Niedziela Wydanie nr 36

Sygnatura akt
VII SA/Wa 255/26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Rodzaj
Wyrok
Data orzeczenia
22 września 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sądy administracyjne
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
© autorzy OpenStreetMap

Sądy administracyjne

Tablice reklamowe przy Al. N. w W. do rozbiórki. Nowy plan miejscowy nie dopuszcza takiego nośnika

Przejdź do orzeczenia, 17 min czytania

Spór

Spółka S. sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą nakaz rozbiórki wolnostojącego nośnika reklamowego przy Al. N. w W.

Ustalenia sądu

Organy ustaliły, że nośnik jest budowlą wymagającą pozwolenia na budowę, nie zachowały się dokumenty potwierdzające jego legalność, a uchwalony w 2023 r. miejscowy plan zakazuje wolnostojących tablic reklamowych na terenie, gdzie stoi. Skarżąca twierdziła, że powinno być wymagane tylko zgłoszenie, a plan nie mógł być zastosowany do inwestycji zrealizowanej wcześniej.

Rozstrzygnięcie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję w przedmiocie nakazu rozbiórki.

Dlaczego

Sąd uznał, że sprzeczność z obowiązującym planem miejscowym wyklucza legalizację, a ocena możliwości legalizacji opiera się na przepisach obowiązujących w chwili orzekania, a nie w dniu wybudowania obiektu.

Dla firm

Legalizacja samowoli budowlanej jest oceniana według przepisów obowiązujących w chwili orzekania, więc późniejszy plan miejscowy może wykluczyć legalizację i prowadzić do nakazu rozbiórki.

Więcej o sprawie

Nośnik ma 8 metrów wysokości i dwie tablice po 18 m2, stoi 17 m od jezdni. Sąd uznał, że jest budowlą wymagającą pozwolenia na budowę, a plan miejscowy z 2023 r. wyklucza jego lokalizację.

Spółka wcześniej nie uzyskała warunków zabudowy dla tego nośnika, a jej skarga na tę odmowę została oddalona prawomocnym wyrokiem.

Sprzeczność spornej inwestycji z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego wykluczała zatem możliwość legalizacji nośnika reklamowego, toteż organy nadzoru budowlanego prawidłowo orzekły o nakazie jego rozbiórki.

Z uzasadnienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sygnatura
VII SA/Wa 255/26

Treść orzeczenia około 17 minut czytania

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Iwona Ścieszka (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia WSA Mirosław Montowski sędzia WSA Andrzej Nogal Protokolant: sekretarz sądowy Grażyna Dmitruk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2026 r. sprawy ze skargi S. P. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 listopada 2025 r. nr 1216/25 w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę

Uzasadnienie

Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (MWINB) decyzją z 24 listopada 2025 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418) po rozpatrzeniu odwołania S. Sp. z o.o., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z 4 września 2025 r. nakazującej S. Sp. z o.o. rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego, całkowitej wysokości 8,00 m, w postaci dwóch podświetlanych od góry lampami na wysięgnikach tablic o wymiarach 3,00 x 6,00m, mocowanych do słupa stalowego utwierdzonego w fundamencie betonowym prefabrykowanym, ustawionym na powierzchni gruntu, na działce ewid. nr [...] obręb [...], przy Al. N. w W..

Decyzja ta została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

W dniu 9 września 2019 r. PINB dla m.st. Warszawy przeprowadził oględziny nośnika reklamowego usytuowanego na powyższej działce. Zgodnie z protokołem oględzin ustalono, że na terenie ww. działki znajduje się wolnostojący nośnik reklamowy całkowitej wysokości 8,00 m, w postaci dwóch podświetlanych od góry lampami na wysięgnikach tablic o wymiarach 3,00 x 6,00m, mocowanych do słupa stalowego, utwierdzone w bloku betonowym ustawionym na gruncie. Odległość nośnika od krawędzi jezdni Al. N. wynosi ok. 17,0 m.

Zawiadomieniem z dnia 8 listopada 2019 r. poinformowano o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie w/w nośnika reklamowego. Pismem z tej samej daty wezwano Spółkę do przedłożenia dokumentów dot. ww. nośnika reklamowego, w tym złożenia wyjaśnień w w/w sprawie.

