Wujek odebrał decyzję o prawie jazdy. Sąd uchylił niedopuszczalność odwołania

Przedmiotem sporu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach – dalej organ - z dnia 28 października 2025r. nr SKO/K/41.3/1044/2025/13003/EŚ, którym stwierdzono niedopuszczalność odwołania M. M. – dalej strona - od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 20 sierpnia 2021r. znak [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B z powodu niepoddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. o kierujących pojazdami.

Stan sprawy jest następujący;

W dniu 20 sierpnia 2021r. Prezydenta Miasta K. wydał decyzję nr [...], którą cofnął stronie uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B z powodu niepoddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku o kierujących pojazdami.

W dniu 18 lipca 2025r. strona wniosła odwołanie od ww. decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od ww. decyzji.

Uzasadniając wniosek wskazała, że zaskarżona decyzja nie została prawidłowo doręczona. Wyjaśniła, że decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 20 sierpnia 2021r. została doręczona P. P. – wujkowi, który nie spełnia przesłanek określonych w art. 43 k.p.a., tj. nie jest dorosłym domownikiem w rozumieniu tego przepisu.

Zaznaczyła, iż P. P. nie zamieszkiwała z nim na stałe, nie tworzyła wspólnego gospodarstwa domowego i nie była uprawniona do odbioru korespondencji administracyjnej w imieniu odwołującego. Tym samym decyzja nie została skutecznie doręczona, a zatem nie rozpoczął biegu termin do wniesienia odwołania.

Podniosła, że w dniu 14 lipca 2025r. upoważniony pełnomocnik udał się do czytelni akt Sądu Okręgowego w K. celem wykonania fotokopii akt sprawy [...], w wyniku której zauważył, że w sprawie przyjęto, iż decyzja administracyjna została doręczona "dorosłemu domownikowi". Tymczasem P. P. nie jest i nigdy nie był również w 2021 r. dorosłym domownikiem, nadto nie przebywał on również pod adresem ul. [...] [...] K. czasowo, w mieszkaniu znalazł się z uwagi na wykonywany remont, malował ściany. Jego adres zamieszkania to: ul. [...] K.

Strona podniosła, iż P. P. nie jest osobą najbliższą, nie ma z nim większych relacji, a raczej poprawne rodzinne, widują się jedynie na niektórych uroczystościach rodzinnych, bywa to rzadko. Korespondencji nie przekazano, nie mogła się zatem strona dowiedzieć o jakimkolwiek postępowaniu administracyjnym, które zostało wszczęte przez organ administracyjny.

Organ pismem z dnia 23 września 2025r. wezwał P. P. do złożenia zeznań na piśmie - pod rygorem odpowiedzialności karnej - poprzez udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: 1) Czy w dniu 27 sierpnia 2021r. zamieszkiwał pod adresem: ul. [...], [...] K.? oraz w przypadku negatywnej ; 2) Pod jakim adresem znajdowało się jego miejsce zamieszkania w dniu 27 sierpnia 2021r.?

W odpowiedzi pismem z dnia 16 października 2025r. P. P. oświadczył, że 1. Nie zamieszkiwał pod adresem ul. [...], [...] K.; 2. zamieszkiwał pod adresem ul. [...], [...] K.

Ponadto do Kolegium wpłynęło oświadczenie K. P., z którego wynika, że w okresie od stycznia 2000 do listopada 2023r. zamieszkiwała wspólnie z P. P. pod adresem: ul. [...], [...] K.

W konsekwencji tak ustalonego stanu faktycznego sprawy Kolegium doszło do przekonania, iż odwołanie strony od edczyji z dnia 20 sierpnia 2021r. znak [...] jest niedopuszczalne gdyż decyzja nie została stronie prawidłowo doręczona. W ocenie Kolegium sporna decyzja została wysłana na prawidłowy adres strony, jednak nie została pod tyrn adresem osobiście odebrana przez adresata. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie można zdaniem Kolegium przyjąć, że została doręczona w trybie art. 43 k.p.a. tj. przez dorosłego domownika strony.

Kolegium po przywołaniu pojęcia domownika stwierdził, iż P. P. definicji domownika nie spełnia. Jakkolwiek decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 20 sierpnia 2021r. nr [...] została w dniu 27 sierpnia 2021r. odebrana pod adresem: ul. [...], [...] K. przez P. P. Ponieważ jednak P. P. nie zamieszkiwał wówczas pod tym adresem, a zamieszkiwał pod adresem: ul. [...], [...] K. nie był dorosłym domownikiem, ani innym podmiotem określonym w art. 43 k.p.a. Pomimo zatem faktu, że odebrał przesyłkę zaadresowaną do M. M. - nie można uznać, że decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 20 sierpnia 2021r. nr [...] została w dniu 27 sierpnia 2021r. skutecznie doręczona stronie – M. M. w trybie art. 43 k.p.a. W tej sytuacji zdaniem Kolegium decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 20 sierpnia 2021r. nr [...] nie została skutecznie wprowadzona do obrotu prawnego, a odwołanie od niej jest niedopuszczalne.

