- Sygnatura akt
- III SA/Gd 107/26
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
- Rodzaj
- Wyrok
- Data orzeczenia
- 24 września 2026 r.
- Rozstrzygnięcie
- Oddalono skargę
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Sądy administracyjne
© autorzy OpenStreetMap
Stypendium za semestr, w którym studentka figurowała jako skreślona. Sąd oddalił skargę
Przejdź do orzeczenia, 15 min czytania
Spór
Studentka J. P. domagała się stypendium dla osób niepełnosprawnych za semestr zimowy roku akademickiego 2022/2023. Uczelnia odmówiła, a skarżąca zarzuciła błędy postępowania i naruszenie przepisów, w tym regulaminu świadczeń.
Ustalenia sądu
Sąd ustalił, że skarżąca została skreślona z listy studentów, a NSA wyrokiem z 14 grudnia 2022 r. uchylił decyzje o skreśleniu i odzyskała status studenta. Wniosek złożyła 22 lipca 2025 r., czyli po zakończeniu semestru. Twierdzenia o naruszeniu zasady równości i o żądaniu przywrócenia terminu sąd uznał za nieprzesądzające wyniku sprawy.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na decyzję Rektora Uniwersytetu Morskiego w Gdyni z 2 stycznia 2026 r.
Dlaczego
Regulamin wyznacza graniczny termin składania wniosku, a jego uchybienie wywołuje skutek materialny, który nie podlega przywróceniu bez wyraźnej podstawy. Skarżąca mogła złożyć wniosek w semestrze, w którym odzyskała status.
Dla firm
Termin do złożenia wniosku o stypendium dla osób niepełnosprawnych ma charakter materialny, więc jego przywrócenie nie wchodzi w grę, jeśli regulamin tego nie przewiduje. Student, który odzyskał status w trakcie semestru, mógł złożyć wniosek wtedy, a nie po latach.
Więcej o sprawie
Wniosek o stypendium dla osób niepełnosprawnych za semestr zimowy 2022/2023 został złożony 22 lipca 2025 r. Sąd podzielił stanowisko, że termin do jego złożenia ma charakter materialny i nie podlega przywróceniu.
Odmowę utrzymał Rektor Uniwersytetu Morskiego w Gdyni, a wcześniej uczelnia skreśliła skarżącą z listy studentów decyzją z 2018 r., która została później uchylona przez NSA.
Wsparcie takie przysługuje jednak studentom na bieżąco w czasie studiów, a nie z mocą wsteczną obejmującą okresy, w których status studenta im nie przysługiwał (bez względu na to z jakiego powodu).
- Rozstrzygnięcie
- Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
- Sygnatura
- III SA/Gd 107/26
Treść orzeczenia około 15 minut czytania
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (sprawozdawca) Asesor sądowy WSA Adam Osik Protokolant: Referent Agnieszka Gross po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2026 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Rektora Uniwersytetu Morskiego w Gdyni z dnia 2 stycznia 2026 r., nr RSK/4072/09/2026 w przedmiocie stypendium dla osób niepełnosprawnych oddala skargę.
Uzasadnienie
J. P. (dalej także jako "wnioskodawczyni" lub "skarżąca") wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Rektora Uniwersytetu Morskiego w Gdyni z dnia 2 stycznia 2026 r. w przedmiocie stypendium dla osób niepełnosprawnych.
W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Decyzją z dnia 23 września 2025 r. (nr WZNJ/521-SPC/9/2025) Wydziałowa Komisja Stypendialna Wydziału [...] Uniwersytetu Morskiego w Gdyni - działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 - dalej jako k.p.a.), art. 86 ust. 2 i 3 w zw. z art. 89 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1571 ze zm. – dalej w skrócie jako "p.s.w.n."), § 10 pkt 1 oraz § 29 Regulaminu świadczeń dla studentów Uniwersytetu Morskiego w Gdyni (zarządzenie nr 52 Rektora Uniwersytetu Morskiego w Gdyni z dnia 3 października 2022 r. - dalej jako "regulamin"), na posiedzeniu w dniu 23 września 2025 r. rozpatrując wniosek z dnia 22 lipca 2025 r. o przyznanie stypendium dla osób niepełnosprawnych za semestr zimowy roku akademickiego 2022/2023 - odmówiła przyznania J. P. stypendium dla osób niepełnosprawnych.
