Niedziela Wydanie nr 36

Sygnatura akt
III SA/Kr 1137/26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Rodzaj
Wyrok
Data orzeczenia
4 września 2026 r.
Rozstrzygnięcie
oddalono sprzeciw
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sądy administracyjne
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
© autorzy OpenStreetMap

Sądy administracyjne

Wniosek o łóżko pionizujące złożony jako likwidacja barier. WSA oddalił sprzeciw

Przejdź do orzeczenia, 16 min czytania

Spór

M. H. domagał się dofinansowania ze środków PFRON na łóżko pionizujące w ramach likwidacji barier technicznych. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Krakowie odmówił, bo łóżka rehabilitacyjne są finansowane wyłącznie w zadaniu zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny.

Ustalenia sądu

Sąd uznał, że wniosek był kompletny pod względem formalnym, a organ pierwszej instancji nie ukierunkował skarżącego na właściwe zadanie i nie wezwał go do uzupełnienia wniosku. Twierdzenia skarżącego o stanie zdrowia i potrzebie łóżka z funkcją pionizacji są jego stanowiskiem.

Rozstrzygnięcie

Sąd oddalił sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 20 lipca 2026 r., która uchyliła decyzję odmowną i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Dlaczego

Uchylenie decyzji w trybie art. 138 § 2 k.p.a. było prawidłowe, bo braki w ustaleniu stanu faktycznego są tak istotne, że organ odwoławczy nie mógłby ich usunąć bez naruszenia zasady dwuinstancyjności. Organ pierwszej instancji miał obowiązek wyjaśnić, w ramach którego zadania można ubiegać się o sprzęt.

Dla firm

Organ pierwszej instancji, znający zasady podziału środków, powinien wskazać wnioskodawcy właściwe zadanie i wezwać go do uzupełnienia wniosku. Nie może przerzucać na stronę ciężaru wyboru zadania.

Więcej o sprawie

Według zarządzenia dyrektora MOPS łóżek rehabilitacyjnych nie finansuje się w zadaniu likwidacji barier, tylko w zaopatrzeniu w sprzęt. Skarżący, po udarze, potrzebuje pomocy innej osoby, by usiąść na łóżku.

To nie na stronie, będącej osobą niepełnosprawną i schorowaną, powinien spoczywać ciężar decydowania w ramach jakiego zadania może się starać o dofinasowanie do zakupu łóżka rehabilitacyjnego.

Z uzasadnienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Rozstrzygnięcie
oddalono sprzeciw
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sygnatura
III SA/Kr 1137/26

Treść orzeczenia około 16 minut czytania

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Olga Wójcikiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 września 2026 r. sprzeciwu M. H. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 20 lipca 2026 r. znak SKO.NP/4115/8/2026 w przedmiocie przyznania dofinansowania ze środków PEFRON w ramach likwidacji barier technicznych do zakupu łóżka rehabilitacyjnego oddala sprzeciw.

