Niedziela Wydanie nr 36

Sygnatura akt
III SA/Gl 17/26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Rodzaj
Wyrok
Data orzeczenia
29 września 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sądy administracyjne
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
© autorzy OpenStreetMap

Sądy administracyjne

Fundacja bez dotacji dla szkoły za uczniów z zagranicy. Sąd oddalił skargę

Przejdź do orzeczenia, 16 min czytania

Spór

Fundacja prowadząca niepubliczną szkołę podstawową w K. domagała się wypłaty dotacji oświatowej za październik 2025 r. Miasto K. ją wstrzymało.

Ustalenia sądu

Według sprawozdań z audytu Izby Administracji Skarbowej szkoła nie realizowała celów, do których została powołana, a została założona głównie po to, by pozyskać dotację na uczniów mieszkających za granicą. Wszyscy uczniowie objęci wstrzymaniem mieszkali na stałe poza Polską.

Rozstrzygnięcie

Sąd oddalił skargę Fundacji na czynność Prezydenta Miasta K. dotyczącą wstrzymania wypłaty dotacji oświatowej za październik 2025 r.

Dlaczego

Sąd uznał, że przepisy Prawa oświatowego nie dotyczą dzieci stale mieszkających za granicą, a ostateczna decyzja Ministra Finansów potwierdziła, że szkoła nie spełniała wymagań szkoły niepublicznej. Skarżąca nie była uprawniona do dotacji za tych uczniów.

Dla firm

Dotacja na ucznia nie przysługuje za dzieci obywateli polskich stale mieszkających za granicą, które realizują obowiązek szkolny w miejscu zamieszkania.

Więcej o sprawie

Według ustaleń audytu, na które powołał się sąd, szkoła została założona głównie po to, by pozyskać dotację. Minister Finansów nakazał miastu zwrot 810 985 zł subwencji za 2019 r.

Przepisy ustawy Prawo oświatowe nie dotyczą dzieci mieszkających na stałe za granicą, które realizują obowiązek szkolny w miejscu zamieszkania.

Z uzasadnienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sygnatura
III SA/Gl 17/26

Treść orzeczenia około 16 minut czytania

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Antonina Karmańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2026 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] w K. na czynność Prezydenta Miasta K. w przedmiocie wstrzymania wykonania dotacji oświatowej za miesiąc październik 2025 r. oddala skargę.

Uzasadnienie

Pismem z 27 listopada 2025 r. Fundacja [...] "[...]" w K. (dalej "strona", "Skarżąca" lub "Fundacja") wniosła skargę czynność Prezydenta Miasta K. (dalej organ lub Prezydent) w przedmiocie wstrzymania wypłaty dotacji oświatowej za październik 2025 r.

Uzasadniając swoje żądanie wypłaty dotacji oświatowej, Fundacja wskazała, że Niepubliczna Szkoła Podstawowa "[...]", jest niepubliczną jednostką oświatową pobierającą dotację wypłacaną przez Miasto K. na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Zgodnie z treścią tej regulacji niepubliczne szkoły, w których jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego.

Wyjaśniła, że ustawa z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych przewiduje możliwość wstrzymania wypłaty dotacji jedynie w przypadku przewidzianym w art. 36 ust. 7 oraz art. 37 ust. 2, czyli w przypadku utrudniania lub udaremniania czynności kontrolnych oraz w przypadku niewywiązywania się z obowiązków związanych z udzieleniem dotacji. Żadna z tych okoliczności nie zachodzi w sprawie.

Tryb udzielania i rozliczania dotacji udzielanych z budżetu miasta K. określa Uchwała NR [...] Rady Miasta K. z 28 października 2021 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji udzielanych z budżetu miasta K. niepublicznym oraz publicznym szkołom i innym placówkom oświatowym prowadzonym przez osoby fizyczne i prawne, oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania. Fundacja wskazała, że Niepubliczna Szkoła Podstawowa "[...]" terminowo i rzetelnie wypełniała obowiązki wynikające z tego aktu prawa miejscowego.

W ocenie Fundacji w razie wykrycia nieprawidłowości Urząd Miasta może zażądać zwrotu nienależnie wypłaconej dotacji. Żądanie takie musi być jednak wynikiem postępowania administracyjnego, w trakcie którego strona ma możliwość czynnego udziału, zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Brak formalnego postępowania kontrolnego jest głównym powodem, dla którego wstrzymanie wypłaty należnej dotacji uznać należy za sprzeczne z prawem, co czyni wniesienie skargi w pełni uzasadnionym i koniecznym.

