Niedziela Wydanie nr 36

Sygnatura akt
VIII SA/Wa 388/26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Rodzaj
Wyrok
Data orzeczenia
10 września 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i stwierdzono nieważność poprzedzającej decyzji
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sądy administracyjne
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
© autorzy OpenStreetMap

Sądy administracyjne

Przedsądowe wezwanie byłego policjanta uznane za wniosek. Sąd unieważnił decyzje

Przejdź do orzeczenia, 17 min czytania

Spór

Były policjant domagał się wyrównania uposażenia za styczeń i luty 2023 r. Komendant Powiatowy Policji i Komendant Wojewódzki Policji odmówili wypłaty, a Komendant Główny Policji odmówił stwierdzenia nieważności tych decyzji.

Ustalenia sądu

Skarżący w piśmie z 5 maja 2025 r. wezwał organ do zapłaty, zastrzegając, że brak odpowiedzi może skłonić go do sądowej ochrony praw, i następnie wystąpił z pozwem do sądu powszechnego. Sąd uznał, że pismo nie było wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Sąd uchylił decyzję Komendanta Głównego Policji, stwierdził nieważność decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji z 16 lipca 2025 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego Policji z 10 czerwca 2025 r. i zasądził od organu 480 zł kosztów postępowania.

Dlaczego

Decyzje wydano bez wniosku strony, co w ocenie sądu stanowi rażące naruszenie art. 61 § 1 k.p.a. i uzasadnia nieważność na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Organy nie wezwały skarżącego do sprecyzowania żądania, mimo że jego wola wynikała z treści pisma.

Dla firm

Pismo, które wprost zapowiada pozew cywilny, nie jest automatycznie wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego. W razie wątpliwości organ powinien wezwać do sprecyzowania żądania, a nie wszczynać postępowanie z własnej inicjatywy.

Więcej o sprawie

Pismo z 5 maja 2025 r. dotyczyło wyrównania uposażenia za styczeń i luty 2023 r., a jego autor zapowiedział sądową ochronę praw, gdyby nie otrzymał zapłaty. Organy Policji potraktowały je jako wniosek o wszczęcie postępowania.

w piśmie z 5 maja 2025 r., skarżący wezwał organ do zapłaty wyrównania uposażenia za styczeń i luty 2023 r. i jednocześnie zastrzegł, że brak odpowiedzi lub odpowiedź negatywna mogą zmusić skarżącego do sądowej ochrony jego praw

Z uzasadnienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i stwierdzono nieważność poprzedzającej decyzji
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sygnatura
VIII SA/Wa 388/26

Treść orzeczenia około 17 minut czytania

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda (sprawozdawca), , Protokolant specjalista Dominika Jeromin, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2026 r. w Radomiu sprawy ze skargi T. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 12 marca 2026 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie wypłaty wyrównania uposażenia 1) uchyla zaskarżoną decyzję i stwierdza nieważność decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia 16 lipca 2025 r. nr Ldz. [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego Policji w L. nr [...] z dnia 10 czerwca 2025 r.; 2) zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego T. K. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi T. K. (dalej: "skarżący") jest decyzja Komendanta Głównego Policji (dalej: "KGP") nr [...] z dnia 12 marca 2026 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z 16 lipca 2025 r., wydana w następującym stanie faktycznym.

Pismem z dnia 9 grudnia 2025 r. do KGP wpłynął wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia 16 lipca 2025 r., utrzymującej w mocy decyzję nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w L. z 10 czerwca 2025 r. w przedmiocie odmowy wyrównania uposażenia za miesiące styczeń i luty 2023 r. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że decyzję wydano z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ Komendant Wojewódzki Policji wydał decyzję w postępowaniu inicjowanym na wniosek strony pomimo braku stosownego wniosku oraz załatwił sprawę cywilną podlegająca kognicji sądu powszechnego. Pismem z 5 stycznia 2026 r. pełnomocnik skarżącego złożył kolejny wniosek o stwierdzenie nieważności w/w decyzji z 16 lipca 2025 r. wskazując, iż organy Policji samowolnie uznały wezwanie wbrew jego brzmieniu za wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego, co skutkowało wydaniem decyzji bez podstawy prawnej, wobec braku wniosku strony.