Uzasadnienie

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 20 lipca 2026 r. sygn. akt SKO.NP/4115/8/2026 po rozpatrzeniu - na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 lipca 2026 r. - odwołania skarżącego – M. H. od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 18 lutego 2026 r. nr: DR.6150.43.2026, orzekającej o odmowie przyznania dofinasowania ze środków PFRON w ramach likwidacji barier technicznych do zakupu łóżka rehabilitacyjnego na podstawie art. 35a ust. 1 pkt. 7 lit. d ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j.: Dz. U. z 2026 r. poz. 884), § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (t.j.: Dz. U. z 2015 r. poz. 926) oraz art. 138 § 2 w zw. z art. 7, art. 8 i art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2025 r. poz. 1691) uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Zaskarżoną decyzją organ I instancji orzekł o odmowie przyznania skarżącemu dofinasowania do zakupu łóżka rehabilitacyjnego ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w roku 2026 w ramach likwidacji barier technicznych.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 28 stycznia 2026 r. skarżący złożył do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Krakowie wniosek o dofinasowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych do zakupu łóżka rehabilitacyjnego w ramach zadania - likwidacja barier technicznych. Organ wyjaśnił, że wniosek skarżącego był kompletny, tzn. zawierał wszystkie wymagane dokumenty, jednak nie mógł zostać rozpatrzony pozytywnie, ponieważ dofinansowania do zakupu łóżek rehabilitacyjnych przyznawane są wnioskodawcom w ramach zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny. Taka procedura jest konieczna dla zachowania bezstronności, równego traktowania wszystkich potrzebujących oraz proporcjonalności w prowadzeniu postępowań administracyjnych, co wynika m.in. z art. 8 k.p.a. Organ podniósł również, że inne są zasady przyznawania dofinansowania w zakresie zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny, a inne dla likwidacji barier technicznych. Organ uznał, że bardziej korzystnym rozwiązaniem dla wnioskodawców jest rozpatrywanie wniosków o dofinansowanie do zakupu łóżka rehabilitacyjnego wyłącznie w ramach zadanie dotyczącego zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny. Zasady te zostały szczegółowo określone w Zarządzeniu Dyrektora MOPS nr 209/2025 z dnia 31 grudnia 2025 r. które opublikowane są na stronie internetowej MOPS w Krakowie, jak również dostępne w siedzibie Ośrodka do wiadomości wszystkich osób z niepełnosprawnościami.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł skarżący. Wyjaśnił, że od 13 lat jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Na skutek doznanego udaru cierpi m.in. na paraliż prawostronny, afazję i dwuwidzenie. Z przyczyn zdrowotnych często przebywa w szpitalu. Obecnie korzysta z wypożyczonego łóżka rehabilitacyjnego, które jednak przestało spełniać swoją funkcję. Do przyjęcia pozycji siedzącej na łóżku potrzebuje pomocy innej osoby. Skarżący podniósł, że dotychczas nie otrzymał żadnego dofinansowania ze środków PFRON ani MOPS związanego z niepełnosprawnością, a informację o warunkach przyznania dofinansowania ze środków PFRON na likwidację barier technicznych do zakupu łóżek rehabilitacyjnych w 2026 r. powziął ze wskazanej strony internetowej.

Pismem z dnia 7 lipca 2026 r. skarżący wyjaśnił, że jego stan zdrowia znacznie się pogorszył i potrzebuje łóżka rehabilitacyjnego, ponieważ po pobycie w szpitalu nie ma możliwości podniesienia się z pozycji leżącej ani siadania w pionie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, wskazało, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j.: Dz. U. z 2026 r. poz. 884). Organ powołał treść art. 35a ust. 1 pkt 7 ustawy, oraz § 2 pkt 3 i 4, § 5 ust. 1 i § 6 pkt 2 wydanego na podstawie art. 35a ust. 4 ustawy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 926).

Organ wskazał, że w celu usystematyzowania zasad przyznawania pomocy ze środków PFRON Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, na podstawie stosownego umocowania, wprowadził szczegółowe zasady rozpatrywania wniosków o dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Krakowie (Zarządzenie nr 209/2025 z dnia 31 grudnia 2025 r.). Zasady te mają zastosowanie m.in. do zadań związanych z zaopatrzeniem w sprzęt rehabilitacyjny oraz likwidacji barier technicznych (pkt 1.1 i 1.5). Określają one również jakie sprzęty medyczne objęte są dofinansowaniem w ramach poszczególnych zadań. I tak, z pkt. 6.6 Zasad wynika, że dofinansowaniem do likwidacji barier technicznych nie mogą zostać objęte: sprzęty medyczne, sprzęty gospodarstwa domowego (AGD, RTV) i meble, łóżka rehabilitacyjne, które są dofinansowane wyłącznie w zadaniu sprzęt rehabilitacyjny.