Zdaniem Fundacji żaden przepis prawa nie uzasadnia twierdzenia, że obowiązek szkolny nie dotyczy obywateli polskich stale przebywających za granicą. Art. 70 ust. 1 Konstytucji, jak również art. 35 ust. 1 ustawy prawo oświatowe odnoszą się do wszystkich obywateli polskich (niezależnie od tego gdzie przebywają), jak również do cudzoziemców, którzy przebywają na terytorium Polski.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, podnosząc, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, ewentualnie o oddalenie skargi lub umorzenie postępowania w całości z uwagi na bezzasadność i zasądzenie kosztów postępowania.

Prezydent wyjaśnił, że w 2023 r. Miasto K. zostało poddane audytowi Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. w celu zbadania prawidłowości gospodarowania środkami publicznymi obejmującymi część oświatową subwencji ogólnej, w tym wykonywania obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę jej naliczenia za lata 2019 -2020.

Audyt w powyższym zakresie przeprowadzony został na podstawie art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej przez pracowników Izby Administracji Skarbowej w K.

Na podstawie sprawozdań z audytu za lata 2019-2020 sporządzonych na podstawie art. 97a ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej Prezydent został zawiadomiony o licznych nieprawidłowościach i nadużyciach występujących w audytowanych przez Izbę Administracji Skarbowej w K., a dotowanych przez Miasto K., niepublicznych jednostkach oświatowych.

Szkoła prowadzona przez Skarżącą była objęta w/w audytem, zaś w trakcie prowadzonego przez Ministra Finansów wobec Miasta K. postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty subwencji oświatowej w części gminnej za lata 2019-2020 - Miasto K. powzięło pisemną informację (w czerwcu 2024 r. w trybie dostępu do akt sprawy), że obywatele polscy stale zamieszkujący poza granicami kraju nie podlegają obowiązkowi szkolnemu, o którym mowa w art. 70 ust. 1 Konstytucji RP oraz w art. 35 i w art. 36 ustawy Prawo światowe. W rezultacie nie przysługuje im prawo do wnioskowania i realizowania obowiązku szkolnego poza szkołą.

Powyższe stanowisko zostało m.in. wyrażone w piśmie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 stycznia 2024 r. o sygn. [...], jak również oraz w piśmie z dnia 29 stycznia 2025 r. o sygn. [...], a potwierdzone w n/w dokumentach, tj.:

- ostatecznej decyzji administracyjnej wydanej przez Ministra Finansów o sygn. [...] z dnia 19 marca 2025 r. w sprawie zwrotu przez miasto K. nienależnie uzyskanej kwoty, w części gminnej, części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2019 r.,

- ostatecznej decyzji administracyjnej wydanej przez Ministra Finansów o sygnaturze [...] z dnia 27 czerwca 2025 r. w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty, w części gminnej, części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2020.

Na podstawie w/w decyzji Miasto K. dokonało zwrotu środków publicznych do budżetu Państwa z tytułu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej.

Pismem z dnia 12 września 2024 r. organ wyjaśnił Skarżącej przyczyny niewypłacania dotacji na rzecz uczniów (obywateli polskich) szkoły stale zamieszkujących poza granicami kraju.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga dotycząca czynności Prezydenta - wstrzymania wypłaty dotacji oświatowej za październik 2025 r. jest bezzasadna i podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku Prezydenta o odrzucenie skargi z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego, w ocenie Sądu, który w tym zakresie podziela stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 listopada 2024 r., I GSK 1463/24: "Skoro czynnością podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego jest przyznanie dotacji, to w zakres działań organu z tym związanych, wchodzi ustalenie jej wysokości oraz przekazanie dotacji na rachunek bankowy", brak jest podstaw do kwestionowania tego, że czynności polegające na ustaleniu wysokości i przekazaniu dotacji czy wstrzymaniu ich wypłaty stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej "p.p.s.a.") i jako takie poddane są kognicji sądów administracyjnych (por. np. wyrok WSA w Gliwicach z 16 kwietnia 2025 r., III SA/Gl 82/25; postanowienie NSA z 9 lipca 2025 r., sygn. akt I GSK 832/25). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy należy podkreślić, że wstrzymanie wypłaty dotacji oświatowej sprowadza się do dysponowania publicznymi środkami finansowymi, co oznacza, że jest to działalność w zakresie administracji publicznej.

Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę.

W niniejszej sprawie skarżąca objęła skargą wstrzymanie wypłaty dotacji oświatowej za październik 2025 r. i złożyła ją 1 grudnia 2025 r. tj. w terminie 30 dni licząc od końca miesiąca, w którym dotacja powinna zostać wypłacona, przy czym 30- dzień do złożenia skargi przypadał na dzień wolny od pracy.

Kluczowym zagadnieniem w sprawie jest ustalenie czy w ustalonych przez organ okolicznościach sprawy organ mógł odmówić w spornej części wypłaty dotacji oświatowej dla Skarżącej.

Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko i rozważania tut. Sądu zaprezentowane w podobnych sprawach w wyrokach o sygn. akt: III SA/Gl 30/25, III SA/Gl 725/25, III SA/Gl 131/25, III SA/Gl 22/26 i III SA/Gl 140/26 stąd w dalszej części uzasadnienia posłuży się argumentacją zawartą w ww. orzeczeniach, uznając ją za własną.

Przystępując do kontroli sprawy w pierwszej kolejności należy określić zakres przedmiotowy i podmiotowy prawa do otrzymania dotacji. Jak wynika z treści art. 26 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (t.j. Dz.U. z 2025 poz. 439; dalej: u.f.z.o.) niepubliczne szkoły, w których jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego.

Z przepisu tego wynika zatem, że prawo do dotacji, o jakiej mowa w ust. 1 zostało określone następującymi warunkami:

- uprawniony do dotacji musi mieć status szkoły niepublicznej, w której jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki,

- otrzymanie i wysokość dotacji jest bezpośrednio powiązana z liczbą uczniów ww. szkoły niepublicznej (dotacja przysługuje na ucznia).

Wobec powyższego posiadanie statusu szkoły niepublicznej, realizowanie obowiązku szkolnego oraz przyjęcie do szkoły uczniów należy uznać za wystarczające do ubiegania się o wypłatę dotacji.

Status szkoły niepublicznej wyznaczony został w art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016r. Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2025r. poz. 1043). Stosownie zatem ma go niebędącą szkołą artystyczną jest szkoła, która: 1) realizuje programy nauczania uwzględniające podstawę programową kształcenia ogólnego, a w przypadku szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe - również podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego; 2) realizuje obowiązkowe zajęcia edukacyjne w okresie nie krótszym oraz w wymiarze nie niższym niż łączny wymiar poszczególnych obowiązkowych zajęć edukacyjnych określony w ramowym planie nauczania szkoły publicznej danego typu; 3) stosuje zasady klasyfikowania i promowania uczniów oraz przeprowadzania egzaminów, o których mowa w ust. 1 pkt 5; 4) prowadzi dokumentację przebiegu nauczania ustaloną dla szkół publicznych; 5) w przypadku szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe - kształci w zawodach określonych w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego; 6) zatrudnia nauczycieli obowiązkowych zajęć edukacyjnych, o których mowa w pkt 2, posiadających kwalifikacje określone dla nauczycieli szkół publicznych; przepisy art. 15 ust. 2, 4 i 6 stosuje się odpowiednio; 7) stosuje organizację roku szkolnego ustaloną dla szkół publicznych.

Z kolei, obowiązek szkolny, o czym stanowi art. 36 ust. 8 Prawa oświatowego - spełnia się przez uczęszczanie do szkoły podstawowej publicznej albo niepublicznej. Obowiązek ten według art. 36 ust. 10 Prawa oświatowego - może być spełniany również przez uczęszczanie odpowiednio do przedszkola lub szkoły: 1) za granicą, w tym na podstawie umów międzynarodowych lub porozumień o współpracy bezpośredniej zawieranych przez szkoły, jednostki samorządu terytorialnego i organy administracji rządowej lub w ramach programów edukacyjnych Unii Europejskiej; 2) przy przedstawicielstwie dyplomatycznym innego państwa w Polsce.

