Pojemność kartridża liczona bez grzałki i gąbki. Sąd uchylił zajęcie wkładów do e-papierosów

Przedmiotem skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej "Strona", "Spółka" lub "Skarżąca") jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej "Dyrektor Izby" lub "DIAS") z dnia 26 lutego 2026 r. nr 1401-IGC.4400.41.2025 w przedmiocie zajęcia towaru zgłoszonego do procedury dopuszczenia do obrotu.

Zaskarżone rozstrzygnięcie było wynikiem następujących ustaleń faktycznych i oceny prawnej.

W dniu 1 kwietnia 2025 r. Agencja Celna [...] S.A., działająca jako przedstawiciel bezpośredni importera – Spółki, dokonała zgłoszenia celnego nr [...]. W zgłoszeniu wnioskowano o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu towaru w postaci: jednorazowych wkładów (POD) "MODEL 120Hz" zawierających 2 ml płynu do e-papierosów (2 szt. w opakowaniu). Zgodnie z fakturą nr [...] zgłoszenie dotyczyło łącznie 350 462 szt. wkładów, o wartości 473725.58 USD. Organ celny, korzystając z uprawnień wynikających z art. 188 lit. a-d rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego Unijny Kodeks Celny (Dz.Urz. UE L 269 z 10.10.2013 r. z późn. zm.; dalej "UKC") oraz art. 243 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz.U. UE L 343 z 29.12.2015 r.), dokonał weryfikacji zgłoszenia poprzez analizę dokumentów, przeprowadzenie rewizji celnej oraz pobranie 48 próbek ww. towaru do badań laboratoryjnych (protokół pobrania próbek towaru nr 1/2025, numer zabezpieczenia 1 pl UCS 3646). Importowany towar poddano kontroli w związku z ograniczeniami wynikającymi z art. 11c ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych. Pobrane próbki przekazane zostały do Laboratorium Celnego w B. w celu wykonania badań na oznaczenie objętości płynu, nominalnej pojemności zbiornika oraz składu chemicznego płynu. W dniu 18 kwietnia 2025 r. wykonano ekspertyzę 318000-CPL.472.119.2025.AK, a jej wynik ujęto w sprawozdaniu z badań o numerze nr 318000-CPL.472.119.2025.(886-891J.AK). Ww. badanie wykazało, że pojemność kartridża przekracza 2 ml, tj. wynosi co najmniej 3 ml. Badanie zdolności wytwarzania aerozolu przez wyroby nowatorskie i płyny do papierosów elektronicznych potwierdziło powstanie takiego aerozolu (badanie z 18 kwietnia 2025 r.).

Wykonana ekspertyza była podstawą do zawiadomienia organów ścigania. Prokuratur Prokuratury Rejonowej [...] w W. postanowieniem z 21 maja 2025 r. odmówił wszczęcia dochodzenia w sprawie sygn. akt [...]. Sąd Rejonowy W w W. postanowieniem z dnia 28 października 2025 r. sygn. akt [...] utrzymał w mocy ww. postanowienie. Orzeczenie jest prawomocne.

Po przeanalizowaniu zebranego materiału dowodowego oraz wyników badań laboratoryjnych próbek poddanych kontroli, Naczelnik Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie decyzją nr 448000-445010.4400.473.2025.2 z 30 czerwca 2025 r. zajął towar w postaci: jednorazowych wkładów (POD) "MODEL 120Hz" zawierających 2 ml płynu do e-papierosów (2 szt. w opakowaniu).

Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów:

1) opinii prawnej prof. UW dr hab. Michała Królikowskiego z dnia 19 maja 2025 r. (Załącznik nr 2),

2) deklaracji producenta z 23 kwietnia 2025 r. (Załącznik nr 3),

3) sprawozdania z 28 kwietnia 2025 r. z badań przeprowadzonych przez akredytowane laboratorium [...] (Załącznik nr 4),

4) ekspertyzy laboratoryjnej Wydziału Inżynierii i Technologii Chemicznej Politechniki Krakowskiej z 13 maja 2025 r. (Załącznik nr 5),

– na okoliczność: (i) ustalenia prawidłowego sposobu weryfikacji pojemności kartridża jednorazowego, (ii) nieprawidłowej metodologii badań przeprowadzonych przez Laboratorium Celne w B. na zlecenie Organu, (iii) wykazania, że pojemność importowanych przez Spółkę kartridżów jednorazowych nie przekracza 2 ml.