Organ I instancji wskazał, że w dniu 22 lipca 2025 r. J. P. wniosła o przyznanie stypendium dla osób niepełnosprawnych za zaległy okres - semestr zimowy 2022/2023. Organ wyjaśnił, że wnioskodawczyni została skreślona z listy studentów decyzją nr RWPiT/4601/DAN/l 45/2018 z dnia 31 października 2018 r., która została utrzymana w mocy decyzją Nr 74/2018 z dnia 17 grudnia 2018 r. Wnioskodawczyni wniosła skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2019 r. (sygn. akt III SA/Gd 130/19) oddalił skargę. Od powyższego wyroku wnioskodawczyni wniosła skargę kasacyjną, w następstwie której Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 grudnia 2022 r. (sygn. akt III OSK 1698/21) uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzje zarówno I jak i II instancji, w następstwie czego wnioskodawczyni ponownie uzyskała status studenta 2 roku studiów II stopnia Uniwersytetu Morskiego w Gdyni.
W uzasadnieniu organ wskazał, że wniosek dotyczy przyznania stypendium dla osób niepełnosprawnych za okres, który upłynął - semestr zimowy roku akademickiego 2022/2023. Organ podkreślił, że celem pomocy materialnej dla studentów jest m.in. umożliwienie kształcenia na poziomie wyższym osobom z orzeczeniem o niepełnosprawności. Pomoc ta adresowana jest do osób faktycznie studiujących, biorących aktywny udział w procesie nauczania i wykonywania praw i obowiązków integralnie związanych ze statusem studenta. Zgodnie z § 11 pkt 1-2 regulaminu -obowiązującym w czasie, którego dotyczy wniosek o przyznanie świadczeni - warunkiem niezbędnym do przyznania pomocy materialnej było złożenie kompletnego i udokumentowanego wniosku w terminie. Granicznym terminem złożenia tego wniosku był 20 dzień od dnia rozpoczęcia roku akademickiego/semestru. Jednocześnie to na studencie spoczywał obowiązek terminowego przedłożenia wniosku. Uprawnioną do pomocy finansowej z budżetu państwa nie może być osoba, która na skutek wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o skreśleniu z listy studentów odzyskała formalnie status studenta i w tej sytuacji domaga się za okres już miniony przyznania stypendium, chociaż w tym okresie faktycznie nie kształciła się ani nie realizowała innych praw i obowiązków studenckich. Na poparcie zaprezentowanego stanowiska organ I instancji wskazał na wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2023 r. (sygn. akt III OSK 2272/21), w którym sąd oddalił skargę studenta w przedmiocie odmowy stypendium socjalnego za zaległy okres w związku z odzyskaniem statusu studenta. Jednocześnie organ I instancji wskazał, że w czasie trwania postępowania zmierzającego do przywrócenia statusu studenta wnioskodawczyni tego statusu nie posiadała. Organ podkreślił, że możliwość wystąpienia z podaniem o wypłatę stypendium za okres jak w niniejszym wniosku istniała co najmniej od dnia wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 14 grudnia 2022 r. Ponadto fundusz stypendialny dla każdego wydziału Uniwersytetu ustalany jest co roku, na dany rok akademicki, z którego w myśl art. 92 p.s.w.n. wypłacane są stypendia. Wraz z upływem roku akademickiego kończy się możliwość ubiegania o pomoc materialną w danym okresie stypendialnym, a fundusz został rozdysponowany.
