Spółka uznała dokumenty o linii na działce za prywatne. WSA stwierdził bezczynność

Pismem z dnia 23 lipca 2025 r. (wpływ do organu w dniu 28 lipca 2025 r.) I. G. (dalej również jako "strona" lub "skarżąca") wystąpiła do A. Spółki Akcyjnej z siedzibą w B. (dalej jako "Spółka" lub "organ") z wezwaniem do ustanowienia służebności przesyłu dotyczącej posadowionych urządzeń elektroenergetycznych na nieruchomości strony położonej w miejscowości M., gmina M., powiat [...] (działki ewidencyjne nr [...] i nr [...]). Ponadto strona, zwróciła się o wypłatę stosownego wynagrodzenia z tytułu bezpodstawnego, bezumownego korzystania z jej nieruchomości. Zgodnie z wiedzą strony, na przedmiotowej nieruchomości znajdują się następujące urządzenia przesyłowe: (-) linia elektroenergetyczna niskiego napięcia 0.4 kv o deklarowanej łącznej długości ok. 50 mb na działce gruntu nr [...]; (-) linia elektroenergetyczna niskiego napięcia 0.4 kv o deklarowanej łącznej długości ok. 25 mb na działce gruntu nr [...].

W ww. piśmie I. G., w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. "a" tiret pierwsze ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm.) – dalej jako: "u.d.i.p.", wniosła o udzielenie informacji publicznej poprzez wskazanie dokładnego rodzaju urządzeń oraz ich ilości na jej nieruchomości (tj.: długości linii oraz rodzaju i ilości infrastruktury przesyłowej) stanowiących własność Spółki. Skarżąca wezwała Spółkę do udostępnienia informacji publicznej w postaci przesłania kserokopii dokumentacji technicznej i prawnej stanowiącej podstawę lokalizacji, budowy, posadowienia, przebudowy, remontów i bieżącej eksploatacji urządzeń infrastruktury przesyłowej na nieruchomości, w szczególności przedłożenia wszelkich ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji, budowy, posadowienia, przebudowy, remontów i eksploatacji tych urządzeń na nieruchomości oraz innych dokumentów techniczno-prawnych (protokołów odbiorów technicznych i przekazania do eksploatacji, protokołów zdawczo - odbiorczych, protokołów zdawczo - odbiorczych środków trwałych przekazania na rzecz ówczesnego państwowego przedsiębiorstwa przesyłowego, dzienników budów, decyzji wydanych przez ówczesne organy administracji publicznej np. Urzędy Wojewódzkie, Burmistrzów Miast, Wojewódzkich Zarządów Rozbudowy Miast i Osiedl itp., ustalające miejsce i warunki realizacji budowy i lokalizacji urządzeń przesyłowych, decyzji zatwierdzających plan inwestycyjny w zakresie budowy i lokalizacji urządzeń przesyłowych wraz z planem realizacyjnym obejmującym część opisową i graficzną wybudowanych urządzeń przesyłowych, planów z mapkami itp.).

Strona zauważyła, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., podmiotami obowiązanymi do udostępniania informacji publicznej są nie tylko władze publiczne, ale również inne podmioty wykonujące zadania publiczne w rozumieniu art. 1 ust 1 przedmiotowej ustawy (m.in. świadczące usługi przesytu). Z uwagi na to, że zdaniem strony przedmiotowa nieruchomość nie została wywłaszczona na potrzeby budowy urządzeń przesyłowych, nie zostało ograniczone jej prawo własności do tej nieruchomości na drodze administracyjnej, ani też nie zostały zawarte żadne umowy w przedmiocie korzystania z przedmiotowej nieruchomości, a w szczególności nie została ustanowiona służebność przesyłu w rozumieniu art. 3051 i nast. Kodeksu cywilnego (k.c.).