Dyrektor Izby wskazaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Organa odwoławczy wskazał, że kwestię sporną w niniejszej sprawie stanowi zasadność zajęcia importowanego towaru w oparciu o przepisy art. 198 UKC oraz art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1373).

Zarówno z przepisów prawa unijnego jak i krajowego wynika, że w zakresie przestrzegania wymogów przewidzianych w przepisach odrębnych od prawa celnego, mających zagwarantować ochronę dóbr takich jak między innymi zdrowie ludzi, organy celne współpracują z innymi organami administracji publicznej. Jeżeli podczas kontroli celnej towaru mającego zostać dopuszczonym do obrotu zaistnieją uzasadnione okoliczności wskazujące, że produkt nie spełnia szczegółowych wymogów wynikających z przepisów odrębnych lub innych ustaw, organ celny ma postawy do zajęcia towaru. W związku z tym, że w sprawie warunkiem dopuszczenia towaru do obrotu było spełnienie wymogów wynikających z ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1162 ze zm.; dalej "ustawa tytoniowa"), przeprowadzone zostały specjalistyczne badania laboratoryjne próbek pobranych w trakcie weryfikacji zgłoszenia celnego nr 25PL44501A001AA3R6 z 1 kwietnia 2025 r.

Badania próbek importowanego towaru przeprowadzone przez [...] Urząd Celno-Skarbowy w B. Dział Laboratorium Celne (sprawozdanie nr [...]) wykazały, że wyrób jest jednorazowym kartridżem napełnionym płynem, zawiera ustnik, grzałkę i gąbkę (polimerowe włókna chłonne) nasączoną płynem oraz styki elektryczne umożliwiające połączenie z dedykowanym papierosem elektronicznym. Kartridż zaprojektowany został do jednorazowego użytku i jest nierozbieralny. Po wyczerpaniu płynu wkład jest gotowy do utylizacji. W wyniku nieodwracalnego otwarcia pojemnika stwierdzono, że: 1) objętość płynu w zbiorniczku wynosi 1.8 ml ±0.2 ml, 2) pojemność zbiorniczka z gąbką i grzałką wynosi 3.0 ±0.2 ml, 3) pojemność zbiorniczka po usunięciu gąbki wynosi 3.2 ±0.2 ml, 4) pojemność zbiorniczka po usunięciu gąbki i grzałki wynosi 3.4 ±0.2 ml. Powyższe oznaczało, że przekroczona została dozwolona przepisami ustawy tytoniowej pojemność importowanych kartridży. Importowany towar musiał bowiem spełniać ograniczenia w zakresie pojemności z art. 11c ust. 1 pkt 1 ustawy tytoniowej (tj. 2 ml), natomiast jak wynika ze sprawozdania pojemność zbiorniczka przekraczała 3 ml.

Organ odwoławczy uznał zatem, że w sprawie spełnione zostały przesłanki określone w art. 11c ust. 1 pkt 1 ustawy tytoniowej, uzasadniające w pełni zajęcie przez organ I instancji przedmiotowego towaru. Skoro więc importowany towar był przedmiotem zakazów i ograniczeń oraz spełniony został warunek z cytowanego wcześniej art. 198 ust. 1 lit. b (iv) UKC, organ celny po weryfikacji danych nie mógł zwolnić przedmiotowego towaru, ponieważ nie spełnione zostały warunki do objęcia towaru daną procedurą, w tym wypadku dopuszczenia do obrotu.