Kolegium nadmieniło, że przepis art. 109 § 1 k.p.a. zobowiązuje organ administracji publicznej do doręczenia stronie decyzji, co należy rozumieć jako obowiązek doręczenia stronie oryginału decyzji.

W skardze na w/w postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 28 października 2025r. Prokurator Rejonowy [...] w K. zarzucił organowi naruszenie art. 43 i art. 148 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie i wniosł o jego uchylenie w całości.

Wskazał przy tym, iż Prezydent Miasta K. poinformował Prokuraturę że z wszelkich dostępnych baz i dokumentów wynika, że P. P. zamieszkiwał i zamieszkuje pod adresem; K., ul. [...].

I tak:

• zgodnie z danym zawartymi w ewidencji mieszkańców miasta K., od 04.04.1970 r. nieprzerwanie do dnia dzisiejszego zameldowany jest na pobyt stały pod adresem: K., ul. [...]. W ewidencji brak innych adresów zameldowania, chociażby czasowych (- załącznik: wydruk z Systemu Ewidencji Ludności),

• jak wynika z danych zawartych w systemie obiegu dokumentacji (FINN), 29.09.2021r. do P. P. na ww. adres została wysłana decyzja z 29.09.2021r. znak [...], dotycząca budowy wewnętrznej instalacji gazowej w budynku przy ul. [...] - pozwolenie.

We wszystkich dokumentach składanych w tej sprawie P. P. podał adres zamieszkania: K., ul. [...] (załączniki: skany składanych pism oraz wydruk z systemu FINN),

• zgodnie z danymi zawartymi w centralnej ewidencji kierowców P. P. zamieszkuje pod adresem: K. ul. [...]; nie zgłaszał zmiany miejsca zamieszkania (załącznik: wniosek o wydanie prawa jazdy),

• zgodnie z danymi zawartymi w centralnej ewidencji pojazdów P. P. we wszystkich dokumentach dotyczących rejestracji pojazdu marki Ford [...], składanych w urzędzie w czerwcu 2023r. podał adres zamieszkania: K., ul. [...] (załączniki: wniosek z 28.06.2023 r. o rejestrację pojazdu, dwie faktury Vat z 14.06.2023r.),

Za niezgodne z danymi podawanymi przez P. P. Prokurator uznał oświadczenie z 16.10.2025r., iż K. P., w okresie od stycznia 2000 do listopada 2023r. zamieszkiwała wspólnie z P. P. pod adresem: ul. [...], [...] K. W ocenie Prokuratora dane zamieszczone w dostępnych bazach wskazują, że niezasadnie przyjęto w sprawie, iż P. P. nie był dorosłym domownikiem zamieszkującym ze stroną pod adresem K., ul. [...].

Prokurator zwrócił uwagę na wyrok NSA z 06.11.2024r. sygn. akt III FSK 687/23 gdzie stwierdzono, że dla uznania określonej osoby za domownika, o którym mowa w art. 43 k.p.a., wystarczającym pozostaje, aby osoba odbierająca pismo zamieszkiwała z adresatem, prowadząc z nim wspólne gospodarstwo domowe lub też, aby będąc krewnym lub powinowatym, przebywała w mieszkaniu adresata za jego zgodą okresowo, przy czym bez znaczenia pozostaje, jakiego okresu to dotyczy oraz, czy osoba ta prowadzi z adresatem wspólne gospodarstwo domowe.

W ocenie Prokuratora decyzja została doręczona M. M., skoro z akt ewidencyjnych kierowcy wynika, że M. M. dwukrotnie został uznany winnym kierowania pojazdem nie stosując się do ww. decyzji Prezydenta Miasta K. z 20.08.2021r. znak [...] o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kat. B i nie kwestionował tego faktu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przepisy art. 3 § 2 pkt 2 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.) stanowią, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty oraz na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Przedmiotem skargi w rozpatrywanej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 28 października 2025r. stwierdzające – na podstawie art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.) niedopuszczalność odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K. z 20 sierpnia 2021r. w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kat. B zpowodu niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji .

Kwestią sporną jest to, czy okoliczności faktyczne opisane w skarżonym postanowieniu i ujawnione w aktach sprawy pozwalały uznać, że nie doszło do skutecznego doręczenia w trybie doręczenia zastępczego określonego art. 43 k.p.a decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 20.08.2021r., w sprawie cofnięcia uprawnień M. M. do kierowania pojazadami kat. B z powodu niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji, a w konsekwencji, czy istniały podstawy do wydania zaskarżonego postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania.

