Sąd uchylił decyzję NFZ obciążającą skarżącą kosztami leczenia za 4877 zł

Zaskarżoną decyzją z dnia 18 lutego 2026 r., nr 62/01/2026/KL, Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: organ, Prezes NFZ) działając na podstawie art. 50 ust. 18 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2025, poz. 1461 ze zm., dalej: ustawa o świadczeniach), po rozpoznaniu z urzędu, sprawy w przedmiocie ustalenia obowiązku poniesienia i wysokości kosztów świadczeń opieki zdrowotnej, w myśl art. 50 ust. 16 ustawy o świadczeniach orzekł o obowiązku poniesienia przez E. K. (dalej: skarżąca, strona) kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych jej w dniach od 26 do 30 maja oraz od 31 maja do 16 czerwca 2021 r. w wysokości 4.877,57 zł.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że pismem z 11 sierpnia 2025 r. skarżąca została zawiadomiona o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia obowiązku poniesienia i wysokości kosztów świadczeń opieki zdrowotnej, a także poinformowana o obowiązkach i uprawnieniach wynikających z zapisów art. 50 ust. 18a i 18b oraz art. 67 ust. 1 i 3 ustawy o świadczeniach. Została też pouczona w jaki sposób może złożyć wyjaśnienia i dodatkowe dokumenty. Zawiadomienie zostało doręczone skarżącej w dniu 20 sierpnia 2026 r. (k. 8 akt administracyjnych).

Skarżąca pismem z dnia 25 sierpnia 2025 r., wniesionym do organu w dniu 26 sierpnia 2025 r., przedstawiła swoje stanowisko w sprawie informując, że jej zdaniem, we wskazanym okresie cały czas mogła korzystać ze świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie ustawy o świadczeniach, ponieważ czekała na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS) w sprawie renty. Dodała, że w marcu 2021 r. otrzymała orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy na okres do 31 sierpnia 2021 r. i nie wiedziała, że to nie uprawnia jej do pobierania renty. Po otrzymaniu decyzji odmownej ZUS w sprawie renty, ponownie w kwietniu 2021 r. złożyła wniosek do Prezesa ZUS o rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. W tym czasie trwało postępowanie w tej sprawie. Decyzję odmowną od Prezesa ZUS otrzymała w lipcu 2021 r. Skarżąca podkreśliła, że cały czas otrzymywała zapewnienia w ZUS, że na czas postępowania o przyznanie świadczenia ma prawo korzystać z opieki zdrowotnej. W piśmie skarżąca zauważyła ponadto, że we wskazanym okresie była też objęta ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu pobierania zasiłku stałego w MOPS. Jednak w chwili, kiedy złożyła wniosek o rentę musiała napisać rezygnację z ubezpieczenia zdrowotnego z tego tytułu, ponieważ nie można mieć ubezpieczenia w kilku miejscach. Jednocześnie zwróciła się o anulowanie obowiązku poniesienia kosztów świadczeń udzielonych w okresie pomiędzy 26 maja a 16 czerwca 2021 r.

Wraz z powyższym pismem skarżąca przekazała organowi następujące dokumenty: zaświadczenie ZUS z dnia 21 sierpnia 2025 r., kopię zaświadczenia ZUS z dnia 14 maja 2025 r., orzeczenie lekarskie z dnia 3 marca 2021 r., kopię oświadczenia o przysługującym świadczeniobiorcy prawie do świadczeń opieki zdrowotnej z dnia 28 kwietnia 2021 r. i poświadczone przez sekretarkę medyczną kopie oświadczeń o przysługującym świadczeniobiorcy prawie do świadczeń opieki zdrowotnej z dnia 26 maja 2021 r.

Pismem z dnia 28 sierpnia 2025 r. Prezes NFZ wystąpił do ZUS Oddział we Wrocławiu o podanie informacji, czy w okresie od 20 kwietnia 2021 r. wobec skarżącej toczyło się postępowanie o przyznanie świadczenia emerytalnego lub rentowego (ze wskazaniem z jaką datą został zgłoszony wniosek o przyznanie świadczenia, z jaką datą zakończono postępowanie w sprawie oraz czy skarżąca wniosła odwołanie od wydanej przez ZUS decyzji, podanie daty wniesienia odwołania do Sądu, a także podanie daty decyzji Sądu). Do wniosku organ załączył przedłożoną przez skarżącą dokumentację.

