Jedna faktura dla górnictwa nie dała punktów. Sąd oddalił skargę spółki

Zaskarżonym rozpatrzeniem protestu z 11 sierpnia 2026r., nr [...] Śląskie Centrum Przedsiębiorczości w Chorzowie nie uwzględniło protestu D. Sp. z o.o. w K. (dalej: Spółka) dotyczącego oceny merytorycznej wniosku nr [...], złożonego w ramach naboru nr [...].

Rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Pismem z dnia 17 czerwca 2026 r., nr [...] Instytucja Organizującą Nabór - Śląskie Centrum Przedsiębiorczości w Chorzowie (dalej: lON) poinformowało Spółkę, że złożony przez nią wniosek o dofinansowanie projektu o numerze [...] przeszedł pozytywnie etap oceny merytorycznej, jednak ze względu na niewystarczające środki na dofinansowanie wszystkich projektów nie został wybrany do dofinansowania.

Nie zgadzając się z oceną wniosku w ramach kryterium Odejście od branży okołogórniczej pismem z 25 czerwca 2026r. Spółka złożyła protest, zarzucając ocenom Ekspertów:

- rażące naruszenie literalnego brzmienia kryterium poprzez całkowite zignorowanie spójnika logicznego "albo" i zastosowanie wykładni zawężającej, co doprowadziło Ekspertów do błędnego wniosku, że warunkiem koniecznym do przyznania punktów jest dominujący, bezpośredni udział w obrotach z sektorem stricte wydobywczym;

-błąd w ustaleniach faktycznych oraz logicznych polegających na bezpodstawnym uznaniu, że Spółka nie prowadzi działalności w sektorze metalowym, podczas gdy z dokumentacji rejestrowej oraz samej treści ofertowej przytoczonej przez Ekspertów wynika, że celem firmy jest produkcja zaawansowanych wyrobów ze stali i metalu;

-naruszenie zapisów Instrukcji wypełniania wniosku dla pola B.13 poprzez błędną interpretację roli załącznika dodatkowego, który zgodnie z Instrukcją ma charakter wyłącznie "uwiarygadniający" (poglądowy), a został przez Ekspertów potraktowany jako pełne sprawozdanie finansowo-księgowe mające udowodnić strukturę przychodów firmy;

-wprowadzenie pozaregulaminowych kryteriów oceny (Ekspert nr 2) poprzez sformułowanie zarzutów o braku "analizy jak fakt wygaszania kopalń wpłynie na działalność Wnioskodawcy" oraz wymagania, aby dotychczasowym rynkiem docelowym był wyłącznie rynek górniczy, podczas gdy żaden dokument regulaminowy ani Instrukcja nie nakładały na Spółkę obowiązku sporządzania takich analiz;

- naruszenie procedury oceny poprzez zaniechanie wezwanie do wyjaśnień w sytuacji, gdy Ekspert nr 2 uznał informacje za "zbyt ogólne", ignorując wprost zapis kryterium oraz regulamin mówiący o możliwości wezwania Spółki do dostarczenia dokumentów potwierdzających.

W ocenie Spółki Eksperci popełnili błąd metodologiczny, skupiając się wyłącznie na warunku pierwszym (analiza bezpośrednich dostaw dla górnictwa na przykładzie firmy L.) podczas gdy Spółka udowodniła spełnienie aż dwóch niezależnych od siebie przesłanek przedmiotowego kryterium (nr 1 i nr 2), podczas gdy reguła logiczna spójnika "albo" wymaga wykazania tylko jednej z nich.

Odnosząc się do oceny Eksperta nr 1 Spółka podniosła, że przynależność do sektora metalowego definiuje się poprzez profil produkcyjny, stosowane technologie oraz przetwarzany surowiec, a nie poprzez typ odbiorcy końcowego. Produkcja drzwi stalowych i ościeżnic czyli produkcja gotowych wyrobów ze stali kwalifikuje Spółkę jako podmiot z branży okołogórniczej.

Zarzucając naruszenie zapisów Instrukcji w zakresie oceny dowodów Spółka odniosła się do dodatkowego załącznika, który miał być fakultatywny i uwiarygadniający. Tym samym opinia Ekspertów jest niezgodna z Instrukcją wypełniania wniosku dla punktu B.13.

Ponadto Ekspert nr 2 sformułował zarzuty, które wykraczają poza ramy Instrukcji wypełniania wniosku dla punktu B.13, ponieważ nie wymaga on przedstawienia analiz makroekonomicznych dotyczących wygaszania kopalń.

Spółka podniosła przy tym, że skoro w opinii Eksperta nr 2 informacje w pkt B.13 były "zbyt ogólne", to zobligowany był do wezwania Spółki do złożenia wyjaśnień/uzupełnień. Odrzucenie projektu z powodu rzekomej "ogólności", o którą Spółka w ogóle nie został zapytany w toku procedury wyjaśniającej, jest w jej ocenie niedopuszczalną wadą proceduralną skutkującą koniecznością weryfikacji oceny.