W dniu 11 grudnia 2019 r. przeprowadzono ponowne oględziny, w trakcie których ustalono, iż na terenie ww. działki usytuowany jest nośnik reklamowy składający się ze słupa nośnego stalowego o przekroju koła i dwóch tablic reklamowych ustawionych względem siebie pod kątem ostrym - w kształcie litery V. Tablice posiadają wymiary 3,00 x 6,0 m i są podświetlane lampami halogenowymi. Wzdłuż dolnych krawędzi tablic przymocowane są pomosty robocze. Tablice oznaczone nr [...] i nr [...]. Konstrukcja posadowiona na fundamencie betonowym prefabrykowanym ustawionym na gruncie. Odległość słupa nośnego od krawędzi jezdni Al. N. wynosi 17,0 m.

Postanowieniem z 20 grudnia 2019 r. nałożono na S. Sp. z o.o. obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni od dnia kiedy postanowienie stanie się ostateczne - opisanych w nim dokumentów. W dniu 16 stycznia 2020 r. do PINB dla m.st. Warszawy wpłynęło pismo Spółki, do którego załączono wniosek o uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy dla spornego nośnika reklamowego.

Postępowanie zostało zawieszone.

Pismem z 27 maja 2025 r. Wydział Architektury i Budownictwa poinformował, że prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 sierpnia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 773/21 oddalona została skarga Spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 25 stycznia 2021 r. utrzymującą w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy [...] m.st. Warszawy z [...] listopada 2020 r. odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla ww. inwestycji.

Postępowanie zostało podjęte.

PINB dla m.st. Warszawy decyzją z 4 września 2025 r. nakazał S. Sp. z o.o. rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego usytuowanego na działce ewid. nr [...] obręb [...], przy Al. N. w W..

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła S. S.A.

W ramach postępowania odwoławczego MWINB postanowieniem z 6 października 2025 r. na podstawie art. 136 k.p.a. zlecił organowi powiatowemu przeprowadzenie czynności kontrolnych celem ustalenia aktualnego stanu faktycznego sprawy. Oględzin dokonano w dniu 7 listopada 2025 r. w trakcie których stwierdzono, że stan faktyczny w stosunku do okoliczności opisanych w protokole z 11 grudnia 2019 r. nie uległ zasadniczo zmianie. Zmianie uległa jedynie oprawa tablic reklamowych oraz ich numery, zmodernizowano również oświetlenie.

MWINB uznał, że rozstrzygnięcie organu powiatowego jest prawidłowe.

W ocenie MWINB, organ podjął się prawidłowej kategoryzacji nośnika reklamowego. Przedmiotowy nośnik reklamowy stanowi obiekt budowlany, na budowę którego wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę, a budowa jego bez uzyskania takiej decyzji stanowi samowolę budowalną. Organ odwoławczy zauważał, że w świetle ustawy Prawo budowlane możemy mówić o co najmniej dwóch rodzajach urządzeń reklamowych. Do pierwszej grupy należą, wymienione jako budowle w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego "wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe" (brzmienie na rok 2010, tj. okres potwierdzonego istnienia spornego nośnika - wydruk mapy w aktach organu II instancji, na które zgodnie z art. 28 ustawy wymagane jest pozwolenie na budowę, gdyż ich budowa nie została wymieniona jako nie wymagająca pozwolenia na budowę w art. 29 ust. 1 ustawy. Do drugiej należą tablice i urządzenia reklamowe, na instalowanie których jest wymagane jedynie, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego (brzmienie na rok 2010, tj. okres potwierdzonego istnienia spornego nośnika – wydruk mapy w aktach organu II instancji), dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi. Wyjaśniając, że przez pojęcie "instalowanie" należy rozumieć zakładanie, montowanie jakiegoś urządzenia technicznego (w nowym miejscu) organ zaznaczał, że tylko instalowanie tablic bądź urządzeń reklamowych nie prowadzące do powstania obiektu budowlanego, podlega zwolnieniu z konieczności uzyskania pozwolenia na budowę i wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno- budowlanej. Cecha natomiast trwałego związania z gruntem sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. A więc o tym, czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem czy też nie, nie decyduje wyłącznie sposób i metoda związania z gruntem, ani technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia/jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy MWINB stwierdził, że organ I instancji prawidłowo uznał, iż przedmiotowe urządzenie reklamowe stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego i że zostało zrealizowane z naruszeniem art. 28 Prawa budowlanego, tj. inwestor przystąpił do wykonania prac bez uzyskania ostatecznej decyzji właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Jak wynika z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, zrealizowane przez inwestora urządzenie budowlane jest w rzeczywistości konstrukcją przestrzenną, stanowiącą budowlaną i techniczno-użytkową całość, czyli budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Parametry techniczne tego obiektu, a zwłaszcza wielkość tego urządzenia, wskazująca na znaczną jego masę i sposób związania za pomocą stalowego słupa posadowionego na fundamencie betonowym prefabrykowanym ustawionym na gruncie (co zapewnia trwałość konstrukcji oraz uniemożliwia jej przesunięcie czy zniszczenie przez działanie sił przyrody) nie pozwala na jego odmienną kwalifikację i uznanie, że postawienie tego nośnika reklamowego w określonym miejscu stanowić będzie roboty budowlane polegające na instalacji w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Przedmiotowy nośnik reklamowy ze względu na swoje gabaryty i stopień skomplikowania musiał być wykonany na miejscu docelowej lokalizacji, po uprzednim przygotowaniu podłoża. W ocenie organu odwoławczego argumentacja zawarta w odwołaniu odnośnie do sposobu interpretowania powyższych zagadnień, a także wskazująca, iż w badanym wypadku mamy do czynienia z instalowaniem urządzenia reklamowego jest tylko polemiką z organami nadzoru budowlanego, która pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. MWINB stwierdził, że bezsprzecznie, na realizację przedmiotowego nośnika reklamowego wymagane było posiadanie pozwolenia na budowę. W aktach sprawy brak jest jednak dokumentów świadczących o jego legalności (pismem z dnia 19 sierpnia 2019 r. Wydział Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] Urzędu m.st. Warszawy poinformował organ powiatowy, iż w zasobach archiwalnych tego organu nie odnaleziono dokumentacji świadczącej o legalności w/w nośnika reklamowego). Właściwym trybem prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie jest zatem art. 48 ustawy Prawo budowlane. Dlatego też zasadnie organ I instancji postanowieniem z 20 grudnia 2019 r. nałożył na skarżącą obowiązek przedłożenia - w terminie 30 dni od dnia kiedy postanowienie stanie się ostateczne - decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla ww. inwestycji, czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opinią techniczną w zakresie zgodności wykonania robót z przepisami techniczno-budowlanymi i uzgodnieniami oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