Z kolei w odwołaniu Spółka wskazała, że przeprowadziła dodatkowe, niezależne ekspertyzy dotyczące pojemności kwestionowanych kartridżów, w tym ekspertyzę laboratoryjną Wydziału Inżynierii i Technologii Chemicznej Politechniki Krakowskiej nr EL/02/2025 z 11 sierpnia 2025 r. oraz badania wykonane przez akredytowane laboratorium [...] (sprawozdanie z 28 kwietnia 2025 r. nr S/L/47a/25). Z ustaleń tych analiz wynika, że przy zastosowaniu odmiennej niż przyjęta przez Laboratorium Celne w B. metodologii badawczej, pojemność importowanych przez Spółkę jednorazowych kartridżów nie przekracza 2 ml. W konsekwencji Strona zakwestionowała wyniki badania wykonanego Laboratorium Celne w B. podnosząc, że - zgodnie z późniejszymi ekspertyzami przedstawionymi przez Spółkę - importowany towar spełnia wymogi art. 11c ust. 1 pkt 1 ustawy tytoniowej. W związku z tym DIAS wskazał, że materiał do badań pobrany został w związku z dokonywaną w trybie art. 188 UKC weryfikacją zgłoszenia celnego, w trakcie odprawy, w obecności funkcjonariusza. Strona nie zakwestionowała sposobu, prawidłowości i rzetelności poboru próbek, co zostało potwierdzone protokółem nr 1/2025. Próbki te zostały następnie przesłane przez organy celne do laboratorium celnego w B., a ich wynik zawarty jest w sprawozdaniu nr [...]. Organ odwoławczy przyjął, że badania wykonane w laboratorium celnym spełniają wszystkie przymioty obiektywnej oceny tego dowodu i mogą być podstawą do podjęcia czynności związanych z uregulowaniem sytuacji prawnej towaru. Tym samym dowody przedłożone przez Stronę w postaci załączonych do odwołania ww. ekspertyz nie mają przełożenia na odmienny sposób rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Stanowią one dokument prywatny, a zatem dowodzą jedynie tego, że osoby, które je podpisały, złożyły oświadczenia określonej treści. Jedynie bowiem dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone (art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej).

Odnosząc się do przedłożonej przez Stronę opinii prawnej prof. UW dr hab. Michała Królikowskiego w przedmiocie interpretacji norm dotyczących pojemności jednorazowych kartridży do papierosów elektronicznych na gruncie ustawy tytoniowej oraz relewantnych źródeł prawa UE Dyrektor Izby zauważył, iż organ przesądzający o rozstrzygnięciu nie może korzystać z opinii biegłego z zakresu przepisów prawa ani też powołać biegłego w tej sprawie, ponieważ biegłym w omawianym zakresie jest sam organ celny, który te przepisy stosuje. W związku z tym przedłożonej przez Stronę opinii prawnej nie uznał za dowód.

W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo dokonał zajęcia importowanego towaru. Przepisy upoważniają bowiem organy celne do podejmowania wszelkich środków niezbędnych do dysponowania towarami włącznie z orzeczeniem ich przepadku, sprzedażą lub zniszczeniem jeżeli nie można zwolnić towarów m.in. z powodu objęcia ich zakazami lub ograniczeniami, jak to miało miejsce w rozpatrywanym przypadku. W dacie podejmowania skarżonej decyzji status celny towaru był nieunijny i wystąpiły podstawy faktyczne i prawne do zajęcia importowanego towaru zgodnie z art. 30 ust. 1, art. 31 ust. 1 pkt. 2 Prawa Celnego w zw. z art. 198 ust. 1 lit. b (iv) UKC.

Skargę na powyższą decyzję DIAS wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka zarzucając zaskarżonej decyzji:

1) niezgodność z przepisami prawa celnego tj.: art. 30 ust. 1 oraz art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo celne w zw. z art. 198 ust. 1 lit. b (iv) UKC w zw. z art. lic ust. 1 pkt 1 ustawy tytoniowej, a także art. art. 44 ust. 1 i ust. 2 lit. a) w zw. z art. 22 ust. 7 UKC, polegająca na uznaniu, że w sprawie dotyczącej zajęcia towaru organ nie ma obowiązku weryfikacji właściwej metody pojemności kartridżów czy też adekwatności metodologii zastosowanej przez Laboratorium Celne [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B., podczas gdy zgodnie z ww. przepisami organ I instancji mógł dokonać zajęcia towaru i wystąpić o orzeczenie jego przepadku jedynie, jeżeli towar nie spełnił wymogów określonych w art. 11c ust. 1 pkt 1 ustawy tytoniowej, tj. jeśli pojemność kartridżów jednorazowych faktycznie przekraczała 2 ml, wobec czego kluczowe dla sprawy było ustalenie prawidłowej metody badania tej pojemności, co doprowadziło do uchylenia się organu od merytorycznego rozstrzygnięcia sporu, naruszenia unijnej zasady dwuinstancyjności postępowania i powinno skutkować unieważnieniem decyzji.

