Właściciel sąsiedniej działki bez dowodu na ograniczenia nie jest stroną budowy

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga z dnia 7 października 2025 r. P.B., zwanego dalej Stroną lub Skarżącym, na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, dalej GINB lub Organ, z dnia 12 września 2025 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 10 lipca 2025 r. odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej Wojewody Wielkopolskiego z dnia 31 sierpnia 2021 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. udzielającą A. V. i P. V. pozwolenia na rozbiórkę budynku administracyjnego, budynku biurowo- handlowego, budynku magazynowo-biurowego i dwóch wiat magazynowych na działkach nr ewid. [...],[...]ark. [...] obręb [...] w [...], zatwierdzającą projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalno-usługowych z parkingiem podziemnym i infrastrukturą techniczną na działkach nr ewid. [...], [...] ark. [...]obręb [...] w [...] (przeniesioną decyzją Prezydenta Miasta [...]z [...]czerwca 2022 r., znak: [...], na rzecz [...]sp. z o.o.).

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Zaskarżoną decyzją z 12 września 2025 r., znak: DOR.7110.326.2025.MRA, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody Wielkopolskiego z 10 lipca 2025 r., znak: IR-IV.7840.14.2024.2 odmawiającą, po wznowieniu postępowania na wnioski A. K. i P. B., uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody Wielkopolskiego z 31 sierpnia 2021 r., znak: IR-IV.7721.73.2021.7, utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] czerwca 2021 r., Nr [...], znak: [...], udzielającą A. V. i P. V. pozwolenia na rozbiórkę budynku administracyjnego, budynku biurowo- handlowego, budynku magazynowo-biurowego i dwóch wiat magazynowych na działkach nr ewid. [...] , [...] ark. [...]obręb [...] w [...], zatwierdzającą projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalno-usługowych z parkingiem podziemnym i infrastrukturą techniczną na działkach nr ewid. [...], [...] ark. [...]obręb [...] w [...] (przeniesioną decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...]czerwca 2022 r., znak: [...], na rzecz [...] sp. z o.o.).

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał w szczególności, że Skarżący i A. K., jako wnioskodawcy zostali wezwani do przedłożenia dowodów dla wykazania, że ich nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. W wezwaniach zaznaczono, że dowody mają potwierdzać, że w związku z realizacją inwestycji nastąpi ograniczenie zabudowy ich nieruchomości - w kontekście aktualnego i planowanego sposobu zabudowy (np. w związku z posiadaną decyzją o warunkach zabudowy i pozwoleniem na budowę). W odpowiedzi na ww. wezwania wnioskodawcy nie przedłożyli dowodów dla potwierdzenia ograniczenia zabudowy ich nieruchomości na skutek realizacji inwestycji. W piśmie z 29 sierpnia 2022 r. pełnomocnik A. K. wskazał jedynie na hipotetyczną możliwość realizacji na jej nieruchomości inwestycji w postaci budowy zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe oraz organizacji pomieszczeń przeznaczonych do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, klubie dziecięcym, czy w przedszkolu. Organ zauważył, że w budynku na działce nr [...] znajdują się lokale mieszkalne, a z żadnego dokumentu nie wynika, aby miał zmienić się ich sposób użytkowania, a także sposób odprowadzania nieczystości z terenu nieruchomości. Nie wykazano, że ww. zamierzenia zostały zaakceptowane i dopuszczone do realizacji przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Z kolei w piśmie z 12 sierpnia 2022 r. Skarżący wskazał, że planowana inwestycja naruszy jego uprawnienia jako właściciela sąsiedniej nieruchomości, w szczególności w zakresie ochrony własności przewidzianej przepisami kodeksu cywilnego, które organ powinien badać. Wnioskodawca powołał się na okoliczność zwiększenia ruchu samochodowego w związku z realizacją inwestycji, co ma generować hałas.