MWINB wskazywał, iż celem uzyskania decyzji o warunkach zabudowy pełnomocnik skarżącej przy piśmie z 15 stycznia 2020 r. załączył kopię złożonego do Urzędu m.st. Warszawy Wydział Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] wniosku z 14 stycznia 2020 r. o wydanie wskazywanej decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowego nośnika reklamowego. Jak wynika z zebranego w ramach postępowania I instancyjnego, w/w wniosek rozpatrzony został decyzją Zarządu Dzielnicy [...] m.st. Warszawy z [...] listopada 2020 r., którą odmówiono ustalenia warunków zabudowy dla w/w nośnika reklamowego. Decyzja ta utrzymana została w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 25 stycznia 2021 r., która była poddana kontroli Sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 11 sierpnia 2021 r., sygn. akt \/II SA/Wa 773/21, oddalił złożoną na nią skargę.

Jednocześnie MWINB wskazał, iż w toku prowadzonego postępowania administracyjnego dla terenu na którym znajduje się sporny nośnik reklamowy w dniu [...] listopada 2023 r. uchwalono miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego W. w rejonie ul. J. (uchwała Rady m.st. Warszawy nr [...]). W świetle powyższego koniecznym stało się zbadanie zgodności usytuowania spornego nośnika z zapisami przedmiotowego planu. Przeprowadzona przez organ analiza wykazała niezgodność opisywanej inwestycji w w/w zakresie. Przedmiotowy plan miejscowy w § 5 ust. 4 pkt 1a zakazuje bowiem sytuowania wolnostojących tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem wolnostojących urządzeń reklamowych o powierzchni do 3,0m2 na terenach [...]. Sporny nośnik (posiadający 18m2) usytuowany jest zaś na terenie oznaczonym symbolem [...], a więc nie znajduje się na obszarze objętym w/w wyjątkiem, wobec czego jego usytuowanie narusza zapisy w/w planu miejscowego, podobnie jak i jego wymiary. W związku ze wskazaną powyżej niezgodnością z przepisami o planowaniu przestrzennym brak jest prawnej możliwości legalizacji przedmiotowego nośnika reklamowego, co skutkuje koniecznością jego rozbiórki.

Wobec powyższego organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy.

