Kontakty z osadzonym przez telefon i przelewy. Sąd oddalił skargę na wydalenie ze służby

Przedmiotem skargi M .S. (dalej strona, Skarżąca lub Obwiniona) jest orzeczenie Dyrektora Okręgowego Służby [...] w K. w przedmiocie uznania Skarżącej winą popełnienia zarzucanych czynów i wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby.

Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Orzeczeniem Nr [...] z dnia 25 sierpnia 2025 r., wydanym na podstawie art. 252 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie [...] (Dz. U. z 2024 r., poz. 1869 z późn. zm., dalej ustawa o SW), Dyrektor Zakładu [...] Nr [...] w S. płk D. K. (dalej organ pierwszej instancji) uznał Obwinioną winną popełnienia zarzucanego jej czynu opisanego w następujący sposób:

"Obwiniona, będąc funkcjonariuszem Służby [...], pełniąc obowiązki służbowe starszej pielęgniarki działu [...] w Oddziale [...] w S. Zakładu [...] Nr [...] w S.:

1. w okresie pomiędzy czerwcem 2023 r. a 10 czerwca 2025 r. utrzymywała inne niż wynikające z obowiązków służbowych kontakty z osobą pozbawioną wolności,

2. będąc zobowiązaną do złożenia oświadczenia o swoim stanie majątkowym, zataiła w oświadczeniu złożonym za rok 2024 fakt posiadania środków pieniężnych w walucie polskiej."

Jednocześnie organ pierwszej instancji wskazał, że powyższe zachowanie stanowi naruszenie art. 28 ust. 2 oraz art. 161 ust. 1 w związku z ust. 4 ustawy o SW, § 5, 7, 8 i 10 Regulaminu Nr [...] Dyrektora Generalnego Służby [...] z dnia 18 października 2010 r. w sprawie zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy i pracowników Służby [...], a także jest naruszeniem dyscypliny służbowej, o której mowa w art. 157 ust. 1 w związku z art. 41 ust. 1 ustawy o SW, co jednocześnie stanowi podstawę do pociągnięcia obwinionej do odpowiedzialności dyscyplinarnej na podstawie art. 230 ust. 1 i 2, art. 230 ust. 3 pkt 2, 4 i 5 ustawy o SW, za który to czyn wymierzono Obwinionej karę dyscyplinarną w postaci wydalenia ze służby w Służbie [...].

Orzeczenie to zostało doręczone zarówno Obwinionej, jak i jej obrońcy w postępowaniu dyscyplinarnym.

2. Od orzeczenia organu pierwszej instancji odwołanie złożyła Obwiniona, jak również jej obrońca, zarzucając w szczególności:

- Obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, a to art. 7 k.p.k. w zw. z art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 249 ust. 1 pkt 1 ustawy o SW w zw. z art. 259 ust. 1 ustawy o SW poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, z naruszeniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, polegającej na pominięciu przez organ w sporządzonym uzasadnieniu orzeczenia o wymierzeniu kary dyscyplinarnej, jakie fakty organ uznał za udowodnione lub nieudowodnione oraz na jakich w tej mierze oparł się dowodach i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych.

- Obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 7 k.p.k. w zw. z art. 161 ust. 4 ustawy o SW w zw. z art. 259 ust. 1 pkt ustawy o SW poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, z naruszeniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, polegającej na błędnym przyjęciu, że Obwiniona z mocy prawa jest zobligowana do ujawnienia wszystkich wpływów środków pieniężnych w ciągu roku kalendarzowego, podczas gdy oświadczenie majątkowe z mocy prawa składa się do dnia 31 marca, ze stanem na dzień 31 grudnia roku poprzedniego oraz błędnym przyjęciu, że pomimo braku konieczności zgłoszenia w Urzędzie Skarbowym darowizny dla O (zerowej) grupy podatkowej do kwoty 32.120 zł, istnieje konieczność wykazania tejże darowizny w oświadczeniu o stanie majątkowym.

- Obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, a to art. 410 k.p.k. w zw. z art. 174 k.p.k. w zw. z art. 249 ust. 1. pkt 1 ustawy o SW w zw. z art. 259 ust. 1 ustawy o SW poprzez nieuwzględnienie szeregu okoliczności przemawiających na korzyść Obwinionej, a to:

a) zeznań Obwinionej złożonych w dniu 28 lipca 2025 r.,

b) dwóch rozmów telefonicznych z dnia 4 czerwca 2025 r. i 10 czerwca 2025 r. dotyczących kwestii długości utrzymywania przez Obwinioną innych niż wynikające z obowiązków służbowych kontaktów z osobą pozbawioną wolności,

c) 9 wyciągów z przelewów bankowych zrealizowanych przez Obwinioną w okresie od 21 maja 2024 r. do 13 stycznia 2025 r., tj. na przestrzeni 8 miesięcy, które przeczą, jakoby Obwiniona utrzymywała inne niż wynikające z obowiązków służbowych kontakty z osobą pozbawioną wolności przez okres 2 lat,

d) zeznań Obwinionej złożonych w dniu 4 sierpnia 2025 r. dotyczących kwestii złożonego przez Obwinioną oświadczenia o stanie majątkowym za rok 2024 i w konsekwencji wydanie orzeczenia o wymierzeniu obwinionej kary dyscyplinarnej w postaci wydalenia ze służby jedynie w oparciu o treść notatki służbowej oraz oświadczenie skazanego K. W. (dalej AB), które to zostały sporządzone jeszcze przed formalnym wszczęciem postępowania dyscyplinarnego względem Obwinionej.

- Rażącą niewspółmierność kary wyrażającą się w orzeczeniu wobec Obwinionej kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby w Służbie [...] z pominięciem występujących w sprawie okoliczności łagodzących jak motywacja i sposób zachowania się Obwinionej, a nadto jej właściwości oraz warunków osobistych, a zwłaszcza dotychczasowej postawy obwinionej i stosunku do powierzonych jej zadań i obowiązujących norm w związku ze świadczeniem pracy w Służbie [...], a których uwzględnienie przez organ powinno spowodować orzeczenie obwinionej znacznie łagodniejszej kary dyscyplinarnej.

Obwiniona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i uniewinnienie, ewentualnie wymierzenie łagodniejszej kary dyscyplinarnej niż wydalenie ze służby, mającej charakter proporcjonalny i umożliwiający dalsze pełnienie obowiązków.

Ponadto Obwiniona wniosła o powołanie komisji do ponownego i wszechstronnego zbadania sprawy, w tym weryfikacji przebiegu sporządzenia notatki służbowej oraz oceny wartości dowodowej zeznań składanych przez skazanego AB.

3. Dyrektor Okręgowy Służby [...] w K. (dalej Dyrektor Okręgowy lub organ odwoławczy) orzeczeniem Nr [...] z dnia 31 października 2025 r., wydanym na podstawie art. 256 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy o SW, orzekł:

"1. o utrzymaniu w mocy Orzeczenia Nr [....] Dyrektora Zakładu [...] Nr [...] w S. płk. D. K. z dnia 25 sierpnia 2025 r. w części dotyczącej uznania obwinionej, sierż. sztab. M .S. za winną popełnienia zarzucanego jej czynu określonego w pkt. 1 zarzutu tj. "w okresie pomiędzy czerwcem 2023 r. a 10 czerwca 2025 r. utrzymywała inne niż wynikające z obowiązków służbowych kontakty z osobą pozbawioną wolności;

2. o uchyleniu Orzeczenia Nr [...] Dyrektora Zakładu [...] Nr [...] w S. płk. D. K. z dnia 25 sierpnia 2025 r. w części dotyczącej czynu opisanego w pkt. 2 zarzutu tj. "będąc zobowiązaną do złożenia oświadczenia o swoim stanie majątkowym, zataiła w oświadczeniu złożonym za rok 2024 fakt posiadania środków pieniężnych w walucie polskiej" i uniewinnieniu obwinionej w tym zakresie;

3. o utrzymaniu w mocy Orzeczenia Nr [...] Dyrektora Zakładu [...] Nr [...] w S. płk. D. K. z dnia 25 sierpnia 2025 r. w części dotyczącej wymierzenia obwinionej, sierż. sztab. M. S. kary dyscyplinarnej w postaci wydalenia ze służby w Służbie [...]."

Organ odwoławczy, odnosząc się do zarzutów odwołania, wyjaśnił, że postępowanie dyscyplinarne wobec funkcjonariuszy Służby [...] zostało kompletnie uregulowane w Rozdziale 21 ustawy o SW zatytułowanym "Odpowiedzialność dyscyplinarna funkcjonariuszy", który stanowi samodzielną i kompleksową podstawę do prowadzenia postępowania dyscyplinarnego i orzekania w tym zakresie. Jedynie w art. 259 ust. 1 ustawy o SW, ustawodawca wskazał, że w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego dotyczące:

1) porządku czynności procesowych, z wyjątkiem art. 117 i art. 117a tej ustawy;

2) wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem art. 184 tej ustawy oraz możliwości nakładania kar porządkowych;

3) konfrontacji, okazania, oględzin i eksperymentu procesowego.