Ekspert nr 2 zaniechał rzetelnej analizy kluczowych sekcji wniosku - w szczególności pkt. B.14, D.3 oraz sekcji Wskaźników, gdzie mechanizm transformacji, nowe produkty oraz nowe rynki docelowe zostały dokładnie i precyzyjnie opisane. Spółka wykazała rynek wyjściowy (produkcja elementów stalowych dla infrastruktury górniczej), zidentyfikowała problem (malejący popyt w branży górniczej wynikający z transformacji regionu) oraz określiła nowy kierunek rozwoju firmy w celu dywersyfikacji oferty o nowe produkty (zaawansowana stolarka budowlana premium). Nie zadeklarował bliżej nieokreślonego "przebranżowienia", lecz wdrożenie 2 konkretnych, nowych innowacyjnych produktów – [...]i [...]. Wdrożenie tych produktów opiera się na implementacji aż 8 innowacyjnych rozwiązań objętych ochroną patentową i zgłoszeniami rejestracyjnymi, które Spółka wprost wyszczególniła we wniosku.

Bezzasadność zarzutu Eksperta nr 2 dotyczącego "braku analizy wpływu wygaszania kopalń" ma charakter pozaregulaminowy. We wniosku Spółka przedstawiła plan przebranżowienia, a ignorowanie tego przez Eksperta nr 2 i wskazanie "braku informacji" oraz "ogólności zapisu" jest błędem merytorycznym, wynikającym z niedopełnienia obowiązku wnikliwej oceny całego tekstu wniosku.

Spółka zarzuciła także naruszenie art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej oraz unijnych zasad dobrej administracji, naruszenie zasady przejrzystości oraz zakazu "dawkowania zarzutów" poprzez sformułowanie negatywnej oceny na finiszu postępowania bez umożliwienia Spółce obrony oraz zasady prawa do bycia wysłuchanym i prawa do obrony - art. 41 Karty Praw Podstawowych (UE).

Wobec tak sformułowanych zarzutów Spółka wniosła o skorygowanie rażąco błędnej oceny i przyznanie projektowi 5 punktów.

Rozpatrując protest lON zauważył, że Spółka nie wskazała poprawnych nazw kryteriów, z których oceną się nie zgadza. Jednak wywód zamieszczony w proteście pozwala na jednoznaczną identyfikację kryteriów.

lON podkreślił, że podstawowym dokumentem określającym zasady aplikowania, reguły wyboru projektów do dofinansowania oraz pozostałe wymogi dotyczące przygotowania dokumentacji projektowej jest Regulamin wyboru projektów wraz z załącznikami, w tym w szczególności załącznikiem nr 1 - Kryteria wyboru projektów oraz załącznikiem nr 4 - Instrukcją wypełniania i składania wniosku o dofinansowanie. Regulamin naboru został opublikowany pod ogłoszeniem o naborze, a Wnioskodawca, składając wniosek o dofinansowanie, oświadczył, że zapoznał się z jego treścią i akceptuje jego zapisy.

Zgodnie z Regulaminem wyboru projektów projekt podlega ocenie na podstawie kryteriów wyboru projektów przyjętych dla danego naboru.

W ramach oceny kryterium Odejście od branży okołogórniczej weryfikacji podlega "czy Wnioskodawco na dzień złożenia wniosku prowadzi działalność okołogórniczą, o projekt prowadzi do przebranżowienia skutkującego nowym rynkiem docelowym do produktów/usług będących wynikiem projektu

Ponadto kryterium wskazuje, że Wnioskodawca działa w branży okołogórniczej, jeżeli:

- dostarcza produkty oraz usługi dla sektora górniczego (w tym m.in. produkcja maszyn i urządzeń górniczych, dostawcy specjalistycznych materiałów, usługi napraw i konserwacji urządzeń górniczych, dostawa wyrobów gumowych i tworzyw sztucznych) i usługi wspomagające górnictwo;

- albo prowadzi działalność usługową lub handlową w bezpośredniej bliskości od aktywnie funkcjonujących na dzień złożenia wniosku kopalń i zakładów górniczych;

- albo prowadzi działalność w sektorze metalowym bądź jest wytwórcą energii elektrycznej lub ciepła w oparciu o dostawy węgla.

Dla przyznania punktów w ramach przedmiotowego kryterium konieczne jest łączne spełnienie dwóch zasadniczych warunków, tj. prowadzenie przez wnioskodawcę działalności okołogórniczej na dzień złożenia wniosku oraz wykazanie, że realizacja projektu prowadzi do przebranżowienia skutkującego nowym rynkiem docelowym dla produktów lub usług będących wynikiem projektu.

lON dokonała szczegółowej analizy uzasadnień przedstawionych w kartach oceny spełnienia kryteriów merytorycznych oraz dokumentacji aplikacyjnej. Obydwaj Oceniający wskazali na brak podstaw do przyznania punktacji w ramach przedmiotowego kryterium.

Ekspert nr 1 wyjaśnił, że Spółka nie prowadzi działalności w sektorze okołogórniczym i metalowym. We wniosku powołała się na współpracę w zakresie dostaw komponentów stalowych wykorzystywanych w sektorze górnictwa, w szczególności z firmą L. [...] Spółka Jawna L.J. – U. M., z siedzibą przy ul. [...] w W. W ramach tej współpracy firmo D. wytwarza i dostarcza elementy stalowe - głównie kątowniki i ceowniki - wykonywane na zaawansowanych wykrawarkach i giętarkach, która stanowią element konstrukcji instalacji wentylacyjnych montowanych w infrastrukturze górniczej oraz w przedsiębiorstwach pracujących na rzecz górnictwo. Nie jest to jednak bezpośredni udział w produkcji i dostarczaniu usług w sektorze okołogómiczym. Działalność firmy to nie produkcja drobnych komponentów, a produkcja gotowych produktów - drzwi. Dodatkowo Spółka przedstawiła na uwiarygodnienie współpracy z firmą L. jedną fakturę na kwotę 4 944 zł., co stanowi znikomy procent przychodów firmy. Spółka podała, że działa w sektorze metalowym, zajmując się obróbką metali, projektowaniem i produkcją zaawansowanych komponentów stołowych i aluminiowych wykorzystywanych w branży stolarki budowlanej oraz przemysłowej. Działalność firmy to jednak przede wszystkim produkcja drzwi dla domu, czyli dla indywidulanych odbiorców. Na podstawie zapisów we wniosku w punkcie B.13, w aktualnej ofercie handlowej nie ma

kątowników i ceowników. Ekspert nr 1 nie przyznał punktów.

