Sąd stwierdził nieważność odwołania dyrektor szkoły w W. bez wypowiedzenia

M. O. (dalej jako skarżąca) została powołana na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej w W. - Zarządzeniem Wójta Gminy C. Nr 132/2021 z 26 sierpnia 2021 r. na okres 5 lat szkolnych tj. od 1 września 2021 r. do 31 sierpnia 2026 r.

Małopolski Kurator Oświaty w piśmie z 31 marca 2026 r., DNS.544.9.2026.WW, negatywnie zaopiniował zamiar Wójta Gminy C. dotyczący odwołania M. O. w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia ze stanowiska dyrektora szkoły.

Zarządzeniem Wójta Gminy C. nr 105/2026 z dnia 4 maja 2026 r. skarżąca została odwołana z dniem 4 maja 2026 r. z zajmowanego stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej w W., bez wypowiedzenia, w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz.U. z 2025 r. poz. 1043 ze zm.).

W uzasadnieniu wskazano, że w tej sprawie zaistniały okoliczności o charakterze szczególnie uzasadnionym, które uniemożliwiają dalsze sprawowanie funkcji Dyrektora Szkoły przez skarżącą i wymagają natychmiastowego odsunięcia od wykonywania obowiązków kierowniczych. Zdaniem organu, okoliczności te mają charakter wyjątkowy i nadzwyczajny, powodując realne zagrożenie dla bezpieczeństwa i zdrowia ucznia, destabilizację funkcjonowania placówki, rażące naruszenie przepisów prawa wynikających między innymi z ustawy Prawo oświatowe oraz podstawowych obowiązków dyrektora, w tym ignorowanie wezwań organu prowadzącego (odpowiedź po terminie).

W dalszej kolejności Wójt wskazał okoliczności uzasadniające wydanie ww. rozstrzygnięcia, tj.:

- brak pożądanej reakcji ze strony dyrektor w kontekście zdarzenia z 19.03.2026 r.: "podczas lekcji matematyki prowadzonej osobiście przez Dyrektor Szkoły – M. O., uczennica poinformowała o niskim poziomie cukru wskazanym w aplikacji telefonu. Dyrektor Szkoły nie wykazała żadnego zainteresowania stanem zdrowia dziecka i nie podjęła żadnych działań zabezpieczających. Zamiast tego, w dzienniku elektronicznym została uczennicy wpisana uwaga o treści: "korzysta z telefonu komórkowego na lekcji przewijając palcem strony". Bezpośrednio po lekcji matematyki, pod wpływem emocji i strachu przed kolejną uwagą, uczennica obawiała się sprawdzenia stanu poziomu i unikała monitorowania swojego stanu zdrowia. W konsekwencji doszło do zasłabnięcia spowodowanego alarmująco niskim poziomem cukru. Tylko dzięki natychmiastowej reakcji wychowawcy klasy i innych uczniów udzielono dziecku pierwszej pomocy. Zdarzenie to stanowiło bezpośrednie i realne zagrożenie życia i zdrowia uczennicy oraz wywołało u niej doświadczenie traumatyczne. Stanowi ono rażące niedopełnienie przez Dyrektora Szkoły obowiązków w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i opieki nad uczniem z chorobą przewlekłą (...)";

- do Wójta Gminy C. wpłynęło pismo podpisane przez 19 nauczycieli (w tym 3 podpisy anonimowe) Szkoły Podstawowej w W., w którym wyrażono brak zaufania do Dyrektora Szkoły i zwrócono się o interwencję. Zarzuty nauczycieli dotyczyły m.in.:

- naruszenia zasad współpracy i komunikacji z nauczycielami (podejmowanie decyzji

bez konsultacji z Radą Pedagogiczną, ignorowanie opinii i wniosków nauczycieli oraz

brak transparentnego przekazu informacji dotyczących spraw organizacyjnych Szkoły),

- braku właściwej organizacji pracy szkoły (nieprzestrzeganie procedur związanych

z planowaniem i rozliczaniem pracy dydaktyczno-wychowawczej),

- niewłaściwego stylu zarządzania personelem (działania nacechowane autorytaryzmem, przedmiotowe traktowanie nauczycieli oraz brak poszanowania zasad etyki zawodowej oraz godności pracowników),

- pogorszenia atmosfery pracy (brak zaufania i wzajemnego szacunku w relacjach między dyrekcją, a nauczycielami),

- braku efektywnego przywództwa i wizji rozwoju szkoły.