KGP wskazał, iż pismem z 5 maja 2025 r. skarżący, zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z wezwaniem do zapłaty wyrównania uposażenia za miesiące styczeń, luty 2023 r. w wysokości odpowiednio kwoty 621 zł, za miesiąc styczeń i 621 zł za luty 2023 r. Jako podstawę żądania wskazał niezgodność art. 41 ust. 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 z Konstytucją RP, ponieważ regulacja ta różnicuje sytuację prawną funkcjonariuszy odchodzących ze służby do końca lutego 2023 r.

W toku postępowania ustalono, że skarżącego rozkazem personalnym Komendanta Powiatowego Policji w L. Nr [...] z 25 stycznia 2023 r. zwolniono ze służby w Policji z dniem 14 lutego 2023 r. KPP w L. w/w decyzją z 10 czerwca 2025 r., odmówił skarżącemu wyrównania uposażenia za miesiące styczeń, luty 2023 r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że kwota bazowa w okresie od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 28 lutego 2023 r. ustalana była zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 pkt. 2 lit. d ustawy budżetowej na rok 2022 i była to kwota 1 614,69 zł. W przedmiotowej sprawie, skarżący został zwolniony ze służby z dniem 14 lutego 2023 r., a więc wypłacone mu uposażenie i inne należności, przysługujące w związku ze zwolnieniem ze służby zostały obliczone prawidłowo, według przepisów obowiązujących w dniu zwolnienia ze służby, a przewidziane ustawą budżetową na 2023 rok wyrównanie uposażenia go nie obowiązywało.

W odwołaniu od w/w decyzji skarżący podniósł w szczególności, że pismem z 5 maja 2025 r. wezwał płatnika wynagrodzenia do zapłaty kwoty 1242 zł (po 621 zł za miesiące styczeń i luty 2023 r.) tytułem wyrównania uposażenia za w/w miesiące. Wezwanie to stanowiło wezwanie poprzedzające zainicjowanie sporu sądowego w przedmiocie zaległego wynagrodzenia przed sądem właściwym dla ochrony praw pracowniczych i miało na celu uniknięcie tego sporu, a tym samym ograniczenie jego kosztów po stronie Skarbu Państwa. Wobec faktu potraktowania w/w wezwania jako wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego odniósł się merytorycznie do zapadłego rozstrzygnięcia.

Na skutek rozpoznania odwołania, KWP, opisaną na wstępie decyzją z dnia 16 lipca 2025 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 104 § 1, art. 107 § 1 i 3 kpa, art. 99, art. 100, art. 101 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz. U. z 2025 r. poz. 636) w zw. art. 41 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz.U. z 2022 r. poz. 2666 ze zm.; dalej: "ustawa okołobudżetowa 2023 r."), art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy budżetowej na rok 2022 z dnia 17 grudnia 2021 r. (Dz.U. z 2022 r. poz. 270; dalej: "ustawa budżetowa na 2022 rok"), a także § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 lutego 2023 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniany wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2023 r. , poz. 385) dalej rozporządzenie zmieniające, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ odwoławczy odwołując się do treści ww. przepisów stanowiących podstawę materialnoprawną wydanej decyzji oraz treści decyzji pierwszoinstancyjnej wskazał, że kwoty bazowe na rok 2023 dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy stosuje się do obliczania uposażenia od dnia 1 marca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. Do obliczania uposażeń żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy należnych w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 28 lutego 2023 r. stosuje się kwoty bazowe ustalone w ustawie budżetowej na rok 2022 tj. kwotę 1614,69 zł. Dopiero rozporządzenie zmieniające z 2023 r., które weszło w życie z dniem 1 marca 2023 r. wprowadziło nowe, wyższe stawki uposażenia zasadniczego w postaci mnożników kwoty bazowej. Skutki prawne tej podwyżki powstały zatem dopiero od dnia 1 marca 2023 r.

Organ wskazał, że z załączonego zaświadczenia wynika, iż skarżący otrzymał uposażenie za styczeń 2023 r. w wysokości 7863,50 zł brutto i za luty w wysokości 7863,50 zł brutto, zatem na podstawie przepisów obowiązujących w tych miesiącach, tj. z zastosowaniem kwoty bazowej obowiązującej na rok 2022. Rozporządzenie zmieniające z 2023 r. nie zawiera przepisów przejściowych, które nakazywałyby wyrównanie uposażeń za okres poprzedzający jego wejście w życie.