W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, obszar oddziaływania projektowanej inwestycji, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, nie obejmuje swym zakresem zabudowanej działki o nr ew. [...] oraz usytuowanego na niej budynku i znajdujących się i w* nim lokali. W szczególności ww. nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym m. in. w oparciu o przepis § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225), dotyczący sytuowania budynków), § 13 (przesłanianie budynków), jak również przepis § 60 ust. 1 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych - w godzinach 7:00 - 17:00) czy też przepisy § 19 (odległość wydzielonych miejsc postojowych dla samochodów osobowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi). Ponadto projektowana inwestycja nie wpływa na warunki ochrony przeciwpożarowej (§ 271 i n. ww. rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.) usytuowanych obiektów na nieruchomości wnioskodawcy (zarówno istniejących, jak i potencjalnych).

W ocenie organu Wnioskodawcy – A. K. i P. B. nie przedstawili dowodów dla potwierdzenia, że na skutek rozpatrywanej inwestycji nie będą mogli zrealizować kolejnego zamierzenia na własnym terenie, które byłoby zgodne z przepisami prawa. Ich zastrzeżenia wobec realizacji inwestycji mogą być oceniane jedynie w kontekście interesu faktycznego, definiowanego jako stan, w którym obywatel wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. W takim wypadku obywatelowi nie przysługują atrybuty strony w postępowaniu administracyjnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lutego 1984 r., sygn. akt I SA 1748/83, LEX nr 1689510).

Z uwagi na powyższe organ stwierdził, że wnioskodawcy nie mogą zostać uznani za strony postępowania. Nie zaistniała zatem przesłanka wznowienia żart. 145 §1 pkt4 k.p.a., uzasadniająca uchylenie decyzji.

Z decyzją nie zgodził się Skarżący, składając skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

W skardze zarzucono zaskarżonej decyzji:

- naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlanego - poprzez przyjęcie, że decyzje Wojewody Wielkopolskiego z dni: 10 lipca 2025 r. i 31 sierpnia 2021 r. oraz decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. - nie kształtują sfery praw i obowiązków P. B., a zatem nie jest On stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę,

- naruszenie prawa materialnego - art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego - poprzez przyjęcie, że obszar oddziaływania projektowanej inwestycji nie obejmuje swym zakresem zabudowanej działki o nr ew. [...] oraz usytuowanego na niej budynku i znajdujących się w nim lokali,

- naruszenie prawa materialnego - art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego - poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie zostały przeanalizowane wszystkie przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu terenu oraz poprzez przyjęcie, że przeanalizowany został sposób, w jaki te ograniczenia mogą wpływać na nieruchomość Skarżącego,

- naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie w sprawie przepisów: art. 32 Prawa budowlanego - poprzez niezastosowanie go w sprawie i tym samym błędne uznanie, że pozwolenie na budowę oraz projekty, które dotyczą przedmiotowej inwestycji, dają gwarancję bezpiecznego i niezagrażającego zdrowiu i życiu ludzi prowadzenia prac, gdy tymczasem projekty te nie uwzględniają, że budynek przy ul. [...] w [...]może zostać zniszczony przez usunięcie gruntu i nie zawierają badań w tym kierunku (konieczność już na tym etapie montowania monitoringu geodezyjnego), ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska - poprzez niezastosowanie jej w sprawie i tym samym błędne uznanie, że inwestycja, której dotyczy przedmiotowa sprawa nie spowoduje emisji zanieczyszczeń i przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu i spalin na terenie nieruchomości wnioskodawcy, ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - poprzez niezastosowanie w sprawie art. 61 § 1 ust. 1-5 i tym samym błędne uznanie, że zostały spełnione przesłanki wymienione w tym przepisie, a także art. 2 pkt 1 poprzez jego niezastosowanie i tym samym błędne uznanie, że inwestycja jest zgodna z okolicznym ładem przestrzennym, rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku - poprzez przekroczenie tych norm, rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie, dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów1 sprawdzania dotrzymania tych poziomów - poprzez przekroczenie tych norm, rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów - poprzez przekroczenie tych norm, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez brak analizy czy inwestycja, której dotyczy przedmiotowa sprawa, znajduje się w grupie takich przedsięwzięć, ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - art. 140, 143 i 144 kc poprzez naruszenie prawa własności w sposób, który zakłóca korzystanie z nieruchomości wnioskodawcy ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych.