Po rozpatrzeniu odwołania J. P., Rektor Uniwersytetu Morskiego w Gdyni decyzją z dnia 2 stycznia 2026 r. (nr RSK/4072/09/2026) - działając na podstawie art. 104 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 86 ust. 2 i 3 w zw. z art. 89 p.s.w.n., § 16 ust. 1 w zw. z § 11 ust. 1 i 2 i § 29 regulaminu - utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił pogląd organu I instancji, że celem pomocy materialnej dla studentów jest m.in. umożliwienie kształcenia na poziomie wyższym osobom z orzeczeniem o niepełnosprawności. Pomoc ta adresowana jest do osób faktycznie studiujących, biorących aktywny udział w procesie nauczania i wykonywania praw i obowiązków integralnie związanych ze statusem studenta. W ocenie organu odwoławczego osobą uprawnioną do pomocy finansowej z budżetu państwa nie może być osoba, która - na skutek wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o skreśleniu z listy studentów - odzyskała formalnie status studenta i w tej sytuacji domaga się za okres już miniony przyznania stypendium, chociaż w tym okresie faktycznie nie kształciła się ani nie realizowała innych praw i obowiązków studenckich, co znajduje potwierdzenie w przywołanym przez organ I instancji wyroku.
Nie bez znaczenia w ocenie organu odwoławczego jest także to - na co wskazał organ I instancji - że fundusz stypendialny dla każdego wydziału Uniwersytetu ustalany jest co roku, na dany rok akademicki. Z tego funduszu w myśl art. 92 p.s.w.n. wypłacane są stypendia. Wraz z upływem roku akademickiego kończy się możliwość ubiegania o pomoc materialną w danym okresie stypendialnym, a fundusz został rozdysponowany, co także - niezależnie od powyżej wskazanych przyczyn - uniemożliwia pozytywne rozstrzygnięcie złożonego wniosku.
J. P. zaskarżyła ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wskazując, że przeprowadzone postępowanie zawierało błędy (bez ich wskazania), opieszałość, działanie na niekorzyść studenta oraz utrudnianie zakończenia postępowania oraz ponowne wprowadzanie w błąd.
Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 108, art. 11 ust. 1 pkt 6 p.s.w.n., Konstytucji RP oraz niezastosowanie się do regulaminu UMG w Gdyni, i w konsekwencji wniosła o uchylenie decyzji obu instancji oraz zasądzenie kosztów sądowych od strony przeciwnej, jak również zasądzenie zadośćuczynienia i naprawienie szkód finansowych, które poniosła związku ze skreśleniem jej z listy studentów.
Pismem z dnia 15 kwietnia 2016 r. zgłosił wstąpienie do postępowania Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców (dalej powoływany jako: "Rzecznik"), uzasadniając swoje przystąpienie tym, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą pod firmą A. i ochrona jej praw wymaga udziału Rzecznika. Zdaniem Rzecznika, skarżąca będąca bezspornie osobą niepełnosprawną, legitymującą się stosownym orzeczeniem, nie mogła złożyć wniosków o przyznanie jej stypendium dla osób niepełnosprawnych w terminach przewidzianych Regulaminem Świadczeń dla Studentów z uwagi na skreślenie jej z listy studentów, co było niezgodne z prawem, o czym przesądził wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2022 r. Organ nie odniósł się w żaden sposób do uzasadnionego wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do ich złożenia. Organy orzekające w sprawie, zdaniem Rzecznika, naruszyły zasadę równości, gdyż studenci studiujący zgodnie z harmonogramem studiów mogli uzyskać prawo do stypendium, zaś skarżąca, która wskutek naruszenia prawa przez organ została skreślona z listy studentów prawa tego została pozbawiona. Rzecznik podkreślił także, że organy uczelniane w żadnej mierze nie rozważyły indywidualnej sytuacji skarżącej.