W ocenie KGP organy Policji nie naruszyły rażąco prawa wydając kontrolowane decyzje, bowiem zgodnie z obowiązującymi przepisami w dacie zwolnienia ze służby uposażenie nie podlegało waloryzacji. Odnosząc się do zarzutu braku wniosku o wszczęcie postepowania administracyjnego KGP wskazał, że wnioskiem z dnia 5 maja 2025 r. skarżący wezwał jednostkę sektora finansów publicznych do wypłaty wskazanych w wezwaniu świadczeń pieniężnych należnych w związku z odejściem ze służby. Podniósł, że wniosek nie zawiera sformułowania "wnoszę o wszczęcie postępowania administracyjnego", co jednak nie przesądza o niedopuszczalności wydania decyzji odmownej, a wezwanie do sprecyzowania żądania, w trybie art. 64 kpa, stanowiłoby nieuzasadnione przedłużenie postępowania.

Zdaniem KGP, sam fakt nie pozostawania w stosunku służbowym przez skarżącego w dacie złożenia wniosku nie stanowi przeszkody do wydania odmownej decyzji administracyjnej. Uposażenie policjanta ustalane jest rozkazem personalnym w którym ustala się jego grupę zaszeregowania oraz mnożnik kwoty bazowej uposażenia. Rozkaz personalny kształtujący uposażenie policjanta podlega wykonaniu (matematycznym wyliczeniu należnego uposażenia). Przedmiotem sporu jest zatem sposób wyliczenia uposażenia, czyli wykonanie przez organ rozkazu personalnego. Żądanie wypłaty wyrównania uposażenia, podobnie jak i pozostałe roszczenia związane z uposażeniem policjanta i inne świadczenia pieniężne związane ze służbą, są roszczeniem finansowym (pieniężnym) funkcjonariusza, dla których przewidziana została droga administracyjna. Organ wyjaśnił, że wypłata wyrównania uposażenia zaliczana jest do spraw osobowych policjantów (§ 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów). Dlatego też, zdaniem KGP, prawidłowo zakwalifikowano pismo z dnia 14 kwietnia 2025 r. (powinno być 5 maja 2025 r. – dopisek sądu) jako inicjujące postępowanie administracyjne w sprawie wypłaty wyrównania uposażenia i wydano rozstrzygnięcie merytoryczne, a wydana decyzja KWP z siedzibą w R. nie zawiera wad nieważnościowych.

Od powyższej decyzji skarżący, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie art. 158 par. 1 k.p.a. w zw. z art. 156 par. 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 61 ust. 1 i 3 oraz art. 104 k.p.a., w zw. z art. 105 par. 1 k.p.a. , art. 64 par. 2 i art. 61 a par. 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i niestwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R., mimo, iż przedmiotowa decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca Komendanta Powiatowego Policji w L. nr [...] z dnia 16 lipca 2025 r., zostały wydane z rażącym naruszeniem praw i bez podstawy prawnej tj. bez wniosku strony o wszczęcie postępowania administracyjnego oraz poprzez wydanie decyzji administracyjnej w sprawie sprawy w postępowaniu administracyjnym, niepodlegającej rozpoznaniu w tym trybie.

Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia 16 lipca 2025 r. a także poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego Policji w L. nr [...] z dnia 10 czerwca 2025 r. oraz o umorzenie postępowania administracyjnego w całości. Nadto wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Na rozprawie, w dniu 10 września 2026 r., pełnomocnik skarżącego popierając skargę podniósł, iż nie popiera wniosku o umorzenie postępowania administracyjnego, a w świetle ostatniego orzecznictwa NSA cofa zarzut dotyczący niedopuszczalności drogi administracyjnej. Wskazał też, że przed sądem powszechnym toczy się postępowanie o wyrównanie wynagrodzenia skarżącego (protokół rozprawy k. 29 akt sądowych).