5) naruszenie przepisów postępowania - art. 7 kpa, art. 8 kpa i 11 kpa poprzez: pozbawienie P. B. możliwości obrony swoich praw poprzez uniemożliwienie Mu weryfikacji, czy organ udzielający pozwolenia na budowę prawidłowo i rzetelnie ocenił ograniczenia w zagospodarowaniu terenu i ich możliwy wpływ na nieruchomość P. B., zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu । faktycznego sprawy oraz zaniechanie załatwienia sprawy w sposób mający na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, naruszenie zasady przekonywania stron, albowiem organ, określając obszar oddziaływania, nie wyjaśnił w sposób rzetelny i właściwy, czy przy wydawaniu decyzji zostały wzięte pod uwagę wszystkie ograniczenia w zagospodarowaniu działki i ich możliwy wpływ na nieruchomość P. B. oraz organ nie wyjaśnił, czy dokonał analizy możliwego wpływu na nieruchomość skarżącego, a jeśli nawet jej dokonał, to nie wyjaśnił w jaki sposób ta analiza została przeprowadzona.

6) naruszenie przepisów postępowania - art. 77 § 1 kpa, art. 78 § 1 kpa i art. 80 kpa oraz przepisów] art. 73 § 1 i 2 kpa - poprzez uniemożliwienie P. B. zapoznania się z pełnym projektem architektoniczno - budowlanym oraz projektem zagospodarowania działki, objętych decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...] czerwca 2021 r. nr [...], odmawiając wydania Mu kopii projektów architektoniczno-budowlanego oraz zagospodarowania działki lub terenu (prawo P. B. do otrzymania odpisów tych dokumentów przesądził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 23 października 2024. sygn. II OSK 2545/23 - strona 8 uzasadnienia wyroku).

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Mając na uwadze zarzut skarżącego dotyczący uniemożliwienia mu zapoznania się z pełnym projektem architektoniczno-budowlanym oraz projektem zagospodarowania działki, objętych decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...] czerwca 2021 r., organ podkreślił, że pismem z 2 kwietnia 2025 r., znak: IR- IV.7840.14.2024.2 Wojewoda Wielkopolski, mając na uwadze wyrok NSA z 23 października 2024 r., sygn. akt II OSK 2545/23, wezwał Skarżacego do przedłożenia pisemnego stanowiska w sprawie udostępnienia akt oraz wskazania terminu zapoznania się z dokumentacją.

Skarżący pismem z 11 kwietnia 2025 r. wniósł do Wojewody Wielkopolskiego o sporządzenie i doręczenie kopii decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] czerwca 2021 r. wraz ze wszystkimi do niej załącznikami oraz kopii projektu architektoniczno-budowlanego oraz projektu zagospodarowania działki lub terenu, objętych ww. decyzją. Następnie pismem z 14 kwietnia 2025 r. skarżący wniósł o doręczenie mu uwierzytelnionego odpisu decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] czerwca 2022 r. oraz uwierzytelnionego odpisu pisma Prezydenta Miasta [...] z [...]listopada 2023 r.

W odpowiedzi na wniosek Skarżącego z 11 kwietnia 2025 r. Wojewoda Wielkopolski przy piśmie z 17 kwietnia 2025 r., znak: IR-IV.7840.14.2024.2, przesłał kopię decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] czerwca 2021 r. oraz kopię rysunku - projektu zagospodarowania terenu zatwierdzonego ww. decyzją. Jednocześnie w ww. piśmie organ wojewódzki poinformował Skarżącego, że w uzgodnionym terminie udostępni do wglądu pozostałą, wnioskowaną dokumentację w celu zapoznania się z jej treścią, jak również w celu utrwalenia na własny użytek zawartych w niej danych i wiadomości (dokumentacja projektowa zatwierdzona decyzją Prezydenta Miasta [...]z [...] czerwca 2021 r. obejmuje kilkaset stron dokumentacji oraz kilkadziesiąt trwale zespolonych rysunków wielkoformatowych, objętość akt przedmiotowej sprawy wynosi kilkaset stron). Następnie w odpowiedzi na wniosek Skarżącego z 14 kwietnia 2025 r. Wojewoda Wielkopolski przy piśmie z 24 kwietnia 2025 r., znak: IR-IV.7840.14.2024.2, przesłał kopię decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] czerwca 2022 r. oraz kopię pisma Prezydenta Miasta [...] z [...] listopada 2023 r.