2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 OP w zw. z art. 73 ust. 1 pkt 1 Prawa celnego, poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w efekcie dokonanie oceny zebranego materiału dowodowego z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów, polegające na:

– pominięciu części dowodów zgromadzonych w sprawie, tj.: (i) sprawozdania z 28 kwietnia 2025 r. z badań przeprowadzonych przez akredytowane laboratorium [...], (ii) ekspertyzy laboratoryjnej Wydziału Inżynierii i Technologii Chemicznej Politechniki Krakowskiej z 13 maja 2025 r" (iii) deklaracji producenta z 23 kwietnia 2025 r., oraz (iv) prawomocnego postanowienia prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] w W. nr [...] z 21 maja 2025 r. o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie importu w celu wprowadzenia przez Spółkę do obrotu kartridżów jednorazowych;

– ustaleniu, wbrew zasadom logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego, że sprawozdanie Laboratorium Celnego w B. potwierdza, iż towar nie spełnia wymogów z art. 11c ust. 1 pkt 1 ustawy tytoniowej,

w wyniku czego organ de facto dowolnie ustalił, że pojemność importowanych przez Spółkę kartridżów jednorazowych przekracza 2 ml, podczas gdy prawidłowa ocena zebranego materiału dowodowego powinna prowadzić do wniosku, że pojemność kartridżów jednorazowych nie przekracza dopuszczalnego limitu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do błędnego przyjęcia, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające zajęcie towaru;

3) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 197 § 1 OP poprzez brak powołania biegłego w celu wydania opinii w kwestii prawidłowej metody ustalania pojemności kartridżów jednorazowych, podczas gdy zebrany materiał dowodowy obiektywie wskazywał, że określenie tej pojemności wymaga wiadomości specjalnych, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ przeprowadzenie tego dowodu pozwoliłoby na należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, tj. zweryfikowanie, czy pojemność kartridżów jednorazowych przekroczyła dopuszczalny limit;

4) naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 11c ust. 1 pkt 1 ustawy tytoniowej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że pojemność kartridża jednorazowego odpowiada pojemności geometrycznej jego obudowy, podczas gdy prawidłowa wykładnia przepisu powinna prowadzić do wniosku, że pojemność kartridża jednorazowego odpowiada objętości płynu dostępnego jednorazowo dla użytkownika (tj. ilości płynu, jaką włókna chłonne są obiektywnie w stanie wchłonąć przy zachowaniu integralności wszystkich elementów składowych kartridża), co miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ skutkowało błędnym przyjęciem, że kartridże jednorazowe, będące przedmiotem importu przez Spółkę, przekraczają limit pojemności 2 ml określony w ustawie tytoniowej.

Mając powyższe na względzie Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości oraz umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zobowiązanie organu do wydania decyzji z uwzględnieniem art. 23 ust. 3 w zw. z art. 29 UKC, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości oraz umorzenie postępowania, a także o zwrot kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego.

Ponadto Strona, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie na rozprawie uzupełniającego dowodu z załączonego do skargi dokumentu opinii, przygotowanego pod kierunkiem dr Piotra Stanisławiszyna, Kierownika Katedry Prawa Gospodarczego i Finansowego INP Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Opolskiego, w przedmiocie techniczno-prawnych aspektów określania pojemności kartridża jednorazowego oraz zgodności produktu z wymogami ustawy tytoniowej, a w rezultacie - zakresu kognicji organów celnych w świetle art. 30 i art. 31 Prawa celnego.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Następnie Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców pismem z 2 czerwca 2026 r. zawiadomił o wstąpieniu do postępowania oraz przedstawił swoje stanowisko, zgodnie z którym treść uzasadnienia skarżonej decyzji wskazuje, że Dyrektor Izby rozstrzygając sprawę nie rozpatrzył i nie ocenił całego zebranego w tej sprawie materiału dowodowego, jak również nie wyjaśnił w sposób wystarczający podstawy prawnej wydanej decyzji.

