Program profilaktyki na pięć lat zamiast czterech. Sąd unieważnił uchwałę Rady Gminy P.

Wojewoda Śląski (dalej: Wojewoda, skarżący, organ nadzoru), zaskarżył uchwałę Rady Gminy P. (dalej: Rada), Nr [...] z dnia 27 listopada 2025 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii na lata 2026-2030, w całości - jako sprzecznej z art. 4¹ ust. 2a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2023 r. poz. 2151 z późn. zm.), dalej jako: ustawa.

Wojewoda Śląski, wniósł na podstawie art. 93 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2025 r. poz. 1153 z późn. zm.) oraz art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), o stwierdzenie nieważności ww. uchwały Rady Gminy P.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że zaskarżona uchwała została oparta o przepis art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym, art. 4¹ ust. 1, 2, 2a i 5 ustawy oraz art. 10 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2023 r. poz. 1939 z późn. zm.). Wskazana uchwała została doręczona organowi nadzoru w dniu 28 listopada 2025 r.

Organ nadzoru uznał, że przedmiotowa uchwała zawiera istotne naruszenia prawa, uzasadniające stwierdzenie jej nieważności w całości.

Wojewoda wskazał, że zgodnie z treścią art. 4¹ ust. 1, ust. 2, ust. 2a i 5 ustawy:

"1. Prowadzenie działań związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych oraz integracji społecznej osób uzależnionych od alkoholu należy do zadań własnych gmin. W szczególności zadania te obejmują:

1) zwiększanie dostępności pomocy terapeutycznej i rehabilitacyjnej dla osób uzależnionych od alkoholu;

2) udzielanie rodzinom, w których występują problemy alkoholowe, pomocy psychospołecznej i prawnej, a w szczególności ochrony przed przemocą domową;

3) prowadzenie profilaktycznej działalności informacyjnej i edukacyjnej oraz działalności szkoleniowej w zakresie rozwiązywania problemów alkoholowych, przeciwdziałania narkomanii oraz uzależnieniom behawioralnym, w szczególności dla dzieci i młodzieży, w tym prowadzenie pozalekcyjnych zajęć sportowych, a także działań na rzecz dożywiania dzieci uczestniczących pozalekcyjnych programach opiekuńczo-wychowawczych i socjoterapeutycznych;

4) (uchylony);

5) wspomaganie działalności instytucji, stowarzyszeń i osób fizycznych, służącej rozwiązywaniu problemów alkoholowych;

6) podejmowanie interwencji w związku z naruszeniem przepisów określonych w art. 13¹ i 15 ustawy oraz występowanie przed sądem w charakterze oskarżyciela publicznego;

7) wspieranie zatrudnienia socjalnego przez organizowanie i finansowanie centrów integracji społecznej i klubów integracji społecznej.

2. realizacja zadań, o których mowa w ust.1, jest prowadzona w postaci uchwalonego przez radę gminy gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii, który stanowi część strategii rozwiązywania problemów społecznych i który uwzględnia cele operacyjne dotyczące profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii, określone w Narodowym Programie Zdrowia. Elementem gminnego programu mogą być również zadania związane z przeciwdziałaniem uzależnieniom behawioralnym. Gminny program jest idealizowany przez ośrodek pomocy społecznej albo centrum usług społecznych, o których mowa w przepisach o pomocy społecznej, lub inną jednostkę wskazaną w tym programie. W celu realizacji gminnego programu wójt (burmistrz, prezydent miasta) może powołać pełnomocnika.

2a. Gminny program, o którym mowa w ust. 2, sporządza się na okres nie dłuższy niż 4 lata".

Wojewoda wskazał, że z uregulowania zawartego w art. 4¹ ust. 2a ustawy wynika, że gminny program profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii sporządzany jest na okres nie dłuższy niż 4 lata.

