Rezygnacja z udziałów nie zwolniła wspólniczki spółki komandytowej z ubezpieczenia zdrowotnego

Pani K. J. (dalej: Skarżąca) wniosła skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: Prezes NFZ lub Organ) z 27 kwietnia 2026 r. nr [...] ustalającą, że pani K. J. podlega od dnia 28 czerwca 2018 r. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność będąca wspólnikiem spółki komandytowej "M. S. Spółka z Ograniczoną Odpowiedzialnością Spółka Komandytowa" (nr KRS [...]). Jako podstawę prawną decyzji wskazano: art. 109 ust. 1 i 4, art. 5 pkt 21, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) i art. 69 ust. 1 oraz art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz.1461, z późn. zm., dalej ustawa o świadczeniach) oraz art. 8 ust. 6 pkt 4 i art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 350, z późn. zm., dalej: u.s.u.s. lub ustawa systemowa).

Decyzja została wydana w związku z pismem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. Inspektorat w Ż. o wydanie decyzji w zakresie podlegania przez Skarżącą obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako wspólnikowi spółki komandytowej "M. S. Sp. z o. o. Sp. Komandytowa" (nr KRS [...]) dalej: Spółka. ZUS wskazał, że Skarżąca od 28.06.2018 r. jest wspólnikiem spółki komandytowej "M. S. Sp. z o. o. Sp. Komandytowa". Nie zgłosiła się do ubezpieczeń jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność oraz nie spełnia warunków do podlegania ubezpieczeniom społecznym ponieważ jest uprawniona do emerytury. Skarżąca podnosiła, że poinformowała pisemnie wspólnika spółki o rezygnacji z bycia udziałowcem w spółce a z uwagi na brak reakcji wspólnika - 1.01.2022 r. złożyła do ZUS dokumenty wyrejestrowujące ją z ubezpieczenia (ZUS ZWUA i ZUS ZWPA). Wskazała również, że 27.11.2023 r. wysłała pismo do Sądu Rejonowego z powiadomieniem o rezygnacji z udziałów w Spółce.

Prezes NFZ zawiadomił Skarżącą o toczącym się postępowaniu. K. J. stawiła się w siedzibie Delegatury MOW NFZ w R.. Złożyła ustne wyjaśnienie, że Spółka w której posiada udziały, faktycznie nie działa pod wskazanym adresem. Oświadczyła, że nie ma wiedzy, na temat losów spółki, nie ma kontaktu z właścicielami. Nikt nie poinformował Jej o tym, że spółka zakończyła działalność. Wpis w KRS jest utrzymywany, bo Skarżąca jako komandytariusz nie jest uprawniona do jego wykreślenia.