W skardze złożonej na powyższą decyzję S. Sp. z o.o. reprezentowana przez radcę prawnego, podniosła następujące zarzuty:

1. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego poprzez jego błędne zastosowanie w sprawie i wydanie decyzji utrzymującej w mocy nakaz rozbiórki wolnostojącego urządzenia reklamowego, pomimo braku ku temu podstaw prawnych i faktycznych, błędne przyjęcie że mamy do czynienia z inwestycją wymagającą uzyskania pozwolenia na budowę a nie dokonania skutecznego zgłoszenia;

2. naruszenie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego w zw. z postanowieniami uchwały nr [...] Rady m.st. Warszawy z dnia [...] listopada 2023 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania W. w rejonie ul. J. poprzez ich błędne zastosowanie w sprawie i wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę wolnostojącego urządzenia reklamowego, mimo iż inwestycja została zrealizowana przed wejście w życie ww. planu;

3. naruszenie art. 49b Prawa budowanego poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji w której mamy do czynienia z inwestycją wymagającą zgłoszenia a nie uzyskania pozwolenia na budowę, co wyklucza możliwość zastosowania procedury z art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego;

4. naruszenie art. 3 pkt 1, 3, 6, 7 i art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c Prawa budowlanego poprzez niezasadne uznanie, iż w zakresie instalacji urządzenia objętego postępowaniem wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę, w sytuacji w której dla jego realizacji wystarczającym jest zgłoszenie budowlane;

5. naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez naruszenie zasady legalności działania organów oraz naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz ich kultury prawnej, nieprzeprowadzenie w sprawie postępowania dowodowego oraz oparcie rozstrzygnięcia na nieprawidłowym stanie faktycznym, nie znajdującym odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym, co nie mogło skutkować prawidłowym uzasadnieniem decyzji.

Wskazując na powyższe Spółka wniosła o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając na uwadze tak zakreślone granice kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy Prawo budowlane dotyczące postępowania legalizacyjnego. W myśl art. 48 tej ustawy organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

W myśl art. 48 ust. 2 ww. ustawy, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Stosownie do ust. 3, w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

W myśl art. 48 ust. 4 ww. ustawy, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.

Procedując w tak ustalony sposób, postanowieniem z dnia 20 grudnia 2019 r. wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, poprzedzonym czynnościami kontrolnymi na nieruchomości przy al. N. w W., PINB dla m.st. Warszawy nałożył na S. Sp. z o.o. obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni od dnia kiedy postanowienie to stanie się ostateczne następujących dokumentów: zaświadczenia Prezydenta m.st. Warszawy o zgodności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie wolnostojącego nośnika reklamowego, całkowitej wysokości 8,00 m, w postaci dwóch podświetlanych od góry lampami na wysięgnikach tablic o wymiarach 3,00 x 6,00m, mocowanych do słupa stalowego utwierdzonego w fundamencie betonowym prefabrykowanym, ustawionym na powierzchni gruntu, na działce ewid. nr [...] obręb [...], przy Al. N. w W.; czterech egzemplarzy projektu budowlanego zrealizowanej inwestycji wraz z opinią techniczną; oświadczenia o dysponowaniu prawem do zainwestowanej nieruchomości.

Powyższe postanowienie organu I instancji pozostaje w obrocie prawnym.

Skarżąca przystąpiła do realizacji obowiązków nałożonych ww. postanowieniem. Ostateczną decyzją z 25 stycznia 2021 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie odmówiono ustalenia warunków zabudowy dla ww. nośnika reklamowego. Wyrokiem z 11 sierpnia 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 773/21 WSA w Warszawie oddalił wywiedzioną na tę decyzję skargę. Wyrok jest prawomocny.

Z uwagi na wejście w życie miejscowego planu dla powyższego terenu, co nastąpiło w drodze uchwały Rady m.st. Warszawy nr [...] z dnia [...] listopada 2023 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego W. w rejonie ul. J., niezbędnym okazała się ocena zgodności ww. inwestycji z postanowieniami tego Planu. Analiza treści § 5 ust. 4 pkt 1a Planu pozwala na stwierdzenie prawidłowości konstatacji organów co do braku zgodności usytuowania spornego nośnika reklamowego z zapisami planistycznymi. W świetle postanowień planistycznych na obszarze planu zakazuje się sytuowania wolnostojących tablic i urządzeń reklamowych za wyjątkami, które w rozpoznawanej sprawie nie znajdują zastosowania. Wyjątki te bowiem dotyczą urządzeń reklamowych o powierzchni do 3,0 m2 na terenach [...], oceniana inwestycja leży zaś w obszarze [...].