Ekspert nr 2 stwierdził, że przedstawione przez Spółkę dokumenty oraz zbyt ogólne informacje nie potwierdzają działalności Spółki w branży okołogórniczej. Załączona jedna faktura na niewielki zakres produktów oraz brak informacji, że projekt prowadzi do przebranżowienia skutkującego nowym rynkiem docelowym, którym wcześniej był rynek okołogórniczy. Spółka nie przeprowadziła analizy jak wygaszanie kopalń wpłynie na jej działalność. Sam fakt sprzedaży niewielkiej części produktów dla branży okołogórniczej nie może stanowić podstawy do przyznania punktacji w ramach przedmiotowego kryterium.

Odnosząc się do zarzutu Spółki co do naruszenia literalnego brzmienia kryterium poprzez błędną interpretację spójnika "albo" lON zgodziła się, że mają one charakter alternatywny. Tym niemniej w przypadku Spółki nie ma miejsca spełnienie wskazanych przesłanek.

Działalność w sektorze metalowym została doprecyzowana w wyjaśnieniach lON publikowanych w ramach FAQ dotyczących naboru. Zgodnie z nimi sektor metalowy jest uznawany za branżę okołogórniczą w sytuacji, gdy działalność prowadzona w tym sektorze pozostaje uzależniona od dostaw węgla. Sam fakt produkcji wyrobów stalowych, wykorzystywania metalu jako materiału produkcyjnego czy zaklasyfikowania działalności do określonego działu PKD nie przesądza zatem automatycznie o prowadzeniu działalności okołogórniczej na potrzeby przedmiotowego kryterium. Wobec tego wyłącznie okoliczność, że Spółka prowadzi działalność w zakresie produkcji i obróbki wyrobów metalowych jest niewystarczająca do uznania jej za podmiot działający w branży okołogórniczej w rozumieniu przedmiotowego kryterium. Z dokumentacji aplikacyjnej nie wynika bowiem, aby zasadnicza działalność Spółki w zakresie produkcji drzwi, ościeżnic i pozostałych elementów stolarki budowlanej pozostawała w zależności od dostaw węgla lub sektora węglowego. W konsekwencji sam profil produkcyjny przedsiębiorstwa oraz fakt wytwarzania wyrobów ze stali nie potwierdzają spełnienia tej przesłanki kryterium.

W związku z tym, że kryterium stanowi o odejściu od branży okołogórniczej, działalność w tym sektorze musi być dla Spółki na tyle istotna, aby można było stwierdzić, że inwestycja ujęta we wniosku pozwala na dywersyfikację i odejście od tego sektora.

lON podkreślił, że sektor metalowy jest uznany za branżę okołogórniczą jedynie w sytuacji, gdy jest uzależniony od dostaw węgla. Kryterium nie wskazuje, że działalność okołogórniczą musi być dominująca, jednak Spółka powinna uwiarygodnić, że faktycznie prowadzi w ramach obszaru okołogórniczego działalność, a projekt pozwoli na odejście od branży - czyli jeżeli Spółka ma uzyskać wsparcia na odejście (dywersyfikacja, zmiana profilu działalności), to dotychczasowa działalność w branży okołogórniczej powinna być dla Spółki znacząca. Istotny jest także fakt powiązania z dostawami węgla, a nie wyłącznie sektor metalowy. To właśnie uniezależnienie działalności od dostawy węgla pozwala uznać odejście od branży okołogórniczej. Opinie Ekspertów wskazują, że przedmiotem ich oceny nie był wyłącznie warunek pierwszy..

Odnosząc się natomiast do współpracy z firmą L. podkreślił, że dla uznania działalności za okołogórniczą nie jest konieczne wykazanie wyłącznie bezpośrednich dostaw na rzecz kopalń. Działalność ta może obejmować również pośrednie dostawy produktów lub usług wykorzystywanych przez podmioty działające na rzecz sektora górniczego. Tym samym samo stwierdzenie Eksperta nr 1 odnoszące się do braku "bezpośredniego udziału" nie stanowi samodzielnej podstawy odmowy przyznania punktów.