Z uwagi na powyższe, za chybione należy uznać powołanie się w odwołaniu na art. 438 k.p.k.

Odwołując się do akt postępowania dyscyplinarnego, organ odwoławczy podniósł, iż Obwiniona w swoim w oświadczeniu z dnia 11 czerwca 2025 r., spisanym własnoręcznie i dobrowolnie, przyznała się m.in. do utrzymywania pozasłużbowych kontaktów z osadzonym R. R. (dalej BB) "od około dwóch lat". Z analizy akt postępowania dyscyplinarnego wynika, że kluczowy dowód w sprawie, czyli przyznanie się do popełnienia czynu, zawarte w tym oświadczeniu zostało przez Obwinioną złożone, po skonfrontowaniu jej z informacjami zebranymi przez funkcjonariuszy w okresie od 5 czerwca 2025 r. do 11 czerwca 2025 r., tj. przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego. Informacje te wskazywały na utrzymywanie przez Obwinioną zabronionych na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy o SW kontaktów z osadzonym BB, przez okres "około dwóch lat". Ustalenia te zostały dokonane przez funkcjonariuszy Zakładu [...] Nr [...] w S., w trakcie trwania czynności przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego, a pierwszą informacją, która zainicjowała te czynności była informacja pozyskana w trakcie prowadzenia przez funkcjonariuszy czynności profilaktycznych na podstawie art. 19a ustawy o SW od osadzonego AB, co zostało to udokumentowane w Notatce Służbowej ppor. L. A. z dnia 5 czerwca 2025 r., a następnie potwierdzone w sporządzonym dobrowolnie, własnoręcznie oświadczeniu osadzonego AB z dnia 9 czerwca 2025 r. i potwierdzone dodatkowo wydrukiem z konta bankowego prowadzonego w Banku [...] na rzecz K. W. matki osadzonego AB (dalej KW).

Organ wskazał, że na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy o SW funkcjonariuszom oraz pracownikom Służby [...] zabrania się utrzymywania innych niż wynikające z obowiązków służbowych kontaktów z osobami pozbawionymi wolności. Zakaz ten ma charakter bezwzględny i szeroki, obejmujący wszelkie formy komunikacji i wsparcia, w tym kontakty telefoniczne oraz przekazy pieniężne do osób wskazanych przez osadzonego. Ustawodawca wprowadził taki zakaz w sposób świadomy, uznając, że jakakolwiek relacja osobista funkcjonariusza lub pracownika z osadzonym rodzi ryzyko korupcji, manipulacji lub naruszenia porządku jednostki penitencjarnej, i może zagrozić jej bezpieczeństwu.

W opinii organu odwoławczego faktyczna długość trwania zabronionych na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy o SW kontaktów Obwinionej z osadzonym BB ma znaczenie drugorzędne. Najistotniejszy, przemawiający na niekorzyść Obwinionej jest sam fakt nawiązania innej niż służbowa relacji z osadzonym, której emanacją były zabronione kontakty, okoliczności nawiązania tych relacji, czyli to, że doszło do tego w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności przez osadzonego w jednostce, w której pełni służbę Obwiniona podczas realizacji przez nią obowiązków służbowych oraz rodzaj działań jakie podejmowała Obwiniona, aby nie dopuścić do ujawnienia kontaktów i relacji przez przełożonych. Były to opisane przez nią w oświadczeniu z dnia 11 czerwca 2025 r. działania takie jak zakup i zarejestrowanie telefonu komórkowego do kontaktu ż osadzonym na osobę trzecią - niezwiązaną z zakładem, czy dokonywanie przelewów przez nią samą i jej znajomą do wskazanej przez osadzonego osoby bądź osób, z przeznaczeniem środków dla osadzonego BB. Jak wynika z dokonanych przez funkcjonariuszy ustaleń, realizowaniem przelewów na zlecenie osadzonego BB Obwiniona ułatwiała mu prowadzenie nielegalnych transakcji, a więc działalności zwalczanej przez innych funkcjonariuszy, godząc w tym samym w bezpieczeństwo zakładu i jego funkcjonariuszy i pracowników.

Organ odwoławczy podał, że w zakresie czynu opisanego w pkt 2 zaskarżonego orzeczenia przychylił się do złożonych przez Obwinioną i jej obrońcy wyjaśnień, uwzględniając dyrektywę wyrażoną w art. 249 ust. 2 zd. ostatnie ustawy o SW nakazującą niedające się usunąć wątpliwości rozstrzygać się na korzyść obwinionego i uniewinnił Obwinioną od zarzucanego jej czynu, uznając, że zgromadzony w postępowaniu dyscyplinarnym w tym zakresie materiał dowodowy nie uzasadnia dostatecznie przypisania Obwinionej winy.