W odpowiedzi na wniosek A. Spółka Akcyjna w B. pismem z dnia 12 sierpnia 2025 r. poinformowała stronę, że na działkach o numerach ewidencyjnych [...] i [...] obr. M. posadowione są - wybudowane w roku 1990 na mocy obowiązujących wówczas przepisów prawa - elementy sieci ee w postaci:

1) napowietrznej linii średniego napięcia SN 15kV wraz ze słupem SN na dz. nr [...] obr. M.,

2) napowietrznej linii średniego napięcia SN 15kV na dz. nr [...] obr. M.

Organ wskazał, że - mając na uwadze lata budowy infrastruktury znajdującej się na nieruchomości - Spółka od ponad 30 lat korzysta z wybudowanych trwałych i widocznych urządzeń. W związku z tym, zgodnie z art. 172 § 2 w zw. z art. 352 § 1 w zw. z art. 336 oraz w zw. z art. 3051 k.c., Spółka posiada status posiadacza służebności przesyłu obciążającej ww. działki. Status ten prowadzi do nabycia służebności przesyłu przez zasiedzenie, które następuje z mocy samego prawa – ex lege (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 22 maja 2013 r., sygn. akt III CZP 18/13). Oznacza to, że przedsiębiorstwo uzyskało trwałe uprawnienie do korzystania z tej nieruchomości.

Odnośnie wniosku o udostępnienie kopii dokumentacji stanowiącej podstawę posadowienia linii energetycznej na ww. działkach Spółka poinformowała, że żądanie to nie dotyczy udostępnienia informacji publicznej, o której mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. podnosząc, że zgodnie z treścią tegoż przepisu, informacją publiczną jest informacja o sprawach publicznych. Pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć te źródła informacji, które powstają w związku z działaniem (zaniechaniem) podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej w zakresie wynikającym z wykonywania zadań i kompetencji publicznoprawnych. Informacje nie mogą być jednak przeznaczane do załatwiania indywidualnej sprawy. Przedmiotowa informacja dotycząca przekazania kopii dokumentacji stanowiącej podstawę do posadowienia linii energetycznej na nieruchomości strony wykracza zatem poza zakres określony w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Z tego punktu widzenia żądana informacja nie spełnia przesłanki przedmiotowej, która zgodnie z postanowieniami ustawy o dostępie do informacji publicznej decydowałaby o możliwości istnienia obowiązku udostępnienia informacji publicznej, zgodnie z zasadami i trybem określonym w treści tej ustawy.

I. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność A. S.A. z siedzibą w B. w zakresie nieudostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 23 lipca 2025 r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., przy jednoczesnym niewydaniu prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania zgodnie z art. 17 u.d.i.p., wnosząc o:

1) stwierdzenie bezczynności organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek skarżącej z dnia 23 lipca 2025 r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p.;

2) zobowiązanie organu do udzielenia informacji publicznej w zakresie i formie zgodnej w pełni z wnioskiem skarżącej w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wydanego wyroku w sprawie;

3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów opłaty od skargi, kosztów dwukrotności zastępstwa procesowego oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa;

4) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) – dalej jako p.p.s.a.;

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że mimo upływu ustawowego terminu przedsiębiorca przesyłowy, do dnia złożenia niniejszej skargi, nie udostępnił żądanych informacji. Odpowiedź organu stanowi jedynie próbę pozbawienia skarżącej prawa do żądania spełnienia ustawowych przesłanek ustawy o dostępie do informacji publicznej, bez wykazania chociażby próby podjęcia jakichkolwiek kroków zmierzających do uzyskania, a następnie przedłożenia skarżącej wnioskowanej dokumentacji stanowiącej informację publiczną.

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych skarżąca utrzymywała, że ma prawo domagać się od przedsiębiorstwa przesyłowego wskazanych dokumentów jako informacji publicznej. Podkreśliła, że nie otrzymała w ogóle wnioskowanych dokumentów, ani zasadnego rozstrzygnięcia w drodze decyzji w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, czy też w sprawie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej.

Reasumując, zgodnie z wnioskiem organ jest winny przekazać skarżącej dokumentację stanowiącą informację publiczną tyczącą się również obecnej eksploatacji urządzeń przesyłowych posadowionych na nieruchomości skarżącej.