Okoliczność ta nie prowadzi jednak do zmiany wyniku oceny. Dla potwierdzenia prowadzenia działalności w branży okołogórniczej konieczne jest bowiem wykazanie rzeczywistego charakteru takiej działalności oraz jej znaczenia gospodarczego dla przedsiębiorstwa. Z dokumentacji aplikacyjnej wynikało, że Spółka przedstawiła na potwierdzenie współpracy z firmą L. jedną fakturę na kwotę 4 944 zł, przy czym zasadnicza oferta handlowa przedsiębiorstwa obejmuje gotowe produkty z zakresu stolarki budowlanej.

lON potwierdził przy tym, że definicja kryterium nie określa minimalnego procentowego udziału przychodów uzyskiwanych ze współpracy z sektorem górniczym ani minimalnej kwotowej wartości takiej współpracy. Nie oznacza to jednak, że każda sprzedaż produktu lub usługi na rzecz podmiotu związanego z sektorem górniczym, niezależnie od jej charakteru, częstotliwości oraz znaczenia dla działalności przedsiębiorstwa, automatycznie przesądza o prowadzeniu działalności w branży okołogórniczej.

Takie rozumienie kryterium znajduje potwierdzenie również w wyjaśnieniach publikowanych przez lON w ramach FAQ.

ION przyznała, że Instrukcja nie wymagała przeprowadzenia analizy wpływu wygaszania kopalń oraz braku wykazania, że dotychczasowym rynkiem docelowym był rynek okołogórniczy. Ocenę Eksperta nr 2 należy odczytywać jako brak danych pozwalających wykazać rzeczywistą zależność działalności Spółki od sektora okołogórniczego oraz związek planowanego projektu z odejściem od tej działalności.

Dalej lON stwierdził, że Spółka przedstawiła informacje dotyczące planowanego wdrożenia nowych produktów oraz kierunków ich sprzedaży, ale odnoszą się one do drugiego elementu kryterium, tj. przebranżowienia skutkującego nowym rynkiem docelowym dla produktów lub usług będących wynikiem projektu.

Dla przyznania punktów w ramach kryterium oba zasadnicze warunki muszą zostać spełnione łącznie. Konieczne jest zarówno potwierdzenie, że wnioskodawca na dzień złożenia wniosku prowadził działalność okołogórniczą, jak również wykazanie, że realizacja projektu prowadzi do przebranżowienia skutkującego nowym rynkiem docelowym.

W konsekwencji nawet przy uwzględnieniu zawartych w sekcjach B.14, D.3 oraz we wskaźnikach informacji dotyczących planowanych nowych produktów i rynków ich sprzedaży, nie jest możliwe przyznanie punktów, jeżeli nie została potwierdzona pierwsza przesłanka kryterium tj. prowadzenie przez Spółkę działalności okołogórniczej na moment złożenia wniosku. Tym samym zarzut Spółki, że Ekspert nr 2 nie uwzględnił informacji dotyczących nowych produktów i nowych rynków, nie prowadzi do zmiany końcowego wyniku oceny przedmiotowego kryterium.

Odnosząc się do zarzutu Spółki, że nie została wezwana do złożenia wyjaśnień pomimo wskazania przez Eksperta nr 2 na "zbyt ogólne informacje" lON wskazał, że zgodnie z Regulaminem wyboru projektów Eksperci na etapie oceny merytorycznej mogą zwrócić się do Wnioskodawcy o złożenie wyjaśnień, jednak możliwość ta nie stanowi obowiązku Oceniającego. Jednocześnie, zgodnie z rozdziałem 5.3.2 pkt 2 Regulaminu naboru, na etapie oceny merytorycznej nie ma możliwości uzupełniania ani poprawy złożonego wniosku o dofinansowanie.

W przedmiotowej sprawie Ekspert nr 2 był w stanie dokonać oceny na podstawie zgromadzonej dokumentacji i uznał, że zakres przedstawionych danych nie potwierdza spełnienia kryterium. Brak wezwania Wnioskodawcy do złożenia wyjaśnień dotyczących omawianego aspektu nie stanowił zatem uchybienia w toku oceny.

W odniesieniu do zarzutu Spółki o ograniczonej liczby znaków w polu B.13 lON zauważył, że Spółka zobowiązana była do zwięzłego, a jednoczenie dokładnego przedstawienia danych i informacji odnoszących się do omawianych kwestii.

lON nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia zasad przejrzystości, rzetelności i równego traktowania wnioskodawców oraz wskazywanego przez Spółkę "dawkowania zarzutów". Negatywna ocena przedmiotowego kryterium nie została oparta na nowym kryterium lub nowym warunku przedstawionym Spółce dopiero po zakończeniu oceny.

Poza tym procedura wyjaśnień nie służy uzupełnianiu dokumentacji o informacje, które powinny zostać przedstawione na etapie składania wniosku. Zatem brak skierowania wezwania do wyjaśnień nie jest równoznaczny z pozbawieniem Spółki możliwości obrony.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Spółka zaskarżając rozstrzygnięcie w całości, zarzuciła:

1.naruszenie art. 45 ust. 1 w zw. z art. 43 ustawy wdrożeniowej przez dokonanie oceny nieodpowiadającej alternatywnej strukturze kryterium "Odejście od branży okołogórniczej": żaden z dwóch oceniających nie zbadał przesłanki działalności w sektorze metalowym wedle jej brzmienia — oceniający nr 1 rozstrzygnął ją kategorią odbiorcy końcowego, w sprzeczności z własnym ustaleniem o prowadzeniu przez Skarżącego obróbki metali i z późniejszym stanowiskiem organu, a oceniający nr 2 w ogóle się do niej nie odniósł — przy czym oceniający wskazali rozbieżne podstawy zerowej punktacji, wskutek czego ocena jest niepełna i pozbawiona jednej, spójnej podstawy faktycznej;