W związku z brakiem odpowiedzi ZUS, Prezes NFZ pismami z 29 września 2025 r., 27 października 2025 r., 28 listopada 2025 r. zwracał się ponownie do ZUS o pilne udzielenie wnioskowanych informacji.

Pismem z dnia 16 grudnia 2025 r. (data wpływu do Prezesa NFZ – 5 stycznia 2026 r.) ZUS poinformował, że od 20 kwietnia 2021 r. wobec skarżącej nie toczyło się postępowanie o przyznanie świadczenia emerytalnego lub rentowego (k. 35 akt administracyjnych).

Zawiadomieniem z dnia 8 stycznia 2026 r. organ poinformował skarżącą o zakończeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie i przysługującym skarżącej prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezes NFZ wskazał, że z danych zgromadzonych w systemach informatycznych Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: NFZ) wynika, że w dniach od 26 do 30 maja oraz od 31 maja do 16 czerwca 2021 r. skarżącej udzielono świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: leczenie szpitalne zrealizowane przez Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital [...] w K., które zostały sfinansowane przez Śląski Oddział Wojewódzki NFZ w kwocie 4.877,57 zł. Organ podał, iż zapisy Centralnego Wykazu Ubezpieczonych wskazują, że skarżąca od 1 kwietnia 2021 r. do 26 października 2022 r. nie posiadała żadnego tytułu ubezpieczeniowego ani prawa do świadczeń opieki zdrowotnej. Pomimo tego faktu złożyła u świadczeniodawcy oświadczenia o przysługującym prawie do świadczeń opieki zdrowotnej, co skutkowało udzieleniem świadczeń finansowanych ze środków publicznych w kwestionowanym okresie.

W tak ustalonym stanie faktycznym, organ stwierdził, powołując się na przepisy art. 50 ust. 1-3 i ust. 6 oraz art. 50 ust. 16 ustawy o świadczeniach, że skarżąca nie miała prawa do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w weryfikowanym okresie i powinna zwrócić poniesione przez NFZ koszty udzielonych jej świadczeń opieki zdrowotnej we wskazanym terminie.

Na przedmiotową decyzję skargę wniosła skarżąca żądając uchylenia zaskarżonej decyzji, zasądzenia kosztów postępowania oraz stwierdzenia przez Sąd, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zarzuciła decyzji Prezesa NFZ naruszenie:

1. prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 67 ust. 7 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie,

- art. 50 ust. 16-18 ustawy o świadczeniach, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżąca nie posiadała prawa do świadczeń,

2. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 8 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący stanu faktycznego, pominięcie istotnych dowodów oraz dowolną ocenę materiału dowodowego.

W uzasadnieniu skargi podkreśliła w szczególności, że podstawowym błędem organu było całkowite pominięcie treści art. 67 ust. 7 pkt 2 ustawy o świadczeniach. W jej ocenie norma ta ma charakter gwarancyjny, a jej ratio legis polega na zapewnieniu ciągłości ochrony zdrowotnej osobie, której sytuacja życiowa jest szczególnie trudna, tj. osobie potencjalnie całkowicie niezdolnej do pracy i ubiegającej się o świadczenie rentowe. Podniosła, że organ w ogóle nie odniósł się do przedłożonych przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego dokumentów tj. zaświadczeń ZUS z 14 maja 2021 r. i 21 sierpnia 2025 r., które potwierdzały jej zdaniem, że postępowanie rentowe było w toku. W skardze wskazała ponadto, że organ stosując art. 50 ust. 16 ustawy o świadczeniach, utożsamił brak potwierdzenia w systemie eWUŚ z brakiem prawa do świadczeń.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że na podstawie art. 67 ust. 7 ustawy o świadczeniach prawo do świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego nie służy w przypadku ubiegania się o przyznanie renty w drodze wyjątku. W oparciu o korespondencję przedłożoną przez skarżącą ustalono, że zawnioskowała ona w dniu 20 kwietnia 2021 r. o rentę w drodze wyjątku, tj. świadczenie przyznawane w przypadku spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z 17 grudnia 1998 r. (Dz. U. z 2025 r., poz. 1749 ze zm., dalej: ustawa o emeryturach i rentach). Świadczenia w drodze wyjątku, zgodnie z art. 84 ustawy o emeryturach i rentach, finansowane są z budżetu państwa, a nie, tak jak inne świadczenia emerytalno-rentowe, ze składek ubezpieczeniowych. Ponadto ww. wniosek o świadczenie w drodze wyjątku jest świadczeniem przyznawanym w trybie szczególnym, od którego, w ślad za art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z dnia 13 października 1998 r. (Dz. U. z 2026, poz. 199) nie przysługuje odwołanie, a prawo do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Prezesa ZUS na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Organ podkreślił, że orzeczenie lekarza orzecznika o całkowitej niezdolności do pracy przedłożone przez skarżącą nie stanowi samoistnej podstawy do uznania skarżącej za uprawnioną do świadczeń opieki zdrowotnej w kwestionowanym czasie, ale może to być przesłanka umożliwiająca zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego, jako członka rodziny głównego ubezpieczonego. Ustalenie braku prawa skarżącej do przedmiotowych świadczeń opieki zdrowotnej nie zostało ustalone - wbrew odmiennym zarzutom skargi - w momencie negatywnej weryfikacji