Wojewoda zauważył, że Rada w § 1 uchwały postanowiła:

"Uchwala się Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii na lata 2026-2030, stanowiący Załącznik do niniejszej uchwały".

Zdaniem Wojewody Rada przyjęła do realizacji Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Przeciwdziałania Narkomanii sporządzony na lata 2026 - 2030, a zatem na okres 5 lat. Również w tytule uchwały, jak i w tytule Programu (stanowiącego załącznik do uchwały i jej integralną część) wskazane zostały powyższe ramy czasowe, to jest: lata 2026- 2030.

W ocenie organu nadzoru, Rada Gminy P. przedmiotową uchwałą istotnie naruszyła art. 4¹ ust. 2a ustawy, ponieważ przyjęła gminny program profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii sporządzony na okres dłuższy niż 4 lata. W związku z czym zdaniem Wojewody powyżej wskazane istotne naruszenie prawa stanowi podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego całej uchwały.

Ponadto według Wojewody opisane uchybienie należy zaliczyć do kategorii istotnych naruszeń prawa ponieważ za istotne naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Istotne naruszenie prawa powoduje, że akt pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, a sprzeczność ta jest oczywista, bezpośrednia, i wynika wprost z porównania treści przepisu z ocenianą regulacją. Chodzi tu o wady kwalifikowane, z powodu których cały akt lub jego część nie powinien wejść w ogóle do obrotu prawnego. W takiej sytuacji konieczne jest stwierdzenie nieważności aktu, czyli jego wyeliminowanie z obrotu prawnego z mocą ex tunc, co powoduje, że dany akt, czyjego część nie wywołuje skutków prawnych od daty jego podjęcia.

Nadto Wojewoda wskazał, że upływ ustawowego terminu, określonego w art. 91ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (dalej: u.s.g.), uniemożliwił organowi nadzoru wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego, stwierdzającego nieważność aktu, zaś w myśl przepisu art. 93 ust. 1 u.s.g. niezbędnym i uzasadnionym stało się zastosowanie niniejszego środka nadzorczego.

W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o umorzenie postępowania wskazując, że z uregulowania zawartego w art. 4¹ ust. 2a ww. ustawy wynika, że gminny program profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii sporządzany jest na okres nie dłuższy niż 4 lata. W związku z czym Rada na [...] Nadzwyczajnej Sesji Rady Gminy P. w dniu 11 lutego 2026 r. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii na lata 2026-2029. W przedmiotowej uchwale został zawarty zapis: § 3. Traci moc Uchwała Nr [...] Rady Gminy P. z dnia 27 listopada 2025 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii na lata 2026-2030. Tym samym wadliwa uchwała została wyeliminowana z obrotu prawnego.

W związku z powyższym na podstawie art. 161 §1 pkt 3 p.p.s.a. Rada Gminy P. wniosła o umorzenie postępowania ponieważ w jej ocenie stało się ono bezprzedmiotowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona i zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. w Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2).

Zakres kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. w Dz.U. z 2026 r. poz. 143 – zwanej dalej w skrócie: p.p.s.a.).

Zgodnie zaś z art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Podnieść również należy, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Podstawy stwierdzenia nieważności uchwały lub aktu organu gminy unormowane są przez przepisy ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie z art. 91 ust. 1 zdanie 1u.s.g., uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. W orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie utrwalił się pogląd, że tylko istotne naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności aktu (np. uchwały) organu gminy. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (M. Stahl, Z. Kmieciak: "Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny" w: Samorząd Terytorialny 2001 r., z. 1-2, s. 101-102).

Wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności aktów prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego administracji pod względem zgodności z prawem, która sprowadza się do oceny, czy dany akt wydany został z obrazą obowiązujących przepisów, gdyż zaistnienie takiej sytuacji powoduje konieczność stwierdzenia jego nieważności albo stwierdzenia, że wydany został z naruszeniem prawa - stosownie do treści art. 147 § 1 p.p.s.a.