Odnosząc się bezpośrednio do wymiaru orzeczonej wobec Obwinionej kary w postaci wydalenia ze Służby [...], organ odwoławczy uznał, że pomimo jej uniewinnienia od czynu opisanego w pkt 2 zarzutu, orzeczona kara jest adekwatna do wagi czynu popełnionego przez Obwinioną, opisanego w pkt 1 zarzutu, a to w zakresie utrzymywania innych niż wynikające z obowiązków służbowych kontaktów z osobą pozbawioną wolności.

Mając na względzie okoliczności mające wpływ na złagodzenie wymiaru przewidziane w art. 239 ust. 3 ustawy o SW organ odwoławczy uznał, że:

a) działanie Obwinionej miało charakter umyślny i długotrwały;

b) Obwiniona nie podjęła starań w celu ograniczenia skutków przewinienia;

c) choć Obwiniona posiadała dotychczas nienaganny przebieg służby, w opinii organu nie stanowi to wystarczającej podstawy do złagodzenia kary, mając na względzie okoliczności i charakter czynu;

d) Obwiniona nie ujawniła dobrowolnie faktu popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego.

Z uwagi na powyższe nie znaleziono przesłanek przemawiających za złagodzeniem wymiaru kary.

Organ odwoławczy argumentował, że przewinienie dyscyplinarne Obwinionej naruszyło dobre imię formacji i stworzyło zagrożenie dla bezpieczeństwa jednostki i innych funkcjonariuszy i pracowników, zwłaszcza w kontekście pozostawania osadzonego BB w zakresie czynności profilaktycznych prowadzonych przez funkcjonariuszy działu ochrony zakładu na podstawie art. 19a ustawy o SW, ze względu na pozyskiwanie na terenie jednostki przedmiotów niedozwolonych, a którą to działalność Obwiniona osadzonemu ułatwiała, czy wręcz umożliwiała.

Organ odwoławczy podał, że na podstawie art. 255 ust. 1-4 ustawy o SW powołał komisję do zbadania zaskarżonego orzeczenia organu pierwszej instancji (także z udziałem przedstawiciela właściwej organizacji związkowej wskazanej przez Obwinioną), która sporządziła z przeprowadzonych czynności sprawozdanie, doręczone organowi w dniu 17 października 2025 r.

4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniosła o:

- stwierdzenie nieważności w zakresie punktu 1 i 3 zaskarżonego Orzeczenia Nr [...] Dyrektora Okręgowego Służby [...] w K. z dnia 31 października 2025 r., utrzymującego w mocy Orzeczenie Nr [...] Dyrektora Zakładu [...] Nr [...] w S. z dnia 25 sierpnia 2025 r., o uznaniu Obwinioną popełnienia zarzucanych jej czynów, za które ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną i wymierzeniu jej kary dyscyplinarnej w postaci wydalenia ze służby w Służbie [...];

- stwierdzenie nieważności w całości Orzeczenia Nr [...] Dyrektora Zakładu [...] Nr [...] w S. z dnia 25 sierpnia 2025 r., sygn. akt: [...], o uznaniu Skarżącej winną popełnienia zarzucanych jej czynów, za które ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną i wymierzeniu jej kary dyscyplinarnej w postaci wydalenia ze służby w Służbie [...];

- zasądzenie rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skarżąca zarzuciła naruszenie:

1. art. 248 ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy o SW w zw. z art. 300 § 1 w zw. z art. 16 § 1 Ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. 2025, poz. 46, dalej k.p.k.) w zw. z art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, zwanej dalej ETPCz, poprzez ich niezastosowanie, skutkujące brakiem pouczenia Obwinionej podczas pierwszego przesłuchania, w którym Obwiniona ustosunkowała się do przedstawionych jej zarzutów, a mającego miejsce w dniu 11 czerwca 2025 r., o przysługujących jej uprawnieniach w tym prawa do odmowy składania wyjaśnień lub odmowy odpowiedzi na pytania, a także ustanowienia i korzystania ż pomocy obrońcy, podczas gdy z treści naruszonych przepisów, a to art. 248 ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy o SW oraz art. 300 § 1 k.p.k. obowiązek taki wynika, co stanowi podstawę stwierdzenia nieważności orzeczenia o wymierzeniu obwinionej kary dyscyplinarnej, zgodnie z art. 156 § i pkt 2 zd. 2 k.p.k. jako orzeczenia wydanego z rażącym naruszeniem prawa;