2. naruszenie art. 43 i art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej przez odmowę przyznania punktów w oparciu o ilościowy próg dowodowy nieprzewidziany w kryterium ("jedna faktura", "znikomy procent przychodów firmy", "niewielki zakres produktów"), a w zaskarżonym rozstrzygnięciu — o wymóg "realnego znaczenia gospodarczego" działalności okołogórniczej, mimo jednoczesnego przyznania, że kryterium nie określa minimalnego procentowego ani kwotowego progu takiej działalności;

3. naruszenie art. 72 ust. 1 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej przez utrzymanie negatywnej oceny kryterium w oparciu o przesłanki — wymóg uzależnienia działalności w sektorze metalowym od dostaw węgla oraz wymóg "realnego znaczenia gospodarczego" — których nie zastosował żaden z Oceniających, co stanowi zastąpienie weryfikacji prawidłowości oceny jej następczą konwalidacją nową argumentacją i zmianę kryterium na etapie procedury odwoławczej;

4.naruszenie art. 43 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 45 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej oraz art. 40 ust. 2 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 przez oparcie rozstrzygnięcia na treści odpowiedzi publikowanych w zakładce "Często zadawane pytania" (FAQ), tj. na źródle niebędącym elementem dokumentacji naboru, zawężającym zatwierdzone kryterium wbrew jego literalnemu brzmieniu — a z daleko idącej ostrożności procesowej: przez selektywne zastosowanie tego źródła wyłącznie w zakresie niekorzystnym dla Spółki, z pominięciem odpowiedzi rozstrzygających sporne zagadnienia na jego korzyść;

5. naruszenie art. 45 ust. 2 w zw. z art. 50 ustawy wdrożeniowej przez oparcie rozstrzygnięcia na wykładni udostępnionej poza ścieżką informacyjną naboru — na odrębnej stronie internetowej, w strefie adresowanej do beneficjentów, bez jakiegokolwiek odesłania z ogłoszenia o naborze, Regulaminu wyboru projektów lub jego załączników, w formie zwiniętych paneli pozbawionych tytułów przedmiotowych, dat publikacji i oznaczenia wersji — oraz publikowanej i modyfikowanej w toku naboru i po jego zaniknięciu (nabór zamknięto 31 marca 2025 r.);

6. naruszenie art. 45 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej oraz postanowień dokumentacji naboru przez zaniechanie wezwania Spółki do dostarczenia dokumentów potwierdzających prowadzenie działalności w branży okołogórniczej, mimo że mechanizm taki przewiduje wprost treść kryterium, oraz mimo że w tym samym postępowaniu ION skierował do Spółki wezwanie do wyjaśnień w trzech innych kwestiach (pismo z 6 maja 2026 r., znak [...]) — a następnie oparcie odmowy punktów właśnie na niedostatku dokumentacji;

7. naruszenie art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej przez pominięcie przy ocenie drugiego elementu kryterium (przebranżowienie skutkujące nowym rynkiem docelowym) konkretnych zapisów pól B.14 i D.3 wniosku, wprost opisujących rynek wyjściowy, mechanizm odejścia i nowy rynek docelowy, i skwitowanie ich formułą o "braku informacji" oraz "zbyt ogólnych informacjach".

Wobec powyższego Spółka wniosła o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ION a także zasądzenie od ION na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

Ponadto Spółka wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z przedstawionych dokumentów.

W uzasadnieniu skargi Spółka podała dalsze argumenty na poparcie stawianych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę ION podtrzymując swoje stanowisko w sprawie wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Według art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Taką ustawą szczególną jest ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021 - 2027 (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 1079, z późn. zm.; dalej: ustawa wdrożeniowa).

Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia na podstawie art. 64 ust. 3, art. 70 ust. 1 lub art. 77 ust. 2 pkt 1 wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a.

Z kolei przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Do kryterium legalności nawiązał także ustawodawca w art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej, przewidując uwzględnienie skargi w przypadku stwierdzenia, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia właściwej instytucji.

Dokonując kontroli sądowej zaskarżonego rozstrzygnięcia w tak zakreślonych granicach, sąd stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, podstawę systemu realizacji programu mogą stanowić w szczególności przepisy prawa, wytyczne, szczegółowy opis priorytetów programu, opis systemu zarządzania i kontroli oraz instrukcje wykonawcze zawierające procedury działania właściwych instytucji.

Postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w oparciu m.in. o przepisy powołanej ustawy oraz akty składające się na system realizacji programu operacyjnego, w tym Regulamin Wyboru Projektów [...].

Z art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej wynika, że właściwa instytucja przeprowadza postępowanie w zakresie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. Właściwa instytucja zapewnia równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania oraz równe traktowanie wnioskodawców - art. 45 ust. 2.

Kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy dokonana ocena projektu nie narusza powyższych reguł. Oznacza to, że sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej wniosku (projektu). Kontrola powinna zmierzać w szczególności do oceny, czy argumentacja oceniającego lub zarządu w zaskarżonym rozstrzygnięciu protestu nie jest dowolna, to znaczy mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca (kompletna), odpowiada generalnym standardom prawa, zasadom doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z dokumentacją konkursową i ustalonymi kryteriami, w sposób jasny, nie budzący wątpliwości, prezentując przesłanki wyboru - dokonanej oceny, przyznanej punktacji. Nadto sąd administracyjny rozpoznając skargę na wydane rozstrzygnięcie, posiada jedynie kompetencję do badania, pod kątem legalności, tylko tego rozstrzygnięcia. Nie może odnosić się do generalnych założeń całego postępowania konkursowego, zasad jego przeprowadzania, a także sposobu sformułowania kryteriów oceny przedłożonych przez strony projektów. Ponadto sąd administracyjny nie ma kompetencji, aby ocenić i podważyć wiedzę eksperta dokonującego oceny w sprawie. Tylko naruszenie prawa procesowego lub materialnego, które mogły mieć wpływ na wynik oceny, może skutkować uchyleniem określonego aktu. (por. wyrok WSA w Kielcach z 12 grudnia 2024 r., sygn. akt I SA/Ke 486/24)

Wskazać także należy, że przy dokonywaniu kontroli działania organu dokonującego oceny projektu sąd nie dokonuje ponownej oceny projektu np. poprzez odmienną ocenę założeń tego projektu i przyznanie określonej liczby punktów ocenianemu projektowi, lecz uprawniony jest do kontroli dokonanej i sporządzonej oceny w kontekście przestrzegania kryteriów tej oceny. Sąd jedynie kontroluje ocenę dokonywaną przez organ w kontekście przestrzegania reguł równości, przejrzystości, bezstronności czy rzetelności w ramach postępowania konkursowego. W szczególności kontroli sądu podlega uzasadnienie rozstrzygnięcia protestu, które winno wskazywać na przyczyny nieuwzględnienia stanowiska strony. Dlatego też w orzecznictwie akcentowany jest pogląd zgodnie z którym zarzut naruszenia art. 45 ustawy wdrożeniowej uznać należy za uzasadniony w przypadku nieprecyzyjnego i niejednoznacznego ustalenia kryteriów wyboru, dowolności przy dokonywaniu oceny, tak w kontekście ustalonych kryteriów wyboru, jak i okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę oraz braku dokonania wyczerpującej oceny i przedstawienia jej uzasadnienia (por. wyrok WSA w Łodzi z 14 lutego 2018 r., sygn. akt III SA/ Łd 1072/17; wyrok WSA w Kielcach z 12 grudnia 2024 r., sygn. akt I SA/Ke 486/24).

Zaznaczenia wymaga, że wnioskodawca, przystępując do naboru, zobowiązany jest zatem przygotować dokumentację w sposób umożliwiający zweryfikowanie spełnienia wszystkich warunków określonych w Regulaminie i kryteriach wyboru projektów. Ciężar przedstawienia informacji niezbędnych do dokonania oceny spoczywa na wnioskodawcy. Instytucja oceniająca nie może natomiast zastępować wnioskodawcy w sporządzaniu dokumentacji ani poszukiwać poza nią informacji, które dopiero pozwalałyby na przyznanie dodatkowych punktów (por. wyrok WSA w Białymstoku z 26 sierpnia 2026 r., sygn. akt I SA/Bk 270/26).

W tym miejscu zaznaczyć wypada, ze rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie zostało wydane na podstawie:

1. Regulaminu wyboru projektów w sposób konkurencyjny w ramach programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021-2027 numer [...], Priorytet FESL.IO Fundusze Europejskie na transformację Działanie [...]. Wsparcie MŚP na rzecz transformacji, typ projektu Mezoinwestycje w MŚP (dalej: Regulamin naboru).

2. Załącznik numer 1 do Regulaminu wyboru projektów - Kryteria wyboru projektów [...] Działanie 10.03 Wsparcie MŚP na rzecz transformacji. Typ projektu: Mezoinwestycje w MŚP.

3. Załącznik numer 4 do Regulaminu wyboru projektów - Instrukcja wypełniania i składania wniosku o dofinansowanie dla naboru nr [...] (dalej: Instrukcja wypełniania wniosku).

4. Załącznik numer 7 do Regulaminu wyboru projektów - Kwalifikowalność dla naboru numer [...] MEZOINWESTYCJE.

Mając powyższe uwagi dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia ION o rozpatrzeniu protestu Spółki Sąd uznał, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób zgodny z prawem, z uwzględnieniem reguł, o których mowa w art. 45 ustawy wdrożeniowej.

Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest dokona ocena kryterium Odejście od branży okołogórniczej, któremu Spółka zarzuca naruszenie określonej w art. 45 ustawy wdrożeniowej zasady przejrzystości.

Sąd podziela pogląd zaprezentowany przez WSA w Kielcach w wyroku z 12 grudnia 2024 r., sygn. akt I SA/Ke 486/24, że zasada przejrzystości reguł oceny projektów realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów, pozostając w ścisłej korelacji z zasadą rzetelności, która związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru, co odnosi się również do należytego umotywowania dokonanej oceny projektu, przyznanej mu liczby punktów.

W badanej sprawie nie budzi wątpliwości – czego także nie kwestionuje ION – że kryterium Odejście od działalności okołogórniczej skonstruowane jest z trzech przesłanek, które oparte są na alternatywie rozłącznej. Oznacza to, że dla ustalenia, czy Wnioskodawca prowadzi działalność okołogórniczą wystarczające jest spełnienie jednej z przesłanek wskazanych w definicji kryterium. Stanowi ono, że cyt. "Wnioskodawca działa w branży okołogórniczej, jeżeli:

- dostarcza produkty oraz usługi dla sektora górniczego (w tym m.in. produkcja maszyn i urządzeń górniczych, dostawcy specjalistycznych materiałów, usługi napraw I konserwacji urządzeń górniczych, dostawa wyrobów gumowych I tworzyw sztucznych) i usługi wspomagające górnictwo;

- albo prowadzi działalność usługową łub handlową w bezpośredniej bliskości od aktywnie funkcjonujących na dzień złożenia wniosku kopalń i zakładów górniczych;

- albo prowadzi działalność w sektorze metalowym bądź jest wytwórcą energii elektrycznej lub ciepła w oparciu o dostawy węgla.