Sądowa kontrola legalności zaskarżonych aktów administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymaga na wstępie ustalenia, czy zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego. Przez pojęcie aktów prawa miejscowego należy rozumieć akty normatywne zawierające przepisy o charakterze abstrakcyjnym i generalnym, powszechnie obowiązujące na określonej części terytorium państwa, wydawane przez organy samorządu terytorialnego lub terenowe organy administracji rządowej na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP).

Zaskarżona uchwała nie zawiera wszystkich elementów charakteryzujących akt prawa miejscowego obowiązujący (w określonym okresie) na terenie tej gminy. Zatem nie została ona opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego ponieważ nie jest aktem prawa miejscowego.

Na sesji w dniu 27 listopada 2025 r. Rada Gminy P. przyjęła uchwałę Nr [...] w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii na lata 2026 - 2030, zwana dalej: uchwałą.

Załącznik do uchwały stanowi: Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii na lata 2026 - 2030, zwany dalej: "Programem".

Jak wynika z art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, przy czym o nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia. Po upływie tego terminu organ nadzoru nie może już we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały (zarządzenia) organu gminy, a jedynie może zaskarżyć taki wadliwy jego zdaniem akt do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 93 ust. 1 u.s.g. Realizując tę kompetencję, organ nadzoru nie jest skrępowany jakimkolwiek terminem do wniesienia skargi (por. wyrok NSA z 15 lipca 2005 r. sygn. akt II OSK 320/05; postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2005 r. sygn. akt I OSK 572/05).

Jak już było wspomniane na sesji w dniu 27 listopada 2025 r. Rada Gminy P. przyjęła zaskarżoną uchwałę Nr [...] w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii na lata 2026 – 2030.

Uchwała ta została doręczona Wojewodzie w dniu 28 listopada 2025 r. W ustawowo określonym terminie 30 dni Wojewoda nie wydał rozstrzygnięcia nadzorczego, wobec czego był władny ją zaskarżyć później w trybie art. 93 ust. 1 u.s.g.