2. art. 247 ust. 1, 2, 3, 4 i 5 ustawy o SW w zw. z § 1 pkt 2 w zw. z § 9 pkt 16 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 maja 2023 r. w sprawie obiegu dokumentów związanych z postępowaniem dyscyplinarnym funkcjonariuszy Służby [...] (Dz.U. 2023. poz. 1169, dalej rozporządzenie) w zw. z art. 67 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2024. 572, dalej k.p.a.) w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niesporządzenie w odniesieniu do obwinionej protokołu z pierwszego przesłuchania Obwinionej, w którym obwiniona ustosunkowała się do przedstawionych jej zarzutów, a mającego miejsce w dniu 11 czerwca 2025 r,, podczas gdy z art. 247 ust. 1, 2, 3, 4 i 5 ustawy o SW, § 1 pkt 2 w zw. z § 9 pkt 16 rozporządzenia oraz art. 67 § 2 pkt 2 k.p.a. obowiązek taki wynika, co w konsekwencji powoduje, iż odstąpienie od sporządzenia protokołu z czynności postępowania dowodowego skutkuje niemożnością powoływania się przez organ administracji na okoliczności faktyczne, stwierdzone w toku tej czynności, a tym samym dokonanie przez organ błędnej oceny, że okoliczność została udowodniona, co miało wpływ na wynik sprawy;

3. art. 247 ust. 1, 2, 3, 4 i 5 ustawy o SW w zw. z § 1 pkt 2 w zw. z § 9 pkt 17 rozporządzenia w zw. z art. 67 § 2 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niesporządzenie w odniesieniu do świadka AB protokołu z przesłuchania świadka i zastąpienie tegoż protokołu oświadczeniem świadka sporządzonym w dniu 9 czerwca 2025 r., podczas gdy z art. 247 ust. 1, 2, 3, 4 i 5 ustawy o SW, § 1 pkt 2 w zw. z § 9 pkt 17 rozporządzenia oraz art. 67 § 2 pkt 2 k.p.a. obowiązek taki wynika, co w konsekwencji powoduje, iż odstąpienie od sporządzenia protokołu z czynności postępowania dowodowego skutkuje niemożnością powoływania się przez organ administracji na okoliczności faktyczne, stwierdzone w toku tej czynności, a tym samym dokonanie przez organ błędnej oceny, że okoliczność została udowodniona, co miało wpływ na wynik sprawy.

5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.), stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.

Badając sprawę w tak zakreślonych granicach, Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy powołanej już wyżej ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie [...], która w rozdziale 21 zawiera regulacje dotyczące odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy. Z kolei zasady etyki zawodowej, których funkcjonariusze Służby [...] winni przestrzegać, określone zostały w Regulaminie nr [...] Dyrektora Generalnego Służb [...] z dnia 18 października 2010 r. w sprawie zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy i pracowników Służby [...] (zwanym Regulaminem).

W ustawie o SW w Rozdziale 21 zawarta została regulacja procesowa postępowania dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby [...]. Regulacja postępowania dyscyplinarnego jest regulacją pełną w zakresie wszczęcia, przebiegu i formy zakończenia. Jedynie w art. 259 ust. 1 pkt 1-3 ustawa odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania karnego, stanowiąc, że w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, dotyczące porządku czynności procesowych, z wyjątkiem art. 117 i art. 117a tej ustawy, wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem art. 184 tej ustawy oraz możliwości nakładania kar porządkowych, a także konfrontacji, okazania, oględzin i eksperymentu procesowego.

Ustawa o SW nie odsyła do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ sprawa odpowiedzialności dyscyplinarnej nie jest sprawą indywidualną rozstrzyganą w formie decyzji administracyjnej. Zatem uwagi na przedmiot postępowania dyscyplinarnego, jak i regulację szczególną ustawy o SW przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do postępowania dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby [...] ( w odróżnieniu do postępowań uregulowanych w Rozdziale 20 ustawy o SW; art. 218 ust. 4 ustawy o SW).

Przez wzgląd na powyższe zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. są bezzasadne.

Stosownie do przepisów ustawy o SW funkcjonariusze i pracownicy powinni wykazywać się odpowiednim przygotowaniem ogólnym i zawodowym oraz wysokim poziomem moralnym, systematycznie dokształcać się i podnosić kwalifikacje zawodowe. W postępowaniu wobec osób pozbawionych wolności są obowiązani w szczególności:

1) kierować się zasadami praworządności, bezstronności oraz humanitaryzmu;

2) szanować ich prawa i godność;

3) oddziaływać pozytywnie swoim własnym przykładem (art. 27 ustawy o SW).