Zauważyć należy, że nie zostały w treści przedstawionego kryterium określone żadne wskaźniki, dodatkowe wymogi natury statystycznej, rachunkowej czy innej, które ma spełnić wnioskodawca dla wykazania prowadzenia działalności okołogórniczej. Wręcz przeciwnie – kryterium zostało skonstruowane w sposób opisowy, pozostawiając tym samym wnioskodawcy pełną swobodę w zakresie przedstawienia danych dotyczących swojej działalności oraz określenia jej specyfiki, mającą wykazać związek prowadzonej działalności z branżą okołogórniczą.

Podkreślenia wymaga jeszcze jedna istotna kwestia. Skoro celem projektu ma być ułatwienie wnioskodawcy odejścia od branży okołogórniczej, to musi on wykazać, że działalność w tej branży jest na tyle istotna, że ujęta we wniosku inwestycja spowoduje nie tyle dywersyfikację prowadzonej działalności, co odejście od tej branży.

W badanej sprawie sporne stało się to, czy Spółka prowadzi działalność w branży okołogórniczej. W ocenie Spółki tak, o czym świadczy wypełnienie przez nią pierwszej i trzeciej przesłanki kryterium. Odmienne stanowisko w tej materii zajmuje ION.

Bezspornym pozostaje, że Spółka prowadzi działalność w sektorze metalowym. Okoliczność ta nie był kwestionowana przez dokonujących oceny wniosku Ekspertów. Podważona została natomiast działalność Spółki w branży okołogórniczej. W ocenie Eksperta nr 1 Spółka wykazała, że działalność firmy to nie produkcja drobnych komponentów, a produkcja gotowych produktów - drzwi. Na taką ocenę nie miało przedstawienie na uwiarygodnienie współpracy z firmą L. jednej faktury na kwotę 4 944 zł., stanowiącej znikomy procent przychodów firmy. Nie dowodzi to bezpośredniego udziału w produkcji i dostarczaniu usług w sektorze okołogómiczym. Działalność firmy to jednak przede wszystkim produkcja drzwi dla domu, czyli dla indywidulanych odbiorców.

Natomiast Ekspert nr 2 stwierdził, że z przedstawionych przez Spółkę dokumentów oraz zbyt ogólnych informacji nie wynika, że prowadziła działalność w branży okołogórniczej. Ekspert nr 2 zwrócił także uwagę na brak informacji, że projekt prowadzi do przebranżowienia skutkującego nowym rynkiem docelowym, którym wcześniej był rynek okołogórniczy. Nie przeprowadzono analizy jak fakt wygaszania kopalń wpłynie na działalność Wnioskodawcy.

Sam fakt sprzedaży niewielkiej części produktów dla branży okołogórniczej nie może stanowić podstawy do przyznania punktacji w ramach przedmiotowego kryterium.

Nie można zatem zgodzić się ze Spółką, że dokonujący oceny wniosku Eksperci sformułowali dodatkowe kryteria, o których wiedzy nie miała Spółka. Ze sposobu skonstruowania ocen Ekspertów wynika, że uzasadniali brak wykazania przez Spółkę zasadniczej zależności prowadzonej działalności z branżą okołogórniczą i tym samym – co podkreślił ION - jej przynależność do sektora okołogórniczego oraz związku planowanego projektu z odejściem od tej działalności.

Warto przy tym podkreślić, że z faktu, że każdy z Ekspertów zastosował inną argumentację, inaczej przedstawił swoją opinię nieuzasadnionym jest podważanie przez Spółkę ich prawidłowości i wiarygodności. Obaj Eksperci – choć po przedstawieniu innego uzasadnienia - doszli do takich samych wniosków, co przełożyło się w przyznaniu jednakowej punktacji za to kryterium. Nie zachodzi nawet – co podkreślił ION - rozbieżność punktowa, dla której Regulamin przewiduje mechanizm uzgadniający.

Zasadnie zatem stwierdził ION, że zasadnicza działalność Spółki to produkcji drzwi, ościeżnic i pozostałych elementów stolarki budowlanej – co też wyeksponowała Spółka we wniosku w pkt. B.13. Z okoliczności, jaką jest sprzedaż materiałów metalowych potwierdzona fakturą o wartości 4.944 zł dla przedsiębiorstwa prowadzącego produkcję dla górnictwa nie wynika, że dostarcza produkty dla sektora górniczego w takiej skali, że jest z tym sektorem związana w taki sposób, że realizacja projektu spowoduje odejście Spółki od tej branży.