W przedmiotowej sprawie w dniu 28 stycznia 2026 r. skarżący złożył do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Krakowie wniosek o dofinasowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych do zakupu łóżka rehabilitacyjnego w ramach zadania - likwidacja barier technicznych. Do wniosku dołączono wymagane dokumenty, m.in. orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Krakowie z dnia 6 lutego 2013 r., nr [...], zaliczające skarżącego do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności na stałe. Ponadto wnioskodawca załączył zaświadczenie lekarskie wydane dla potrzeb PFRON potwierdzające zalecenie posiadania wskazanego w zaświadczeniu specjalistycznego łóżka medycznego.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił, że zdecydował o odmowie przyznania dofinansowania ze środków PFRON w ramach likwidacji barier technicznych, ponieważ dofinansowania do zakupu łóżek rehabilitacyjnych przyznawane są wnioskodawcom w ramach zadań związanych z zaopatrzeniem w sprzęt rehabilitacyjny. Organ podniósł również, że inne są zasady przyznawania dofinansowania w zakresie zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny, a inne dla likwidacji barier technicznych, a bardziej korzystnym rozwiązaniem dla wnioskodawców jest rozpatrywanie wniosków o dofinansowanie do zakupu łóżka rehabilitacyjnego właśnie w ramach zadania dotyczącego zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny. Taka procedura jest zdaniem organu konieczna dla zachowania bezstronności, równego traktowania wszystkich potrzebujących oraz uniknięcia wątpliwości i dowolnego uznania.

Kolegium w niniejszej sprawie nie neguje ustalonych przez organ I instancji kryteriów udzielania dofinansowania do zakupu łóżka rehabilitacyjnego. W sprawie doszło jednak do naruszenia przepisów postępowania, które ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przy rozpatrywaniu wniosku skarżącego organ I instancji dopuścił się naruszenia art. 7, art. 8, a przede wszystkim art. 9 k.p.a.

Kolegium stwierdziło, że w niniejszej sprawie, organ I instancji otrzymawszy wniosek skarżącego dotyczący przyznania dofinansowania do zakupu łóżka rehabilitacyjnego, obowiązany był tak ukierunkować prowadzone postępowanie, aby uniknął on niekorzystnych skutków związanych wyłącznie ze złożeniem błędnego formularza. Nie przesądzając o zasadności przyznania dofinansowania, Kolegium stwierdziło, że to organ władzy publicznej jako posiadający wiedzę o szczegółowych zasadach przyznawania wsparcia finansowego, powinien ukierunkować skarżącego w ramach jakiego zadania powinna się starać o dofinansowanie potrzebnego sprzętu, poinformować go o tym i wezwać do poprawienia/uzupełnienia braków złożonego wniosku. To nie na stronie, będącej osobą niepełnosprawną i schorowaną, powinien spoczywać ciężar decydowania w ramach jakiego zadania może się starać o dofinasowanie do zakupu łóżka rehabilitacyjnego. Dopiero takie postępowanie organu instancji służyłoby równemu i bezstronnemu traktowaniu stron, na które wskazywano w uzasadnieniu decyzji tak, aby wszyscy niepełnosprawni wnioskodawcy potrzebujący wsparcia mogli ubiegać się o nie w ramach jednolitej procedury, stworzonej częściowo przez organ.

Od powyższej decyzji skarżący M. H. wniósł sprzeciw domagając się zmiany decyzji poprzez uwzględnienie wniosku i przyznanie dofinansowania do łóżka pionizującego w ramach likwidacji barier technicznych.

Zdaniem skarżącego, SKO źle interpretuje, że chodzi mu o łóżko rehabilitacyjne, podczas gdy chce on łóżko pionizujące. Taka interpretacja jest sprzeczna z rzeczywistością, ponieważ pewna grupa osób o ciężkim stanie inwalidztwa jest wykluczona z możliwości dofinansowania do "łóżka rehabilitacyjnego z funkcją fotela i pionizacji", które umożliwia niepełnosprawnym samodzielne wstawanie. W ocenie skarżącego łóżko to zalicza się do likwidacji barier technicznych.

Skarżący ma nadzieję, że samodzielne wstawanie, pionizowanie postawy ciała będzie miało istotne znaczenie dla poprawy jego zdrowia fizycznego i psychicznego.

Podniósł, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze proponuje mu łóżko rehabilitacyjne, a on staram się o łóżko z programu, które wskazał we wniosku inicjującym postępowanie t.j. likwidacja barier technicznych. Skarżący wskazał, że jest mu potrzebne łóżko z fotelem i pionizacją, abym mógł wstać w razie potrzeby.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje:

Rozpoznając sprzeciw od decyzji Sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej. W postępowaniu ze sprzeciwu sąd administracyjny ocenia jedynie czy doszło do naruszenia art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1691 ze zm., dalej "k.p.a."), w związku z art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143., dalej: "p.p.s.a."). Zakres kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie określony został zatem w art. 64e p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Rozpoznając sprzeciw, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.