Z kolei Skarżąca w piśmie z 19 sierpnia 2026 r., stanowiącym replikę na odpowiedź na skargę organu, podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w skardze i wniosła, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., o dopuszczenie i przeprowadzenie na rozprawie uzupełniającego dowodu z innego dokumentu elektronicznego w postaci nagrania video znajdującego się na nośniku danych pendrive USB dotyczącego próbki towaru.

Na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2026 r. Sąd postanowił oddalić wnioski dowodowe Skarżącej zawarte w skardze i piśmie z 19 sierpnia 2026 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie zarzuty okazały się zasadne.

Na wstępie wskazania wymaga, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym, które jest wyjątkiem w procedurze postępowania przed sądem administracyjnym, nie może zmierzać do rozpatrzenia sprawy, w tym czynienia ustalań stanu faktycznego sprawy. Oznacza to, że strona nie może oczekiwać od sądu przeprowadzenia z urzędu postępowania dowodowego, dokonywania ustaleń stanu faktycznego i to z wykorzystaniem opinii biegłego. Z przepisu art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej "p.p.s.a."), jednoznacznie wynika, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym jest ograniczone wyłącznie do dowodów z dokumentów. Prowadzenie jakichkolwiek innych dowodów poza dowodami z dokumentów, np. dowodu ze zdjęć, opinii biegłego, oględzin lub nagrania na nośniku nie jest dopuszczalne (zob. wyrok NSA z 19 listopada 2024 r. sygn. akt III OSK 5429/21). Z powyższych względów Sąd postanowił oddalić wnioski dowodowe Skarżącej zawarte w skardze i piśmie procesowym z 19 sierpnia 2026 r.

Kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie poddana została decyzja DIAS z 26 lutego 2026 r. w przedmiocie zajęcia towaru w postaci "jednorazowych wkładów (POD) MODEL 120Hz zawierających 2 ml płynu do e-papierosów".

Podstawą prawną decyzji były m.in. przepisy art. 30 ust. 1 Prawa celnego, w związku z art. 198 ust. 1 lit. b (iv) UKC. Zgodnie z dyspozycją wynikającą z art. 198 ust. 1 lit. b (iv) UKC, organy celne podejmują wszelkie środki niezbędne do dysponowania towarami, włącznie z orzeczeniem ich przepadku i sprzedażą lub zniszczeniem, jeżeli nie można zwolnić towarów, ponieważ są one przedmiotem zakazów lub ograniczeń. Jak stanowi zaś art. 30 ust. 1, 2 i 3 Prawa celnego, w celu podjęcia środków, o których mowa w art. 198 UKC, organ celny może dokonać zajęcia towaru. Zajęcie towaru następuje w drodze decyzji.

Sąd nie kwestionuje co do zasady uprawnienia organu celnego do zajęcia towaru w sytuacji m.in. konieczności podjęcia środków, o których mowa w wyżej przywołanym przepisie art. 198 ust. 1 lit. b UKC. Zdaniem organów były one niezbędne z uwagi na to, że wnioskowany do dopuszczenia do obrotu towar był przedmiotem ograniczeń wynikających z art. 11c ust. 1 pkt 1 ustawy tytoniowej. Ograniczenia te dotyczyły w niniejszej sprawie dopuszczenia do obrotu towaru w postaci jednorazowych kartridźów zawierających płyn do papierosów elektronicznych.

Nie ulega przy tym wątpliwości, że importowany towar stanowi jednorazowy kartridż, który został napełniony płynem do e-papierosów, co wynika z badania próbek tego towaru przeprowadzonego przez laboratorium celne. W ocenie Sądu wyniki tych badań są wiarygodne i mogą stanowić dowód w sprawie skoro zostały przeprowadzone przez akredytowane laboratorium celne. Jednocześnie organy zasadnie uznały, iż będący przedmiotem zgłoszenia towar podlega ograniczeniom w obrocie w odniesieniu do określonej pojemności.