W odpowiedzi na skargę A. Spółka Akcyjna w B. wniosła o:

1) oddalenie skargi w całości;

2) stwierdzenie, że organ nie pozostawał w bezczynności;

3) oddalenie wniosku o zobowiązanie organu do udostępnienia informacji publicznej, jako że żądane dokumenty nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej;

5) oddalenie wniosku o wymierzenie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.;

6) oddalenie wniosku o zasądzenie kosztów postępowania od organu na rzecz strony skarżącej.

W ocenie organu w sprawie nie doszło do bezczynności, gdyż udzielił on stronie odpowiedzi na pismo z dnia 23 lipca 2025 r., wyjaśniając przyczyny, dla których uznał, że żądane dokumenty nie podlegają udostępnieniu w trybie u.d.i.p. Ewentualny spór co do trafności tej oceny prawnej nie może być utożsamiany z bezczynnością.

Jak wyjaśnił organ, żądanie strony dotyczyło w istocie pozyskania dokumentacji technicznej i prawnej związanej z infrastrukturą elektroenergetyczną posadowioną na konkretnej nieruchomości, dla potrzeb indywidualnego sporu cywilnoprawnego o służebność przesyłu. Taki cel i taki przedmiot żądania wykraczają poza zakres informacji publicznej. Pismo z dnia 23 lipca 2025 r. miało charakter mieszany i przede wszystkim służyło realizacji prywatnego interesu majątkowego strony, a zawarte w nim żądanie udostępnienia dokumentów miało charakter akcesoryjny wobec wezwania do ustanowienia służebności przesyłu. Przy czym organ udzielił odpowiedzi, wskazując jakie urządzenia znajdują się na działkach, że infrastruktura została wybudowana w 1990 r. Poinformował także, że żądanie przekazania kopii dokumentacji stanowiącej podstawę posadowienia linii energetycznej nie dotyczy informacji publicznej. Oznacza to, że adresat wniosku nie pozostawał bierny, lecz zajął stanowisko wobec żądania strony.

Zdaniem organu istotą sprawy jest to, że skarżąca utożsamia wszelką dokumentację pozostającą w posiadaniu przedsiębiorstwa energetycznego z informacją publiczną. Taki pogląd jest zbyt szeroki. Skarżąca nie żądała prostej informacji o działalności publicznej, ale kompletnej dokumentacji źródłowej dotyczącej konkretnej inwestycji na prywatnym gruncie. Tak sformułowane żądanie nie zmierza do uzyskania informacji o sprawach publicznych w znaczeniu ogólnym, lecz do pozyskania materiału dowodowego dla indywidualnego sporu cywilnoprawnego dotyczącego nieruchomości, służebności przesyłu i ewentualnych roszczeń majątkowych strony skarżącej. Jest typowe dla postępowania dowodowego w postępowaniu sądowym, nie zaś dla postępowania dotyczącego uzyskania dostępu do informacji publicznej. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie służy zastępowaniu trybów właściwych dla dochodzenia lub obrony roszczeń w sprawach indywidualnych. Nie może być wykorzystywana jako instrument pozyskiwania dokumentacji na potrzeby prywatnego postępowania cywilnego lub przedsądowego. Żądana przez skarżącą dokumentacja miała służyć załatwieniu indywidualnej sprawy, a nie realizacji prawa do informacji publicznej.

Organ zwrócił uwagę, że obowiązek wydania decyzji odmownej zachodzi wtedy, gdy przedmiot wniosku stanowi informację publiczną, ale występują ustawowe przesłanki odmowy jej udostępnienia albo umorzenia postępowania. Jeżeli natomiast adresat wniosku uznaje, że żądanie w ogóle nie dotyczy informacji publicznej, dopuszczalne jest poinformowanie wnioskodawcy pismem, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie znajduje zastosowania. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. W sprawie spór dotyczy nie tego, czy organ milczał, ale tego, czy stanowisko organu było trafne. To zaś nie jest tożsame z bezczynnością.