W ocenie Wójta, niektóre ze wskazanych zachowań, mogły nosić znamiona mobbingu.

Powołując się na ustalenia zespołu kontrolnego powołanego Zarządzeniem Wójta Gminy C. Nr 64/2026 z dnia 9 marca 2026 r., wskazano, że "niektórym nauczycielom wypłacono wynagrodzenie za godziny doraźnych zastępstw, podczas gdy w księgach zajęć lekcyjnych, świetlicowych i pozostałych nie ma żadnych zapisów potwierdzających realizację tych zajęć. Po odebraniu przez Dyrektor Szkoły protokołu kontroli (z terminem na złożenie wyjaśnień) do organu prowadzącego zaczęły wpływać sygnały (niepokojące telefony i wiadomości pisemnie wraz z wydrukami z dziennika, wysyłane za pośrednictwem poczty elektronicznej) od nauczycieli Szkoły Podstawowej w W., potwierdzające ww. nieprawidłowości. Nauczyciele poinformowali, że Dyrektor Szkoły M. O. w dniach 14-15 kwietnia 2026 zmodyfikowała w dzienniku elektronicznym wpisy doraźnych zastępstw z antydatowaniem na wrzesień 2025 r. (okres objęty nieprawidłowościami), a następnie zobowiązywała nauczycieli do zatwierdzania tych "zmian. Oznacza to dokonywanie zmian w dokumentacji szkolnej z 7-miesięcznym opóźnieniem "do tyłu" oraz zmuszanie nauczycieli do potwierdzania przedmiotowych informacji, które nie zawsze odpowiadały stanowi rzeczywistemu. Przykładowo: w jednym przypadku nauczyciel był obecny w pracy zgodnie z planem lekcji, natomiast dokonano zmiany w dzienniku (w kwietniu 2026 r.), przydzielając innemu nauczycielowi zastępstwo za niego we wrześniu 2025 r. na lekcji, która nie była jego godziną pracy. Powyższe działania stanowią poważne naruszenie zasad prowadzenia dokumentacji szkolnej, w tym zobowiązanie do poświadczenia nieprawdy".

Następnie Wójt powołał się pismo od rodzica ucznia z 15.04.2026 r., zawierające zarzuty dotyczące publikacji przez Dyrektor Szkoły zdjęć dzieci uczęszczających do szkoły na jej prywatnym koncie w serwisie Facebook, bez jakiejkolwiek zgody rodziców na taką publikację. (...)

Podsumowując, w ocenie organu prowadzącego zaistniałe okoliczności - w szczególności rażące zaniedbanie bezpieczeństwa ucznia z chorobą przewlekłą zagrażające jego życiu i zdrowiu, próba nacisku na rodziców, poważne nieprawidłowości w zakresie kadrowo-płacowym (dot. doraźnych zastępstw), manipulacje w dokumentacji szkolnej, liczne zarzuty ze strony części grona pedagogicznego, publikacja zdjęć dzieci bez zgody rodziców oraz ignorowanie wezwań organu prowadzącego (odpowiedzi po terminie) - mają charakter wyjątkowy, nadzwyczajny i nagły.

Odpowiadając na pismo organu prowadzącego w sprawie publikacji wizerunku uczniów na profilu Dyrektor SP W. w serwisie Facebook, P.O. Dyrektora ww. szkoły w piśmie z 26.06.2026 r. wskazała m.in., że wskazany profil założony został przez szkolę/dyrektora w celach promocyjnych szkoły; szkoła posiada zgody na rozpowszechnianie informacji nt. ucznia, w tym jego wizerunku w celach związanych z promocją szkoły na stronach Internetowych; prawni opiekunowie dzieci, pomimo podpisanych zgód na publikacje wizerunku mogą indywidulane wystąpić o usuniecie danego zdjęcia.