W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu Morskiego w Gdyni wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 - dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a."), sąd administracyjny zobligowany jest uwzględnić skargę w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem skargi była decyzja Rektora Uniwersytetu Morskiego w Gdyni, rozstrzygająca żądanie skarżącej J. P. dotyczące przyznania jej stypendium dla niepełnosprawnych za jeden z semestrów, w czasie których funkcjonowała w obrocie prawnym decyzja o skreśleniu jej z listy studentów Uniwersytetu Morskiego, uchylona prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2022 r. Wniosek o przyznanie jej tych świadczeń skarżąca złożyła w dniu 22 lipca 2025 r., a zatem pod rządami ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. W ustawie tej brak jest regulacji szczególnej, które dotyczyłyby uprawnień do stypendiów za okresy minione w odniesieniu do osoby, która odzyskała status studenta, wskutek uchylenia przez sąd administracyjny decyzji o skreśleniu z listy studentów.
Zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 2 p.s.w.n. student może ubiegać się o stypendium dla osób niepełnosprawnych. W myśl art. 86 ust. 2 p.s.w.n. przyznanie świadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-4, oraz odmowa jego przyznania następują w drodze decyzji administracyjnej. Podobne regulacje dotyczyły uprawnienia do stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych przyznawanego na podstawie przepisów poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2183).
Uprawnienie do pobierania stypendium dla osób niepełnosprawnych nie jest i nie było zatem świadczeniem, które powstaje z mocy prawa. Zarówno przepisy ustawy obecnie obowiązującej, jak i poprzedzającej ją ustawy o szkolnictwie wyższym stanowią, że student może się o takie świadczenie ubiegać i jest ono przyznawane na wniosek. Od złożenia zatem wniosku zależy realizacja prawa do stypendium wynikającego z przepisów prawa materialnego. Zgodnie z zasadą bezpośredniego stosowania prawa aktualnie obowiązującego, wobec braku przepisów szczególnych, to właśnie ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, stanowić powinna podstawę dla oceny żądania skarżącej.
Szczegółowe kryteria i tryb przyznawania świadczeń studenckich, wśród których znajduje się stypendium dla osób niepełnosprawnych, określa akt prawa wewnętrznego, jakim jest Regulamin świadczeń dla studentów, ustalany przez Rektora na podstawie art. 95 p.s.w.n. Tryb i kryteria przyznawania świadczeń to między innymi terminy w jakich należy składać wnioski o ich przyznanie.
Regulamin świadczeń dla studentów obowiązujący w Uniwersytecie Morskim w Gdyni w dacie złożenia przez skarżącą wniosku stanowi w § 11, że:
1. Ustala się graniczne terminy składania wniosków o przyznanie stypendium socjalnego, stypendium dla osób niepełnosprawnych oraz stypendium rektora – do 20 dnia od rozpoczęcia roku akademickiego/semestru.
2. Na studencie spoczywa obowiązek terminowego złożenia wniosku o pomoc materialną wraz z kompletem obowiązujących dokumentów znajdujących się w systemie uczelnianym
3. W przypadku złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczeń, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 1 i 2, wraz z dokumentami, po obowiązującym w uczelni terminie, wypłata przysługujących świadczeń następuje od miesiąca następującego po miesiącu,
w którym złożono wniosek, bez możliwości wyrównania za poprzednie miesiące, jeżeli student spełnia warunki określone w regulaminie.
Skarżąca, ubiegając się o stypendium za semestry, które już się zakończyły bezspornie nie mogła złożyć wniosku w terminie podstawowym, czyli do 20 dnia od rozpoczęcia roku akademickiego/semestru.
Należy w tym miejscu przywołać stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 12 grudnia 2017 r. (sygn. akt I OSK 1033/17), który zachował aktualność pomimo zmiany stanu prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił w uzasadnieniu tego wyroku, że regulamin przyznawania pomocy materialnej studentom jest aktem prawa wewnętrznego, wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego, które jest wyrazem autonomii wyższej uczelni (...). Normatywny akt wewnętrzny, jakim jest regulamin przyznawania świadczeń pomocy materialnej dla studentów i doktorantów, nie jest oświadczeniem woli osoby prawnej, jaką jest uczelnia, lecz regulacją prawną wiążącą destynatariuszy tej uczelni (zob. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 82/13). Rozważając treść regulacji zawartych w regulaminie dotyczących terminów składania wniosków i możliwości przyznania świadczeń za okresy poprzedzające złożenie wniosku Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie jest dopuszczalne przyznanie stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych za semestry minione.