W uzasadnieniu skargi wskazał m.in., iż organy zarówno I, jak i II instancji wydały zaskarżone decyzje bez podstawy prawnej, co wyczerpuje przesłankę z art. 156 par. 1 pkt. 2 kpa, która stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie z art. 61 par. 1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się z urzędu lub na wniosek strony. W przedmiotowej sprawie Wnioskodawca, w dacie wystąpienia z wezwaniem do zapłaty, nie był już funkcjonariuszem Policji, brak było podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu. Powołując się na ukształtowane orzecznictwo i doktrynę podniósł, że w sprawach, w których przepis prawa wymaga wniosku strony niedopuszczalne jest działanie przez organ z urzędu. W art. 61 § 2 k.p.a. przewidziano wprawdzie wyjątek od tej zasady, który jednak, co jasno wynika z akt sprawy i uzasadnienia obu decyzji nie zachodził i nie był przez organy realizowany. W takim bowiem przypadku konieczna jest zgoda strony, która musi być uzyskana w toku postępowania przed wydaniem decyzji. Zgoda taka, jak się podkreśla, powinna mieć formę odpowiadającą treści podania w rozumieniu art. 61 § 3 k.p.a. i być wyrażona stanowczo, a więc jednoznacznie i bezwarunkowo, a jej nieuzyskanie sprawia, że organ jest obwiązany umorzyć postępowanie. Podniósł, że strona nie wnosiła o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie, lecz realizowała tzw. przedsądowe wezwanie do zapłaty wymagane przez przepisy procedury cywilnej jako element poprzedzający wniesienie powództwa sądu powszechnego. Tym samym, wobec braku wniosku strony, brak było podstawy prawnej do wydania zaskarżonych decyzji, tym samym organy zarówno I jak i II instancji wydając decyzje, mimo braku wniosku strony, wydały je faktycznie bez podstawy prawnej, a zatem ziściła się przesłanka, o której mowa w art. 156 par. 1 pkt. 2 k.p.a. Skarżący wskazał, że organ administracji publicznej ma obowiązek wezwać stronę do sprecyzowania wniosku - art. 64 par. 2 k.p.a., jeżeli ma wątpliwości co do jego treści lub zakresu, czego jednak w niniejszej sprawie nie uczynił, kontynuując postępowanie i w jego konsekwencji wydając decyzję administracyjną - merytoryczną, mimo, iż strona o to nie wnosiła. Z powyższego bezspornie wynika, iż postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją nie mogło została wszczęte na wniosek strony wobec braku takiego wniosku. Naruszenie zatem przez organ art. 61 ust. 1 i 3 k.p.a. miało istotny wpływ na wynik sprawy doszło bowiem do wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania decyzji w sprawie wbrew woli strony wobec której została wydana decyzja.

Powołując się na orzecznictwo NSA, orzecznictwo sądów powszechnych i administracyjnych argumentował, iż droga administracyjna w sprawie niniejszej jest niedopuszczalna.

W odpowiedzi na skargę Komendant wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W niniejszej sprawie istota rozstrzygnięcia – co należy podkreślić - nie dotyczyła zastosowania przepisów prawa materialnego i treści wydanych decyzji, lecz dopuszczalności wszczęcia postępowania administracyjnego i w następstwie wszczęcia postępowania - wydania tych decyzji.

Przepis art. 61 § 1 k.p.a. stanowi, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Z kolei w myśl art. 61 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej może ze względu na szczególnie ważny interes strony wszcząć z urzędu postępowanie także w sprawie, w której przepis prawa wymaga wniosku strony. Organ obowiązany jest uzyskać na to zgodę strony w toku postępowania, a w razie nieuzyskania zgody - postępowanie umorzyć. Z powyższego wynika, że kodeks postępowania administracyjnego przewiduje dwa sposoby wszczęcia postępowania – na żądanie strony, czyli z inicjatywy podmiotu, o którym mowa w art. 28 k.p.a., albo z urzędu, a więc z inicjatywy organu. Przepisy nie wskazują wprost, który ze sposobów wszczęcia postępowania znajduje zastosowanie w konkretnej sprawie administracyjnej. O tym więc, czy w danym rodzaju postępowania obowiązuje zasada skargowości, czy zasada oficjalności, co do zasady przesądzają przepisy prawa materialnego. Natomiast w razie gdy norma prawa materialnego expressis verbis nie przesądza, czy sprawa podejmowana jest na wniosek, czy z urzędu, przyjmuje się, że gdy przedmiotem jest przyznanie uprawnienia - postępowanie oparte jest na zasadzie skargowości, zaś gdy przedmiotem jest nałożenie obowiązku - postępowanie wszczynane jest z urzędu (por. wyroki NSA: z 24 maja 2001 r., IV SA 599/99, z 25 października 2006 r., II OSK 1257/05, z 27 lutego 2007 r., II OSK 314/06, z 3 marca 2006 r., I OSK 991/05, z 5 kwietnia 2006 r., II GSK 28/06, a także: R. Stankiewicz [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 8, 2023, art. 61, Nb 2).