W skardze wniesionej na powyższe, wyżej opisane zarządzenie Wójta Gminy C. z dnia 4 maja 2026 r. skarżąca zarzuciła organowi:

- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że w niniejszej sprawie zaistniał "szczególnie uzasadniony przypadek" uzasadniający odwołanie Skarżącej ze stanowiska dyrektora szkoły w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia, podczas gdy zarzucane Skarżącej uchybienia mają charakter formalny i organizacyjny, nie spełniają kryterium wyjątkowości wymaganego przez powołany przepis i nie uzasadniają zastosowania trybu natychmiastowego;

- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego, poprzez wydanie zarządzenia w sytuacji braku nagłości i pilności uzasadniającej natychmiastowe odwołanie - w szczególności wobec faktu, że do naturalnego zakończenia kadencji skarżącej pozostawały jedyne cztery miesiące (do 31 sierpnia 2026 r.), a organ prowadzący dysponował łagodniejszymi środkami prawnymi;

- naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego w zw. z art. 66 ust. 1 zdanie pierwsze Prawa oświatowego, poprzez wydanie zarządzenia pomimo negatywnej opinii Małopolskiego Kuratora Oświaty z dnia 31 marca 2026 r. (sygn. [...]), bez wykazania w uzasadnieniu zarządzenia szczególnie mocnych i konkretnych przesłanek uzasadniających odstąpienie od stanowiska kuratora;

- naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji) oraz zasady praworządności (art. 7 Konstytucji), wyrażające się w pozbawieniu Skarżącej prawa do obrony

- prawa do dobrej administracji - poprzez wyznaczenie nierealnego (2-dniowego) terminu na złożenie wyjaśnień oraz wydanie zarządzenia przed rozpoznaniem zastrzeżeń skarżącej do protokołu kontroli gminnej z dnia 14 kwietnia 2026 r.; - naruszenie prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego, poprzez oparcie zaskarżonego zarządzenia na ustaleniach faktycznych niezgodnych z rzeczywistością w szczególności: a) zarzut mobbingu niepotwierdzonego przez Państwową Inspekcję Pracy (sygn. [...]); b) zarzut antydatowania wpisów w systemie Vulcan, wyjaśniony błędem technicznym systemu podczas aktualizacji z dnia 18 marca 2026 r.; c) zarzut publikacji zdjęć dzieci na prywatnym profilu skarżącej, podczas gdy zdjęcia zamieszczono na oficjalnym profilu służbowym szkoły;

- naruszenie zasady proporcjonalności wywodzonej z art. 2 Konstytucji, poprzez zastosowanie najsurowszego dostępnego środka- natychmiastowego odwołania w trakcie roku szkolnego w sytuacji, gdy organ prowadzący dysponował środkami łagodniejszymi (odwołanie z końcem roku szkolnego, wszczęcie procedury oceny pracy dyrektora), a do zakończenia kadencji pozostawały cztery miesiące.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy C. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

W ocenie Sądu, skarga była zasadna i skutkowała stwierdzeniem nieważności zaskarżonej uchwały.

Uchwała o odwołaniu skarżącej z funkcji Dyrektora Szkoły podlega kontroli sądowoadministracyjnej z punktu widzenia legalności. Jest bowiem aktem organu jednostki samorządu terytorialnego podjętym w sprawie z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 dalej: p.p.s.a.) Zgodnie z tym przepisem kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 (tj. inne niż akty prawa miejscowego) podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.

Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt z zakresu administracji publicznej, stwierdza ich nieważność w całości lub w części.