Sąd administracyjny w tym postępowaniu ocenia więc jedynie, czy w świetle art. 64e i art. 151a p.p.s.a. wystąpiły tak istotne braki w ustaleniu stanu faktycznego sprawy, których nie można usunąć w trybie art. 136 k.p.a., co w konsekwencji prowadzi do konieczności wydania decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. W rezultacie, szczególną cechą odróżniającą sprzeciw od skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest właśnie ograniczony zakres kontroli sądowej decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. i jej wyjątkowy charakter, stanowiący odstępstwo od zasady merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2022, s. 862–879). Takie założenie pozwala osiągnąć znaczną szybkość postępowania sądowoadministracyjnego prowadzonego w związku z wniesionym sprzeciwem, tak aby osiągnąć terminy określone przez ustawodawcę, jak też gwarantuje, że nie zostanie rozstrzygnięta istota sprawy administracyjnej rzutująca np. na niebiorących udział w postępowaniu uczestników (por. wyroki NSA: z dnia 26 września 2018 r. sygn. akt I OSK 3103/18 oraz z dnia 2 marca 2021 r. sygn. akt I OSK 264/21).

W postępowaniu zainicjowanym sprzeciwem sąd administracyjny nie bada, jakie przepisy prawa materialnego i w jakim znaczeniu powinny być zastosowane w rozpoznawanej sprawie. Sprzeciw nie jest zatem środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji ani prawidłowości zastosowania przez organ drugiej instancji przepisów prawa procesowego. Sprzeciw jest wyrazem zakwestionowania przez stronę uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi, ale jako rozstrzygnięcia właśnie o charakterze kasatoryjnym. Kontrola dokonywana przez sąd administracyjny w ramach tego środka ma więc wyłącznie charakter formalny i polega na kontroli sądowej, czy decyzja kasatoryjna organu drugiej instancji poprawnie została wywiedziona z jednej z podstaw wymienionych w art. 138 § 2 k.p.a. (por. np. wyrok WSA w Poznaniu z 8 sierpnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 649/17, CBOSA).

Treść przesłanek określonych w art. 138 § 2 k.p.a. winna być interpretowana łącznie z przepisem art. 136 k.p.a., określającym granice postępowania wyjaśniającego przed organem odwoławczym. Zaznaczyć przy tym trzeba, że przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego nie może godzić w zasadę dwuinstancyjności. Jeżeli jego zakres wskazuje, że organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające odnośnie kwestii mogących mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji, przyjęcie koncepcji, że organ odwoławczy jest władny wydać decyzję rozstrzygającą sprawę co do jej istoty, będzie prowadzić do sytuacji, w której sprawa byłaby rozstrzygana de facto w jednej instancji. To pozbawiałoby natomiast stronę postępowania (każdą ze stron) prawa do dwukrotnego rozpatrzenia jej sprawy przez dwa różne organy administracji (zob. wyroki NSA z dnia 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt I OSK 549/21, z dnia 31 stycznia 2019 r. sygn. akt I OSK 3785/19, także: A. Kabat, Komentarz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Warszawa 2020, s. 284–294).

Postępowanie w przedmiocie sprzeciwu ma uproszczony charakter względem postępowania ze skargi, albowiem organ administracji nie ma obowiązku udzielać odpowiedzi na skargę (art. 64c § 4 p.p.s.a.), w postępowaniu przed sądem nie biorą udziału uczestnicy, a jedynie strona skarżąca i organ, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 64b § 3 p.p.s.a.), sąd co do zasady rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 64d § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (art. 64e p.p.s.a.). Uwzględniając zatem sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 zd. 1 p.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd sprzeciw oddala (art. 151a § 2 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest więc władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (por. wyroki: NSA z 9 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2219/15).

Ocena objętego sprzeciwem postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie doprowadziła do jego oddalenia, gdyż w ocenie Sądu zaistniały przesłanki do wydania przez ten organ decyzji kasacyjnej.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 20 lipca 2026 r. sygn. akt SKO.NP/4115/8/2026 uchylająca zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 18 lutego 2026 r. nr: DR.6150.43.2026, orzekającej o odmowie przyznania dofinasowania ze środków PFRON w ramach likwidacji barier technicznych do zakupu łóżka rehabilitacyjnego w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j.: Dz. U. z 2026, poz. 884 ze zm. zwana dalej ustawą), oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (t.j.: Dz. U. z 2015, poz. 926 ze zm.).