Natomiast kwestę sporną w rozpoznawanej sprawie stanowi wykładnia pojęcia pojemność kartridża jednorazowego, które zostało zawarte w art. 11c ust. 1 pkt 1 ustawy tytoniowej.

Przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 11c ust. 1 pkt 1 ustawy tytoniowej papierosy elektroniczne lub pojemniki zapasowe powinny spełniać następujące wymagania: płyn zawierający nikotynę i płyn niezawierający nikotyny powinny być umieszczone wyłącznie w specjalnie przeznaczonych do tego pojemnikach zapasowych, których pojemność nie może przekraczać 10 ml, a w przypadku papierosów elektronicznych jednorazowego użytku lub kartridżów jednorazowych pojemność kartridżów jednorazowych lub zbiorniczków nie może przekraczać 2 ml.

Przywołany powyżej przepis określa wymogi techniczne papierosów elektronicznych i pojemników zapasowych. Płyn zawierający nikotynę powinien być umieszczony wyłącznie w specjalnie przeznaczonych do tego pojemnikach zapasowych, stanowiących naczynie z płynem zawierającym nikotynę, który można wykorzystać do ponownego napełnienia papierosa elektronicznego. Pojemność tego naczynia nie może przekraczać 10 ml, a w przypadku papierosów elektronicznych jednorazowego użytku lub kartridżów jednorazowych pojemność kartridżów jednorazowych lub zbiorniczków nie może przekraczać 2 ml (M. Urbaniak [w:] Komentarz do ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych, Kraków 2022, art. 11(c)).

Z brzmienia art. 11c ust. 1 pkt 1 ustawy tytoniowej wprost wynika, że pojemność kartridżów jednorazowych nie może przekraczać 2 ml. Tak określona pojemność ma służyć ograniczeniu zagrożenia związanego z nikotyną, co wynika z motywu 38 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/40/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich w sprawie produkcji, prezentowania i sprzedaży wyrobów tytoniowych i powiązanych wyrobów oraz uchylająca dyrektywę 2001/37/WE (Dz.U. UE L Nr 127, s. 1 z 29 kwietnia 2014 r.; dalej "dyrektywa 2014/40/UE"), gdzie nakazano określenie maksymalnych rozmiarów pojemników zapasowych, zbiorniczków i kartridży. Uznano bowiem, że należy zezwolić na wprowadzenie do obrotu płynu zawierającego nikotynę na mocy ww. dyrektywy jedynie w przypadku, gdy stężenie nikotyny nie przekracza 20 mg/ml. Takie stężenie pozwala na dostarczenie nikotyny, która jest porównywalna z dozwoloną dawką nikotyny uzyskanej ze zwykłego papierosa, w czasie potrzebnym do jego wypalenia. Zaznaczenia przy tym wymaga, że art. 11c ust. 1 pkt 1 ustawy tytoniowej stanowi implementację art. 20 ust. 3 lit. a dyrektywy 2014/40/UE. W konsekwencji należy przyjąć, że art. 11c ust. 1 pkt 1 ustawy tytoniowej dopuszcza umieszczenie płynu zawierającego nikotynę w kartridżu jednorazowym, którego pojemność nie może przekraczać 2 ml, a tym samym nie jest zgodne z tym przepisem umieszczenie takiego płynu w kartridżu jednorazowym o pojemności większej niż 2 ml. Takie rozumienie omawianego przepisu jest zatem wyrazem prounijnej i celowościowej wykładni dyrektywy 2014/40/UE.

Z badań próbek importowanego towaru przeprowadzonych przez [...] Urząd Celno-Skarbowy w B. Dział Laboratorium Celne, które zostały ujęte w sprawozdaniu nr [...]), wynika, że wyrób jest jednorazowym kartridżem napełnionym płynem, zawiera ustnik, grzałkę i gąbkę (polimerowe włókna chłonne) nasączoną płynem oraz styki elektryczne umożliwiające połączenie z dedykowanym papierosem elektronicznym. Kartridż zaprojektowany został do jednorazowego użytku i jest nierozbieralny. Po wyczerpaniu płynu wkład jest gotowy do utylizacji. W wyniku nieodwracalnego otwarcia pojemnika stwierdzono, że: 1) objętość płynu w zbiorniczku wnosi 1.8 ml ±0.2 ml, 2) pojemność zbiorniczka z gąbką i grzałką - 3.0 ±0.2 ml, 3) pojemność zbiorniczka po usunięciu gąbki - 3.2 ±0.2 ml, 4) pojemność zbiorniczka po usunięciu gąbki i grzałki - 3.4 ±0.2 ml.