Z całokształtu okoliczności sprawy wynika, że żądanie udostępnienia dokumentacji było funkcjonalnie związane z zamiarem podważania tytułu prawnego organu do korzystania z nieruchomości i z dochodzeniem roszczeń majątkowych. Potwierdza to jednoczesne wezwanie do ustanowienia odpłatnej służebności przesyłu oraz argumentacja skargi, skupiona na wykazaniu, że infrastruktura miała zostać posadowiona bez odpowiedniej podstawy prawnej. Prawo do informacji publicznej zaś nie może być przekształcane w szczególny środek procesowego pozyskiwania dowodów dla potrzeb indywidualnego postępowania cywilnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Kontrola ta, w myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), obejmuje m.in. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei art. 149 § 1b p.p.s.a. stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Stosownie zaś do art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

W rozpoznanej sprawie skarga została wniesiona na bezczynność A. Spółki Akcyjnej z siedzibą w B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Zasady i tryb udostępniania informacji publicznej uregulowane zostały w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm.) – dalej jako: "u.d.i.p.". Przepisy tej zatem ustawy odgrywają kluczową rolę dla ustalenia czy wymieniona spółka rzeczywiście pozostawała w zarzucanej jej bezczynności.

A. SA z siedzibą w B. jako przedsiębiorstwo energetyczne jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Zgodnie z powołanym przepisem obowiązane do udostępniania informacji publicznej, są bowiem nie tylko władze publiczne, ale także inne podmioty, w tym osoby prawne wykonujące zadania publiczne. Dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP są "zadaniami publicznymi" (por. wyrok NSA z 10 sierpnia 2010 r., I OSK 851/10; a także wyrok WSA w Lublinie z 13 lutego 2014 r., II SAB/Lu 714/13, te i dalej powoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zdaniem sądu nie ulega wątpliwości w niniejszej sprawie, że działalność przedsiębiorstwa energetycznego (operatora systemu) w zakresie wykonywania zadań i obowiązków wskazanych w art. 9c ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (tekst jednolity: Dz.U. z 2026 r., poz. 43 ze zm.) dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 u.d.i.p., co powoduje, że formalnie taki podmiot jest zobowiązany do podjęcia czynności przewidzianych przepisami tej ustawy. Przedsiębiorstwa energetyczne mogą być przedsiębiorstwami użyteczności publicznej i wykonują zadania publiczne w rozumieniu art. 4 u.d.i.p. (por. np. wyrok NSA z 16 września 2014 r., I OSK 398/14). Świadczenie usług publicznych w zakresie przesyłania, dystrybucji i magazynowania paliw gazowych następuje za pośrednictwem urządzeń infrastruktury technicznej, której lokalizacja i posadowienie dokonywane są w oparciu o kwalifikowane akty administracyjne pochodzące od organów władzy publicznej, co w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oznacza, że informacje te zawierają informację odnoszącą się do sfery realizacji zadań publicznych podmiotu zobowiązanego, tworzą więc zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informację o sprawach publicznych (patrz: wyrok NSA z 24 maja 2023 r. III OSK 494/22).

Skoro zaś Spółka jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.) jako przedsiębiorstwo energetyczne należące do kategorii podmiotów wykonujących "zadania publiczne", to informacje (decyzje i inne dokumenty, w tym dokumenty wewnętrzne będące jednak nośnikiem informacji publicznej) dotyczące w szczególności lokalizacji i korzystania z określonych sieci przesyłowych na danym terenie – również dotyczące budowy i użytkowania danego elementu infrastruktury, jak też dokumenty, z których przedsiębiorstwo wywodzi swoje prawa do danego elementu infrastruktury energetycznej znajdującego się na nieruchomości wnioskodawcy domagającego się informacji publicznej – są co do zasady informacjami publicznymi w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej (por. wyrok NSA z 17 marca 2026 r., III OSK 1622/25).