W myśl art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o SW funkcjonariusze i pracownicy nie mogą uczestniczyć w takiej działalności, która podważa autorytet Służby [...] lub w której wykorzystuje się informacje o charakterze służbowym do celów pozasłużbowych. Funkcjonariuszom i pracownikom zabrania się utrzymywania innych niż wynikające z obowiązków służbowych kontaktów z osobami pozbawionymi wolności oraz udzielania osobom nieupoważnionym informacji dotyczących osób pozbawionych wolności, także po ich zwolnieniu.

Regulamin z kolei w § 5, 7, 8 i 10 stanowi, że funkcjonariusz i pracownik, zarówno w służbie, jak i poza służbą lub pracą, powinien zachowywać się w sposób praworządny, odpowiadający godności funkcjonariusza publicznego, unikać zachowań i sytuacji, które mogą godzić w dobre imię Służby [...] lub godność innych osób, dbać o społeczny wizerunek Służby [...], podejmując działania służące budowaniu zaufania do niej (§ 5). Funkcjonariusz i pracownik powinien wykonywać czynności służbowe profesjonalnie według najlepszej woli i wiedzy oraz z należytą starannością i rzetelnością, dążyć do osiągnięcia najlepszych rezultatów swej służby, wykazując się odpowiedzialnością, odwagą, ofiarnością oraz uczciwością (§ 7). Funkcjonariusz i pracownik powinien być lojalny zarówno wobec Służby [...], jak i współpracowników oraz przełożonych, gotów do wykonywania służbowych poleceń, dbając przy tym o to, aby nie zostało naruszone prawo lub popełniona pomyłka (§ 8). Funkcjonariusz i pracownik w kontaktach z osadzonym kieruje się humanitarnym stosunkiem do jego osoby, zachowując konieczny dystans i rozwagę oraz powinien stawiać mu wymagania stosowne do możliwości. Funkcjonariusz i pracownik powinien obiektywnie oceniać postępowanie osadzonego (§ 10).

Zgodnie z art. 230 ust. 1 i 2 ustawy o SW funkcjonariusz odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub za czyny sprzeczne ze złożonym ślubowaniem. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn funkcjonariusza popełniony umyślnie lub nieumyślnie polegający na naruszeniu dobrego imienia służby lub na przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych.

Naruszeniem dyscypliny służbowej jest m.in. zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy; niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa (art. 230 ust. 3 pkt 2 i 4 ustawy o SW).

Wedle art. 232 ustawy o SW jedną z kar dyscyplinarnych jest wydalenie z służby. Kara wydalenia ze służby jest najsurowszą z kar, która może być orzeczona za przewinienie dyscyplinarne o znacznym stopniu szkodliwości.

Ustawodawca nie przyporządkował kar do określonych naruszeń, a zatem decyzja o jej ewentualnym orzeczeniu wynika ze swobodnej oceny materiału dowodowego przez przełożonego, uwzględniającej dyrektywy wymiaru kary wskazane w art. 239 ustawy i SW.

Kara wydalenia funkcjonariusza ze służby podejmowana jest wówczas, gdy waga popełnionego przewinienia dyscyplinarnego nie pozwala na dalsze pełnienie przez niego służby. Tak też jest w rozpoznawanej sprawie.

Zebrany w sprawie materiał dowodowy bez wątpienia potwierdza ustalenia organów, że Skarżąca dopuściła się przewinienia opisanego jako utrzymywanie innych niż wynikające z obowiązków służbowych kontaktów z osobą pozbawioną wolności, tj. BB.

Podany w orzeczeniu czas utrzymywania tych kontaktów na "około dwóch lat" wynika z oświadczenia Skarżącej z dnia 11 czerwca 2025 r., protokołu z wysłuchania Skarżącej z tej samej daty, który podpisała bez zastrzeżeń oraz z oświadczenia osadzonego AB z dnia 9 czerwca 2025 r., zatem jest tożsamy i mógł zostać przyjęty za wiarygodny przez organ, szczególnie że Skarżąca podczas przesłuchania w dniu 28 lipca 2025 r. nie udzieliła jednoznacznej odpowiedzi na pytanie rzecznika dyscyplinarnego o faktyczny czas trwania relacji skarżącej z osadzonym BB, ale zeznała, że "przez rok nie chodziłam na pawilon gdzie on siedział". Ponadto podobny okres trwania relacji ze skarżącą wskazywał w rozmowie z funkcjonariuszami osadzony BB, co wynika z protokołu zeznań świadka mjr. R. J. z dnia 28 lipca 2025 r. (k. 65 akt administracyjnych).