Zaznaczyć także trzeba, że wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia przepisu prawa ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa. Przyjmuje się jednak, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowią takie naruszenia prawa, które mieszczą się w kategorii rażących naruszeń. Powyższe wynika z treści art. 91 ust. 1 zd. pierwsze w zw. z ust. 4 u.s.g., zgodnie z którymi uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna, chyba że naruszenie prawa ma charakter nieistotny. "Analiza wskazanych przepisów prowadzi do wniosku, że istnieją dwa rodzaje wad uchwały lub zarządzenia, w postaci nieistotnego naruszenia prawa oraz sprzeczności z prawem", która obejmuje, jak należy sądzić, naruszenia prawa o charakterze istotnym (A. Matan (w:) Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, wyd. III, red. B. Dolnicki, Warszawa 2021, art. 91 i podana tam literatura). Przez sprzeczność taką należy rozumieć niezgodność z aktami prawa powszechnie obowiązującego, a więc Konstytucją RP, ustawami, aktami wykonawczymi oraz powszechnie obowiązującymi aktami prawa miejscowego (wyrok NSA z 29 listopada 2006 r., sygn. akt I OSK 1287/06), przy czym sprzeczność uchwały lub zarządzenia musi być oczywista i bezpośrednia (wyrok WSA w Warszawie z 21 marca 2007, sygn. akt IV SA/Wa 2296/06). W orzecznictwie sądów administracyjnych do istotnych wad uchwały, skutkujących stwierdzeniem jej nieważności, przyjmuje się takiego rodzaju naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, czy też naruszenie procedury podjęcia uchwały (zob. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 117/11 oraz wyrok NSA z dnia 26 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 412/11). Z nieistotnym naruszeniem prawa, które nie daje podstaw do stwierdzenia nieważności uchwały, mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty można postawić tezę, że również przy ich zachowaniu zostałaby podjęta uchwała o treści identycznej co zaskarżona. Innymi słowy, chodzi o takie sytuacje, gdy popełnione przy podejmowaniu uchwały naruszenia przepisów proceduralnych nie miały wpływu na jej treść (M. Rzążewska, Zaskarżanie uchwał samorządu terytorialnego do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa-Zielona Góra 1997, s. 54-55; wyrok NSA z 27 stycznia 1995 r., sygn. akt SA/Rz 58/94, OwSS 1996/3, poz. 87). Za nieistotne naruszenie należy uznać takie, które jest mniej doniosłe w porównaniu z innymi przypadkami wadliwości, jak nieścisłość prawna czy też błąd, który nie ma wpływu na istotną treść aktu (wyrok WSA w Szczecinie z 13 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Sz 1174/05). Wobec powyższego, oceniając czy zakwestionowane regulacja narusza prawo, Sąd zobowiązany był rozważyć, czy są to naruszenia istotne. W takim tylko przypadku Wojewoda był upoważniony uznać zakwestionowane regulacje za pozbawione cech legalności. Wykonywanie nadzoru nad działalnością gminy w drodze skargi skierowanej do wojewódzkiego sądu administracyjnego, tak jak w przypadku wydawania aktów nadzoru, musi bowiem uwzględniać fakt, że granice możliwości interwencji organów nadzoru są ograniczone, wyznacza je kryterium legalności, o czym mowa w art. 171 ust. 1 Konstytucji RP, a co powtórzono w art. 85 u.s.g. Jakiekolwiek inne kryterium nadzoru sprawowanego przez Wojewodę wobec działań organów samorządów terytorialnych niż kryterium legalności pozostawałoby w sprzeczności nie tylko z przywołaną normą rangi konstytucyjnej i art. 85 u.s.g., ale także z zasadą wyrażoną w treści jej art. 91 ust. 1. Naruszałoby tym samym gwarantowaną konstytucyjnie samodzielność gminy (wyrok WSA w Gliwicach z 31 stycznia 2019 r., sygn. akt IV SA/Gl 749/18). W związku z czym Sąd podziela stanowisko organu, iż Rada w zaskarżonej uchwale przyjęła gminny program profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii sporządzony na okres dłuższy niż 4 lata, co jest okolicznością bezsporną.

Natomiast przepis art. 4¹ ust. 2a., stanowi, że: "Gminny program, o którym mowa w ust. 2, sporządza się na okres nie dłuższy niż 4 lata". co oznacza, że Rada naruszyła ww. przepis.

W zaskarżonej uchwale jak wyżej wspomniano Rada przyjęła gminny program profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii sporządzony na okres dłuższy niż 4 lata, ponieważ Rada w § 1 uchwały postanowiła:

"Uchwala się Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii na lata 2026-2030, stanowiący Załącznik do niniejszej uchwały".

Rada przyjęła do realizacji Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Przeciwdziałania Narkomanii sporządzony na lata 2026 - 2030, a zatem na okres 5 lat. Również w tytule uchwały, jak i w tytule Programu (stanowiącego załącznik do uchwały i jej integralną część) wskazane zostały powyższe ramy czasowe, to jest: lata 2026- 2030.

W związku z powyższym Sąd podzielił stanowisko organu nadzoru iż, Rada Gminy P. przedmiotową uchwałą istotnie naruszyła art. 4¹ ust. 2a ustawy, ponieważ przyjęła gminny program profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii sporządzony na okres dłuższy niż 4 lata. W związku z czym powyżej wskazane istotne naruszenie prawa stanowi podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego całej uchwały.

Sąd zauważył, że zaskarżona uchwała została uchylona ponieważ Rada w dniu 11 lutego 2026 r. na [...] Nadzwyczajnej Sesji Rady Gminy P. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii na lata 2026-2029. W przedmiotowej uchwale został zawarty zapis: § 3. Traci moc Uchwała Nr [...] Rady Gminy P. z dnia 27 listopada 2025 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii na lata 2026-2030.