W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Legitymacja skargowa do wniesienia skargi na zarządzenie organu gminy została uregulowana w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1465), zwanej dalej "u.s.g.". W myśl tego przepisu każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie, w kontekście przesłanek dopuszczalności skargi wynikających z art. 101 ust. 1 u.s.g., nie ulega wątpliwości, że Skarżąca legitymuje się własnym i konkretnym interesem prawnym, gdyż zaskarżone zarządzenie dotyczy bezpośrednio sfery jej praw i obowiązków, skoro zostało wydane w sprawie jej odwołania z funkcji dyrektora placówki oświatowej.

Materialnoprawną podstawę podjęcia zaskarżonego aktu stanowiły przepisy ww. ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r., a ściślej przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz.U. z 2025 r. poz. 1043 ze zm., dalej w skrócie "u.P.o.").

Stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 2 u.P.o. w przypadku szkół i placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego zadania i kompetencje organu prowadzącego, określone m.in. w art. 66 ust. 1 - wykonuje odpowiednio: wójt (burmistrz, prezydent miasta), zarząd powiatu, zarząd województwa.

Z kolei zgodnie z art. 66 ust. 1 u.P.o. organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce:

1) odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w razie:

a) złożenia przez nauczyciela rezygnacji, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem,

b) ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 57 ust. 2 w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli - bez wypowiedzenia,

c) złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 56 ust. 3;

2) w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 8, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.

Mając na uwadze powyższe uregulowania, a w szczególności treść przepisu art. 66 ust. 1 u.P.o. należy podkreślić, że zakres swobody służącej właściwemu organowi przy odwoływaniu z funkcji dyrektora szkoły został przez ustawodawcę ograniczony wyłącznie do przypadków wskazanych w tym przepisie, których z kolei zaistnienie bądź obliguje organ powierzający nauczycielowi stanowisko kierownicze do podjęcia decyzji o jego odwołaniu (art. 66 ust. 1 pkt 1), bądź też daje temu organowi wyłącznie taką możliwość (art. 66 ust. 1 pkt 2).

W rozpoznawanej sprawie, co wynika z podstawy prawnej zaskarżonego zarządzenia Wójt Gminy odwołał Skarżącą ze stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej w oparciu o przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o., statuujący podstawę fakultatywnego odwołania nauczyciela z funkcji dyrektora szkoły.

Z brzmienia powołanego przepisu wynika, że ustawodawca zezwala na odwołanie nauczyciela ze stanowiska dyrektora szkoły w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia, jednakże obwarowując to zdarzenie przesłanką formalnoprawną w postaci konieczności zasięgnięcia opinii Kuratora Oświaty, a także przesłanką materialnoprawną określoną, jako zaistnienie "przypadku szczególnie uzasadnionego". Przesłanka ta jako pojęcie nieostre wymagała interpretacji, a ta została już wypracowana w procesie stosowania prawa i nie budzi wątpliwości Sądu, co do desygnatów, jakie mieszczą się w tym pojęciu.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym - zarówno na gruncie analogicznie brzmiącego i obowiązującego do dnia 1 września 2017 r. art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1943 z późn. zm., dalej jako "u.s.o."), jak i art. 66 ust. 1 pkt 2 u.P.o. - przyjęto bowiem, że przewidziana wskazaną normą prawną instytucja jest instytucją wyjątkową, a zatem ustawodawca dopuszcza jej stosowanie (tj. odwołanie nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego, bez wypowiedzenia) tylko w razie zaistnienia sytuacji o takim wyjątkowym, szczególnym czy nadzwyczajnym charakterze ("w przypadkach szczególnie uzasadnionych").

Zatem nie każde naruszenie prawa może powodować odwołanie z funkcji na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 u.P.o., a tylko tak istotne (poważne, rażące) naruszenie prawa, które można zakwalifikować jako "przypadek szczególnie uzasadniony". Akcentuje się przy tym, że skoro ww. przepis wprowadza nadzwyczajny tryb odwołania osoby, której powierzono stanowisko kierownicze w szkole, to powinien być interpretowany ściśle.