Prezes NFZ na podstawie danych zawartych w Rejestrze Przedsiębiorców KRS ustalił, że Skarżąca od 28.06.2018 r. jest wspólnikiem spółki komandytowej "M. S. Sp. z o. o. Sp. Komandytowa". Brak wpisów o zawieszeniu działalności Spółki. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy o świadczeniach - obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi prowadzące działalność pozarolniczą (art. 66 ust. I pkt 1 lit. c) ustawy), z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy - Prawo przedsiębiorców lub przepisów o ubezpieczeniach społecznych lub ubezpieczeniach społecznych rolników, jak i osoby pobierające emeryturę (art. 66 ust. 1 pkt 16 tejże ustawy).W myśl art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach – w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Wśród rodzajów działalności wskazanych w ww. art. 82 ust. 5 tej ustawy wymieniono działalność gospodarczą prowadzoną w formie spółki komandytowej. Z kolei według art. 5 pkt 21 tej ustawy - użyte w niej określenie osoby prowadzącej działalność pozarolniczą - oznacza osobę, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie natomiast z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się m. in. wspólnika spółki komandytowej. Na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach - obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób prowadzących działalność pozarolniczą powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Z kolei w myśl art. 13 pkt 4 tejże ustawy - obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność pozarolniczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania jej wykonywania, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności gospodarczej zostało zawieszone na podstawie art. 36 aa u.s.u.s. oraz przepisów ustawy - Prawo przedsiębiorców, z zastrzeżeniem obowiązującego od dnia 18 września 2021 r. art. 13 pkt 4b tej ustawy, zgodnie z którym wspólnicy spółek komandytowych podlegają ubezpieczeniom społecznym od dnia wpisania spółki do KRS lub od dnia nabycia ogółu praw i obowiązków w spółce do dnia wykreślenia spółki z KRS albo zbycia ogółu praw i obowiązków w spółce, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności przez spółkę zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy - Prawo przedsiębiorców. W przypadku wspólnika spółki komandytowej należy zatem uznać, że osoba ta podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu, a w konsekwencji również ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresie pozostawania wspólnikiem spółki komandytowej z wyłączeniem okresów zawieszenia działalności spółki. Prezes NFZ stwierdził, że z analizy zapisów w KRS jednoznacznie wynika, że pani K. J. od dnia wskazanego przez ZUS, . tj. od 28.06.2018 r. jest wspólnikiem spółki komandytowej "M. S. Sp. z o. o. Sp. Komandytowa". W ocenie Organu, wprawdzie Skarżąca przedstawiła kopie pism, jakie wysłała do spółki "M. S. Spółka z o. o. Sp. Komandytowa" oraz do Sądu Rejonowego w W. [...]Wydział Gospodarczy KRS, w których poinformowała o rezygnacji z posiadanych w Spółce udziałów, jednak ta rezygnacja nie została potwierdzona żadną umową zbycia udziałów Spółki. Nie została też odnotowana w Krajowym Rejestrze Sądowym.

Pani K. J. zaskarżyła omówioną decyzję w całości. Zarzuciła tej decyzji:

1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, niewszechstronne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz dokonanie jego dowolnej, a nie swobodnej oceny, skutkujące bezpodstawnym przyjęciem, iż po dniu 31 grudnia 2021 r. wykonywałam pozarolniczą działalność gospodarczą jako komplementariusz spółki komandytowej "M. S. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Komandytowa", podczas gdy spółka faktycznie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej z dniem 1 stycznia 2022 r., nie osiągała przychodów ani nie uczestniczyła rzeczywiście w obrocie gospodarczym, zaś dodatkowo po śmierci S. J.- drugiego komplementariusza spółki - w dniu 6 listopada 2022 r. brak było możliwości faktycznego wznowienia lub prowadzenia działalności spółki;

2. art. 7, art. 77 § I oraz art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia wszechstronnego postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia, czy od dnia 28 czerwicą 2018 r., a jeżeli tak - to do jakiej daty - spółka "M. S. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Komandytowa’ faktycznie wykonywała działalność gospodarczą, osiągała przychody, wykonywała czynności gospodarcze lub uczestniczyła w obrocie gospodarczym, pomimo że organ dysponował dokumentacją finansową spółki wymagającą szczegółowej i kompleksowej oceny pod kątem rzeczywistego zakresu jej aktywności gospodarczej, a także mimo istnienia okoliczności wskazujących na faktyczne zaprzestanie działalności spółki z dniem 1 stycznia 2022 r;

3. art 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób uniemożliwiający dokonanie pełnej kontroli sądowoadministracyjnej, polegające na niewyjaśnieniu, z jakich przyczyn organ utożsamił sam formalny wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym z rzeczywistym wykonywaniem działalności gospodarczej oraz dlaczego pominął okoliczności świadczące o faktycznym zaprzestaniu działalności spółki z dniem 1 stycznia 2022 r., w tym brak osiągania przychodów i brak uczestnictwa w obrocie gospodarczym po tej dacie;