W świetle przywołanego orzecznictwa, należy podkreślić, że ustawodawca, definiując pojęcie "informacji publicznej", odwołał się do kategorii "sprawy publicznej". W świetle art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w rozumieniu tej ustawy informacją publiczną jest "każda informacja o sprawach publicznych". Z treści ustawy o dostępie do informacji publicznej nie wynika też, aby cel prywatny stanowił przesłankę ograniczającą dostęp do informacji publicznej. W szczególności nie wynika to ani z treści art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. określających zakres przedmiotowy pojęcia informacja publiczna, ani tym bardziej z treści art. 2 u.d.i.p. definiującego podmiot uprawniony do otrzymania informacji publicznej. Dlatego też odmowa zastosowania wymienionych przepisów wyłącznie na podstawie ustalenia, że zamiarem wnioskodawcy jest ich wykorzystanie w celu prywatnym stanowiłoby zastosowanie nieznanego kryterium ustawowego.

Podkreślić należy, że rozpatrując wniosek o udostępnienie informacji publicznej podmiot zobowiązany zgodnie z brzmieniem art. 2 ust. 2 u.d.i.p. nie jest upoważniony do badania interesu prawnego ani nawet faktycznego wnioskodawcy. Dla odkodowania treści pojęcia informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. nie ma bowiem znaczenia ocena charakteru interesu w uzyskaniu informacji publicznej przez wnioskodawcę ani cel i motywy, które towarzyszą wnioskodawcy przy zgłoszeniu żądania jej udostępnienia. Jeżeli zatem konkretna informacja ma charakter informacji publicznej, to nie może być tej cechy pozbawiona wówczas, gdy jej udostępnienie, zdaniem podmiotu zobowiązanego, mogłoby służyć celowi prywatnemu. Jedynie udostępnienie informacji publicznej przetworzonej uwarunkowane jest wykazaniem przez wnioskodawcę, że jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Powyższe oczywiście nie oznacza, że w danych okolicznościach sprawy nie może zachodzić stan nadużycia prawa do informacji. Niemniej jednak w takiej sytuacji bezwzględnie powinna zostać wydana decyzja, o której mowa w art. 16 i art. 17 u.d.i.p. W orzecznictwie nie ma bowiem sporu co do tego, że odmowa udostępnienia informacji publicznej w sytuacji nadużywania przez wnioskodawcę publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej powinna następować poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (por. wyrok NSA z 12 lipca 2024 r., III OSK 2604/23).

Wobec zatem stwierdzenia, że żądane informacje stanowią informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. a podmiot, do którego skierowano wniosek, należy do kręgu podmiotów obowiązanych do udostępniania informacji publicznych, analizie należało poddać sposób procedowania organu w sprawie.

Istotą kontroli Sądu w niniejszej sprawie było w istocie zbadanie, czy spółka A. w terminie zakreślonym przepisami prawa załatwiła sprawę, tj. rozpoznała wniesione przez skarżącego żądanie odnośnie udostępnienia mu wnioskowanej informacji publicznej (żądanych danych i dokumentów), w tym należało dokonać oceny czy nastąpiło to w pełnym zakresie przedstawionego żądania. W sprawach o bezczynność na gruncie dostępu do informacji publicznej Sąd kontroluje bowiem, czy organ rozpatrzył wniosek strony, podejmując w terminie jedno z działań zgodnie z przepisami u.d.i.p.

Stosownie do art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2. Przepis art. 13 ust. 2 u.d.i.p. stanowi – na zasadzie wyjątku - że jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Ustawodawca wskazał, że odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).

Z przywołanych przepisów wynika zatem wprost, że organ, do którego wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej co do zasady udostępnia ją wnioskodawcy w formie wskazanej we wniosku w terminie 14 dni od wpływu wniosku albo odmawia jej udostępnienia wydając decyzję administracyjną lub umarza postępowanie w przypadku, o którym mowa w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej w formie zwykłego pisma może nastąpić jedynie w przypadku, gdy podmiot zobowiązany nie posiada żądanej informacji bądź gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną, względnie gdy istnieje inny tryb udostępnienia żądanej informacji. Przedstawienie informacji innej niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też nieadekwatnej do treści wniosku, świadczy o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, do którego skierowano wniosek o jej udostępnienie, co uchybia regulacji zawartej w art. 13 ust. 1 u.d.i.p.