Artykuł 66 ust. 1 pkt 2 u.P.o. stanowi bowiem wyjątek od zasady stabilności zatrudnienia, a zatem jego wykładnia rozszerzająca jest niedopuszczalna. Wskazuje się przy tym także, że analiza art. 66 ust. 1 u.P.o. pozwala na stwierdzenie, iż odwołanie dyrektora w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia z uwagi na przypadek szczególnie uzasadniony nie może nastąpić z przyczyn wymienionych w punkcie 1 lit. b lub c ust. 1 tego artykułu, tj. w przypadku ustalenia negatywnej oceny pracy lub wykonywania zadań wymienionych w art. 57 ust. 2 u.p.o. (w zakresie prawidłowości dysponowania przyznanymi szkole lub placówce środkami budżetowymi oraz pozyskanymi przez szkołę lub placówkę środkami pochodzącymi z innych źródeł, a także gospodarowania mieniem; przestrzegania obowiązujących przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników i uczniów; przestrzegania przepisów dotyczących organizacji pracy szkoły i placówki) czyli w zakresie działalności finansowej i administracyjnej szkoły (placówki), jak też w przypadku złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 56 ust. 3 u.p.o.

Muszą to być zatem inne przypadki "szczególnie uzasadnione", których ustawa wprost nie wymienia (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19 sierpnia 2021 r., III SA/Gd 115/21). W orzecznictwie przyjmuje się zatem, że "przypadki szczególnie uzasadnione", o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 u.P.o., to sytuacje, w których doszło do rażących uchybień niepozwalających na dalsze zajmowanie stanowiska, a zatem prowadzących do konieczności natychmiastowego odsunięcia osoby pełniącej funkcję kierowniczą w szkole lub placówce oświatowej od pracy na tym stanowisku w trakcie roku szkolnego. Przypadki te dotyczą sytuacji drastycznych, rażąco sprzecznych z celami powołania na stanowisko, a więc innych od tych, dla których przewidziany jest "normalny" tryb odwołania ze stanowiska z końcem roku szkolnego. Stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej kwestii jest jednolite i konsekwentne (por. wyroki: z dnia 7 maja 2015 r., I OSK 2987/14; z dnia 6 sierpnia 2015 r., I OSK 901/15; z dnia 25 listopada 2015 r., I OSK 1942/15; z dnia 23 marca 2022 r., III OSK 2784/21; z dnia 2 czerwca 2022 r., III OSK 5073/21). Omawiana przesłanka dotyczy więc sytuacji, w których nie jest możliwe spełnianie przez nauczyciela funkcji kierowniczej, a konieczność natychmiastowego przerwania jego czynności zachodzi ze względu na zagrożenie interesu publicznego, gdy naruszenie prawa przez dyrektora jest na tyle istotne, że nie pozwala na dalsze wykonywanie obowiązków kierowniczych przez tę osobę, a stwierdzone w jego pracy uchybienia mogą prowadzić do destabilizacji funkcjonowania szkoły. Za szczególnie uzasadnione przypadki należy uznać zdarzenia (działania lub zaniechania) o charakterze zupełnie wyjątkowym, nadzwyczajnym (wykraczającym poza działanie rutynowe, codzienne), przy czym stwierdzone uchybienia musza być tego rodzaju, że powodują destabilizację w realizacji funkcji (dydaktycznej, wychowawczej i oświatowej) szkoły i dlatego konieczne jest natychmiastowe zaprzestanie wykonywania funkcji dyrektora, albowiem dalsze zajmowanie stanowiska dyrektora godzi w interes szkoły jako interes publiczny. Chodzi przy tym o takie zachowania, w wyniku których nie ulega wątpliwości, że dyrektor utracił zdolność wykonywania powierzonej mu funkcji z przyczyn etycznych lub rażącej niekompetencji w realizacji spoczywających na nim obowiązków. Szczególnie uzasadnione przypadki to takie, które powodują, że nie można czekać z odwołaniem nauczyciela ze stanowiska kierowniczego, lecz decyzja o pozbawieniu nauczyciela funkcji kierowniczej musi być podjęta natychmiast. Tym samym odwołanie "w szczególnie uzasadnionym przypadku" powinno być natychmiastowe lub niezwłoczne w stosunku do zdarzeń (okoliczności) je uzasadniających. Innymi słowy, powód zwolnienia musi wynikać z okoliczności nagłych, które będą miały miejsce "tu i teraz", a nie ze zdarzeń z odległej przeszłości, czy też zdarzeń przyszłych i niepewnych.