Przekładając powyższe na stan niniejszej sprawy należy wskazać, że przedmiotem niniejszego postępowania niewątpliwie było przyznanie uprawnienia skarżącemu, a zatem postępowanie w tego rodzaju sprawie powinno być zainicjowane złożeniem przez niego odpowiedniego wniosku. Należy zatem zwrócić uwagę, że w piśmie z 5 maja 2025 r., skarżący wezwał organ do zapłaty wyrównania uposażenia za styczeń i luty 2023 r. i jednocześnie zastrzegł, że brak odpowiedzi lub odpowiedź negatywna mogą zmusić skarżącego do sądowej ochrony jego praw (ostatni akapit wezwania k. 8 akt administracyjnych). W ocenie Sądu, z analizy tego pisma wynika, że skarżący zmierzał do dochodzenia roszczeń przed sądem cywilnym. Świadczy o tym tytuł pisma – "wezwanie do zapłaty" oraz jego treść, w której wnosi on o wypłatę wyrównania oraz nie oczekuje załatwienia sprawy administracyjnej podnosząc, że składa przedsądowe wezwanie do zapłaty, wnosząc o jego dobrowolne uwzględnienie, uprzedzając, że "brak odpowiedzi lub odpowiedź negatywna mogą zmusić go do sądowej ochrony swoich praw". Swoje stanowisko w tym przedmiocie podtrzymał w odwołaniu wskazując, że wezwanie poprzedzało zainicjowanie sporu sądowego w przedmiocie zaległego wynagrodzenia przed sądem właściwym dla ochrony praw pracowniczych, nadto miało na celu unikniecie sporu (odwołanie - k. 25v akt administracyjnych). Należy ponadto odnotować, że także w toku postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skarżący konsekwentnie wskazywał na cywilny, a nie administracyjny charakter jego żądania, wnioskując o stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji, nadto Skarżący wystąpił z pozwem do sądu powszechnego o zapłatę należności objętych wezwaniem.

W tej konkretnej sprawie należy zatem uznać, że pismo skarżącego z 5 maja 2025 r. nie stanowiło wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 61 § 1 k.p.a. Okoliczność ta uszła uwadze powiatowym, wojewódzkim organom Policji, a następnie Komendantowi Głównemu Policji, co w konsekwencji doprowadziło do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania administracyjnego bez stosownego wniosku, a następnie do odmowy stwierdzenia nieważności decyzji wydanych w trybie zwykłym. W takim układzie należy przyjąć, że objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z 16 lipca 2025 r. oraz decyzja Komendanta Powiatowego Policji w L. z dnia 10 czerwca 2025 r. zostały wydane z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ decyzje te w sposób rażący naruszają przepisy postępowania (art. 61 § 1 i 3 oraz art. 104 k.p.a.). Organ wszczął bowiem postępowanie, a następnie wydał decyzję administracyjną bez wymaganej prawem aktywności procesowej jej adresata, in concreto – bez koniecznego wniosku inicjującego postępowanie administracyjne. Tego uchybienia nie dostrzegł w tej sprawie Komendant Główny Policji odmawiając stwierdzenia nieważności w/w decyzji wydanych w trybie zwykłym. W tym kontekście podkreślić należy, że nie jest rolą organu administracyjnego "dostosowywanie" oświadczeń woli podmiotu kierującego do niego określone żądanie, w szczególności organ nie jest upoważniony do determinowania administracyjnoprawnego trybu jego rozpoznania w sytuacji, gdy strona tego nie żąda i nie oczekuje. Jednocześnie generalna ocena, że do rozstrzygnięcia żądania wypłaty prawidłowej wysokości uposażenia właściwa jest droga administracyjna nie mogła mieć wpływu na wykładnię woli skarżącego co do tego, że oczekiwał on rozwiązania sporu w reżimie prawa cywilnego (niezależnie od prawidłowości i dopuszczalności takiego oczekiwania). Organ nie był upoważniony do wszczęcia postępowania, w którym wydano zaskarżoną decyzję z urzędu. Oceny tej nie zmienia także okoliczność, że skarżący wniósł odwołanie, ponieważ aktywność podjęta na etapie postępowania odwoławczego nie może wstecznie uzupełniać przesłanek determinujących dopuszczalność wszczęcia postępowania administracyjnego, a konkretnie wpływać na wykładnię oświadczenia woli wyartykułowanego w wezwaniu do zapłaty. Nota bene, z wniesionego odwołania, tak jak akcentowano wyżej, również wynika że skarżący nie oczekiwał wydania decyzji administracyjnej.