Warto w tym miejscu wspomnieć o regulacji art. 36 ust. 13 Prawa oświatowego nakładającej na dyrektorów niepublicznych szkół podstawowych (...) obowiązek powiadamiania o przyjęciu ucznia do szkoły dyrektora publicznej szkoły podstawowej, w której obwodzie uczeń mieszka, oraz informować go o spełnianiu przez ucznia obowiązku szkolnego. Zaznaczyć przy tym trzeba, że dopuszczalne jest również spełnianie obowiązku szkolnego poza szkołą w formie edukacji domowej w trybie wyznaczonym przepisami ustawy Prawa oświatowego.

Istotnym jest, że spełnienie ww. warunków i uzyskanie przez podmiot prowadzący szkołę niepubliczną prawa do dotacji oświatowej nie oznacza automatycznego jej otrzymywania. Realizacja tego prawa wymaga bowiem od organu prowadzącego dopełnienia szeregu czynności określonych przepisami ustawy o finansowaniu zadań oświatowych oraz przepisami uchwały organu stanowiącego właściwej jednostki samorządu terytorialnego, określającej tryb udzielania i rozliczania dotacji.

I tak w art. 33 ust. 1 u.f.z.o. wskazano, że dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26 i art. 28-32, są przekazywane pod warunkiem, że:

1) organ prowadzący przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę oraz placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, przekaże organowi dotującemu informację o planowanej liczbie odpowiednio dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków, uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych, nie później niż do dnia 30 września roku bazowego - w przypadku dotacji, o których mowa w art. 15, art. 17, art. 19, art. 21, art. 26 ust. 1, 2, 5 i 8, art. 29, art. 30, art. 31 ust. 1 i 1a oraz art. 31a ust. 1;

2) przedszkole, inna forma wychowania przedszkolnego, szkoła oraz placówka, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, przekaże dane do systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września roku bazowego - w przypadku dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32.

Stosownie zaś do § 3 uchwały nr [...] Rady Miasta K. z dnia 28 października 2021 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji udzielanych z budżetu miasta niepublicznym oraz publicznym szkołom i innym placówkom oświatowym prowadzącym przez osoby fizyczne i prawne, oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania, dotacje są przekazywane co miesiąc na faktyczną liczbę uczniów, według stanu na pierwszy dzień miesiąca zgodnie z informacją miesięczną o faktycznej liczbie uczniów stanowiącą załącznik nr 2 do niniejszej uchwały.

Wskazane wyżej obowiązki nie kształtują jednak samego prawa do dotacji, ale warunkują jej otrzymanie. Wynikające z regulacji art. 33 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.z.o. zobowiązanie do przekazania organowi dotującemu do 30 września roku bazowego danych o planowanej liczbie uczniów oraz przekazania danych do SIO ma na celu prawidłowe naliczenie i przekazanie jednostce samorządu terytorialnego części subwencji oświatowej. Do danych tych odwołują się bowiem regulacje rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z 8 grudnia 2023 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2024 (Dz. U. z 2023 r. poz. 2755 z późn. zm.), określające algorytm podziału części oświatowej subwencji ogólnej. Z kolei, obowiązek przekazywania organowi dotującemu informacji miesięcznej o aktualnej liczbie uczniów ma służyć wykonaniu przyjętej w art. 34 ust. 2 u.f.z.o. reguły wpłaty dotacji tylko na takiego ucznia, który w danym miesiącu jest uczniem szkoły niepublicznej. Obowiązki te, z założenia natomiast, mogą być nałożone wyłącznie na podmiot, któremu co do zasady przysługuje prawo otrzymywania dotacji na podstawie art. 26 u.f.z.o.

W badanej sprawie nie budzi wątpliwości, że Skarżąca jest organem prowadzącym niepubliczną szkołę podstawową (placówkę wymienioną w art. 2 pkt 2 lit. a Prawa oświatowego, dla której prawo do otrzymania dotacji statuuje art. 26 ust. 1 u.f.z.o. zatem pod względem podmiotowym przysługuje jej prawo do uzyskania dotacji.

Spornym jest natomiast, czy spełnia ona wymagania określone w art. 14 ust. 3 Prawa oświatowego dla niepublicznej szkoły podstawowej, jak również czy z dotacji oświatowej mogą korzystać dzieci na stałe zamieszkałe za granicą. W tym sporze Sąd przyznaje rację organowi.

Poza sporem jest, że wykazywani przez Skarżącą uczniowie realizowali w edukację poza szkołą, przy czym wszyscy uczniowie, których organ nie objął dotacją mieszkają na stałe za granicą.