Skarżąca w swym wniosku o przyznanie stypendium dla osób niepełnosprawnych zawarła jednak także żądanie przywrócenia terminu do jego wniesienia. Analizując znaczenie tego wniosku dla rozstrzygnięcia sprawy należy przedstawić pokrótce problematykę zróżnicowania przewidzianych w prawie terminów - w kontekście możliwości ich przywracania.
W orzecznictwie sądowym i literaturze prawniczej wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje terminów, a mianowicie terminy materialne i terminy procesowe. Terminami materialnymi są okresy, w których może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego. Terminami procesowymi są natomiast okresy do dokonania czynności procesowej przez strony i uczestników postępowania administracyjnego. Do różnic pomiędzy terminem materialnym a terminem procesowym należą skutki prawne ich uchybienia. Uchybienie terminowi materialnemu wywołuje skutek prawny w postaci wygaśnięcia praw i obowiązków o charakterze materialnym, natomiast uchybienie terminowi procesowemu wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, przez uzależnienie skuteczności czynności procesowej od zachowania terminu. O istocie terminu nie zawsze przesądza jego ulokowanie przez ustawodawcę w ustawach procesowych czy aktach prawa materialnego. O charakterze terminu decyduje to, czy uchybienie terminu wyłącza powstanie stosunku materialnoprawnego, czy ogranicza się jedynie do bezskuteczności czynności procesowej, co tylko w następstwie może wpłynąć na sytuację materialnoprawną jednostki. W pierwszym przypadku mamy do czynienia z terminem materialnym, a w drugim z terminem procesowym (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2019, s 388-389).
Przywrócenie terminu jest instytucją procesową mającą na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej przez stronę (strony) lub uczestników postępowania. Instytucja ta ma zastosowanie do terminów do dokonania czynności procesowych (np. do terminu złożenia odwołania). Natomiast przywrócenie terminu prawa materialnego jest niedopuszczalne z wyjątkiem sytuacji, gdy taką możliwość wyraźnie przewidują przepisy określające dany termin.
Jak wskazano wyżej, Regulamin świadczeń dla studentów wyznacza "graniczny" termin do złożenia wniosku o przyznanie stypendium, dopuszczając zarazem możliwość złożenia wniosku później, z tym, że stypendium nie może być przyznane z wyrównaniem (z mocą wsteczną). Jest to zatem typowy termin materialnoprawny, skoro jedynie jego złożenie w określonym czasie warunkuje możliwość uzyskania stypendium na przyszłość od miesiąca złożenia wniosku lub od miesiąca następnego - bez możliwości wyrównania co do świadczeń za miesiące, które już upłynęły przed złożeniem wniosku. Zatem skuteczność ubiegania się o stypendium dla osób niepełnosprawnych za określony semestr lub jego część determinowana złożeniem wniosku w odpowiednim terminie.
Wobec powyższego, skoro ani ustawa, ani regulamin nie przewidują w drodze regulacji szczególnej możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie stypendium, to uznać należy, że wniosek taki jest prawnie niedopuszczalny, a organ uczelni wyższej nie miał obowiązku jego merytorycznego rozpoznania.