Zdaniem skarżącego Prokuratora stanowisko Kolegium jest błędne. Organ bowiem nieprawidłowo przyjął, iż decyzja ta nie weszła do obrotu prawnego wskutek doręczenia w/w decyzji P. P., który w ocenie organu nie zamieszkiwał wówczas pod tym adresem (zamieszkiwał pod adresem: ul. [...], [...] K.) i nie był dorosłym domownikiem, ani innym podmiotem określonym w art. 43 k.p.a.

W ocenie Sądu rację w sporze przyznać należy skarżącemu Prokuratorowi.

Jak stanowi art. 42 § 1 k.p.a.pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy albo na adres do korespondencji wskazany w bazie adresów elektronicznych. W myśl art. 43 k.p.a w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Z przepisu art. 43 k.p.a. wynika zatem, że pismo może zostać w sposób zastępczy skutecznie doręczone jeżeli odbierze je domownik adresata.

Oznacza to, że po pierwsze adresat musi w tym miejscu rzeczywiście zamieszkiwać, a po drugie osoba która odbiera pismo musi być jego domownikiem, czyli zamieszkiwać pod tym samym adresem, choć niekoniecznie musi prowadzić z nim wspólne gospodarstwo domowe. Jeżeli adresat pod adresem tym nie zamieszkuje, to osoba odbierająca nie może zostać uznana za domownika, a tym samym doręczenie nie może być uznane za prawidłowe.

Z materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy w ocenie Sądu wynika, iż P. P. wujek stony był jego domownikiem. Zamieszkiwał pod adresem [...] K. ul. [...] i podjął się oddania pisma adresatowi – M. M., co wynika ze zwrotnego potwierzdenia odbioru. Jak wskazuje się w orzecznictwie, pokwitowanie złożone przez dorosłego domownika na dowodzie doręczenia jest następstwem aktu woli jakim jest podjęcie się przez tę osobę oddania adresatowi pisma. Przyjęcie, iż P. P. zamieszkiwał pod adresem [...] K. ul. [...] w dacie odbioru decyzji wynika zdaniem Sądu z danych zawartych w ewidencji mieszkańców miasta K. gdzie wskazano, iż od 04.04.1970 r. nieprzerwanie zameldowany jest on na pobyt stały pod adresem: K., ul. [...]. Do P. P. była kierowana decyzja organu z 29.09.2021 r. znak [...], dotycząca budowy wewnętrznej instalacji gazowej w budynku przy ul. [...] – pozwolenie w dokumentach składanych w tej sprawie P. P. podał adres zamieszkania: K., ul. [...]. Także z danych zawartych w centralnej ewidencji kierowców wynika, iż P. P. zamieszkuje pod adresem: K., ul. [...]; nie zgłaszał zmiany miejsca zamieszkania. W dokumentach związanych z rejestracją pojazdu marki Ford [...], składanych w w czerwcu 2023r. P. P. podał adres zamieszkania: K., ul. [...]. Powyższe oznacza, iż nie można podzielić poglądu organu, iż P. P. nie był domownikiem zamieszkującym pod adresem: K., ul. [...] a ww. decyzja z 20.08.2021r. Prezydenta Miasta K. nie została doręczona M. M. w trybie art. 43 k.p.a.

W konsekwencji zdaniem Sądu, nie sposób zgodzić się z Kolegium, że decyzja z 20.08.2021r. Prezydenta Miasta K. nie weszła do obrotu prawnego dlatego też niedopuszczalne było uruchomienie środka zaskarżenia.

Reasumując formalna poprawność doręczenia dokonanego przez Prezydenta Miasta K. w dniu 27.08.2021 r. nie budzi wątpliwości (vide k .64 akt adm) .

W konsekwencji uznać należało, że doszło do naruszenia art. 43 k.p.a w związku z 134 k.p.a. poprzez wadliwe uznanie, że zachodziły przesłanki do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, mimo że decyzja z dnia 20.08.2021r. nr [...] w sprawie cofnięcia M. M. uprawnień do kierowania pojazdami kat. B została 27.08.2021r. została skutecznie doręczona w dniu 27.08 2021r., weszła do obrotu prawnego i otworzył się wówczas termin na wniesienie środka zaskarżenia.

W ponownie prowadzonym postępowaniu Kolegium uwzględni ocenę prawną dokonaną w wyroku rozpatrując odwołanie strony.

Z tych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji uchylając zaskarżone postanowienie Kolegium w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a.