Podsumowując powyższe rozważania teoretycznoprawne warto w tym miejscu powołać się na pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarty w wyroku z 13 maja 2026 r., sygn. akt III OSK 2390/23, zgodnie z którym: "W orzecznictwie sądowym wskazano - uwzględniając okoliczności konkretnych spraw - następujące przypadki uzasadniające spełnienie przez osobę pełniącą funkcję kierowniczą w szkole przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku":

1) kradzież (np. alkoholu) przez dyrektora w sklepie;

2) błędy organizacyjne, które postawiły placówkę w stan zagrożenia likwidacją;

3) poniżanie, upokarzanie i ignorowanie pracownika oraz wykorzystanie pracowników do przeprowadzenia remontu w mieszkaniu dyrektora;

4) zaniedbania w nadzorze nad pracownikami skutkujące molestowaniem seksualnym podopiecznych;

5) notoryczne nieregulowanie zobowiązań finansowych szkoły;

6) długotrwała choroba uniemożliwiająca wykonywanie funkcji kierowniczej, która negatywnie wpływa na szkołę, powodując jej dezorganizację;

7) jawne, nietolerancyjne i dyskryminujące zachowanie dyrektora szkoły mające na celu poniżanie nauczycieli bądź uczniów (por. wyrok NSA z dnia 28 maja 2019 r. sygn. akt I OSK 1884/17; wyrok NSA z dnia 14 listopada 2018 r. sygn. akt I OSK 22/17; wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 109/19).

Naczelny Sąd Administracyjny w tej sprawie akceptuje ww. stanowisko zajęte w orzecznictwie sądowym, tym samym podstawowe znaczenie ma wykazanie przez organ, czy zaistniałe w danej sprawie przesłanki stanowią o zaistnieniu stanu destabilizacji w pracy samej szkoły w takim zakresie, że prawidłowe wykonywanie zadań oświatowych jest w oczywistym zakresie zagrożone.

(...) Przyczyną wydania zaskarżonego do sądu administracyjnego zarządzenia Wójta było stosowanie przez skarżąca mobbingu wobec części pracowników, przy czym podkreślenia wymaga, że Wójt nie jest podmiotem uprawnionym do stwierdzenia czy do mobbingu rzeczywiście doszło. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny (...) wskazał, że przyczyną zastosowania trybu zwolnienia skarżącej z funkcji w oparciu o ww. przepis ustawy był niekwestionowany konflikt pomiędzy skarżącą jako Dyrektora częścią grona pedagogicznego, który destabilizuje szkołę jako placówkę wychowawczo-edukacyjną. Słusznie jednak skarżąca podnosi, że z akt sprawy, ani tym bardziej z uzasadnienia zaskarżonego zarządzenia Wójta nie wynika, by organ rozpatrywał kwestię wpływu konfliktu na działanie szkoły, skupiając się jedynie na wykazaniu wystąpienia mobbingu w szkole, do czego zresztą, ja wyżej wskazano, nie był uprawniony."

Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę w pełni podziela poglądy prawne zaprezentowane w powołanych wyżej orzeczeniach.

W ocenie Sądu, z uzasadnienia zaskarżonego aktu w żadnym razie nie wynika, aby przedstawione przez organ okoliczności stanowiły "szczególnie uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 u.P.o.

W kontrolowanym akcie przedstawiono "szereg nieprawidłowości", które zdaniem organu łącznie wypełniają omawianą przesłankę - "przypadku szczególnie uzasadnionego". Przedmiotowe nieprawidłowości nawet nie zostały ujęte w kilku odrębnych punktach, odnoszących się do poszczególnego przypadku. Jest bowiem oczywiste, że każda z zarzucanych nieprawidłowości powinna zawierać staranne i szczegółowe uzasadnienie stawianego Skarżącej zarzutu (nieprawidłowości), w tym przywołanie naruszonych przepisów prawa oraz okoliczności faktycznych, które powinny znajdować odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale.