Reasumując, zdaniem organu, skarżący mimo stworzonych możliwości, nie skorzystał z możliwości osobistego lub przez pełnomocnika zapoznania się z aktami sprawy, sporządzenia notatek lub kopii w lokalu organu wojewódzkiego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd bada, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ten wynik.Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 629, zwanej dalej "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona według tych kryteriów kontrola legalności zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 września 2025 r. wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Wojewody Wielkopolskiego odpowiadają prawu.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja podjęta w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego – tj. po wznowieniu postępowania zakończeniu decyzją ostateczną. Instytucja wznowienia postępowania stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.). Z tego względu ramy prawne analizy Sądu są ściśle ograniczone i nie pozwalają na ponowne, ogólne badanie merytorycznej poprawności decyzji o pozwoleniu na budowę z 2021 r., lecz skupiają się wyłącznie na weryfikacji, czy zaistniała ustawowa przesłanka wznowieniowa.

Skarżący wywodzi swoje uprawnienie z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 256, dalej "k.p.a."), zgodnie z którym postępowanie wznawia się, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Osiowym problemem prawnym w badanej sprawie jest zatem ustalenie, czy Skarżącemu przysługuje status strony w postępowaniu głównym o udzielenie pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji. Jeżeli Skarżący takiego statusu nie posiada, nie mogła zostać spełniona przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co w konsekwencji obligowało organy do odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.

Kwestię legitymacji procesowej w postępowaniu o pozwolenie na budowę reguluje przepis szczególny (art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane), który w sposób enumeratywny i zawężający w stosunku do art. 28 k.p.a. określa krąg stron. Stronami w postępowaniu o pozwolenie na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

Pojęcie to należy interpretować ściśle w oparciu o art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, który definiuje obszar oddziaływania jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Oznacza to, że sam fakt bycia właścicielem nieruchomości sąsiedniej, czy też subiektywne przekonanie o uciążliwości planowanej inwestycji, nie jest wystarczający do uzyskania statusu strony. Status ten istnieje tylko wtedy, gdy konkretne przepisy prawa powszechnie obowiązującego (w szczególności przepisy techniczno-budowlane) wprowadzają obiektywne, prawne ograniczenie w dotychczasowym lub przyszłej zabudowie nieruchomości Skarżącego (nr ew. [...]). Wszelkie inne interesy, nieznajdujące oparcia w konkretnym przepisie prawa materialnego, stanowią jedynie interes faktyczny, który nie uprawnia do udziału w postępowaniu i nie uzasadnia wznowienia postępowania.

Przenosząc powyższe rozważania teoretyczne na grunt niniejszej sprawy, Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo oceniły, iż nieruchomość Skarżącego (działka nr ew. [...] obręb [...]w [...]) nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji, a tym samym Skarżący nie posiada statusu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego.

W celu usystematyzowania wywodu Sąd odniósł się do poszczególnych grup zarzutów podniesionych w skardze:

A. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów techniczno-budowlanych (§ 12, 13, 19 i 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych). Jak wynika z niekwestionowanych ustaleń organu, projektowana inwestycja polegająca na budowie dwóch budynków mieszkalno-usługowych z parkingiem podziemnym w pełni respektuje wymogi określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Odległości od granic i przesłanianie (§ 12 i § 13): Analiza dokumentacji projektowej wykazała, że zachowano normatywne odległości od działki Skarżącego, a nowo projektowane obiekty nie powodują niedopuszczalnego przesłaniania budynku przy ul. [...].

Nasłonecznienie (§ 60 ust. 1): Przeprowadzona w toku postępowania analiza nasłonecznienia potwierdziła, że pokoje mieszkalne w budynku Skarżącego będą miały zapewniony wymagany przepisami czas nasłonecznienia w godzinach 7:00–17:00.Miejsca postojowe (§ 19): Miejsca parkingowe zostały zaprojektowane w przeważającej części w garażu podziemnym, a nieliczne stanowiska naziemne spełniają wymogi odległościowe od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi.