W ocenie Sądu w sprawie istotny jest fakt utrzymywania przez Skarżącą kontaktów z osadzonym, a okres czasu - czy to trwało 8 miesięcy, co wynika z historii dokonywania przez skarżącą przelewów bankowych na rzecz osadzonego, czy przez okres około dwóch lat, jak oświadczyła Skarżąca i osadzony AB - nie ma w sprawie kluczowego znaczenia. Przesądzającą okolicznością, która w sprawie wystąpiła, jest utrzymywanie przez Skarżącą zabronionych w myśl art. 28 ust. 2 ustawy o SW pozasłużbowych kontaktów z osadzonym.

Z akt sprawy wynika, że Skarżąca utrzymywała z osadzonym BB kontakt telefoniczny, a prowadzone rozmowy miały charakter osobisty (płyta DVD w aktach administracyjnych sprawy), przy czym telefon został kupiony przez Skarżącą i zarejestrowany na osobę trzecią niezwiązaną z zakładem karnym, w którym Skarżąca pełniła służbę. Skarżąca dokonała 9 przelewów bankowych w okresie od 21 maja 2024 r. do 13 stycznia 2025 r. na łączna kwotę 6.580 zł na konto KW (matki osadzonego AB) z przeznaczeniem środków dla osadzonego BB; na przelewach każdorazowo wpisywała tytuł: "[...]l" (historia rachunku, k. 15 w aktach administracyjnych). Skarżąca podała również, że przelewów środków pieniężnych przeznaczonych dla BB dokonywała na jej prośbę także jej koleżanka B. S. (protokół z wysłuchania Skarżącej z dnia 11 czerwca 2025 r., k. 4 akt administracyjnych). Jak wynika z dokonanych przez funkcjonariuszy ustaleń, realizowaniem przelewów na rzecz osadzonego BB Skarżąca ułatwiała mu prowadzenie nielegalnych transakcji, a więc działalności zwalczanej przez funkcjonariuszy, godząc tym samym w bezpieczeństwo zakładu i jego funkcjonariuszy oraz pracowników. Skarżąca w pisemnym oświadczeniu z dnia 11 czerwca 2025 r. przyznała się do kontaktów z osadzonym BB przez okres około dwóch lat i szczegółowo je opisała (rozmowy telefoniczne, dokonywania przelewów i wysyłanie paczek, wypieków do osadzonego BB; k. 14 akt administracyjnych). Po wszczęciu postępowania Skarżąca została przesłuchana ( protokół z przesłuchania w dniu 28 lipca 2025 r., k. 69 i n. w aktach administracyjnych), w trakcie którego Skarżąca potwierdziła okoliczność utrzymywania kontaktów telefonicznych z osadzonym BB i dokonywania przelewów na jego rzecz.

Jak już Sąd wskazał na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy o SW funkcjonariuszom oraz pracownikom Służby [...] zabrania się utrzymywania innych niż wynikające z obowiązków służbowych kontaktów z osobami pozbawionymi wolności. Zakaz ten ma charakter bezwzględny i szeroki, obejmujący wszelkie formy komunikacji i wsparcia, w tym kontakty telefoniczne oraz przekazy pieniężne na osoby wskazane przez osadzonego. Ustawodawca wprowadził taki zakaz w sposób celowy i świadomy, uznając, że jakakolwiek relacja osobista funkcjonariusza lub pracownika z osadzonym rodzi ryzyko korupcji, manipulacji lub naruszenia porządku jednostki penitencjarnej i może zagrozić jej bezpieczeństwu.

W ocenie Sądu Skarżąca nie tylko świadomie i rażąco złamała zakaz, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy o SW i ustawowe dyrektywy zachowania, w szczególności zawarte w ww. art. 27 i art. 28 ust. 1 ustawy o SW, ale również świadomie i rażąco dopuściła się naruszenia standardów etycznych określonych w Regulaminie i nadużyła społecznego zaufania, jakim opinia publiczna darzy osoby pełniące funkcje służebne wobec społeczeństwa. Należy mieć na uwadze, iż zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy o SW pracownikiem Służby [...] może być osoba, która daje rękojmię prawidłowego wykonywania powierzonych zadań. Zdaniem Sądu Skarżąca takiej rękojmi nie daje (por. wyrok NSA z 16 czerwca 2011 r. sygn. akt I OSK 209/11 i z 10 marca 2016 r. sygn. akt I OSK 3222/14).

