Żołnierz z 365 dniami zwolnień lekarskich w 2025 roku. Sąd oddalił skargę na zwolnienie ze służby

Zaskarżoną decyzją z dnia 11 maja 2026r. nr 10 Dowódca 2 Korpusu Polskiego – Dowódca Komponentu Lądowego w Krakowie, działając na podstawie art. 138§1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2025r. poz. 1691) oraz art. 228 ust. 1 pkt 4, art. 229 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2022r. o obronie Ojczyzny (tekst jedn. Dz. U. z 2025r. poz. 825, ze zm. dalej-u.o.O.),

uchylił Rozkaz Personalny Dowódcy [...] Pułku [...] (pkt 7) z dnia 13 marca 2026r. w części dotyczącej terminu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy,

ustalił nowy termin zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy na dzień 31 maja 2026r.,

w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz.

Decyzję wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

W dniu 26 września 2025r. st. szer. K. K. został zaopiniowany przez swojego bezpośredniego przełożonego ppor. P. W. na ocenę dostateczną z wynikiem 43 punktów. Wobec powyższego, Dowódca [...] Pułku [...] zdecydował o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej, o czym żołnierz został poinformowany. Następnie żołnierz został skutecznie zawiadomiony o zakończeniu postępowania ww. sprawie.

Dowódca [...] Pułku [...] Rozkazem Personalnym Nr [...] (pkt 7) z dnia 13 marca 2026r. zwolnił Skarżącego z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy z dniem 30 kwietnia 2026r. W uzasadnieniu rozkazu personalnego zwalniającego z zawodowej służby wojskowej wskazano, że Skarżący jest żołnierzem, którego sprawność fizyczna spełnia wymogi w ograniczonym zakresie oraz, że jego poziom wiedzy jest bardzo ograniczony. Ponadto w rozkazie personalnym wskazano, że Skarżący jest mało odpowiedzialny i niechętnie podnosi swoje kwalifikacje. Jednocześnie, Dowódca [...] Pułku [...] uzasadniając zwolnienie żołnierza napisał, iż dnia 23 grudnia 2024r. Sąd Rejonowy dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie II Wydział Karny, Sekcja Wykonania Orzeczeń zawiadomił, że postępowanie karne wszczęte przeciwko Skarżącemu zostało ukończone prawomocnym wyrokiem (sygn. akt [...]) na podstawie, którego uznano go za winnego popełnienia czynu z art. 244 k.k. i wymierzona została mu kara 10 miesięcy ograniczenia wolności polegająca na obowiązku pozostawania w określonym miejscu w dyspozycji przełożonego jednostki wojskowej, w której odbywa służbę, w czasie do zakończenia zajęć służbowych przez 4 godziny 2 dni w tygodniu, a także orzeczono 5000 zł świadczenia pieniężnego na cel społeczny i zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat.

Dodatkowo wskazano, że w dniu 30 marca 2026r. do [...] Pułku [...] wpłynął fax z Prokuratury Rejonowej dla miasta Rzeszów zawiadamiający o wszczęciu postępowania przeciwko Skarżącemu, który stanął pod zarzutem popełnienia czynu z art. 157§2 k.k. w zw. z art. 157§4 k.k.

Pismem z dnia 16 kwietnia 2026r. Skarżący złożył odwołanie od ww. rozkazu personalnego zaskarżając go w całości oraz wnosząc o jego uchylenie. Skarżący podniósł, że decyzja jest nieprawidłowa oraz, że nie było podstaw do wydania opinii z oceną dostateczną, gdyż Skarżący przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim i w tym okresie zaprzestał pełnienia służby. Skarżący zarzucił, że materiał dowodowy nie został zebrany i rozpatrzony w sposób wnikliwy. Zarzucił także naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz zasady przekonywania, a także brak należytego uzasadnienia decyzji. Zdaniem Skarżącego nastąpiło pominięcie istotnych dowodów oraz okoliczności przemawiających na jego korzyść.

Dowódca 2 Korpusu Polskiego – Dowódca Komponentu Lądowego nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania i opisaną na wstępie decyzją orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.

Organ odwoławczy za nieuzasadniony uznał zarzut Skarżącego, iż organ I instancji nie uzasadnił przyczyny i zasadności zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Dowódca [...] Pułku [...] uzasadnił konieczność zwolnienia żołnierza poprzez wskazanie, że żołnierz posiada w ograniczonym zakresie sprawność fizyczną oraz jego poziom wiedzy jest bardzo ograniczony. Ponadto wskazał, że żołnierz był osobą mało odpowiedzialną oraz niechętnie podnosił swoje kwalifikacje. Podkreślił również, że żołnierz został skazany prawomocnym wyrokiem na podstawie art. 244 k.k., a tym samym utracił nieposzlakowaną opinię.

Odnosząc się do treści kolejnych zarzutów stawianych w odwołaniu wyjaśniono, że art. 228 ust. 1 pkt 4 u.o.O., wskazuje na fakultatywność zastosowania przez organ zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej, wskazując tym samym, że decyzja w tym przedmiocie ma charakter uznaniowy.

W toku postępowania ustalono, że żołnierz uzyskał ocenę dostateczną z opinii służbowej, co może stanowić przesłankę zwolnienia ze służby na podstawie ww. przepisu. Podkreślono, że Skarżący nie zgłosił żadnych zastrzeżeń, co do materiału dowodowego zebranego przez organ I instancji, a także pomimo posiadania prawa do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w tym również możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału w terminie określonym w zawiadomieniu o zakończeniu postępowania, nie skorzystał z tego uprawnienia (art. 10§1 k.p.a.).

Odnosząc się do kwestii, że żołnierz został skazany prawomocnym wyrokiem karnym na podstawie art. 244 k.k., co powoduje ograniczenie dyspozycyjności żołnierza, organ odwoławczy powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 6 listopada 2025r. sygn. akt II SA/OI 456/25, w którym wskazano, że w interesie Sił Zbrojnych jest, aby żołnierze pełnili służbę rzetelnie, profesjonalnie i wykazywali się sprawnością i dyspozycyjnością. Organ wskazał także na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2010r. sygn. akt II SA/Wa 154/10, w którym wskazano, że skazanie żołnierza prawomocnym wyrokiem pozbawia go nieposzlakowanej opinii wymaganej nie tylko w momencie przyjmowania do służby, ale także w trakcie jej trwania. Jednocześnie stanowi zaprzeczenie ogólnego etosu służby wojskowej.

Organ podkreślił, że charakter popełnionego przez Skarżącego czynu godzi w dobre imię i honor żołnierza Wojska Polskiego i nie wymaga żadnego szczególnego uzasadnienia.

Zgodnie z preambułą do ustawy pragmatycznej, żołnierze zawodowi pełnią zawodową służbę wojskową dla dobra Rzeczpospolitej Polskiej. Służba ta wymaga zdyscyplinowania, lojalności i poświęcenia. Z kolei zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny żołnierzem zawodowym może być osoba posiadająca obywatelstwo polskie, o nieposzlakowanej opinii, której wierność dla Rzeczpospolitej nie budzi wątpliwości, posiadające odpowiednie kwalifikacje oraz zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Niewłaściwe zachowanie sprzeczne z normami społecznymi, etycznymi lub prawnymi może dyskwalifikować taką osobę jako żołnierza.

W ocenie organu II instancji, Dowódca [...] Pułku [...] słusznie skorzystał ze swoich ustawowych uprawnień i wziął pod uwagę utratę nieposzlakowanej opinii niegwarantującą profesjonalnego wykonywania zadań oraz skazanie prawomocnym wyrokiem z art. 244 k.k. Co do definicji pojęcia "nieposzlakowana opinia" organ odniósł się do Słownika Języka Polskiego, w którym wskazano, że "nieposzlakowany to taki, któremu nie można nic zarzucić, nieskazitelny, doskonały, idealny".

Dowódca 2 Korpusu Polskiego - Dowódca Komponentu Lądowego uznał, że materiał dowodowy został zebrany w sposób prawidłowy, zaś organ I instancji na jego podstawie dokonał prawidłowej oceny całokształtu i wydał decyzję zgodnie z art. 80 k.p.a.

W ocenie Dowódcy 2 Korpusu Polskiego - Dowódcy Komponentu Lądowego zgromadzony materiał dowodowy stanowi wystarczającą podstawę do podjęcia decyzji o zwolnieniu Skarżącego z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia go do rezerwy, a swoje stanowisko organ I instancji właściwie uzasadnił. Nie może zatem być mowy o dowolności, czy przekroczeniu granic uznania administracyjnego. Co więcej, wydana decyzja zawiera elementy decyzji, o których mowa w art. 107§1 pkt 6 k.p.a. Podnoszone przez stronę zarzuty naruszenia przez Dowódcę [...] Pułku [...] art. 8 k.p.a. czy art. 107§3 k.p.a. organ odwoławczy uznał za niezasadnie i nie mające odzwierciedlenia w obecnym stanie faktycznym.

Dowódca 2 Korpusu Polskiego - Dowódca Komponentu Lądowego nie uznał również za uzasadniony zarzut Skarżącego, co do złożenia odwołania od opinii służbowej w treści samej opinii. Adnotacja Skarżącego złożona na dole drugiej stronie opinii służbowej w żaden sposób nie wskazuje na skuteczne złożenie odwołania, a jedynie potwierdza zapoznanie z opinią służbową oraz możliwością złożenia odwołania, jak również odmowę przyjęcia opinii służbowej. Toteż sama opinia służbowa z dnia 26 września 2026r. jest ostateczna i może stanowić podstawę zwolnienia Skarżącego z zawodowej służby wojskowej.

Odnosząc się również do podnoszonych przez stronę okoliczności długotrwałego zwolnienia lekarskiego związanego z leczeniem urazów doznanych w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań służbowych w kompanii honorowej 5 Batalionu organ podkreślił, że nie znosi ona obowiązku spełniania przez żołnierza wymagań w zakresie sprawności fizycznej, a tym samym nie stanowi również podstawy do podważenia oceny z opiniowania służbowego, gdyż ta została dokonana zgodnie z obowiązującymi przepisami. Już z samego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika fakt, że ustawodawca nakłada obowiązek corocznego opiniowania żołnierzy zawodowych celem ustalenia aktualności przydatności do służby na danym stanowisku. Jednakże sam fakt niepełnienia służby z powodu choroby nie może być utożsamiany z "zaprzestaniem pełnienia służby" w rozumieniu §3 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024r. w sprawie opiniowania służbowego żołnierzy (Dz. U. poz. 461).

Podnoszenie przez Skarżącego, że w przedmiotowej sprawie zachodzą podstawy do uznania, iż jest on wyłączony z opiniowania służbowego organ uznał za nieuzasadnione i nietrafne, co w konsekwencji skutkuje tym, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności wyłączające żołnierza z opiniowania służbowego.

Organ II instancji na podstawie systemu ewidencji wojskowej "SEW-on line" ustalił, że Skarżący:

w roku 2024r. przebywał na zwolnieniach lekarskich przez 204 dni;

w roku 2025r. przebywał na zwolnieniach lekarskich przez 365 dni;

w roku 2026r. przebywał na zwolnieniach lekarskich przez 107 dni (na dzień 06 maja 2026r.)

Organ wyjaśnił, że przepisy ustawy o obronie Ojczyzny nie przewidują możliwości zwolnienia żołnierza z tej służby z tego powodu, że przebywa na długotrwałych zwolnieniach lekarskich. Organ jest jednak uprawniony do oceny wpływu przebywania żołnierza na długotrwałych zwolnieniach lekarskich na sposób wykonywania obowiązków służbowych. Dyspozycyjność stanowi jedno z kryteriów podlegających ocenie w ramach opiniowania służbowego za dany okres. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 marca 2026r. w sprawie o sygn. akt III OSK 2083/25 uznał, iż określone przejawy braku dyspozycyjności poza okresem objętym opinią nie pozbawiają ich znaczenia przy kompleksowej ocenie przydatności skarżącego do służby.

Podnoszone przez Skarżącego zarzuty, że otrzymał ocenę w okolicznościach kiedy przez cały okres opiniowania pozostawał w służbie wojskowej, a tym samym zmuszony był do zaprzestania pełnienia służby w powodu choroby - przed datą opiniowania upłynął już okres 12 miesięcy od dnia zaprzestania pełnienia służby z powodu choroby - nie są, w ocenie organu, trafnymi zarzutami. Zgodnie z art. 127 ust. 1 i 2 ustawy o obronie Ojczyzny żołnierz zawodowy podlega corocznemu opiniowaniu służbowemu. Opiniowanie służbowe przeprowadza się w okresie od dnia 15 sierpnia do dnia 15 października. W myśl brzmienia §3 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024r. w sprawie opiniowania służbowego żołnierzy opiniowaniem służbowym obejmuje się żołnierzy zawodowych, którzy od dnia sporządzenia ostatniej opinii służbowej lub powołania do pełnienia zawodowej służby wojskowej do dnia 15 sierpnia danego roku przez okres co najmniej 6 miesięcy pełnili zawodową służbę wojskową i nie zaprzestali jej pełnienia.

Interes społeczny - tożsamy z interesem Sił Zbrojnych RP - bezsprzecznie przeważa nad słusznym interesem strony. W interesie Sił Zbrojnych jest, aby żołnierze pełnili służbę rzetelnie, profesjonalnie i wykazywali się sprawnością i dyspozycyjnością, toteż względy przedstawione powyżej oraz kryteria słuszności i celowości przemawiają za zwolnieniem żołnierza z zawodowej służby wojskowej.

Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy, a jedynie należy ustalić nowy termin zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.

W skardze wniesionej do Sądu Skarżący zarzucił:

I. naruszenie prawa materialnego, tj.

- art. 228 ust. 1 pkt 4 u.o.O. w zw. z art. 228 ust. 1 pkt 11 u.o.O. a contrario oraz art. 229 u.o.O. poprzez wydanie decyzji zwalniającej skarżącego z zawodowej służby wojskowej w zw. z otrzymaniem dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej w okoliczności, kiedy przez cały okres opiniowania pozostając w służbie wojskowej zmuszony byłem do zaprzestania pełnienia służby z powodu choroby - przed datą opiniowania upłynął już okres 12 miesięcy od dnia zaprzestania pełnienia służby z powodu choroby;

- art. 228 ust. 1 pkt 4 u.o.O. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na bezpodstawnym uznaniu, iż organ administracji publicznej pierwszej instancji w niniejszej sprawie orzekł w granicach uznania administracyjnego, podczas gdy przekroczył granice tego uznania, co skutkowało wadliwą subsumcją wskazanego przepisu do ustalonego stanu faktycznego,

- art. 228 ust. 1 pkt 4 u.o.O. poprzez błędną jego wykładnię i dokonanie subiektywnej interpretacji przepisów regulujących instytucję fakultatywnego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, ustanowionej w pragmatyce służbowej żołnierzy zawodowych, co doprowadziło w niniejszej sprawie do de facto zrównania tej przesłanki z przesłanką obligatoryjnego zwolnienia ze służby, jaką jest uzyskanie oceny niedostatecznej w opinii służbowej;

II. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na tym, że organ drugiej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej nie dostrzegł, że organ I instancji naruszył następujące przepisy:

a. art. 77§1 w zw. z art. 80 i art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie wnikliwego i wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia materiału dowodowego, naruszenie zasady prawdy obiektywnej, niepodjęcie wszystkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego z uwzględnieniem słusznego interesu obywatela, a także nieprzeprowadzenie merytorycznego postępowania i ograniczenie się do powtórzenia argumentacji organu I instancji;

b. art. 10 k.p.a. poprzez pozbawienie skarżącego prawa do czynnego udziału w postępowaniach, tj. w postępowaniu w przedmiocie wydania opinii - odwoławczym, oraz w postępowaniu w przedmiocie zwolnienia ze służby, a w konsekwencji wadliwe niedopatrzenie się przez organ odwoławczy naruszenia przez organ I Instancji - art. 7, art. 77 i art. 81 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez wydanie decyzji administracyjnej przed zakończeniem postępowania mającego na celu weryfikację ważności opinii służbowej stanowiącej kluczowy dowód w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, co rażąco naruszyło zasadę wyczerpującego zebrania materiału dowodowego (art. 77§1 k.p.a.) oraz zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Ponadto organ wydał rozstrzygnięcie bez dokonania pełnej oceny materiału dowodowego (art. 81 k.p.a.);

- w konsekwencji powyższego doszło do naruszenia art. 127 ust. 1 u.o.O. oraz §3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024r. w sprawie opiniowania służbowego żołnierzy poprzez wydanie opinii służbowej żołnierza w sytuacji, gdy brak jest do tego podstaw prawnych i uwzględnienie tej opinii jako ostatecznej.

W oparciu o powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi Skarżący zakwestionował dokonanie oceny przez bezpośredniego przełożonego pod względem sprawności fizycznej, poziomu wiedzy i podnoszenia kwalifikacji, z uwagi na to, że w okresie objętym opiniowaniem, Skarżący nie pełnił służby, a jego nieobecność w pracy była usprawiedliwiona.

Skarżący zarzucił także, że organ nie wyjaśnił w zaskarżonej decyzji, jaki negatywny wpływ na pełnienie obowiązków służbowych żołnierza oraz jego nieposzlakowaną opinię ma naruszenie przez Skarżącego zakazu prowadzenia pojazdu. Skarżący wskazał, że pełnił służbę na stanowisku celowniczego w obsłudze zestawu rakietowego. Na tym stanowisku posiadanie aktywnego prawa jazdy nie jest wymagane.

O tym, czy w przypadku otrzymania oceny dostatecznej żołnierz zostanie zwolniony ze służby, decydować powinny potrzeby Sił Zbrojnych, w szczególności stopień ukompletowania jednostki wojskowej oraz realna przydatność żołnierza do dalszego pełnienia służby. Żadna z tych przesłanek upoważniająca do podjęcia decyzji o zwolnieniu nie została, ani w rozkazie Dowódcy [...] Pułku [...], ani tym bardziej w motywach pisemnych zaskarżonej decyzji Dowódcy 2 Korpusu Polskiego - Dowód Komponentu Lądowego wskazana, a tym bardziej umotywowana w jakikolwiek sposób. Organ powinien zatem wskazać, jakie względy - w szczególności związane z potrzebami Sił Zbrojnych, organizacją służby, poziomem ukompletowania jednostki, czy oceną przydatności żołnierza - przemawiały za zakończeniem stosunku służbowego właśnie w tej konkretnej sprawie.

Skarżący wyjaśnił także, że długotrwałe zwolnienie lekarskie wynikało z operacji więzadła krzyżowego ACL stawu kolanowego lewego i komplikacji pooperacyjnych w postaci krwiaka uniemożliwiającego rehabilitację. Dodatkowo w trakcie rehabilitacji doszło do zerwania wiązadła ACL stawu kolanowego prawego. Stąd tak długa rehabilitacja. Zdaniem Skarżącego przyczyną powstania tych dysfunkcji było intensywne wywiązywanie się z zadań przez 12 lat pełnienia służby w [...] kompani honorowej na [...] Batalionie [...].

Odpowiadając na skargę Dowódca 2 Korpusu Polskiego – Dowódca Komponentu Lądowego w Krakowie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1§1 i §2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi-tekst jedn.: Dz. U. z 2026r. poz. 143 ze zm. dalej-p.p.s.a.).

Podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może ją wzruszyć jedynie wówczas, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Tym samym sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego, ale w zakresie dokonywanej kontroli zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji, orzekając w sprawie, nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdził, że zaskarżona decyzja i utrzymany nią w mocy rozkaz personalny organu I instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego, jak również prawa procesowego w stopniu, który miałby wpływ na wynik sprawy.

Skarga nie podlegała zatem uwzględnieniu.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 228 ust. 1 pkt 4 u.o.O. zgodnie z którym żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej.

Podstawą wydania rozstrzygnięcia o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej był art. 228 ust. 1 pkt 4 u.o.O. który stanowi, że żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej.

Decyzja w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej ma charakter uznaniowy. Powołane przepisy wskazują, że otrzymanie przez żołnierza ogólnej oceny dostatecznej w opinii służbowej może stanowić podstawę do zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Kwestia ta pozostawiona jest uznaniu właściwego organu, który może rozważać pozostawienie żołnierza w służbie, mimo niskiej oceny. Jest to jednak uprawnienie organu, z którego może on nie skorzystać.

Jedynym kryterium, którym organ powinien się w tym względzie kierować, jest dobro służby. Żadne względy natury osobistej żołnierza nie mogą stanowić przeszkody do zwolnienia z zawodowej służby wojskowej w takiej sytuacji. Jedynym warunkiem, jaki właściwy organ musi zweryfikować, jest istnienie ostatecznej lub zweryfikowanej opinii służbowej.

Ocenia on wyłącznie, czy opinia służbowa została wydana przez właściwy organ, czy podlega wykonaniu oraz czy zawarto w niej dostateczną ocenę ogólną o opiniowanym. Sprowadza się to w istocie do ustalenia, czy opinia spełnia prawem przewidziane warunki formalne, a tym samym, czy można jej przypisać wartość dowodu, potwierdzającego wysokość przypisanej żołnierzowi oceny ogólnej (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2013 r., I OSK 2732/12, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 maja 2021 r., II SA/Ol 240/21, dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA").

Należy również podkreślić, że sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres. Wymaga zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia sprawy oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu istotnych dla sprawy okoliczności. Sąd bada zatem, czy decyzja organu nie jest arbitralna (dowolna) lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów (por. wyrok WSA w Szczecinie z 14 listopada 2024r., II SA/Sz 624/24, CBOSA).

Analiza przedłożonych Sądowi akt postępowania oraz akt osobowych skarżącego pozwala na stwierdzenie, że organy obu instancji nie przekroczyły granic uznania administracyjnego.

W sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że skarżący otrzymał dostateczną ocenę w opinii. Okoliczność ta dawała właściwemu organowi podstawę do podjęcia decyzji, czy pomimo niskiej oceny skarżący może pozostać w służbie, czy też interes służby wymaga jego zwolnienia. Podkreślenia przy tym wymaga, że opinia służbowa wydawana jest i podlega kontroli w odrębnym, przypisanym do tego trybie, odbywającym się w ramach wewnętrznych struktur organów wojskowych, co wynika z art. 127 u.o.O., przy czym jak wskazuje przedłożona dokumentacja, Skarżący z możliwości odwołania się od opinii nie skorzystał.

Prawo opiniowania i oceniania żołnierzy oraz funkcjonariuszy innych służb mundurowych jest atrybutem właściwego przełożonego i mieści się w sferze podległości służbowej. Ten zakres władzy służbowej pozostaje poza kontrolą sądową (art. 5 pkt 2 p.p.s.a.). Zatem nie tylko literalne brzmienie art. 127 u.o.O., ale także rozwiązania systemowe wykluczają badanie prawidłowości (rzetelności) dostatecznej oceny opiniowanego żołnierza zawodowego przy sądowoadministracyjnej kontroli decyzji w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 12 września 2024r., II SA/Sz 268/24, CBOSA).

Należy też zwrócić uwagę na ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że przebywanie na długotrwałym zwolnieniu lekarskim samo w sobie nie uniemożliwia przeprowadzenia opiniowania służbowego. Zgodnie bowiem z art. 127 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.o.o. w czasie pełnienia czynnej służby wojskowej, z wyłączeniem służby pełnionej w razie mobilizacji i w czasie wojny, żołnierz podlega opiniowaniu służbowemu przez przełożonego. Opiniowanie służbowe przeprowadza się corocznie - w przypadku żołnierza zawodowego.

Jednocześnie w myśl §3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024r. w sprawie opiniowania służbowego żołnierzy (Dz. U. z 2024r. poz. 461) - dalej: "rozporządzenie z dnia 25 marca 2024r.", opiniowanie służbowe żołnierzy zawodowych przeprowadza się w okresie od dnia 15 sierpnia do dnia 15 października. Opiniowaniem służbowym obejmuje się żołnierzy zawodowych, którzy od dnia sporządzenia ostatniej opinii służbowej lub powołania do pełnienia zawodowej służby wojskowej do dnia 15 sierpnia danego roku przez okres co najmniej 6 miesięcy pełnili zawodową służbę wojskową i nie zaprzestali jej pełnienia w przypadkach, o których mowa w:

1) art. 228 ust. 1 pkt 11,

2) art. 284 ust. 1 lub art. 286 - w przypadku nieobecności przekraczającej okres 6 miesięcy - ustawy z dnia 11 marca 2022r. o obronie Ojczyzny (§ 3 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 marca 2024r.).

W postępowaniu, którego przedmiotem jest zwolnienie żołnierza ze służby wojskowej, zwolnienie to podlega uznaniu właściwego organu, który powinien rozważyć słuszny interes strony oraz interes publiczny.

W niniejszej sprawie organy nie znalazły przesłanek przemawiających za pozostawieniem skarżącego w służbie.

Interes służby, który rozumie się jako interes Sił Zbrojnych, przeważył, w ocenie organów, nad interesem skarżącego - chęcią pozostania w służbie. W decyzji wskazano, że żołnierze przyjęci do służby mają obowiązek swoją postawą gwarantować pełną dyspozycyjność oraz profesjonalne wykonywanie zadań.

Zawodowa służba wojskowa podlega szczególnym rygorom i ograniczeniom wynikającym z konstytucyjnej funkcji Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, które służą ochronie niepodległości państwa i niepodzielności jego terytorium oraz zapewnieniu bezpieczeństwa i nienaruszalności jego granic. Stosunek służbowy żołnierza powstaje w drodze powołania, na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do służby. Żołnierz zawodowy, podejmując świadomą decyzję o służbie w Siłach Zbrojnych, od momentu powołania musi się poddać regułom pełnienia tej służby, nacechowanej istnieniem nie tylko uprawnień, ale także szczególnych obowiązków. Żołnierze pełnią służbę wojskową dla dobra Rzeczpospolitej Polskiej, a służba ta wymaga od nich zdyscyplinowania, lojalności i poświęcenia.

Nadrzędną potrzebą Sił Zbrojnych jest pełna dyspozycyjność żołnierzy i wykonywanie powierzonych im zadań rzetelnie i kompetentnie. Z tego też względu, istnieje konieczność ciągłego podnoszenia poziomu jakościowego armii, odpowiednich kwalifikacji i predyspozycji żołnierzy zawodowych. W służbie wojskowej powinni pozostać jedynie żołnierze najlepiej przygotowani do realizacji zadań na zajmowanych i planowanych stanowiskach służbowych, których lojalność, odpowiedzialność i zaangażowanie w działalność służbową nie budzą zastrzeżeń.

W ocenie Sądu, stanowisko organu ma oparcie w przepisach prawa materialnego oraz nie narusza granic uznania administracyjnego. Skarżący uzyskał dostateczną ogólną ocenę w opinii służbowej, od której nie wniósł odwołania.

Sąd, na podstawie całości akt postępowania administracyjnego, stwierdził, że organy wszechstronnie rozważyły w tej sprawie szereg okoliczności dotyczących służby Skarżącego, które w powiązaniu z faktem otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej, dawały podstawę do zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej.

Organ wykazał w tej sprawie jednoznacznie, że Skarżący w służbie wojskowej pozostać nie powinien i te podniesione przez organ okoliczności znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest wyczerpujące i wystarczające do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zawodowa służba wojskowa jest szczególnym rodzajem służby publicznej, podlegającej rygorom i ograniczeniom. Oznacza to, że zachowania, czy działania w tej służbie powinny tę specyfikę uwzględniać.

Za niezasadne Sąd uznał wszystkie zarzuty skargi. Istotą sprawy było dokonanie ustalenia, czy zachodzą podstawy do zwolnienia Skarżącego z zawodowej służby wojskowej i czy decyzja organu nie była dowolna.

Bezsporne jest, że w interesie społecznym, tożsamym z interesem Sił Zbrojnych, leży to, aby żołnierzami zawodowymi były osoby dające gwarancję profesjonalnego wykonywania powierzonych zadań.

Uzasadnienia zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją rozkazu personalnego spełniają wszystkie wymogi art. 107§3 k.p.a. Nie pozostawiają żadnych wątpliwości, co do faktów, które organ wziął pod uwagę i znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym, który nie wymagał uzupełnienia przez organ. Uzasadnienia nie pozostawiają wątpliwości co do przesłanek, z powodu których - zdaniem organu - dobro Sił Zbrojnych przeważa w tej sprawie nad interesem skarżącego.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.