Skarżący, mimo prawidłowego wezwania przez organ pierwszej instancji, nie przedstawił żadnych przeciwdowodów (np. prywatnej analizy architektonicznej lub opinii urbanistycznej), które mogłyby skutecznie podważyć te ustalenia.

B. Zarzuty dotyczące hałasu, spalin, ochrony środowiska i prawa własności (art. 140, 143, 144 K.c. oraz Prawo ochrony środowiska)Sąd za nieuzasadnione uznał zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ustawy – Prawo ochrony środowiska, Kodeksu cywilnego oraz rozporządzeń w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu i pól elektromagnetycznych.

Skarżący upatruje swój interes prawny w fakcie, że realizacja inwestycji zwiększy ruch samochodowy, co wygeneruje hałas oraz emisję spalin. W ocenie Sądu, argumenty te opisują jedynie interes faktyczny. Zwiększenie natężenia ruchu pojazdów na drogach publicznych lub wewnętrznych oraz związane z tym standardowe uciążliwości miejskie nie stanowią o prawnym ograniczeniu w zagospodarowaniu działki sąsiedniej w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Inwestycja ma charakter mieszkaniowo-usługowy, typowy dla tkanki miejskiej dzielnicy [...] w [...] , i nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (wbrew zarzutowi naruszenia rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r.).W odniesieniu do ochrony własności (art. 140 i art. 144 K.c.) wskazać należy, że prawo własności nie ma charakteru absolutnego i podlega ograniczeniom wynikającym z ustaw i zasad współżycia społecznego. Samo wystąpienie immisji (np. hałasu miejskiego) nie rodzi po stronie sąsiada statusu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, o ile immisje te nie przekraczają przeciętnej miary i nie wynikają z naruszenia konkretnych, ochronnych przepisów prawa administracyjnego. Skarżący nie wykazał, aby na skutek tej inwestycji nie mógł w przyszłości w sposób zgodny z prawem wznieść na swoim terenie nowego obiektu lub przebudować istniejącego.

C. Zarzut zagrożenia konstrukcji budynku i braku monitoringu geodezyjnego (art. 32 Prawa budowlanego)Podnoszona przez Skarżącego obawa, że budynek przy ul. [...] może zostać uszkodzony w wyniku usunięcia gruntu pod parking podziemny, nie mogła odnieść skutku na etapie badania legitymacji procesowej we wznowionym postępowaniu. Kwestie związane z bezpieczeństwem wykonywania robót budowlanych, zabezpieczeniem wykopów czy koniecznością prowadzenia monitoringu geodezyjnego struktur sąsiednich stanowią domenę etapu wykonawczego (realizacji inwestycji). Zagadnienia te podlegają nadzorowi ze strony organów nadzoru budowlanego (Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego) w trakcie prowadzenia prac, a nie na etapie weryfikacji obszaru oddziaływania obiektu dla potrzeb ustalenia kręgu stron postępowania zatwierdzającego projekt.

D. Zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 1–5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.)Zarzut ten jest całkowicie chybiony z powodów formalnych. Przepis art. 61 ust. 1 u.p.z.p. określa warunki wydania decyzji o warunkach zabudowy. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest natomiast decyzja odmawiająca uchylenia pozwolenia na budowę. Organ administracji architektoniczno-budowlanej na etapie wydawania pozwolenia na budowę nie bada ponownie przesłanek "dobrego sąsiedztwa" czy ładu przestrzennego (art. 2 pkt 1 u.p.z.p.), lecz ocenia zgodność projektu z już istniejącym w obrocie aktem planistycznym (planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy).

E. Zarzuty proceduralne i kwestia dostępu do akt w świetle wyroku NSA (art. 73, 77 § 1, 80 k.p.a.).

Sąd poddał szczegółowej analizie kluczowy zarzut procesowy dotyczący uniemożliwienia Skarżącemu zapoznania się z pełnym projektem architektoniczno-budowlanym, co miało naruszać ocenę prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2024 r. (sygn. akt II OSK 2545/23). Zarzut ten okazał się nieuzasadniony.

Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, Wojewoda Wielkopolski pismem z 2 kwietnia 2025 r. – wykonując wytyczne NSA – wezwał Skarżącego do zajęcia stanowiska i wskazania terminu zapoznania się z dokumentacją. W odpowiedzi Skarżący zażądał sporządzenia i doręczenia mu kserokopii wielotomowych projektów. Organ wojewódzki przy pismach z 17 i 24 kwietnia 2025 r. przesłał Skarżącemu kopie samych decyzji zasadniczych oraz kopię kluczowego rysunku (projektu zagospodarowania terenu). Jednocześnie organ poinformował Skarżącego, że z uwagi na ogromną objętość i specyfikę dokumentacji projektowej (kilkaset stron, kilkadziesiąt rysunków wielkoformatowych trwale zespolonych), pozostała część akt zostanie mu w pełni udostępniona do wglądu i samodzielnego utrwalenia (np. aparatem fotograficznym) w siedzibie urzędu.

Sąd uznał, że działanie organu było w pełni racjonalne, proporcjonalne i nie naruszyło art. 73 § 1 i 2 k.p.a. Prawo do otrzymania odpisów lub kopii z akt sprawy nie ma charakteru bezwzględnego w tym sensie, że nie nakłada na organ administracji bezwarunkowego obowiązku wykonywania i dostarczania stronie kserokopii całych, wielkogabarytowych archiwów projektowych, jeżeli organ zapewnia pełny, nieskrępowany dostęp do nich w swojej siedzibie z możliwością fotokopiowania. Skarżący, pomimo stworzenia mu realnej i prawnej możliwości, z własnej winy (bierności) nie zgłosił się do siedziby organu, aby osobiście lub przez pełnomocnika zbadać te dokumenty pod kątem poszukiwania ograniczeń prawnych dla swojej działki.W konsekwencji organy słusznie uznały, że Skarżący nie sprostał ciężarowi wykazania swojego interesu prawnego, co uniemożliwiło zakwalifikowanie go jako strony. Zarzuty naruszenia zasad ogólnych k.p.a. (art. 7, 8, 11 k.p.a.) oraz swobodnej oceny dowodów (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) uznać należy za chybione. Organy podjęły wszelkie niezbędne kroki w celu wyjaśnienia sprawy, a ocena materiału dowodowego była logiczna i spójna.

Wprowadzone w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania – w szczególności uniemożliwienia Skarżącemu realizacji prawa do obrony (art. 10 § 1 k.p.a.) oraz odmowy wydania kopii projektów budowlanych (art. 73 k.p.a.) wbrew ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2024 r. (sygn. akt II OSK 2545/23) – Sąd zatem uznał za całkowicie nieuzasadnione.

Sąd ponownie podkreśla, że w obecnym stanie prawnym, po nowelizacji art. 3 pkt 20 ustawy – Prawo budowlane, pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu" zostało ściśle powiązane wyłącznie z wprowadzeniem przepisami odrębnymi ograniczeń w zabudowie terenu sąsiedniego. Ustalenie przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę nie opiera się już na badaniu ogólnych uciążliwości w zagospodarowaniu czy korzystaniu z nieruchomości (tzw. interesu faktycznego), lecz na wykazaniu obiektywnego, prawnego paraliżu lub limitacji przyszłych zamierzeń budowlanych sąsiada.Prawo strony do zapoznania się z dokumentacją projektową zatwierdzoną decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2021 r., przesądzone wspomnianym wyrokiem NSA, miało charakter instrumentalny. Miało ono umożliwić Skarżącemu zidentyfikowanie w projekcie architektoniczno-budowlanym takich parametrów technicznych planowanych budynków (np. w zakresie geotechniki, przesłaniania czy odległości), które realnie ograniczyłyby dopuszczalną prawem zabudowę na jego własnej działce nr ew. [...].