W sytuacji zatem gdy podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. jest w posiadaniu żądanej informacji publicznej, na gruncie przepisów u.d.i.p. za bezczynność tego podmiotu należy uznać sytuację gdy w obowiązującym go terminie ani nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia tej informacji (w pełnym zakresie żądania odnoszącego się do udostępnienia informacji o charakterze publicznym), ani nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (w całości lub w części).

Podkreślenia wymaga, że wynikające z u.d.i.p. terminy mają charakter wiążący. Adresaci wniosków o udzielenie informacji publicznej, są obowiązani zatem respektować ww. terminy.

Jak wynika z przekazanych akt sprawy, w niniejszej sprawie skarżący wystąpił do spółki (organu) z wnioskiem dostępowym w dniu 28 lipca 2025 r. (data wpływu). W ocenie Sądu udzielona skarżącemu na ten wniosek pismem z dnia 12 sierpnia 2025 r. odpowiedź organu bezzasadnie oparta została na założeniu, że żądane przez skarżącą dokumenty nie stanowiły informacji publicznej. Podkreślić należy przy tym, że nie ma sporu między stronami, co do rzeczywistej lokalizacji elementów linii energetycznej na nieruchomościach wskazanych we wniosku dostępowym. Nadto organ nie zajął stanowiska co do dysponowania lub niedysponowania żądaną informacją publiczną, koncentrując się na wyjaśnieniu swego – co wyżej wyjaśniono błędnego - stanowiska o braku zaliczenia żądanej informacji do informacji publicznej Z tych względów należało stwierdzić, że organ w ustawowym terminie 14 dni od dnia wniesienia wniosku dostępowego nie udzielił w istocie skarżącej żądanej informacji, ani też w tym zakresie nie odmówił udostępnienia żądanej informacji w przewidzianej dla takiego działania formie decyzji administracyjnej z uwagi na zaistniałe w sprawie okoliczności ewentualnego braku podstaw do udzielenia żądanych informacji (np. z uwagi na ewentualne ograniczenia prawa do informacji publicznej – art. 5 u.d.i.p. czy też niespełnienie przez wnioskodawcę dodatkowych wymogów z uwagi na rodzaj wnioskowanej informacji – art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., czy wreszcie ze względu na stwierdzenie zjawiska nadużycia prawa do informacji publicznej).

Pismo organu, co oczywiste, nie stanowiło decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. Skuteczne kwestionowanie zjawiska nadużywania takiego prawa, w tym publicznego prawa podmiotowego do informacji publicznej, nie może bowiem się nie odnosić do motywów i celów stanowiących podstawę złożonego wniosku, a zatem do ocen i ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy. Wszystkie te okoliczności powinny być przez organ wskazane i ocenione, z podaniem argumentacji, dlaczego stanowią one podstawę dla przyjęcia przez organ, że podmiot korzystający z publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej nadużywa tego prawa (patrz: wyrok NSA z 24 marca 2026 r. III OSK 1331/25). W tej sytuacji należało zatem przyjąć, że organ pozostaje w bezczynności w odniesieniu do wniosku skarżącej, skoro organ nie zareagował terminowo w sposób prawidłowy, tj. zgodnie z podmiotowym i przedmiotowym charakterem żądanej informacji - na żądanie i nie udostępnił żądanej informacji we wskazanej formie, ani nie udzielił stronie innej odpowiedzi (np. czy posiada żądane informacje), ani tym bardziej nie wydał decyzji na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 u.d.i.p.

Mając zatem powyższe na uwadze, Sąd - na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - zobowiązał A. Spółkę Akcyjną z siedzibą w B. do rozpoznania wniosku skarżącej w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt 1. sentencji wyroku).