e-WUŚ, lecz w oparciu o przeprowadzone postępowanie administracyjne. Odnosząc się do twierdzenia skarżącej, jakoby pozostawała ona w błędnym przekonaniu co do posiadania prawa do świadczeń opieki zdrowotnej, organ podkreślił, że nieznajomość prawa nie może, stanowić wystarczającej przesłanki do uwolnienia się od obowiązku zwrotu kosztów bezpodstawnie udzielonych jej świadczeń opieki zdrowotnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 – dalej: p.u.s.a.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd bada zaskarżone rozstrzygnięcie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Decyzja podlega natomiast uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Kontrolowana decyzja wydana została w oparciu o art. 50 ust. 18 ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym koszty świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w przypadkach określonych w ust. 16, które Fundusz poniósł zgodnie z ust. 15, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Prezes Funduszu wydaje decyzję administracyjną ustalającą obowiązek poniesienia kosztów i ich wysokość oraz termin płatności. Do postępowania w sprawach o ustalenie poniesienia kosztów stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Od decyzji Prezesa Funduszu przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

W ocenie Sądu w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji, ponieważ stwierdzone uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji przypomnieć należy, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) stanowiące m.in., że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.). Podjęte przez organ rozstrzygnięcie oraz okoliczności stanowiące podstawę rozstrzygnięcia powinny znaleźć odzwierciedlenie w decyzji spełniającej wymogi określone w art. 107 k.p.a., w tym w § 3 tego artykułu, stanowiącym rozwinięcie art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Prawidłowo zredagowane uzasadnienie wymaga logicznego i czytelnego przedstawienia przez organ swojego stanowiska. Uzasadnienie decyzji winno umożliwić stronie zapoznanie się z powodami decyzji oraz zawierać zrozumiałe wyjaśnienie co do podstaw stanowiska zajętego przez organ. W dalszej kolejności uzasadnienie decyzji powinno również umożliwić dokonanie kontroli przez Sąd.

Poprawne pod względem merytorycznym uzasadnienie ma bowiem kluczowe znaczenie dla realizacji zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Istotą tej zasady jest to, by każdy uczestnik postępowania był przekonany, że bierze udział w rzetelnie prowadzonym procesie, i że jeżeli zapadło negatywne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 1994 r., sygn. akt III ARN 2/94, OSNAPiUS 1994, Nr 1, poz. 2 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 1997 r., sygn. akt III RN 94/96, OSNAPiUS 1997, Nr 19, poz. 366).

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że w szczególności decyzje negatywne dla strony powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi zatem wynikać między innymi, że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego (por. wyrok NSA z 25 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 96/10).