W ocenie Sądu orzeczona kara jest współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego oraz stopnia zawinienia. W sprawie nie wystąpiły okoliczności przemawiające za złagodzeniem kary; Skarżąca nie poinformowała dobrowolne przełożonego o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego.

Powołania przez Dyrektora komisja do zbadania orzeczenia organu pierwszej instancji (w skład której wchodził przedstawiciel związku zawodowego) w sporządzonym w dniu 16 października 2025 r. sprawozdaniu stwierdziła, że Obwiniona świadomie i w sposób ciągły utrzymywała kontakt telefoniczny z osadzonym, wykorzystując w tym celu numer telefonu zarejestrowany na osobę trzecią oraz dokonywała wielokrotnych przelewów pieniężnych na rachunek wskazany przez osadzonego. Tego rodzaju działania miały charakter umyślny i zamierzony, co potwierdzają wyciągi bankowe. Obwiniona nie informowała przełożonych o swoim postępowaniu przed ujawnieniem dowodów, przyznała się dopiero po ich przedstawieniu, co potwierdza umyślność i brak starań o ograniczenie skutków przewinienia. W ocenie komisji działania polegające na utrzymywaniu kontaktów telefonicznych z osadzonym oraz dokonywaniu przelewów na osoby z nim powiązane naruszają dobre imię Służby [...] i zasadę bezstronności funkcjonariusza. Działanie to pozbawiło Obwinioną rękojmi dalszego pełnienia służby w Służbie [...] i naruszało fundamentalne zasady etyki zawodowej, bezstronności oraz lojalności wobec formacji. Funkcjonariusz, który dopuszcza się takiego naruszenia traci rękojmię do dalszego pełnienia służby, gdyż podważa podstawową zasadę zaufania i odporności na wpływy osób pozbawionych wolności.

Skarżąca nie została pozbawiona praw przysługujących jej w trakcie postępowania dyscyplinarnego, określonych w art. 248 ustawy o SW.

Obwiniona została pouczona o przysługujących jej prawach poprzez zamieszczenie w postanowieniu nr [...] z dnia 11 czerwca 2025 r. o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego pouczenia o przysługujących jej prawach w toku postępowania dyscyplinarnego. Skarżąca ustanowiła obrońcę, który aktywnie uczestniczył w trakcie postępowania dyscyplinarnego. W toku postępowania dyscyplinarnego Skarżąca została przesłuchana w dniu 28 lipca 2025 r., z której to czynności sporządzono protokół w przypisanej formie. Na uwagę zasługuje również fakt, iż w toku całego postępowania dyscyplinarnego ani Skarżąca, ani też jej obrońca nie kwestionowali wartości dowodowej rzeczonych oświadczeń. Podczas zaznajomienia się w dniu 7 sierpnia 2025 r. z aktami postępowania dyscyplinarnego, z której to czynności sporządzono protokół, obrońca Skarżącej nie zgłosił żadnych uwag, co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Skarżąca, prawidłowo zawiadomiona, nie stawiła się w celu zapoznania z aktami. Ponadto zarówno Skarżąca, jak i jej obrońca nie wnosili o uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie.

Odnosząc się do zarzutów Skarżącej, że jej oświadczenie z dnia 11 czerwca 2025 r. jest pozbawione jakiejkolwiek wartości dowodowej, należy wskazać, że oświadczenie to, jak i oświadczenie osadzonego AB z dnia 9 czerwca 2025 r., zostały złożone przed wszczęciem postępowania i zostały pozyskane przez funkcjonariuszy Zakładu [...] Nr [...] w S. w trakcie prowadzenia czynności profilaktycznych, dla których podstawę stanowi art. 19a ustawy o SW. Z czynności tych nie sporządza się protokołu, a jedynym wymogiem, zgodnie z ust. 3, jest ich udokumentowanie i zarejestrowanie, czego dopełniono. Fakt prowadzenia czynności profilaktycznych potwierdzili w trakcie przesłuchania świadkowie – funkcjonariusze: D. J. i [...] J.. Powyższe dowody zainicjowały wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec Skarżącej, lecz nie są to jedyne dowody potwierdzające okoliczności popełnienia przez Skarżącą przewinienia dyscyplinarnego. W toku postępowania dyscyplinarnego Skarżąca została przesłuchana w dniu 28 lipca 2025 r. Z protokołu z przesłuchania, podpisanego przez Skarżącą, wynika, iż potwierdza ona fakt utrzymywania kontaktów telefonicznych z osadzonym BB i dokonywania przelewów środków pieniężnych na jego rzecz.

Mając powyższe na względzie, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.