Zdaniem Sądu, analiza akt sprawy nie potwierdza pierwszej za zarzucanych jej nieprawidłowości, odnośnie "rażącego niedopełnienia przez skarżącą obowiązków w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i opieki nad uczniem z chorobą przewlekłą".

W tym miejscu wskazać należy, że objęcie profilaktyczną opieką zdrowotną ucznia przewlekle chorego lub niepełnosprawnego w szkole wymaga pisemnej zgody rodziców lub pełnoletnich uczniów. Zgoda ta musi zostać wyrażona przed rozpoczęciem sprawowania opieki nad dzieckiem. Zasady te reguluje Ustawa z dnia 12 kwietnia 2019 r. o opiece zdrowotnej nad uczniami, w szczególności art. 21 ust. 3 ustawy. W aktach administracyjnych brak jest takiej zgody.

Ponadto, zdaniem Sądu zarzut ten nie został starannie ani szczegółowo uzasadniony, organ nie wskazał, które konkretnie przepisy prawa zostały przez skarżącą naruszone, a wskazane okoliczności faktyczne nie znalazły pokrycia w materiale dowodowym sprawy. Ponadto opisany zarzut nie stanowił "szczególnie uzasadnianego przypadku" z art. 66 ust. 1 pk 2 ustawy.

Podobnie, zdaniem Sądu nie można było objąć zakresem ww. przepisu u.P.o. następnych wyartykułowanych przez Wójta zarzutów pod adresem skarżących, polegających na: naruszeniu zasad współpracy i komunikacji z nauczycielami (podejmowanie decyzji bez konsultacji z Radą Pedagogiczną, ignorowaniu opinii i wniosków nauczycieli oraz brak transparentnego przekazu informacji dotyczących spraw organizacyjnych Szkoły); braku właściwej organizacji pracy szkoły (nieprzestrzeganie procedur związanych z planowaniem i rozliczaniem pracy dydaktyczno-wychowawczej); niewłaściwym stylu zarządzania personelem (działania nacechowane autorytaryzmem, przedmiotowe traktowanie nauczycieli oraz brak poszanowania zasad etyki zawodowej oraz godności pracowników); pogorszeniu atmosfery pracy (braku zaufania i wzajemnego szacunku w relacjach między dyrekcją, a nauczycielami); braku efektywnego przywództwa i wizji rozwoju szkoły, wskazaniu przykładów zachowań, które mogą nosić znamiona mobbingu; modyfikacji w dzienniku elektronicznym wpisów doraźnych zastępstw z antydatowaniem na wrzesień 2025; publikacji zdjęć uczniów na prywatnym koncie bez zgody.

Również powyższe przypadki nie znalazły pokrycia w materiale dowodowym, a z dowodów dołączonych do skargi, wynika nawet, że niektóre z nich w ogóle nie miały miejsca, organ zaniechał również podania przepisów prawa, których naruszenia dopuściła się skarżąca.

I tak np. odnośnie ostatniego z wymienionych w zaskarżonym zarządzeniu zarzutów, p.o. dyrektora ww. szkoły, odpowiadając na pytania organu prowadzącego w przytoczonym na wstępie piśmie z 26.06.2026 r. oświadczyła, że wskazany profil założony został przez szkolę/dyrektora w celach promocyjnych szkoły; szkoła posiada zgody na rozpowszechnianie informacji nt. ucznia, w tym jego wizerunku w celach związanych z promocją szkoły na stronach Internetowych; prawni opiekunowie dzieci, pomimo podpisanych zgód na publikacje wizerunku mogą indywidulane wystąpić o usuniecie danego zdjęcia.