Mając powyższe na względzie, należy wskazać, że organ w wydanej decyzji nie wyjaśnił stronie w sposób wyczerpujący przyczyn, z powodu których uznał, że skarżąca nie podlegała ubezpieczeniu zdrowotnemu. Co więcej, organ w ogóle nie ustosunkował się do treści art. 67 ust. 7 ustawy o świadczeniach i nie dokonał analizy tego przepisu w kontekście złożonego przez skarżącą wniosku o przyznanie renty w drodze wyjątku, o której mowa w art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 291 ze zm., w brzmieniu obowiązującym w dniu udzielenia świadczeń zdrowotnych – dalej: ustawa o emeryturach i rentach). W tym zakresie Sąd uznał za trafny zarzut podniesiony przez skarżącą, a dotyczący pominięcia przez organ w decyzji art. 67 ust. 7 ustawy o świadczeniach. W myśl tego przepisu, osoba ubiegająca się o przyznanie emerytury lub renty pomimo wygaśnięcia obowiązku ubezpieczenia ma wraz z członkami rodziny, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 5 i 6, prawo do świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego w okresie trwania postępowania o przyznanie tych świadczeń.

Jak stanowi natomiast art. 83 w ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach, ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu może przyznać w drodze wyjątku świadczenia w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie. Zgodnie z ust. 1a tego artykułu, przepisy art. 24a i 27a stosuje się odpowiednio do rent z tytułu niezdolności do pracy przyznanych w trybie określonym w ust. 1.

Bezspornym w sprawie jest, że skarżąca w okresie od 26 do 30 maja oraz od 31 maja do 16 czerwca 2021 r. korzystała ze świadczeń zdrowotnych, których wykonanie zostało sfinansowane ze środków publicznych.

Z akt sprawy wynika też, że skarżąca złożyła oświadczenie o podleganiu ubezpieczeniu zdrowotnemu wskazując jako podstawę art. 67 ust. 4-7 ustawy o świadczeniach, a w drugim oświadczeniu zaznaczyła "objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym w RP". W toku postępowania skarżąca oświadczyła również, że w spornym okresie oczekiwała na decyzję w sprawie przyznania renty i przedłożyła, na wykazanie zaistnienia tej okoliczności, m.in. zaświadczenia ZUS Oddział we Wrocławiu wskazujące, że 20 kwietnia 2021 r. złożyła wniosek o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku.

W toku postępowania administracyjnego organ zwrócił się do ZUS o udzielenie informacji, czy w spornym okresie toczyło się postępowanie o przyznanie skarżącej świadczenia emerytalnego lub rentowego. W odpowiedzi na to zapytanie ZUS wskazał, że w okresie od 20 kwietnia 2021 r. nie toczyło się postępowanie w sprawie przyznania renty.

W takich uwarunkowaniach sprawy, Prezes NFZ stanął na stanowisku, że w kwestionowanym okresie strona nie miała prawa do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. W decyzji organu zabrakło natomiast przedstawienia argumentów, które doprowadziły organ do tego przekonania.

Niezależnie jednak od powyższego uchybienia organu, polegającego na pominięciu w decyzji art. 67 ust. 7 ustawy o świadczeniach, Sąd wskazuje ponadto, że skoro organ w decyzji stwierdził, iż skarżąca nie podlegała w tym czasie ubezpieczeniu zdrowotnemu na podstawie złożenia wniosku o przyznanie renty w drodze wyjątku to był zobligowany wziąć pod uwagę treść art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach. W myśl tego przepisu, obowiązku, o którym mowa w ust. 16 (obowiązek uiszczenia kosztów udzielonego świadczenia), nie stosuje się do osoby, która w chwili przedstawienia innego dokumentu potwierdzającego prawo do świadczeń opieki zdrowotnej albo złożenia oświadczenia o przysługującym jej prawie do świadczeń opieki zdrowotnej działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń opieki zdrowotnej. Prezes NFZ w swoim rozstrzygnięciu nie odniósł się jednak w żaden sposób do tych unormowań, przez co niewłaściwie pominął rozważenie, czy strona mogła pozostawać w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu z uwagi na złożenie wniosku o rentę w drodze wyjątku.

W treści zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się do wyjaśnień skarżącej zawartych w piśmie z dnia 25 sierpnia 2025 r., w którym skarżąca wskazywała, że otrzymywała od ZUS zapewnienia o przysługującym jej prawie korzystania ze świadczeń zdrowotnych do czasu wydania decyzji w przedmiocie wniosku o świadczenie w drodze wyjątku (k. 10 akt administracyjnych) i ograniczył się jedynie do stwierdzenia w decyzji, że na podstawie ustalonego stanu faktycznego i przywołanych przepisów art. 50 ust. 1-3 i ust. 6 oraz art. 50 ust. 16 ustawy o świadczeniach, skarżąca nie miała prawa do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w weryfikowanym okresie.