4. art. 7 k.p.a.. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej oraz zasadę lojalności organu wobec strony postępowania, polegające na automatycznym przyjęciu dalszego obowiązku podlegania przeze mnie ubezpieczeniu zdrowotnemu po dniu 31 grudnia 2021 r , pomimo że:

a. do wskazanej daty regularnie opłacała składki na ubezpieczenie zdrowotne,

b. od 2004 r. pobierała świadczenie przedemerytalne, z którego tytułu podlegałam obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu,

c. spółka faktycznie zaprzestała prowadzenia działalności z dniem I stycznia 2022 r.,

d. po śmierci S. J. w dniu 6 listopada 2022 r definitywnie ustała możliwość dalszego funkcjonowania spółki,

a organ nie wykazał istnienia po stronie Skarżącej rzeczywistej aktywności gospodarczej po dniu 31 grudnia 2021 r, ograniczając się wyłącznie do formalnego ustalenia mojego wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym, z pominięciem rzeczywistego stanu taktycznego sprawy;

II. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezpodstawnym przyjęciu, iż po dniu 31 grudnia 2021 r. Skarżąca prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą jako komplementariusz spółki komandytowej "M. S. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Komandytowa", podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do poczynienia takich ustaleń, a organ nie wykazał, aby po wskazanej dacie spółka prowadziła rzeczywistą działalność gospodarczą, osiągała przychody, wykonywała czynności gospodarcze bądź uczestniczyła w obrocie gospodarczym, pomijając jednocześnie okoliczność, iż od 2004 r. pobierałam świadczenie przedemerytalne, zaś spółka faktycznie zaprzestała działalności z dniem 1 stycznia 2022 r , co wykluczało uznanie, że po tej dacie faktycznie wykonywałam działalność gospodarczą;

III. naruszenie prawa materialnego, tj. art 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków' publicznych w zw. z art. 13 pkt 4 oraz art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż sam formalny status komplementariusza spółki komandytowej ujawniony w Krajowym Rejestrze Sądowym stanowi wystarczającą podstawę do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym po dniu 31 grudnia 2021 r., podczas gdy zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego oraz sądów administracyjnych obowiązkowi ubezpieczenia podlega osoba faktycznie wykonująca działalność gospodarczą, a nie osoba wyłącznie formalnie figurująca w rejestrze przedsiębiorców', zaś wpis do KRS stanowi jedynie wzruszalne domniemanie prowadzenia działalności gospodarczej, które w realiach niniejszej sprawy zostało obalone poprzez wykazanie faktycznego zaprzestania działalności spółki z dniem 1 stycznia 2022 r., braku rzeczywistej aktywności gospodarczej oraz nieosiągania przychodów po tej dacie;

IV. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków' publicznych, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż po dniu 31 grudnia 2021 r. po stronie Skarżącej istniał obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu uczestnictwa w spółce komandytowej "M. S. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Komandytowa", pomimo że spółka po dniu I stycznia 2022 r. faktycznie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, nie osiągała przychodów oraz nie uczestniczyła w obrocie gospodarczym, podczas gdy obowiązek opłacania składki zdrowotnej pozostaje związany z faktycznym wykonywaniem działalności gospodarczej i uzyskiwaniem przychodów' z tego tytułu, czego ' niniejszej sprawie organ nie wykazał.

Skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu:

1. sprawozdania finansowego spółki "M. S. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Komandytowa" za rok 2021;

2. sprawozdania finansowego spółki "M.S. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Komandytowa" za rok 2022;

w celu wykazania faktów; faktycznego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę po śmierci jednego z komplementariuszy, braku rzeczywistej aktywności gospodarczej, braku osiągania przychodów oraz wy łącznie formalnego dalszego funkcjonowania spółki po dniu 31 grudnia 2021 r.;

3. dokumentacji medycznej dotyczącej leczenia hematologicznego Skarżącej;

w celu wykazania faktów dotyczących stanu zdrowia Skarżącej, pozostawania pod stałą opieką hematologiczną w związku z rozpoznaniem przewlekłej białaczki limfocytowej (CLL), a tym samym braku realnej możliwości prowadzenia działalności gospodarczej po dniu 31 grudnia 2021 r.;