Przede wszystkim jednak, wymaga podkreślenia, że żadne z opisanych nieprawidłowości nie wypełniają pojęcia "szczególnie uzasadnionego przypadku", tzn. nie wskazują na takie szczególne i wyjątkowe okoliczności, które by mogły doprowadzić do destabilizacji funkcjonowania szkoły oraz stwarzały sytuację, w której Skarżąca nie mogła by kierować szkołą. Zaskarżone zarządzenie takiego skutku dla funkcjonowania szkoły nie wykazuje. Ponadto odnośnie znaczącej części zarzutów w zaskarżonym akcie nie wyjaśniono, do jakich konkretnych przypadków się one odnoszą, w jakich datach miało dojść (w ocenie organu) do rażącego naruszenia prawa przez Skarżącą. Organ posługuje się w uzasadnieniu zarządzenia sformułowaniami nieprecyzyjnymi (np. "bezpośrednio po lekcji matematyki, pod wpływem emocji i strachu przed kolejną uwagą", "brak pożądanej reakcji ze strony dyrektor w kontekście zdarzenia z 19.03.2026r.", "próba nacisku na rodziców", "naruszenia zasad współpracy i komunikacji z nauczycielami", "brak właściwej organizacji pracy szkoły", "pogorszenie atmosfery pracy", "naruszenie zasad prowadzenia dokumentacji szkolnej" itd.) i co szczególnie istotne - w żadnym miejscu nie wskazuje podstawy prawnej domniemanych naruszeń.

W konsekwencji, organ nie wykazał także bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonymi naruszeniami (nie powołał żadnych przepisów prawa), a koniecznością natychmiastowego przerwania pełnienia przez Skarżącą funkcji dyrektora z uwagi na zagrożenie interesu publicznego i dalszego funkcjonowania placówki szkolnej.

Sąd pragnie końcowo podkreślić, że odwołanie dyrektora na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 u.P.o. ze stanowiska kierowniczego bez wypowiedzenia, a zatem ze skutkiem natychmiastowym, będąc środkiem szczególnie dotkliwym, powinno być - czego organ prowadzący zdaje się nie dostrzegać - stosowane wyłącznie w szczególnie uzasadnionych przypadkach, zaś wskazane w zaskarżonym zarządzeniu powody odwołania Skarżącej z funkcji dyrektora takiego charakteru nie mają. Nie można w okolicznościach sprawy przyjąć, że waga i znaczenie postawionych Skarżącej zarzutów mogły uzasadniać konieczność natychmiastowego odsunięcia Skarżącej ze stanowiska, bowiem wskazane naruszenia nie mogły zagrozić funkcjonowaniu szkoły w zakresie realizowanych przez tę placówkę funkcji dydaktycznej, wychowawczej, czy oświatowej.

Konstatując, to zdaniem Sądu, gdyby nawet zgodzić się z organem, że Skarżąca pełniąc funkcję dyrektora szkoły dopuściła się wszystkich zarzucanych jej uchybień, to i tak nie można przyjąć, że którekolwiek z tych naruszeń lub wszystkie łącznie stanowią "przypadek szczególnie uzasadniony" w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 2 u.P.o. To nie ilość naruszeń (zdarzeń) konstruuje przypadek szczególnie uzasadniony, ale ich charakter. Jest on rozstrzygający. Organ nie wykazał wystąpienia zdarzeń czy też zachowań Skarżącej, które wymagałyby natychmiastowego przerwania wykonywania przez nią funkcji dyrektora szkoły.

W konstatacji powyższych rozważań Sąd uznał, że wydając zaskarżone zarządzenie organ naruszył art. 67 ust. 1 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 2 u.P.o. poprzez błędną wykładnię i zastosowanie, bowiem przywołane przez organ okoliczności nie wypełniają pojęcia "przypadku szczególnie uzasadnionego", wskazanego w art. 66 ust. 1 pkt 2 u.P.o. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność zaskarżonego aktu na podstawie art. 147 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku.

O kosztach, na które składa się zwrot uiszczonego wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł oraz kwota 480 zł tytułem kosztów zastępstwa prawnego i kwota 17 zł z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a., jak w pkt II sentencji.