Artykuł 35a ust. 1 pkt 7 lit. c ustawy o rehabilitacji określa, że do zadań powiatu należy dofinansowanie zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny, przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze przyznawane osobom niepełnosprawnym na podstawie odrębnych przepisów.

Możliwość dofinansowania w celu likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych przewidziana została w art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. d ustawy o rehabilitacji, który stanowi, że do zadań powiatu należy dofinansowanie likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych, w związku z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych.

Przepis art. 35a ust. 4 tej ustawy zawiera upoważnienie dla ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego do określenia w drodze rozporządzenia rodzaju zadań powiatu, o których mowa w art. 35a ust. 1, które mogą być finansowane ze środków Funduszu.

Na podstawie tego upoważnienia, Minister Pracy i Polityki Społecznej wydał rozporządzenie z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzaju zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz.U. 2015 poz.926).

Istotę w niniejszej sprawie stanowiło ustalenie, czy Kolegium prawidłowo uchyliło zaskarżaną decyzję z uwagi na brak ukierunkowania skarżącego w ramach jakiego zadania powinien się starać o dofinansowanie potrzebnego sprzętu, poinformowania go o tym i wezwania do poprawienia/uzupełnienia braków złożonego wniosku.

Zgodnie z § 2 pkt 3 i pkt 4 rozporządzenia ze środków Funduszu mogą być finansowane w części lub całości następujące rodzaje zadań:

- zaopatrzenie w sprzęt rehabilitacyjny, przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze przyznawane osobom niepełnosprawnym na podstawie odrębnych przepisów (pkt.3)

- likwidacja barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych, w związku z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych (pkt.4).

O dofinansowanie może ubiegać się każda osoba niepełnosprawna i to niezależnie od stopnia niepełnosprawności. O taką pomoc mogą ubiegać się osoby niepełnosprawne, a więc osoby, u których stwierdzono jeden z trzech stopni niepełnosprawności: znaczny, umiarkowany lub lekki. Wynika z tego, że posiadany przez skarżącego stopień niepełnosprawności (znaczny), daje – co do zasady – uprawnienie do ubiegania się o przyznanie pomocy finansowej. Wniosek został uznany za kompletny pod względem formalnym.

Ponadto Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, na podstawie stosownego umocowania, wprowadził szczegółowe zasady rozpatrywania wniosków o dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Krakowie (Zarządzenie nr 209/2025 z dnia 31 grudnia 2025 r.). Zasady te mają zastosowanie m.in. do zadań związanych z zaopatrzeniem w sprzęt rehabilitacyjny oraz likwidacji barier technicznych (pkt 1.1 i 1.5). Określają one również jakie sprzęty medyczne objęte są dofinansowaniem w ramach poszczególnych zadań. I tak, z pkt. 6.6 Zasad wynika, że dofinansowaniem do likwidacji barier technicznych nie mogą zostać objęte łóżka rehabilitacyjne, które są dofinansowane wyłącznie w zadaniu sprzęt rehabilitacyjny.

W ocenie Sądu, Kolegium słusznie uznało że, organ I instancji otrzymawszy wniosek skarżącego dotyczący przyznania dofinansowania do zakupu łóżka rehabilitacyjnego, obowiązany był tak ukierunkować prowadzone postępowanie, aby uniknął on niekorzystnych skutków związanych wyłącznie ze złożeniem błędnego formularza.

Kolegium słusznie zwróciło uwagę, że na organie władzy publicznej, jako podmiocie dysponującym wiedzą na temat obowiązujących zasad, warunków i procedur przyznawania dofinansowania ze środków publicznych, spoczywa obowiązek podjęcia działań umożliwiających stronie skuteczne ubieganie się o należne jej wsparcie. To organ, z uwagi na posiadaną wiedzę specjalistyczną oraz znajomość regulacji określających zasady udzielania pomocy finansowej osobom z niepełnosprawnościami, powinien udzielić skarżącemu niezbędnych informacji i wskazówek dotyczących możliwości uzyskania dofinansowania zakupu łóżka rehabilitacyjnego. W szczególności powinien wyjaśnić, w ramach którego z realizowanych zadań możliwe jest ubieganie się o środki na zakup tego rodzaju sprzętu, a następnie poinformować skarżącego o sposobie dalszego procedowania w sprawie.