Powyższa ocena prawna pozostaje w spójnym związku z naturą świadczenia stypendialnego dla osób niepełnosprawnych, którego celem jest materialne wsparcie studentów niepełnosprawnych w trakcie zdobywania przez nich wykształcenia w ramach kształcenia w szkołach wyższych, a tym samym wyrównanie ich szans na ukończenie studiów wyższych. Stypendium nie może, w świetle obowiązujących przepisów, przybrać charakteru kompensacyjnego, zmierzającego do wyrównania uszczerbku majątkowego poniesionego przez studenta wskutek niezgodnego z prawem skreślenia go z listy studentów. Kwestie ewentualnych roszczeń odszkodowawczych należą do domeny prawa cywilnego i wykraczają poza zakres niniejszej sprawy.
Należy w tym miejscu przywołać pogląd zawarty w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2023 r. (sygn. akt III OSK 2272/21), dotyczącym prawa do stypendium socjalnego, zgodnie z którym "celem pomocy dla studentów finansowanej ze środków budżetu państwa jest umożliwienie kształcenia się na poziomie wyższym osobom, których sytuacja materialna nie pozwala na odbywanie studiów wyższych. Pomoc adresowana jest do osób faktycznie studiujących, biorących aktywny udział w zajęciach dydaktycznych, oraz życiu uczelni i z tej przyczyny nie mogących podjąć się zajęć zarobkowych. Uprawnioną nie może być zatem osoba, która na skutek wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o skreśleniu z listy studentów odzyskała li tylko formalnie status studenta i w tej sytuacji domaga się za okresy już minione przyznania stypendium socjalnego, mimo iż w okresach tych faktycznie nie kształciła się i nie realizowała innych praw i obowiązków studenckich. Stypendium socjalne nie służy bowiem przyznaniu świadczenia socjalnego w związku z ubóstwem, lecz przyznaniu świadczenia pieniężnego celem stworzenia warunków finansowych umożliwiających studiowanie polegające na realnym uczestnictwie w procesach nauczania i wykonywania innych prawa i obowiązków integralnie związanych ze statusem studenta".
Sąd w składzie rozpoznającym niniejsza sprawę podziela powyższe stanowisko, uznając, że przedstawiona w nim celowościowa argumentacja odnosi się także do stypendium dla osób niepełnosprawnych, którego celem jest - jak wspomniano wyżej - wyrównanie szans studentów pobierających na bieżąco naukę w uczelniach wyższych w warunkach utrudnionych przez ich niepełnosprawność, która wymusza niejednokrotnie na studencie legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności czynienia dodatkowych nakładów finansowych. Wsparcie takie przysługuje jednak studentom na bieżąco w czasie studiów, a nie z mocą wsteczną obejmującą okresy, w których status studenta im nie przysługiwał (bez względu na to z jakiego powodu).
W rozpoznawanej sprawie, tj. dotyczącej wniosku skarżącej o przyznanie stypendium dla osoby niepełnosprawnej w semestrze zimowym roku akademickiego 2022/2023, należy dodatkowo zwrócić uwagę, że w trakcie tegoż semestru skarżąca "odzyskała" status studenta na podstawie prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2022 r., a w konsekwencji mogła i powinna była już wtedy, korzystając z praw przysługujących jej jako studentowi (tak jak zrobiła to w semestrze letnim roku akademickiego 2022/2023), wystąpić z wnioskiem o przyznanie jej przedmiotowego stypendium. Zaniechawszy złożenia w semestrze zimowym roku akademickiego 2022/2023 takiego wniosku stypendialnego, skarżąca – zważywszy na nieprzywracalny, jak zostało to powyżej wyjaśnione, charakter terminu do złożenia wniosku o przyznanie stypendium - pozbawiła się w istocie możliwości skorzystania w świetle zasad obowiązującego Regulaminu z prawa do otrzymania stypendium dla niepełnosprawnych studentów we wskazanym semestrze.
Z powyższych względów, uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Przepisy p.p.s.a. nie przewidują możliwości zasądzenia na rzecz organu kosztów postępowania w przypadku oddalenia skargi przez sąd I instancji, stąd też wniosek organu w tym przedmiocie nie mógł zostać uwzględniony.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podstawa prawna: Dz.U. 2026 poz 143 art. 151; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.