Warto w tym miejscu zauważyć, że organ pismem z 12 września 2024 r. poinformował Skarżącą o zajętym stanowisku co do braku podstaw do wnioskowania i realizowania obowiązku szkolnego przez uczniów stale zamieszkujących zagranicą, nie podlegających obowiązkowi szkolnemu na terenie kraju.

Takie ustalenia organu były wynikiem przeprowadzonego audytu za lata 2019-2020 sporządzonego na podstawie art. 97a ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1131). Odnośnie podobnie funkcjonującej szkoły w K. Z ustaleń Izby Administracji Skarbowej w K. wynikało m.in., że:

- Szkoła nie realizowała celów i obowiązków, do których formalnie została powołana jako szkoła podstawowa w oparciu o przepisy art. 14 ust. 3 ustawy Prawo oświatowe;

- w rzeczywistości Szkoła została założona jedynie w celu pozyskania dotacji oświatowej z Miasta K. z tytułu kształcenia uczniów zamieszkujących poza granicami kraju, którzy realizują obowiązek szkolny poza szkołą. Realizacja tego celu polegała od momentu założenia szkoły na formalnej obsłudze rekrutacyjnej, dokumentacyjnej i organizacyjnej (w zakresie przeprowadzenia egzaminów) w stosunku do uczniów zamieszkujących poza granicami kraju, którzy realizują obowiązek szkolny poza szkołą;

- pomimo formalnego powołania szkoła nie spełniała wszystkich wymagań określonych w ww. przepisie. Jedyne kształcenie realizowane było poprzez objęcie uczniów, spełniających obowiązek szkolny poza szkołą wskazanych do przyjęcia przez obcy podmiot oraz obsługą na platformie internetowej [...] oferowaną przez ten podmiot i inne powstałe w jego miejsce.

Wobec takich ustaleń faktycznych Minister Finansów w ostatecznej decyzji z 19 marca 2025 r. nr [...] orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w części ustalenia wysokości kwoty podlegającej zwrotowi i ustalił tę kwotę w wysokości 810.985 zł z odsetkami liczonymi od dnia 21 lipca 2023 r. do dnia wpłaty, tj. 22 grudnia 2023 r. w wysokości 52.381zł, uznając że Szkoła nie realizowała celów i obowiązków, do których formalnie została powołana, jako niepubliczna szkoła podstawowa i nakazał Miastu K. zwrot subwencji oświatowej.

Sąd podziela przy tym stanowisko wypracowane w orzecznictwie sądów administracyjnych o dopuszczalności, a wręcz potrzebie bieżącej weryfikacji uprawnień ubiegających się placówek do otrzymania dotacji oświatowej (wyrok NSA z 24 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1147/13, wyrok WSA we Wrocławiu z 5 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 633/21).

Sąd w składzie orzekającym nie znajduje racjonalnego i ustawowego uzasadnienia dla tego, by Miasto K. wypłacało dotację oświatową dla Skarżącej jako organu prowadzącego niepubliczną szkołę, która działa na komercyjnych zasadach i która również prowadzi nauczanie dla uczniów mieszkających na stałe, którzy w miejscu pobytu realizują obowiązek szkolny.

Przepisy ustawy Prawo oświatowe nie dotyczą dzieci mieszkających na stałe za granicą, które realizują obowiązek szkolny w miejscu zamieszkania. Zagwarantowane przepisami Konstytucji prawo do nauki, ochrony zdrowia czy miejsca zamieszkania nie oznacza, że państwo polskie ma obowiązek realizować powyższe uprawnienia na rzecz obywateli polskich mieszkających na stałe za granicą.

Należy zauważyć, że przepisy szczególne regulują jedynie kształcenie dzieci obywateli polskich czasowo przebywających za granicą. Mowa tu o przepisach Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 9 sierpnia 2019 r. w sprawie organizacji kształcenia dzieci obywateli polskich czasowo przebywających za granicą (Dz.U. z 2023 r., poz. 23787 ze zm. ) wydanego na podstawie art. 47 ust. 3 pkt 1 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe.

Jednocześnie Sąd nie podziela stanowiska tut. Sądu zaprezentowanego w wyroku z 16 kwietnia 2025 r., sygn. akt III SA/Gl 82/25, który uwzględniając skargę stwierdził bezskuteczność czynności. Wyrok ten został wydany przed ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy zwrotu przez Miasto K. subwencji oświatowej.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.