Odnośnie przesłanki trzeciej przedmiotowego kryterium Spółka podaje stosowaną przez siebie jej interpretację. Jej zdaniem obejmuje ona podmiot działający w sektorze metalowym, a wymóg określony jako "w oparciu o dostawy węgla" odnosi się tylko do wytwórcy energii elektrycznej lub ciepła. Dlatego Spółka wykazała, że prowadzi działalność w sektorze metalowym, ale we wniosku w żaden sposób nie ujawniła powiązania swojej działalności z dostawami węgla. Sąd zgadza się z ION, że tak wykładnia przedmiotowej przesłanki abstrahuje od celu Działania FESL 10.03., jakim jest dofinansowanie projektów przyczyniających się do łagodzenia skutków transformacji regionu dla gospodarki, zatrudnienia, społeczeństwa i środowiska. Zatem oczywistym jest, że nie chodzi w nim o dofinasowanie każdej działalności sektorze metalowym, ale tylko takiej, która realizowana jest w oparciu o dostawy węgla. Zatem zarówno wytwórcy energii elektrycznej lub ciepła jak i działalność w sektorze metalowym ma się odbywać w oparciu o dostawy węgla.

Trzeba też podkreślić, że sposób sformułowania tego kryterium w trakcie całej procedury nie ulegał zmianie i był znany Spółce w momencie przystępowania do naboru i przygotowywania stosownego wniosku. Okoliczność, że ION prowadzi działania informacyjne co do warunków udziału w projekcie w formie publikowania w zakładce "Często zadawane pytania" (FAQ) informacji którymi potencjalni wnioskodawcy są zainteresowani nie może być źródłem zarzutu kwestionującego prawidłową realizację określoną w art. 45 ustawy wdrożeniowej zasady przejrzystości. Ponadto – co wynika z rozdziału 7.1 "Dane teleadresowe do kontaktu", odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania lub zgłaszane wątpliwości będą zamieszczane również w odrębnej zakładce FAQ na stronie internetowej FE SL 2021-2027. (str. 56 Regulaminu wyboru). Rację ma przy tym ION co do tego, że FAQ nie było przypadkowym materiałem zamieszczonym w niepowiązanym serwisie, o którego istnieniu Spółka nie mogła wiedzieć. Sam Regulamin naboru wskazywał FAQ jako przewidziany sposób publikowania wyjaśnień dotyczących postępowania.

Spółka postawiła zarzut braku wezwania do złożenia wyjaśnień pomimo wskazania przez Eksperta nr 2 na "ogólność" złożonych w pkt. B13 wniosku informacji. Tymczasem na etapie oceny merytorycznej po pierwsze, zwrócenie się do wnioskodawcy o złożenie wyjaśnień jest fakultatywne. Po drugie zaś, na tym etapie procedowania wniosku nie ma możliwości uzupełniania ani poprawy złożonego wniosku o dofinansowanie.(pkt. 5.3.2. Regulaminu naboru) Wobec powyższego Sąd uznaje za prawidłową sytuację, w której to Ekspert nr 2 uznał, że pomimo ogólności informacji przedstawionych przez Spółkę jest w stanie dokonać oceny na podstawie zgromadzonej dokumentacji i danych przez nią przedstawionych i takiej oceny dokonał bez uprzedniego wezwania do złożenia wyjaśnień.

Nie ma racji Spółka twierdząc, że brak skierowania fakultatywnego wezwania do wyjaśnień jest równoznaczny z pozbawieniem Spółki możliwości obrony. Jak już wspomniano - procedura wyjaśnień nie służy uzupełnianiu dokumentacji o informacje, które powinny zostać przedstawione na etapie składania wniosku.

Niezasadnym jest zarzut Spółki odnoszący się do ograniczonej liczby znaków w polu B.13, co uniemożliwiło jej pełne i wyczerpujące podanie danych w ramach tego punktu wniosku. Skoro Spółka stwierdziła niedostateczną w jej ocenie liczbę znaków w ramach pola B.13, to mając świadomość takiego ograniczenia powinna skoncentrować się na podaniu takich informacji, które mają znaczenie dla oceny spełnienia tego kryterium i zadbać o to, aby zrobić to w sposób skondensowany. Skoro tego nie zrobiła, to nie może to stać się okolicznością będącą podstawą zarzutu wobec Ekspertów o brak podejmowania działań mających je uzupełnić.

Odnosząc się do zarzutu Spółki dotyczącej pominięcia informacji z pól B.14 i D.3 wniosku odnoszących się do nowych produktów oraz nowych rynków docelowych, Sąd uznał że jest on nieuzasadniony. Kryterium "Odejście od branży okołogórniczej" wymagało łącznie:

• prowadzenia przez Wnioskodawcę w dniu złożenia wniosku działalności okołogórniczej oraz

• tego, aby projekt prowadził do przebranżowienia skutkującego nowym rynkiem docelowym.

Słusznie ION zwrócił uwagę, że elementy te mają być spełnione kumulatywnie. Zatem jeżeli pierwszy z nich nie został wykazany, wykazanie nowego produktu i nowego rynku nie może samoistnie skutkować przyznaniem 5 punktów. Nie można bowiem uznać projektu za projekt prowadzący do odejścia od branży okołogórniczej, jeżeli Spółka nie wykazała najpierw, że w tej branży rzeczywiście prowadziła działalność. Zatem ten zarzut okazał się nieuzasadniony.

Spółka sformułowała wobec Sądu żądania przeprowadzenia wniosków dowodowych w postaci wydruków wskazanych w skardze stron internetowych scp-slask.pl. Żadnego z tych wniosków Sąd nie uwzględnił. Zgodnie bowiem z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W tej sprawie w ocenie nie wystąpiły w/w przesłanki uzasadniające przeprowadzenie uzupełniających dowodów z dokumentów.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł jak w sentencji wyroku