania.

Przede wszystkim należy jednak zwrócić uwagę, że zgodnie z § 8 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2022 r., poz. 1243) wojskowa komisja lekarska orzeka na podstawie skierowania wystawionego przez uprawniony organ kierujący. Jak zostało to już wcześniej wykazane, wojskowe komisje lekarskie, jako organy powołane przede wszystkim w celu orzekania o zdolności do służby wojskowej, w toku postępowania orzeczniczego zobowiązane są przede wszystkim do zebrania odpowiednich danych medycznych, dokonaniu na ich podstawie odpowiedniej kwalifikacji oraz prawidłowym uzasadnieniu zajętego stanowiska. Zakwestionowanie prawidłowości skierowania wystawionego przez dowódcę jednostki wojskowej lub szefa wojskowego centrum rekrutacji, byłoby sprzeczne z istotą funkcjonowania komisji lekarskiej i wykraczałoby poza zakres przypisanych jej zadań.

Zważywszy na powyższe, zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 84 ust. 1 w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny, należy uznać za nieuzasadniony.

Odnosząc się natomiast do zarzutu nieprawidłowego uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji, należy wyjaśnić, że art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. Powinno ono zawierać przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zarzut naruszenia tego przepisu może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r., II FSK 568/08). W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a., w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (por. postanowienie NSA z 22 maja 2014 r., II OSK 481/14).

Zdaniem skarżącego wadliwość uzasadnienia wyroku polega na uchyleniu się przez Sąd pierwszej instancji od rozstrzygnięcia i prawidłowego uzasadnienia kwestii braku podstawy prawnej do skierowania skarżącego na rejonową wojskową komisję lekarską.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. Wbrew zastrzeżeniom skarżącego, Sąd Wojewódzki w sposób jednoznaczny rozstrzygnął powyższą kwestię uznając, że zarzut co do braku podstawy prawnej do orzekania przez wojskowe komisje lekarskie o zdolności do zawodowej służby wojskowej skarżącego, pełniącego czynną służbę wojskową inną niż zawodowa służba wojskowa, nie zasługuje na uwzględnienie.

Ponadto lektura całości uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji prowadzi do wniosku, że rozstrzygnięcie to w sposób bezpośredni determinowane jest wcześniej przedstawioną argumentacją, dotyczącą w szczególności zakresu kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny, względem orzeczeń wojskowych komisji lekarskich. Sąd Wojewódzki wskazał, że uprawniony był do oceny m.in. tego, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z obwiązującymi przepisami oraz czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz czy dokonana kwalifikacja zdolności do służby jest z tym materiałem spójna. W świetle ustalonych kryteriów należy uznać, że przeprowadzona przez Sąd pierwszej instancji kontrola zaskarżonego orzeczenia była prawidłowa i odpowiednio uzasadniona. Świadczy to o niezasadności zarzutu naruszenia art. 144 § 4 p.p.s.a.

Mając wszystkie wskazane względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono w trybie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Podstawa prawna: Dz.U. 2026 poz 143 art. 184; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.