Zdaniem Sądu, powyżej wskazane uchybienia organu polegające na pominięciu przepisów prawa, których zastosowanie Prezes NFZ winien wziąć pod uwagę wydając swoją decyzję, spowodowały istotne luki w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, co w konsekwencji uniemożliwiło Sądowi właściwą kontrolę decyzji. Sąd uznał zatem, że organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 6 k.p.a., art. 7a k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 11 k.p.a a także art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., którego przejawem był brak wyczerpującego wyjaśnienia podstaw i przyczyn, które doprowadziły organ do zajęcia stanowiska prezentowanego w treści zaskarżonej decyzji.

W kontrolowanym rozstrzygnięciu organ nie przeprowadził bowiem wykładni wszystkich przepisów mających zastosowanie w sprawie i nie wyjaśnił jakie w jego ocenie są przesłanki do skorzystania z normy gwarancyjnej zawartej w art. 67 ust. 7 ustawy o świadczeniach. Wskutek tak sformułowanej treści zaskarżonej decyzji skarżąca i Sąd zostali przez organ pozbawieni możliwości poznania właściwej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, jak również brak jest możliwości poddania pod ocenę sposobu rozumowania organu, który skłonił go do ostatecznych konkluzji.

Powyższe zaś sprawia, że treść rozstrzygnięcia bez kompletnego uzasadnienia nie poddaje się kontroli Sądu pod względem jego zgodności z przepisami prawa.

Sąd działając w granicach przyznanych kompetencji - polegających wyłącznie na kontroli legalności decyzji przyznanych w art. 1 p.u.s.a. oraz art. 3 § 2 p.p.s.a. - nie może zastąpić organu w wyborze przepisów mających zastosowanie w sprawie i w dokonaniu wykładni tych przepisów, jak też w prawidłowym uzasadnieniu decyzji wskazującym sposób zastosowania tych przepisów w sprawie. Sąd administracyjny jest bowiem uprawniony jedynie do weryfikacji prawidłowości działania organu i nie jest jego zadaniem wyręczanie organów administracji w ich obowiązku stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., a realizowanej na mocy art. 107 § 3 k.p.a.

Sąd zauważa również, że organ próbował braki decyzji uzupełnić w późniejszej odpowiedzi na skargę, lecz jest to oczywiście spóźnione. Przedmiotem kontroli sprawowanej przez Sąd jest bowiem decyzja organu wydana w toku postępowania administracyjnego. Natomiast odpowiedź na skargę ma jedynie charakter pisma procesowego organu wnoszonego w ramach postępowania sądowoadministracyjnego.

Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję (pkt I sentencji wyroku).

Mając również na uwadze, że od zakończenia udzielania skarżącej świadczeń zdrowotnych upłynęło 5 lat, w sprawie zastosowanie znalazła dyspozycja art. 50 ust. 20 ustawy o świadczeniach. Zgodnie z tym przepisem, nie wydaje się decyzji, o której mowa w ust. 18, jeżeli od dnia, w którym zakończono udzielanie świadczenia opieki zdrowotnej, o którym mowa w ust. 15, upłynęło 5 lat.

Jak wynika z akt sprawy, udzielanie skarżącej świadczeń zdrowotnych objętych zaskarżoną decyzją zakończono 16 czerwca 2021 r., a zatem Prezes NFZ był upoważniony do wydania decyzji, o której mowa w art. 50 ust. 18 ustawy o świadczeniach, do dnia 16 czerwca 2026 r. Nie ulega też wątpliwości, że organ zdążył wydać decyzję w tym terminie. Biorąc jednak pod uwagę, że Sąd uchylił tę decyzję organu w następstwie stwierdzonych uchybień oznacza to, że postępowanie administracyjne podlega umorzeniu na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. W myśl tego przepisu, w przypadku uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie.

Z tego względu, postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia obowiązku zwrotu kosztów świadczeń zdrowotnych udzielonych skarżącej należało umorzyć na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 50 ust. 20 ustawy o świadczeniach, o czym Sąd orzekł w punkcie II sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. (punkt III wyroku).