Słuszny jest kierunek wskazany, przez Kolegium, że jeżeli złożony przez skarżącego wniosek został skierowany w ramach niewłaściwego zadania albo wymagał dodatkowych wyjaśnień lub dokumentów, organ powinien podjąć odpowiednie czynności zmierzające do usunięcia powstałych nieprawidłowości. Nie powinien natomiast przerzucać na wnioskodawcę odpowiedzialności za znajomość skomplikowanych zasad podziału środków finansowych ani oczekiwać, że samodzielnie ustali on właściwą ścieżkę ubiegania się o pomoc.

Należy bowiem podkreślić, że skarżący, jako osoba z niepełnosprawnością i zmagająca się z problemami zdrowotnymi, wystąpił o wsparcie w celu zaspokojenia konkretnych potrzeb związanych ze swoim stanem zdrowia. Jego sytuacja powinna zostać oceniona z uwzględnieniem rzeczywistego celu złożonego wniosku, którym było uzyskanie dofinansowania zakupu łóżka rehabilitacyjnego, a nie wyłącznie przez pryzmat formalnego przyporządkowania wniosku do określonego zadania. Nie można wymagać od osoby znajdującej się w takiej sytuacji, aby posiadała szczegółową wiedzę na temat kompetencji organu, zasad podziału dostępnych środków, kryteriów kwalifikowania wydatków czy wzajemnych różnic pomiędzy poszczególnymi formami wsparcia. Są to zagadnienia należące przede wszystkim do sfery wiedzy i kompetencji organu, który realizuje zadania publiczne w zakresie pomocy osobom z niepełnosprawnościami.

W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera obowiązek takiego prowadzenia postępowania, aby osoba ubiegająca się o pomoc nie została pozbawiona realnej możliwości uzyskania wsparcia wyłącznie z powodu nieznajomości procedur administracyjnych lub nieprawidłowego zakwalifikowania wniosku. Jeżeli z treści podania wynikał cel, jaki skarżący zamierzał osiągnąć, organ powinien w pierwszej kolejności dążyć do wyjaśnienia jego sytuacji oraz ustalenia, czy istnieje możliwość rozpatrzenia żądania w ramach innego zadania, zamiast ograniczać się do formalnej oceny przyjętego przez niego sposobu ubiegania się o dofinansowanie.

Sąd akceptuje stanowisko organu odwoławczego, bowiem konieczny do wyjaśnienia zakres okoliczności faktycznych jest na tyle szeroki i istotny dla rozstrzygnięcia, że przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy na podstawie art. 136 § 1 k.p.a. mogłoby skutkować naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego - art. 15 k.p.a. Prawidłowo uznało Kolegium, że organ pierwszej instancji obowiązany był tak ukierunkować prowadzone postępowanie, aby uniknął on niekorzystnych skutków związanych wyłącznie ze złożeniem błędnego formularza.

Organ odwoławczy precyzyjnie wskazał, że w ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji winien posiadając wiedzę o szczegółowych zasadach przyznawania wsparcia finansowego, ukierunkować skarżącego w ramach jakiego zadania powinna się starać o dofinansowanie potrzebnego sprzętu, poinformować go o tym i wezwać do poprawienia/uzupełnienia braków złożonego wniosku. To nie na stronie, będącej osobą niepełnosprawną i schorowaną, powinien spoczywać ciężar decydowania w ramach jakiego zadania może się starać o dofinasowanie do zakupu łóżka rehabilitacyjnego. Dopiero takie postępowanie organu instancji służyć będzie równemu i bezstronnemu traktowaniu stron,

Z tych przyczyn Sąd oddalił sprzeciw na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a. Sąd rozpoznał sprzeciw na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 64d § 1 p.p.s.a.

Podstawa prawna: Dz.U. 2026 poz 143 Art. 64b, art. 64c, art. 64d, art. 64e, art. 151a; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Hasła tematyczne: Pomoc społeczna

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.