Z analizy chronologii czynności procesowych podjętych przez Wojewodę Wielkopolskiego w kwietniu 2025 r. wynika, że organ ten w sposób pełny i lojalny zrealizował wskazania sądu kasacyjnego. Pismem z 2 kwietnia 2025 r. organ podjął inicjatywę procesową, wzywając Skarżącego do wskazania dogodnego terminu w celu udostępnienia pełnych akt sprawy oraz projektu. W odpowiedzi na żądanie Skarżącego z 11 i 14 kwietnia 2025 r., organ sporządził i przesłał mu kopie kluczowych dokumentów rozstrzygających o sferze prawnej – tj. decyzji Prezydenta Miasta [...]z [...] czerwca 2021 r. oraz graficznego projektu zagospodarowania terenu. Projekt ten w sposób jednoznaczny obrazuje przestrzenne usytuowanie inwestycji względem granic działki nr ew. [...]. Jednocześnie organ poinformował Skarżącego, że z uwagi na specyfikę techniczną dokumentacji (kilkaset stron formatu A4 oraz kilkadziesiąt zintegrowanych rysunków wielkoformatowych), pełny projekt architektoniczno-budowlany pozostaje do jego dyspozycji w siedzibie urzędu, gdzie strona ma zapewnioną nieskrępowaną możliwość jego analizy, sporządzania notatek, a także utrwalania obrazu za pomocą własnych urządzeń rejestrujących (fotokopii).Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela ugruntowane stanowisko sądownictwa administracyjnego, według którego wynikający z art. 73 § 1 k.p.a. obowiązek organu polegający na umożliwieniu stronie sporządzania odpisów lub kopii nie oznacza powinności bezwarunkowego powielania i wysyłania pocztą wielkoformatowej, specjalistycznej dokumentacji projektowej na każde żądanie wnioskodawcy. Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie ma obowiązku zastępowania strony w jej aktywności procesowej poprzez masowe kserowanie dokumentacji technicznej o charakterze konstrukcyjnym. Zaoferowanie wglądu do oryginałów planów z prawem do ich bezpłatnego fotokopiowania w urzędzie stanowi w pełni ekwiwalentną i wystarczającą formę realizacji uprawnień z art. 73 k.p.a. oraz wytycznych NSA.

W tym kontekście, bierność Skarżącego, który po otrzymaniu pism z 17 i 24 kwietnia 2025 r. zaniechał osobistego lub przez profesjonalnego pełnomocnika stawiennictwa w urzędzie, musi być oceniona jako rezygnacja z przysługujących mu uprawnień procesowych. Organ nie może ponosić negatywnych konsekwencji faktu, że Skarżący z własnej winy nie podjął próby zbadania projektu w siedzibie Wojewody.W rezultacie Skarżący w toku całego postępowania wznowieniowego nie przedstawił żadnego argumentu ani dowodu świadczącego o tym, że realizacja inwestycji przez [...] sp. z o.o. uniemożliwi mu wzniesienie w przyszłości jakichkolwiek obiektów budowlanych na działce nr ew. [...] lub wymusi zmianę parametrów technicznych potencjalnej zabudowy tej nieruchomości. Hipotetyczne twierdzenia o możliwości urządzenia żłobka czy zbiornika bezodpływowego na nieczystości, trafnie ocenione przez GINB, nie zostały poparte żadnymi wyliczeniami wskazującymi, by to właśnie nowa inwestycja (a nie obiektywny stan prawny działki Skarżącego) paraliżowała te zamierzenia.

Mając na względzie powyższe, zarzuty naruszenia art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. są bezprzedmiotowe. Organy obu instancji wyczerpująco zgromadziły materiał dowodowy niezbędny do oceny legitymacji procesowej i słusznie uznały, że bierność dowodowa Skarżącego w zakresie wykazania ograniczeń w zabudowie uniemożliwia przyznanie mu statusu strony. Działanie organów nie nosiło znamion dowolności, a ocena braku interesu prawnego była w pełni zdeterminowana rygorystycznym brzmieniem art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego.

Podsumowując, Sąd uznał, że kontrolowana decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 września 2025 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Wojewody Wielkopolskiego z dnia 10 lipca 2025 r. odpowiadają prawu.

Organy administracji prawidłowo ustaliły, że Skarżący nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Tym samym w sprawie nie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co w pełni uzasadniało odmowę uchylenia decyzji dotychczasowej.

Zarzuty skargi dotyczące zarówno naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i przepisów procedury administracyjnej okazały się w całości nieuzasadnione. Ponieważ Sąd nie dostrzegł również żadnych innych uchybień, które musiałby wziąć pod uwagę z urzędu (art. 134 § 1 p.p.s.a.), skargę należało oddalić.

Z tych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.