Niezasadne jest, w ocenie Sądu, stanowisko organu, iż wezwanie do sprecyzowania żądania, w trybie art. 64 kpa, stanowiłoby nieuzasadnione przedłużenie postępowania. Organ Policji, działając zgodnie z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego - pogłębiania zaufania (art. 8 § 1 k.p.a.) oraz zasadą udzielania informacji (art. 9 k.p.a.), a także dyrektywą wynikającą z art. 64 § 2 k.p.a., powinien wezwać do sprecyzowania żądania, aby było ono pozbawione wątpliwości co do zamiaru i intencji strony. W doktrynie wskazuje się bowiem, że nieprecyzyjność, czy wątpliwości co do treści podania należy uznać za jego swoisty brak formalny, wymagający wezwania wnioskodawcy do sprecyzowania żądania (por. R. Stankiewicz [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 8, 2023, art. 64, Nb 2).

Bez względu na to, czy zakres żądania skarżącego podlega kognicji sądów powszechnych, czy też stanowi sprawę administracyjną, skarżący nie domagał się od organów załatwienia sprawy w na drodze administracyjnej. Jeżeli zaś, zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji, żądanie skarżącego nie mogło zostać merytorycznie rozpoznane w ramach polubownego rozstrzygnięcia sporu, ponieważ jego treść powinna zostać rozpoznana w toku postępowania administracyjnego zakończonego decyzją – powinien był powiadomić o swoim stanowisku stronę. Odnosząc się do kwestii właściwości rzeczowej organów do załatwienia sprawy wyrównania świadczeń funkcjonariuszy policji na podstawie art. 41 ust. 1 i 2 ustawy okołobudżetowej na 2023 rok, stanowisko Sądu w tym przedmiocie, w świetle stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wobec braku wniosku strony, pozostaje bez wpływu na treść wydanego wyroku. Jedynie na marginesie wskazać wypada, w związku z zarzutami skargi, iż Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę podziela stanowisko i argumentację zawartą w ostatnich wyrokach NSA (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 lipca 2026 r. sygn. akt III OSK 750/26, sygn. akt III OSK 401/26 i z 16 lipca 2026 r. III OSK 824/26).

Określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przesłankę nieważności, polegającą na wydaniu decyzji z rażącym naruszeniem prawa, należy rozumieć w ten sposób, że owo naruszenie jest oczywiste. Przejawia się to w tym, że treść decyzji pozostaje w wyraźnej i narzucającej się prima facie sprzeczności z treścią przepisu. Istnienie tej sprzeczności da się ustalić przez proste ich zestawienie, a więc wówczas, gdy dochodzi do przekroczenia prawa w sposób jasny, jednoznaczny i niebudzący wątpliwości.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że organy obu instancji wydając decyzje w trybie zwykłym, w sposób rażący naruszyły art. 61 § 1 k.p.a., wszczynając i prowadząc postępowanie administracyjne pomimo braku wniosku o jego wszczęcie.

Dodatkowo należy stwierdzić, że skoro organ odwoławczy nie dostrzegł braku podstawy dla prowadzenia postępowania administracyjnego naruszył art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. – co w świetle przedstawionej powyżej argumentacji należy zakwalifikować, jako naruszenia wymienione w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.

Sąd orzekł jak punkcie pierwszym sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 145 § 2 P.p.s.a. O kosztach postępowania rozstrzygnięto zgodnie z art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.

Podstawa prawna: Dz.U. 2025 poz 1691 art. 8, art. 28, art. 61 par. 1 i par. 2, art. 104, art. 138 par. 1 pkt 1, art. 156 par. 1 pkt 2; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Hasła tematyczne: Inne

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.