4. dokumentów potwierdzających pobieranie przez Skarżącą świadczenia przedemerytalnego od 2004 r.;

w celu wykazania faktu, iż przez cały okres objęty decyzją podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu pobieranej emerytury;

5. dokumentów potwierdzających opłacanie przeze Skarżącą składek na ubezpieczenie zdrowotne do dnia 31 grudnia 2021 r.,

w celu wykazania faktu, iż wykonywała obowiązki publicznoprawne i nie uchylałam się od obowiązku uiszczania składek w okresie faktycznego funkcjonowania spółki

6. odpisu aktu zgonu S. J.;

w celu wykazania faktu, iż po śmierci drugiego komplementariusza doszło do faktycznego zaprzestania działalności przez spółkę oraz utraty możliwości jej dalszego rzeczywistego funkcjonowania.

Podnosząc te zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz stwierdzenie, iż po dniu 31 grudnia 2021 r. nie podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu uczestnictwa jako komplementariusz w spółce komandytowej "M. S. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Komandytowa"; ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowa do ponownego rozpoznania. Wniosła też o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 dalej "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według powyższych kryteriów nie wykazała naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania, które uzasadniałoby jej uchylenie.

Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, będące osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą. W myśl art. 5 pkt 21 tej ustawy przez osobę prowadzącą działalność pozarolniczą rozumie się osobę, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Stosownie zaś do art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się między innymi wspólnika spółki komandytowej.

Ustawodawca zaliczył zatem wspólnika spółki komandytowej do kategorii osób prowadzących pozarolniczą działalność bez uzależnienia tej kwalifikacji od jego osobistego udziału w bieżącym prowadzeniu przedsiębiorstwa spółki, dokonywania przez niego konkretnych czynności gospodarczych czy osiągnięcia w danym okresie dochodu. W odniesieniu do wspólnika spółki komandytowej tytułem ubezpieczenia nie jest działalność gospodarcza wykonywana osobiście we własnym imieniu, lecz posiadanie określonego przez ustawę statusu wspólnika spółki osobowej. Z tego względu argumentacja wypracowana w sprawach przedsiębiorców będących osobami fizycznymi, dla których istotne jest rzeczywiste rozpoczęcie i wykonywanie działalności gospodarczej, nie może zostać wprost przeniesiona na sytuację wspólnika spółki komandytowej.

Rozstrzygające znaczenie dla oceny okresu przypadającego po 18 września 2021 r. ma art. 13 pkt 4b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z tym przepisem wspólnicy spółek komandytowych podlegają ubezpieczeniom od dnia wpisania spółki do Krajowego Rejestru Sądowego albo od dnia nabycia ogółu praw i obowiązków w spółce do dnia wykreślenia spółki z KRS albo zbycia ogółu praw i obowiązków w spółce, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności przez spółkę zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy – Prawo przedsiębiorców. Przepis ten wiąże okres podlegania ubezpieczeniom wspólnika spółki komandytowej z obiektywnie oznaczonymi zdarzeniami prawnymi:

- nabyciem ogółu praw i obowiązków wspólnika,

- zbyciem tego ogółu praw i obowiązków,

- wykreśleniem spółki z KRS,

- względnie formalnym zawieszeniem wykonywania działalności przez spółkę.

Nie uzależnia natomiast istnienia tytułu ubezpieczenia od rozmiaru obrotów spółki, uzyskania przychodu, osobistej aktywności wspólnika ani od faktycznej intensywności prowadzenia przedsiębiorstwa.