W tym miejscu należy zaznaczyć, że nie znalazły aprobaty argumenty skargi co do wadliwego zastosowania ww. uchwały w przedmiocie Planu miejscowego, której postanowienia nie mogły mieć zastosowania do inwestycji zrealizowanej przed wejściem w życie tej uchwały. Organ dokonuje bowiem oceny możliwości legalizacji budowy w oparciu o aktualnie obowiązujące przepisy prawa, a nie na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wybudowania obiektu w warunkach samowoli budowlanej. Ocena ta dotyczy także przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. (por. wyroki NSA z: 6 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 1351/22, 6 listopada 2025 r., sygn. akt II OSK 3008/24, CBOSA)

Sprzeczność spornej inwestycji z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego wykluczała zatem możliwość legalizacji nośnika reklamowego, toteż organy nadzoru budowlanego prawidłowo orzekły o nakazie jego rozbiórki.

Organ też, wbrew twierdzeniom skargi dokonał prawidłowej kwalifikacji prawnej obiektu, którego dotyczy legalizacja. Postępowanie legalizacyjne może zaś dotyczyć jedynie takiego obiektu, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę lub zgłoszenie. W tym celu organy zobowiązane są jednoznacznie ustalić stan faktyczny obejmujący całość wykonanych robót budowlanych. Organy przyjęły, że zrealizowane zamierzenie budowlane polegało na budowie wolnostojącego trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego, stanowiącego budowlę, czyli techniczno-użytkową całość, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. W ocenie Sądu, zrealizowane zamierzenie inwestycyjne w postaci dwóch podświetlanych tablic reklamowych o wymiarach 3,00 x 6,00m, mocowanych do słupa stalowego utwierdzonego w fundamencie betonowym prefabrykowanym, zostało prawidłowo sklasyfikowane jako budowla, której wykonanie powinno poprzedzać pozwolenie na budowę. W myśl art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Zgodnie z art. 3 pkt 3 cyt. ustawy, budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, m.in. wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe.

Nie budzi wątpliwości, że przedmiotem postępowania jest nośnik całkowitej wysokości 8,00 m posiadający dwie tablice reklamowe o wymiarach 3,00 x 6,00m, mocowanych do słupa stalowego utwierdzonego w fundamencie betonowym prefabrykowanym, ustawionym na gruncie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażono stanowisko, że cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie, czy przemieszczenie na inne miejsce. Niewątpliwie o tym, czy dane urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, czy też nie, decyduje w danej sprawie technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce. Nie można przy tym abstrahować od konkretnej konstrukcji danego urządzenia, jego wielkości i przeznaczenia, które determinują rodzaj związania z gruntem. Sąd zauważa, że o tym czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem czy też nie, nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, nie decyduje również technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania (por. wyrok NSA z 20 sierpnia 2020 r., II OSK 1630/18, LEX nr 3075984). W rozpoznawanym przypadku w oparciu o dokonane ustalenia organy prawidłowo przyjęły, że występuje owo trwałe związanie z gruntem nośnika reklamowego, którego konstrukcja pozwala oprzeć się czynnikom mogącym ją zniszczyć. Wielkość tablic, uwzględniając konieczność ich zabezpieczenia, wymaga takiego trwałego związania. Zarówno z tego faktu, jak i okoliczności, że ww. nośnik funkcjonuje do chwili obecnej (protokół oględzin z 7 listopada 2025 r.), nie można mu przypisać cechy tymczasowości. W ocenie Sądu należało zatem podzielić przyjęte przez organy nadzoru budowlanego stanowisko, że obiekt ten stanowi budowlę, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, tj. "wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe", której realizacja wymagała uzyskania pozwolenia na budowę.

Niespełnienie warunków ustawowych w procesie legalizacji zobowiązuje organ do orzeczenia rozbiórki. Decyzja w tym przedmiocie ma charakter związany i nie jest zależna od woli organu lub inwestora.

Sąd za całkowicie bezzasadne uznał podnoszone w skardze zarzuty procesowe. Wbrew odmiennym twierdzeniom pełnomocnika skarżącej organ, w wyniku analizy zebranego materiału dowodowego, miał pełne podstawy do przyjęcia, że rozpoznaniu sprawy na drodze administracyjnej towarzyszyło należyte wyjaśnienie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, zgromadzony materiał dowodowy został właściwie rozważony i oceniony, a zaskarżona decyzja została poprawnie umotywowana. Ustalenia poczynione w trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniach: 9 września 2019 r., 11 grudnia 2019 r., 7 listopada 2025 r., utrwalonych protokołami i dodatkowo dokumentacją fotograficzną, dostatecznie wykazują rodzaj i charakter prac w sposób pozwalający na właściwą ich kwalifikację prawną.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Podstawa prawna: Dz.U. 2025 poz 418 ART. 48; Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Hasła tematyczne: Budowlane prawo

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.