Orzekając natomiast w zakresie uregulowanym w przepisie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd uwzględnił, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy, gdyż wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. W niniejszej sprawie nie sposób dopatrzyć się w działaniu organu rażącego naruszenia prawa. Brak jest bowiem podstaw do stwierdzenia, że zaniechanie organu było zamierzone czy też miało bezpośrednio na celu utrudnienie skarżącemu dostępu do informacji publicznej. Z akt sprawy oraz wyjaśnień organu zawartych w odpowiedzi na skargę wynika, że odpowiedź została udzielona stronie niezwłocznie, zaś brak udostępnienia informacji stanowił wynik przyjęcia określonej kwalifikacji prawnej informacji żądanej przez stronę, jako dotyczącej jej sprawy prywatnej, przez co żądane dokumenty nie mają – w ocenie organu - waloru informacji publicznej. Niewątpliwie nieudzielenie informacji publicznej stanowiło w tym wypadku wynik błędnej interpretacji obowiązków podmiotu zobowiązanego formalnie do udostępniania informacji publicznej. Wobec tego, mimo że ostatecznie Spółka popadła w stan zawinionej zwłoki w załatwieniu sprawy, to Sąd nie znalazł podstaw do uznania, że bezczynność ta miała charakter rażącego naruszenia prawa.

Stwierdzając zatem, że A. Spółka Akcyjna z siedzibą w B. dopuściła się bezczynności, Sąd jednocześnie też stwierdził, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. (punkt 2. sentencji wyroku).

Sąd nie znalazł ponadto podstaw do przyznania skarżącej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Na tle redakcji art. 149 § 2 p.p.s.a. trzeba zauważyć, że sam fakt bezczynności nie stanowi dostatecznej przesłanki do przyznania sumy pieniężnej. Gdyby taki był zamiar ustawodawcy, wówczas przepis obligowałby wprost sąd do przyznania sumy pieniężnej, a nie jedynie przewidywał taką możliwość. Przewidziane w ustawie jedynie fakultatywne działanie sądu w tym zakresie - bez sprecyzowania przesłanek - oznacza, że wybór co do zastosowania tego środka zależy od oceny sądu, a przesądzające są konkretne, szczególne okoliczności faktyczne danej sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazano, że przyznanie na gruncie art. 149 § 2 p.p.s.a. sumy pieniężnej winno być zastrzeżone jedynie do istotnych uchybień zasadzie efektywnego i terminowego działania organu w załatwieniu sprawy Przyznanie sumy pieniężnej ma charakter przede wszystkim prewencyjny i kompensacyjny, służąc zadośćuczynieniu za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. W konsekwencji suma pieniężna może być przyznana w przypadku dopuszczenia się przez organ przewlekłości lub bezczynności o szczególnym charakterze, uzasadniającym zastosowanie wobec strony środka kompensacyjnego (por. wyrok WSA w Gliwicach z 2 czerwca 2026 r., II SAB/Gl 93/26).

Sąd nie dostrzegł podstaw do przyznania skarżącej sumy pieniężnej z uwagi na stwierdzoną w niniejszej sprawie bezczynność organu. Przeciwko zastosowaniu tego środka przemawia przedstawiona ocena o braku rażącego naruszenia prawa przez organ, jak również brak wykazania przez skarżącą jakiejkolwiek doznanej krzywdy (uszczerbku majątkowego czy niemajątkowego) w związku ze stwierdzoną w powyżej opisanym zakresie opieszałością w działaniu organu, tym bardziej w sytuacji, gdy skarżąca wnosi o przyznanie mu sumy pieniężnej w maksymalnej wysokości, tj. w wysokości 44.517,80 zł (zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2026 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2025 r., M.P. z 2026 r., poz. 192), które wynosiło 8.903,56 zł).

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z rozważań przedstawionych w uzasadnieniu wyroku i sprowadzają się do konieczności rozpoznania wniosku skarżącego we wskazanym zakresie na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Mając powyższe na uwadze Sąd w tym zakresie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. (punkt 3. sentencji wyroku).

O kosztach postępowania (punkt 4. sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, tj. 597 zł, na które oprócz wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł składa się również wynagrodzenie pełnomocnika w osobie adwokata w wysokości 480 zł, ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j.: Dz. U. z 2026 r., poz. 215).