W rozpoznawanej sprawie nie wykazano, aby Skarżąca zbyła ogół praw i obowiązków wspólnika, aby spółka została wykreślona z rejestru albo aby jej działalność została zawieszona w trybie przewidzianym prawem. Przeciwnie, z informacji ujawnionych w KRS wynikało, że Skarżąca nadal pozostawała wspólnikiem, a działalność spółki nie była zawieszona. Samo skierowanie do Spółki oświadczenia określonego przez skarżącą jako "rezygnacja z udziałów" nie było wystarczające do wykazania utraty statusu wspólnika spółki komandytowej. Uczestnictwo w spółce osobowej nie ustaje wyłącznie wskutek jednostronnego oświadczenia o "rezygnacji z udziałów", jeżeli oświadczenie to nie wywołało skutku przewidzianego w przepisach Kodeksu spółek handlowych albo w umowie spółki. W szczególności dokumenty przedstawione przez skarżącą nie potwierdzają zawarcia umowy zbycia ogółu praw i obowiązków w rozumieniu art. 10 k.s.h. Nie wykazują również skutecznego wypowiedzenia umowy spółki ani zakończenia postępowania prowadzącego do ustania członkostwa skarżącej. Poinformowanie sądu rejestrowego o zamiarze rezygnacji także nie zastępuje czynności prawnej prowadzącej do utraty statusu wspólnika.

Należy przy tym zauważyć, że w spółce M. S. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa (KRS [...]) Skarżąca jest jednym z dwóch komandytariuszy (drugim jest S. J.), a jedynym komplementariuszem jest M.S. Sp. z o.o. (KRS [...]), w której to spółce Skarżąca posiada 90% udziałów. Zatem objęcie Skarżącej ubezpieczeniem od 28 czerwca 2018 r. nie naruszało prawa.

Jeszcze przed wprowadzeniem art. 13 pkt 4b ustawy systemowej art. 8 ust. 6 pkt 4 tej ustawy wprost kwalifikował wspólnika spółki komandytowej jako osobę prowadzącą pozarolniczą działalność. W orzecznictwie przyjmowano, że obowiązek ubezpieczeniowy wspólników spółek prawa handlowego jest związany z członkostwem w spółce, niezależnie od osobistego zaangażowania wspólnika w jej działalność i prowadzenie spraw spółki.

W rozpatrywanej sprawie Skarżąca nie kwestionuje zresztą rzeczywistego funkcjonowania spółki ani swojego tytułu ubezpieczenia w okresie do 31 grudnia 2021 r. Przeciwnie, sama wskazuje, że do tej daty opłacała składki, a spółka zaprzestała działalności dopiero od 1 stycznia 2022 r.

Nie istnieje zatem wynikająca z materiału sprawy podstawa do podważenia daty początkowej wskazanej przez organ. Rozbieżność pomiędzy wcześniejszym zgłoszeniem skarżącej do ubezpieczenia a datą ujawnioną w KRS nie działa przy tym na jej niekorzyść, skoro organ ustalił obowiązek dopiero od późniejszej, potwierdzonej rejestrem daty 28 czerwca 2018 r.

Nie mogła odnieść skutku argumentacja, że od 1 stycznia 2022 r. spółka nie osiągała przychodów i faktycznie nie podejmowała czynności gospodarczych. Po pierwsze, w okresie tym obowiązywał już art. 13 pkt 4b ustawy systemowej, który jednoznacznie wskazuje zdarzenia wyznaczające początek i koniec podlegania ubezpieczeniom przez wspólnika spółki komandytowej. Po drugie, pojęcia zaprzestania aktywności operacyjnej i ustania bytu prawnego spółki nie są tożsame. Spółka komandytowa powstaje z chwilą wpisu do rejestru, natomiast jej rozwiązanie następuje – co do zasady – z chwilą wykreślenia z rejestru. Czasowe niewykonywanie czynności, brak sprzedaży czy nieosiąganie przychodów nie powodują same przez się utraty statusu wspólnika. Po trzecie, ustawodawca przewidział możliwość wyłączenia okresu formalnego zawieszenia wykonywania działalności przez spółkę. W aktach sprawy brak jednak dowodu, aby takie zawieszenie zostało skutecznie dokonane.