Zdaniem Sądu uchylenie zaskarżonej uchwały przez Radę Gminy wywarło skutki prawne z mocą jedynie ex nunc, natomiast orzeczenie o stwierdzeniu nieważności działa z mocą wsteczną (ex tunc), eliminując wstecz wszelkie skutki prawne, jakie wywołała zakwestionowana uchwała. Istotą i celem działania sądu administracyjnego jest sądowa kontrola administracji z punktu widzenia legalności jej działania. Sąd kontroluje administrację uwzględniając stan faktyczny i prawny istniejący w chwili podejmowania zaskarżonego aktu lub czynności. Umorzenie zatem sądowego postępowania kontrolnego w niniejszej sprawie spowodowałoby uniknięcie sądowej kontroli w przypadku, gdy wprawdzie sam zaskarżony akt prawny został już wyeliminowany z porządku prawnego, ale z mocą ex nunc, nie zostały usunięte wszystkie skutki prawne, które on wywołał. Z tego właśnie powodu postępowanie sądowe w tej sprawie nie jest bezprzedmiotowe. Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela pogląd prawny wyrażany w orzecznictwie, że okoliczność, iż zaskarżony akt został uchylony przez sam organ, nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku, mógł on bowiem być stosowany do sytuacji z okresu poprzedzającego wejście w życie przepisu prawa miejscowego uchylającego ten akt (wyroki NSA: z dnia 20 marca 1996 r., SA/Gd 1256/95, OSS nr 4, poz. 129; z dnia 3 kwietnia 2012 r., I OSK 2315/11; z dnia 29 grudnia 2011 r., I OSK 1719/11; z dnia 27 maja 2008 r., II OSK 344/08; z dnia 13 września 2006 r., II OSK 758/06 i z dnia 2 września 2005 r., sygn. Akt I OSK 394/05; jak również Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 14 września 1994 r. W5/94, OTK 1994, nr 2, poz. 44).

Sąd uznał, iż niezrealizowanie upoważnienia ustawowego stanowi istotne naruszenie prawa, w szczególności w kontekście art. 7 Konstytucji RP, zgodnie z którym organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.

Tymczasem, Rada Gminy P. w § 1 zaskarżonej uchwały postanowiła: Uchwala się Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii na lata 2026- 2030, stanowiący Załącznik do niniejszej uchwały. Rada przyjęła zatem do realizacji Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Przeciwdziałania Narkomanii sporządzony na lata 2026 - 2030, a zatem na okres 5 lat. Również w tytule uchwały, jak i w tytule Programu (stanowiącego załącznik do uchwały i jej integralną część) wskazane zostały powyższe ramy czasowe, to jest: lata 2026- 2030.

Reasumując, w ocenie Sądu Rada Gminy P. przedmiotową uchwałą istotnie naruszyła art. 4¹ ust. 2a ustawy, ponieważ przyjęła gminny program profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii sporządzony na okres dłuższy niż 4 lata. Powyżej wskazane istotne naruszenie prawa stanowi podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego całej uchwały.

Ponadto Sąd podzielił zarzuty organu, iż Rada ustalając treść uchwały przekroczyła delegację ustawową zawartą w art. 4¹ ust. 2a ustawy, a tym samym w sposób istotny naruszyła prawo.

Sąd zauważył, że Rada w odpowiedzi na skargę przychyliła się do skargi Wojewody, wnosząc aby Sąd umorzył postępowanie.

Istotą i celem działania sądu administracyjnego jest sądowa kontrola administracji z punktu widzenia legalności jej działania, a orzeczenie o stwierdzeniu nieważności działa z mocą wsteczną (ex tunc), eliminując wstecz wszelkie skutki prawne, jakie wywołała zakwestionowana uchwała.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie przepisu art. 147 § 1 p.p.s.a., stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały.