- Sygnatura akt
- III SA/Lu 117/26
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
- Rodzaj
- Wyrok
- Data orzeczenia
- 17 września 2026 r.
- Rozstrzygnięcie
- Oddalono skargę
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Sądy administracyjne
© autorzy OpenStreetMap
Rozgraniczenie działek: skarżący nie wykazał niemożności zapłaty kosztów
Przejdź do orzeczenia, 16 min czytania
Spór
Właściciel działki żądał zwolnienia z połowy kosztów rozgraniczenia nieruchomości, które wyniosły 6 067,40 zł. Twierdził, że jego sytuacja finansowa uniemożliwia ich zapłatę.
Ustalenia sądu
Sąd uznał, że skarżący nie przedstawił dokumentów o dochodach żony i nie udokumentował wydatków, a deklarowany koszt energii był wyraźnie wyższy od faktur. Dochód z gospodarstwa rolnego oszacowano na podstawie obwieszczenia GUS, bo strona nie wyjaśniła sposobu użytkowania gruntów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z 8 grudnia 2025 r.
Dlaczego
Organy prawidłowo oceniły sytuację majątkową strony na podstawie dowodów, a skarżący trzykrotnie zignorował wezwania do ich przedstawienia. Twierdzenia skargi o niemożności zapłaty sąd uznał za gołosłowne.
Dla firm
Zwolnienie z kosztów postępowania ma charakter uznaniowy i wymaga wykazania niewątpliwej niemożności ich poniesienia. Oświadczenia o sytuacji majątkowej muszą być poparte dokumentami, a gołosłowne twierdzenia nie wystarczą.
Więcej o sprawie
Oświadczył, że na prąd wydaje 400 zł miesięcznie, a faktury za okres od marca do września 2025 r. pokazały średnio 218,53 zł. Na kolejne wezwania organu nie przedłożył PIT-37 ani dokumentów dochodów żony.
W tym stanie rzeczy twierdzenia zawarte w skardze wskazujące na niemożność poniesienia kosztów postępowania należy uznać za gołosłowne.
- Rozstrzygnięcie
- Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
- Sygnatura
- III SA/Lu 117/26
Treść orzeczenia około 16 minut czytania
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis Sędzia WSA Anna Strzelec po rozpoznaniu w dniu 17 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 8 grudnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia od ponoszenia kosztów rozgraniczenia oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 grudnia 2025 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu uchyliło w całości postanowienie Burmistrza [...] z dnia 15 października 2025 r. i orzekło o odmowie zwolnienia M. R. od ponoszenia kosztów rozgraniczenia
Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie sprawy.
Postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2024 r. Burmistrz [...] ("organ I instancji") ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego w sprawie o rozgraniczenie pomiędzy nieruchomościami położonymi w obrębie ewidencyjnym [...] [...], gmina M., oznaczonymi w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i [...], stanowiącymi własność M. Ż., a działkami sąsiednimi nr [...] i [...] stanowiącymi własność M. R., na kwotę [...]zł. Koszty rozdzielone zostały po połowie między właścicieli rozgraniczanych nieruchomości, tj. w wysokości [...] zł.
Postanowieniem z dnia 30 września 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu ("organ odwoławczy", "organ II instancji", "Kolegium") utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
Wnioskiem z dnia 5 sierpnia 2025 r. M. R. ("skarżący", "strona") zwrócił się do Burmistrza [...] o umorzenie nałożonych na niego kosztów postępowania o rozgraniczenie nieruchomości w kwocie 6 067,40 zł. Podniósł, że jego sytuacja finansowo-ekonomiczna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie uiścić nałożonych na niego kosztów, gdyż musiałby się zadłużyć, a jego rodzina pozostałaby bez środków do życia. Wskazał również, że rozgraniczenie nie było konieczne, ponieważ granica jest widoczna na gruncie.
Pismem z dnia 21 sierpnia 2025 r. organ I instancji wezwał stronę do przedłożenia oświadczenia o stanie majątkowym wraz z dokumentacją potwierdzającą ten stan, pod rygorem ujemnych skutków finansowych.
Skarżący w dniu 4 września 2025 r. złożył oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Wskazał w nim, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną D. R.. Jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,70 ha, a także domu o powierzchni 100 m2 położonego na działce o powierzchni 0,84 ha. Razem z małżonką uzyskują dochód z tytułu pracy zarobkowej w kwocie po 3 300,00 netto, tj. łącznie [...] zł. Skarżący oświadczył, że wraz z żoną ponoszą comiesięczne stałe koszty w kwocie [...]zł, na które składają się następujące kwoty: zakup żywności (2 000,00 zł), opału (600,00 zł), energii elektrycznej (400,00 zł), odzieży (500,00 zł), gazu (200,00 zł), chemii domowej (200,00 zł), paliwa (400,00 zł), zobowiązania (1000,00 zł) oraz leki (300,00 zł).
Pismem z dnia 16 września 2025 r. skarżący przedłożył dowody w postaci: dowodu uiszczenia podatku od nieruchomości za rok 2025 r. wraz z decyzjami wymiarowymi, a także dwa rozliczenia PIT- 11 za 2024 r.
W dniu 25 września 2025 r. organ I instancji wyznaczył wnioskodawcy 7-dniowy termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie. Jednocześnie wskazał stronie, że nie złożyła kopii dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki, rozliczenia rocznego PIT-37, a także nie złożyła informacji o uzyskiwanych dochodach z posiadanych użytków rolnych.
Pismem z dnia 3 października 2025 r. wnioskodawca przedłożył rozliczenie opłaty za energię elektryczną za okres od marca do września 2025 r. na łączną kwotę 1311,16 zł brutto.
Postanowieniem z dnia 15 października 2025 r. organ I instancji odmówił M. R. umorzenia zaległości z tytułu kosztów rozgraniczenia naliczonych zgodnie z postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2024 r.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył M. R..
Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2025 r. Kolegium uchyliło w całości zaskarżone postanowienie organu I instancji i orzekło o odmowie zwolnienia M. R. od ponoszenia kosztów rozgraniczenia naliczonych zgodnie z postanowieniem Burmistrza [...] z dnia 23 sierpnia 2024 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 267 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), dalej jako "k.p.a." Wyjaśnił, że uchylenie postanowienia organu I instancji było konieczne, z uwagi na konieczność precyzyjnego posługiwania się przez organy administracji terminologią ustawową. Formułując sentencję rozstrzygnięcia organ I instancji prawidłowo wskazał jako podstawę rozstrzygnięcia art. 267 k.p.a., lecz posłużył się sformułowaniem: "umorzenie kosztów", zamiast prawidłowym ustawowym sformułowania "zwolnienie z ponoszenia kosztów". Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że podejmując orzeczenie reformatoryjne, objął zmianą jedynie sentencję rozstrzygnięcia organu I instancji. W pozostałym zakresie Kolegium podzieliło ustalenia zawarte w kontrolowanym orzeczeniu. Wnioskodawca nie wykazał bowiem w toku postępowania przed organem I instancji, że nie jest w stanie wykonać nałożonego na niego obowiązku pokrycia połowy kosztów postępowania rozgraniczeniowego.
Przesłanką, której spełnienie uzasadnia zwolnienie od ponoszenia kosztów postępowania jest wykazanie przez stronę "niewątpliwej niemożliwości poniesienia". Wykazanie okoliczności, które dają podstawę do zwolnienia strony od ponoszenia kosztów obciążają stronę. Strona zatem obowiązana jest przedłożyć dowody wykazujące sytuację majątkową, sytuację osobistą i rodzinną. Jakkolwiek nie ulega wątpliwości, że orzekanie w ramach uznania administracyjnego winno być poprzedzone szczególnie starannie przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym, to jednak co do zasady organ ocenia kwestię zwolnienia z opłaty, w oparciu o dostarczone przez stronę dowody potwierdzające jej sytuację finansową. Ocena, czy dają podstawę do zwolnienia od ponoszenia kosztów, należy do organu, który działa w granicach uznania.
W ocenie organu odwoławczego wnioskodawca nie wykazał, aby jego sytuacja majątkowa uniemożliwiała uregulowanie należności wynikającej z nałożonego na niego obowiązku pokrycia kosztów postępowania rozgraniczeniowego.
Kolegium podzieliło ustalenia organu I instancji, że wnioskodawca nie udowodnił istnienia oraz wysokości dochodu uzyskiwanego z prowadzonego gospodarstwa rolnego, nie wykazał również dochodów swojej małżonki. Przedłożone przez stronę dokumenty księgowe dotyczyły bowiem wyłącznie jego własnych dochodów otrzymywanych z dwóch różnych źródeł, tj. z tytułu zatrudnienia u przedsiębiorcy oraz w spółce cywilnej. Wnioskodawca nie złożył także dokumentu rocznego rozliczenia PIT-37, który byłby miarodajnym dowodem pozwalającym na ustalenia pełnej sytuacji dochodowej wnioskodawcy. Mimo trzykrotnego wskazywania przez organ prowadzący postępowanie w przedmiotowej kwestii na konieczność złożenia stosownych oświadczeń i dokumentów, wnioskodawca nie uczynił zadość żądaniu.
Skarżący nie wykazał także wysokości deklarowanych comiesięcznych kosztów utrzymania. W tym zakresie inicjatywa dowodowa wnioskodawcy, podejmowana w następstwie wezwań kierowanych przez organ I instancji, ograniczyła się wyłącznie do przedłożenia informacji dotyczących wysokości obciążeń publicznoprawnych związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego oraz kosztów zużycia energii elektrycznej. Organ odwoławczy zauważył też istotną rozbieżność pomiędzy wysokością kosztów energii elektrycznej deklarowanych przez wnioskodawcę w złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, a kosztami wykazanymi w toku postępowania. Z przedłożonego rozliczenia faktur za energię elektryczną wynika, że w okresie od 10 marca 2025 r. do 5 września 2025 r. średni miesięczny koszt energii wynosił 218,53 zł, natomiast prognoza na okres od 5 września 2025 r. do 8 stycznia 2026 r. wskazuje na koszt 226,17 zł miesięcznie. Tymczasem w oświadczeniu wnioskodawcy koszt energii elektrycznej został określony na poziomie 400,00 zł miesięcznie, a zatem niemal dwukrotnie wyższym. Wnioskodawca powoływał się ponadto na istnienie stałych, comiesięcznych zobowiązań w wysokości 1.000,00 zł, jednakże pomimo wezwań kierowanych przez organ I instancji nie przedłożył żadnych dowodów potwierdzających istnienie oraz wysokość wskazanego obciążenia. W konsekwencji stwierdzonej rozbieżności pomiędzy kosztami deklarowanymi a udokumentowanymi w zakresie zużycia energii elektrycznej, powstają uzasadnione wątpliwości co do rzetelności pozostałych kosztów utrzymania rodziny wskazanych w złożonym oświadczeniu.
Zdaniem Kolegium, z prostego zestawienia dochodów i wydatków przedstawionych przez skarżącego wynika, że jego gospodarstwo domowe posiada zdolność do generowania comiesięcznych oszczędności w wysokości około 1.000,00 zł (a nie jak wskazał organ I instancji 1900,00 zł). Ponadto do dochodów skarżącego należało doliczyć dochody uzyskiwane z prowadzonego gospodarstwa rolnego. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 22 września 2025 r., przeciętny roczny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2024 r. wynosił 5.429,00 zł.
Wobec niewykazania przez wnioskodawcę niewątpliwej niemożności uiszczenia kosztów administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego, Kolegium uznało odmowę zastosowania przez organ I instancji ulgi za zasadną. Przy czym błąd rachunkowy popełniony przez organ I instancji w zakresie określenia łącznej wysokości comiesięcznych wydatków rodziny wnioskodawcy nie powoduje istotnej zmiany w zakresie ustalonego stanu faktycznego.
Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższe postanowienie, zarzucając naruszenie:
- art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak rozważenia i ustosunkowania się do wszystkich zarzutów odwołania i podnoszonych argumentów;
- błąd w ustaleniach faktycznych mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy poprzez uznanie, że skarżący nie wykazał w sposób wiarygodny niemożności poniesienia kosztów postępowania rozgraniczeniowego, podczas gdy podnosił on, iż osiągany wraz z żoną dochód miesięczny oscyluje w granicy 6.600,00 złotych, przy czym miesięczne wydatki oscylują w kwocie 5.600,00 zł, na skutek czego nie dysponuje środkami pieniężnymi oraz możliwościami zarobkowymi pozwalającymi na uiszczenie ustalonych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie.
W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił ponadto naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 w zw. z art. 8 i art. 80, art. 262 § 1 pkt 2 oraz art. 267 k.p.a., polegające na nienależytym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, niewyczerpującym rozpatrzeniu dowodów i ich błędnej ocenie oraz wadliwym uzasadnieniu rozstrzygnięcia w sprawie, co doprowadziło do niewłaściwego rozstrzygnięcia.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie postanowień (błędnie wskazanych jako decyzje) wydanych w obu instancjach oraz zwrot kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Podstawę prawną kontrolowanego postanowienia stanowił art. 267 k.p.a. W myśl tego przepisu – w razie niewątpliwej niemożności poniesienia przez stronę opłat, kosztów i należności związanych z tokiem postępowania organ administracji publicznej może ją zwolnić w całości lub w części od ponoszenia tych opłat, kosztów i należności. (...).
Nie ulega wątpliwości, że z brzmienia art. 267 k.p.a. wynika, że zwolnienie od kosztów będące realizacją instytucji prawa ubogich, ma charakter uznaniowy (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 kwietnia 2021 r., sygn. I OSK 4325/18; z dnia 4 grudnia 2020 r., sygn. I OSK 1382/20). Przy czym pojęcie "niewątpliwa niemożność poniesienia przez stronę kosztów postępowania administracyjnego" należy rozumieć jako oczywistą, graniczącą z pewnością niemożność poniesienia przez stronę tych kosztów (por. wyroki: NSA z dnia 28 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 72/19; WSA w Łodzi z dnia 15 grudnia 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 608/20; WSA w Kielcach z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Ke 223/20; WSA w Białymstoku z dnia 11 października 2018 r., sygn. akt II SA/Bk 295/18; WSA w Gliwicach z dnia 5 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 403/17).
Orzekanie w przedmiocie podlegającym uznaniu organu powinno być poprzedzone starannie przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym prowadzącym do ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej i życiowej strony. Co do zasady organ ocenia kwestię zwolnienia z opłaty w oparciu o dostarczone przez stronę dowody potwierdzające jej sytuację finansową (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2021 r., sygn. akt I OSK 1781/20).
W ocenie sądu ustalenia w zakresie stanu majątkowego i sytuacji życiowej skarżącego zostały poczynione, zgodnie z wymogami określonymi w k.p.a. Organy orzekające w sprawie prawidłowo uznały, że sytuacja majątkowa skarżącego nie daje podstaw do uznania, że występuje przesłanka zawarta w art. 267 k.p.a., czyli niewątpliwa niemożność poniesienia przez skarżącego kosztów postępowania administracyjnego.
Zaznaczyć trzeba, że sądowoadministracyjna kontrola legalności decyzji (postanowień) administracyjnych w zakresie ustaleń faktycznych, nie polega – co do zasady, na ponownym ustaleniu stanu faktycznego. Sąd administracyjny nie jest bowiem kolejnym organem administracyjnym prowadzącym postępowanie wyjaśniające na podstawie k.p.a. Rolą sądu jest wyłącznie kontrola zaskarżonej decyzji (postanowienia) i prawidłowości przeprowadzonego przez organy administracyjne postępowania dowodowego.
Zdaniem sądu – Kolegium w zaskarżonym postanowieniu, przy ocenie sytuacji majątkowej skarżącego wzięło pod uwagę i prawidłowo oceniło wszystkie istotne okoliczności oraz dowody, nie przekraczając przy tym granic uznania administracyjnego.
Organ II instancji zasadnie przyjął, że skarżący nie wykazał, aby jego sytuacja majątkowa uniemożliwiała pokrycie połowy kosztów postępowania rozgraniczeniowego naliczonych zgodnie z postanowieniem Burmistrza [...] z dnia 23 sierpnia 2024 r. Okoliczności i dokumenty przedstawione przez stronę w toku postępowania nie pozwalają bowiem na uznanie, że faktycznie nie jest on w stanie ponieść tych kosztów w całości lub w części, a tym bardziej nie są wystarczające do przyjęcia, że ewentualna niemożność ich uiszczenia ma charakter niewątpliwy. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, ma zapewnione warunki bytowe (dom o powierzchni 100 m2) oraz posiada stały dochód. Skarżący jest właścicielem gruntów rolnych o pow. 1.70 ha, lasu o powierzchni 0,59 ha, a także posiada udział w wysokości 18/190 w prawie własności działki leśnej o powierzchni 1,9 ha. Z przedstawionych przez skarżącego dokumentów wynika, że dochód rodziny (6 600,00 zł) przewyższa ponoszone wydatki (5.600,00 zł), które pozwalają na poczynienie oszczędności. Ponadto skarżący posiada gospodarstwo rolne, z którego dochodów nie ujawnił w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Słusznie również Kolegium zwróciło uwagę na rozbieżność pomiędzy wysokością kosztów energii elektrycznej deklarowanych przez wnioskodawcę w złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, a kosztami wykazanymi w toku postępowania dowodowego. Z przedłożonego rozliczenia faktur za energię elektryczną wynika, że w okresie od 10 marca 2025 r. do 5 września 2025 r. średni miesięczny koszt energii wynosił 218,53 zł, natomiast prognoza na okres od 5 września 2025 r. do 8 stycznia 2026 r. wskazuje na koszt 226,17 zł miesięcznie. Tymczasem w oświadczeniu wnioskodawcy koszt energii elektrycznej został określony na poziomie 400,00 zł miesięcznie, a zatem niemal dwukrotnie wyższym.
Ubiegając się o zwolnienie od ponoszenia kosztów postępowania administracyjnego strona powinna przestawić pełne informacje o swoim stanie majątkowym, sytuacji finansowej i życiowej oraz tak je udokumentować, aby wykazać niewątpliwą niemożność ich poniesienia. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący był trzykrotnie wzywany przez organ I instancji do przedłożenia dowodów w sprawie (wezwanie z dnia 21 sierpnia 2025 r., postanowienia z dnia 5 września 2025 r. i z dnia 25 września 2025 r.) obrazujących jego sytuację finansową i materialną. Organ I instancji wskazywał w nich, że niezbędne do rozpoznania sprawy są m.in. PIT za rok 2024 obrazujący osiągane dochody oraz dokumenty potwierdzające ponoszone wydatki (w postaci faktur, dowodów wpłat czy decyzji itd.). Zwrócił także uwagę na konieczność podania wszystkich źródeł dochodu, w tym wskazania czy gospodarstwo rolne skarżącego przynosi dochód, jego wysokości i źródła. W postanowieniu z dnia 25 września 2025 r. organ I instancji wyjaśnił, że PIT-11 przedstawiony przez skarżącego nie obrazuje informacji o wszystkich dochodach skarżącego i należałoby uzupełnić materiał dowodowy o PIT – 37. Wskazał także na brak informacji o dochodach uzyskiwanych z posiadanych przez skarżącego gruntów.
W odpowiedzi na żądanie uzupełnienia dokumentacji, strona pismem z dnia 16 września przedstawiła kopię decyzji podatkowych, z których wynika, że skarżący jest właścicielem gruntów rolnych o powierzchni 1,6 ha oraz lasu o powierzchni 0,59 ha a łączny podatek a te grunty wynosi 185,00 zł rocznie. Ponadto posiada udział 18/190 w działce leśnej o łącznej powierzchni 1,9 ha. Załączono również dowody wpłaty należności podatkowych na łączną kwotę 196,00 zł. Strona przedstawiła również kopię PIT-11 za rok 2024 otrzymane z zakładu pracy. Natomiast pismem z dnia 3 października strona uzupełniła materiał dowodowy o kopię rozliczenia faktur PGE nr 10384304 - rozliczeniowa i dwie faktury prognozowane nr B277206738 oraz nr B277206739. Z faktur wynika, że w okresie od 10 marca 2025 do 5 września 2025 r. koszty energii wyniosły 1.311,16 zł brutto, co daje koszt miesięczny 218,53 zł, natomiast w prognozie na okres od 5 września 2025 r. do 8 stycznia 2026 r. wskazano łączną kwotę 904,66 zł, czyli 226,17 zł miesięcznie.
W tych okolicznościach należy podzielić stanowisko Kolegium, że skarżący nie przedstawił dokumentów rzetelnie obrazujących jego sytuację materialną i finansową, W szczególności nie potwierdził właściwymi dokumentami dochodów żony (np. deklaracjami podatkowymi bądź zaświadczeniem zakładu pracy), nie udokumentował również deklarowanych wydatków (oprócz faktur za energię, które jak słusznie podnosi organ przeczą oświadczeniu strony, że ponosi koszty energii elektrycznej w kwocie 400 zł miesięcznie). Nie udzielił również informacji, czy uzyskuje jakiekolwiek dochody z tytułu posiadanych gruntów ani informacji, w jaki sposób są one użytkowane. W ocenie sądu trzykrotne zignorowanie wezwania organu I instancji do przedstawienia konkretnych dokumentów nasuwają wątpliwości co do tego, czy skarżący w sposób pełny przedstawił swoją sytuację majątkową. W tym stanie rzeczy twierdzenia zawarte w skardze wskazujące na niemożność poniesienia kosztów postępowania należy uznać za gołosłowne.
Odnosząc się natomiast do przyjętej przez organy wysokości dochodów osiąganych z gospodarstwa rolnego wskazać należy, że dochód ten został wyliczony na podstawie wskazanej przez skarżącego powierzchni gospodarstwa wynoszącej 1,7 ha i obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 22 września 2025 r., zgodnie z którym przeciętny roczny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2024 r. wynosił 5.429,00 zł.
W ocenie sądu postępowanie w tym zakresie było prawidłowe. Przepisy k.p.a. nie precyzują, w jaki sposób ustala się dochód z gospodarstwa rolnego. W sytuacji, gdy skarżący nie wyjaśnił jak użytkowane są grunty rolne i nie udokumentował uzyskanych z tego tytułu dochodów organy prawidłowo posłużyły się Obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Z uwagi na szczególny charakter działalności rolniczej niemożliwe jest bowiem precyzyjne ustalenie uzyskiwanego z tej działalności dochodu, zatem uprawnione było posiłkowanie się obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
Powyższe prowadzi do wniosku, że organ odwoławczy miał uzasadnione podstawy do uznania, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi przesłanka określona w art. 267 k.p.a. Subiektywne przekonanie skarżącego o istnieniu podstaw do jego zwolnienia od kosztów postępowania rozgraniczeniowego nie jest wystarczające do uzyskania zwolnienia, które ma charakter wyjątkowy.
Zaznaczyć trzeba, że koszty rozgraniczenia nieruchomości są związane z prawem własności do nieruchomości. Koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony (art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a.), a w wypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w art. 152 Kodeksu cywilnego. Z tych względów sąd uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 262 § 1 pkt 2 oraz art. 267 k.p.a.
Chybione są również zarzuty skargi naruszenia 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 w zw. z art. 8 i art. 80, polegające na nienależytym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, niewyczerpującym rozpatrzeniu dowodów i ich błędnej ocenie oraz błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, że skarżący nie wykazał w sposób wiarygodny niemożności poniesienia kosztów postępowania rozgraniczeniowego.
W szczególności podkreślić należy, że organ I instancji trzykrotnie zwracał się do skarżącego o uzupełnienie materiału dowodowego.
Organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy, w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie, zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Zarzuty naruszenia tych przepisów są niezasadne w sytuacji, gdy skarżący w toku postępowania, w odwołaniu i w skardze nie przedstawił żadnych przeciwdowodów, które podważałyby ustalenia organów.
W zaskarżonym postanowieniu zebrany materiał dowodowy został oceniony prawidłowo, bez przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów, zaś ocena ta znalazła wyraz w uzasadnieniu, które czyni zadość wymaganiom wynikającym z przepisów art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a.
Organy zapewniły skarżącemu możliwość czynnego udziału w sprawie oraz odniosły się do podnoszonych przez niego argumentów. Jednocześnie skarżący nie przedstawił żadnych dowodów podważających ustalenia organów. Ogólnikowe oraz nieprecyzyjne sformułowane przez skarżącego zarzuty skargi w tym zakresie okazały się zatem całkowicie chybione. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organy zasady pogłębiania zaufania wyrażonej w art. 8 k.p.a.
Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 z późn. zm.), dalej jako "p.p.s.a.".
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. W myśl tego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Podstawa prawna: Dz.U. 2026 poz 143 art. 151; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Hasła tematyczne: Koszty postępowania, Inne
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.