Przedłożenie sprawozdań finansowych wskazujących na brak przychodów nie mogłoby zatem doprowadzić do odmiennego wyniku sprawy. Brak przychodu nie jest w rozpatrywanym stanie prawnym zdarzeniem powodującym ustanie tytułu do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego wspólnika spółki komandytowej.

Bez znaczenia dla legalności decyzji pozostaje również śmierć S. J. 6 listopada 2022 r. Skarżąca określa zmarłego zarówno jako drugiego komplementariusza, jak i – w innym miejscu – drugiego komandytariusza. Niezależnie od tej rozbieżności śmierć jednego ze wspólników nie dowodzi automatycznie utraty statusu wspólnika przez inną osobę. Skutki śmierci wspólnika dla dalszego istnienia spółki zależą od przepisów Kodeksu spółek handlowych oraz postanowień umowy spółki. Nawet wystąpienie przyczyny rozwiązania spółki nie jest tożsame z natychmiastowym ustaniem jej bytu prawnego ani z automatycznym wykreśleniem wszystkich wspólników. Skarżąca nie przedstawiła dokumentów wykazujących, aby śmierć S. J. doprowadziła do wykreślenia spółki, prawidłowego zawieszenia działalności lub ustania jej członkostwa. Okoliczność ta nie mogła więc podważyć ustaleń opartych na treści KRS oraz na braku dowodu dokonania czynności wymienionych w art. 13 pkt 4b ustawy systemowej.

Posiadanie przez skarżącą innego tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego nie wyłączało obowiązku powstałego z tytułu pozostawania wspólnikiem spółki komandytowej. System ubezpieczenia zdrowotnego dopuszcza równoległe istnienie więcej niż jednego tytułu ubezpieczeniowego. Z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach wynika zasada odrębnego traktowania poszczególnych tytułów. Objęcie ubezpieczeniem z tytułu świadczenia przedemerytalnego albo emerytury nie powoduje zatem samo przez się ustania tytułu związanego ze statusem wspólnika spółki komandytowej. Należy przy tym odróżnić samo podleganie obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, o którym rozstrzyga Prezes NFZ, od wysokości i obowiązku zapłaty konkretnych składek. Kwestie dotyczące wymiaru składek, ich wysokości, podstawy obliczenia, ewentualnego przedawnienia oraz rozliczenia składek należą do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i nie były przedmiotem zaskarżonej decyzji. Z tego względu powoływane w skardze orzeczenia, w których analizowano znaczenie osiągnięcia przychodu dla obowiązku zapłaty składki, nie przesądzają o istnieniu albo nieistnieniu samego tytułu ubezpieczenia zdrowotnego.

Sąd nie kwestionuje, że Skarżąca cierpi na poważną chorobę i pozostaje pod opieką hematologiczną. Okoliczność ta nie ma jednak wpływu na wynik sprawy. W przypadku wspólnika spółki komandytowej tytuł ubezpieczenia został powiązany przez ustawodawcę ze statusem wspólnika, a nie z jego faktyczną zdolnością do osobistego wykonywania pracy lub podejmowania czynności gospodarczych. Stan zdrowia mógłby tłumaczyć brak osobistego zaangażowania skarżącej w działalność spółki, nie powoduje jednak automatycznej utraty ogółu praw i obowiązków wspólnika.

Nie były zasadne zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organ ustalił okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia, w szczególności datę uzyskania przez skarżącą statusu wspólnika, aktualność tego statusu według KRS, brak formalnego zawieszenia działalności spółki oraz brak dowodu zbycia ogółu praw i obowiązków. Skarżąca została zawiadomiona o postępowaniu, miała możliwość zapoznania się z materiałem sprawy i złożyła wyjaśnienia oraz dokumenty. Organ odniósł się do ich treści, uznając, że pisma informujące o "rezygnacji z udziałów" nie stanowią dowodu skutecznego zbycia ogółu praw i obowiązków ani utraty statusu wspólnika. Nie można wymagać od organu prowadzenia dowodów dotyczących okoliczności, które – w świetle właściwie zastosowanych przepisów prawa materialnego – nie miały znaczenia dla wyniku sprawy. Dotyczy to w szczególności szczegółowego badania przychodów spółki, liczby zawieranych umów, zakresu aktywności operacyjnej, stanu zdrowia skarżącej oraz tego, czy osobiście uczestniczyła ona w prowadzeniu spraw spółki.

Ocena materiału dowodowego nie była dowolna. Organ oparł ją na danych rejestru publicznego oraz dokumentach przedstawionych przez samą skarżącą. Dane wpisane do KRS korzystają z domniemania prawdziwości wynikającego z art. 17 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym. Domniemanie to może zostać obalone, jednak wymaga przedstawienia dowodu zdarzenia prawnego odmiennego od stanu ujawnionego w rejestrze. Takiego dowodu skarżąca nie przedstawiła.

Nie doszło również do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie decyzji przedstawia ustalony stan faktyczny, wykorzystane dowody, podstawę prawną oraz przyczyny, dla których organ uznał, że brak aktywności spółki i brak przychodów nie powodują ustania ubezpieczenia wspólnika. Decyzja poddaje się pełnej kontroli sądowej.

Nie znajduje podstaw również zarzut naruszenia zasady zaufania z art. 8 § 1 k.p.a. Zasada ta nie może prowadzić do odstąpienia od jednoznacznej normy prawa materialnego. To, że skarżąca pozostawała w przekonaniu, iż złożenie dokumentu wyrejestrowującego w ZUS albo zawiadomienie spółki o rezygnacji zakończyło jej członkostwo, nie mogło zmienić skutków prawnych przewidzianych przez ustawę.

Sąd nie znalazł podstaw do przeprowadzenia na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodów uzupełniających ze sprawozdań finansowych spółki, dokumentacji medycznej, dokumentów dotyczących świadczenia przedemerytalnego, dowodów opłacania składek ani aktu zgonu S. J.. Postępowanie sądowoadministracyjne nie służy ponownemu, pełnemu prowadzeniu postępowania dowodowego ani zastępowaniu organu w ustalaniu stanu faktycznego. Dopuszczenie dowodu z dokumentu jest możliwe, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Wskazane dowody miały wykazać przede wszystkim brak przychodów i aktywności spółki, stan zdrowia skarżącej, posiadanie innego tytułu ubezpieczeniowego oraz śmierć innego wspólnika. Okoliczności te – nawet gdyby zostały w pełni potwierdzone – nie podważałyby istnienia statusu wspólnika ani nie stanowiłyby zdarzeń wymienionych w art. 13 pkt 4b ustawy systemowej.

Nie było zatem podstaw do ich przeprowadzenia.

Reasumując, należy stwierdzić, że Organ prawidłowo przyjął, że skarżąca od 28 czerwca 2018 r. posiadała status wspólnika spółki komandytowej. Nie wykazano, aby następnie zbyła ogół praw i obowiązków, skutecznie wystąpiła ze spółki albo aby spółka została wykreślona z KRS lub jej działalność formalnie zawieszono. Okoliczności dotyczące faktycznej aktywności spółki, osiągania przychodów, osobistego udziału skarżącej w jej działalności, jej stanu zdrowia oraz posiadania innego tytułu ubezpieczenia nie powodowały ustania tytułu wynikającego z pozostawania wspólnikiem spółki komandytowej. Należy przy tym zauważyć, że decyzja stwierdza stan istniejący na datę jej wydania, a nie przesądza przy tym o przyszłym podleganiu ubezpieczeniu. Nie określa też wysokości należnych składek z tytułu ubezpieczenia, a tym bardziej nie odnosi się do możliwości umorzenia należności z tych składek, rozłożenia na raty czy zastosowania innych ulg.

Zaskarżona decyzja odpowiada zatem prawu, wobec czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.