Zgodnie z definicją ustawową zawartą w art. 2 pkt 20 ustawy tytoniowej, kartridż jednorazowy jest elementem papierosa elektronicznego, zaś papieros elektroniczny może być wielokrotnie napełniany i wykorzystywany do spożycia za pomocą ustnika pary zawierającej nikotynę. Ponadto zauważanie wymaga, że użytkowanie kartridża jednorazowego wymaga, aby posiadał on wszystkie elementy, które zostały wskazane w sprawozdaniu z badań przeprowadzonych przez laboratorium celne, gdyż w innym przypadku nie będzie spełniać swojej funkcji. Z badań kartridża jednorazowego przeprowadzonego przez laboratorium celne wynika również, że objętość płynu w "zbiorniczku" wynosi 1,8 ml ±0.2 ml. Z kolei uwzględniając cele wynikające z przepisów dyrektywy 2014/40/UE, zdaniem Sądu niewątpliwie art. 11c ust. 1 pkt 1 ustawy tytoniowej określa maksymalną pojemność kartridża wymaganą na płyn zawierający nikotynę, tak aby stężenie nikotyny nie przekraczało 20 mg/ml. Tym samym nie dotyczy pojemności samego towaru tzn. kartridża jednorazowego po usunięciu z niego elementów wymaganych do jego użytkowania. Nie można go też porównać do zbiorniczka, o którym mowa ww. przepisie, gdyż kartridż do użytkowania musi zawierać elementy koniczne do jego funkcjonowania. Jednocześnie wyjaśnić należy, że kartridż jednorazowy nie podlega uzupełnieniu np. nie jest możliwe dolanie do niego płynu zawierającego nikotynę, ani nie można go użytkować bez połączenia z papierosem elektronicznym. Skoro celem dyrektywy 2014/44/UE było ograniczenie zagrożeń związanych z nikotyną i w konsekwencji zezwolono na wprowadzenie do obrotu płynu zawierającego nikotynę jedynie w przypadkach, gdy stężenie nikotyny nie przekracza 20 mg/ml to oczywistym jest, że jeżeli można to osiągnąć w przypadku 2 ml takiego płynu to tym samym pojemność kartridża jednorazowego, o której mowa w art. 11c ust. 1 pkt 1 ustawy tytoniowej, odnosi się właśnie do pojemności dotyczącej płynu zawierającgo nikotynę.

W ocenie Sądu organy dokonały zatem zawężającej wykładni literalnej omawianego pojęcia, pomijając jednocześnie wykładnię systemową i celowościową ww. przepisu ustawy tytoniowej. Wbrew zatem stanowisku prezentowanemu przez organy pojemność kartridża jednorazowego nie dotyczy jego pojemności po usunięci wszelkich elementów koniecznych do jego użytkowania, a pojemności, która została przeznaczona na płyn zawierający nikotynę. A skoro wynik badań laboratorium celnego nie jest kwestionowany przez organy ani przez Skarżącą, która nie podziela w zasadzie interpretacji wyników badań dokonanych przez organ, to zdaniem Sądu należało uznać, że importowany towar spełnia wymogi art. 11c ust. 1 pkt 1 ustawy tytoniowej biorąc pod uwagę wyniki pomiarów z których wynika, że objętość płynu "w zbiorniczku" nie przekracza 2 ml.

Reasumując w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego przez wadliwą wykładnię art. 11c ust. 1 pkt 1 ustawy tytoniowej, co uzasadnia uchylenie decyzji organów obu instancji.

Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni powyższe rozważania oraz dokona ponownej weryfikacji zgłoszenia celnego Skarżącej.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. O zwrocie kosztów postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2026 r. poz. 215), zasądzając od organu administracji publicznej na rzecz Skarżącego kwotę 997 zł, na którą składał się wpis sądowy od skargi uiszczony w wysokości 500 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 zł oraz oplata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.