Niedziela Wydanie nr 36

Sygnatura akt
VIII SAB/Wa 102/26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Rodzaj
Wyrok
Data orzeczenia
16 września 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ - art. 149 §1a ustawy PoPPSA
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sądy administracyjne
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
© autorzy OpenStreetMap

Sądy administracyjne

Pięć miesięcy bez czynności w skardze o dane osobowe. Sąd stwierdził przewlekłość UODO

Przejdź do orzeczenia, 17 min czytania

Skarga wpłynęła do urzędu 24 lipca 2025 r., a pierwsze pismo organu z 13 stycznia 2026 r. pojawiło się dopiero po ponagleniu skarżącego. Sąd nie przyznał 5 tys. zł, bo skarżący nie wykazał szkody.

Rozstrzygnięcie
Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ - art. 149 §1a ustawy PoPPSA
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sygnatura
VIII SAB/Wa 102/26

Dla firm: Organ musi rozpatrzyć skargę w terminie trzech miesięcy wynikającym z art. 78 ust. 2 RODO, a samo przekroczenie terminu nie oznacza rażącego naruszenia prawa. Sumę pieniężną za przewlekłość sąd przyznaje dopiero wtedy, gdy strona wykaże doznaną krzywdę lub stratę.

Skarżący nie skonkretyzował zaś jakich dolegliwości lub strat doznał na skutek zarzucanego przewlekłego prowadzenia przez organ postępowania.

Z uzasadnienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Treść orzeczenia około 17 minut czytania

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski Sędzia WSA Cezary Kosterna po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 16 września 2026 r. sprawy ze skargi D. G. na przewlekłość Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie nieprawidłowości przetwarzania danych osobowych 1. umarza postępowanie w sprawie zobowiązania Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych do rozpoznania skargi D. G. z dnia 23 lipca 2026 r.; 2. stwierdza, że Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych dopuścił się przewlekłości w zakresie rozpoznania skargi D. G., opisanej w punkcie 1 (pierwszym) wyroku; 3. stwierdza, że przewlekłość organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w zakresie przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej; 5. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz D. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

Pismem z 10 kwietnia 2026 r. D. G. (dalej: skarżący, strona) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: Sąd) skargę na przewlekłość Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (dalej: organ, Prezes UODO) w sprawie o sygn. akt [...] dotyczącej nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych skarżącego przez M.G..

Skarga została wniesiona w następującym stanie sprawy:

Skarżący, pismem z 23 lipca 2025 r. (data wpływu do organu – 24 lipca 2025r.) wystąpił do Prezesa UODO ze skargą na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez M.G. (dalej: Skarżony), polegające na nieuprawnionym i nielegalnym - zdaniem Skarżącego - pozyskaniu dokumentu niejawnego pochodzącego z akt sądowych znajdujących się w I Wydziale Cywilnym Sądu Okręgowego w K.w sprawie toczącej się pod o sygn. akt [...] oraz w II Wydziale Karnym w Sądzie Rejonowym w W. w sprawie o sygn. akt [...], ujawnieniu tych dokumentów w toku procesu sądowego toczącego się przed Sądem Rejonowym, Wydziałem II Karnym w R. w sprawie o sygn. akt [...], ujawnieniu z akt sprawy wyłączonej z jawności informacji o zarzutach kanonicznych stawianych w toczących się procesach sądowych przed Sądem Rejonowym w R. (w sprawie [...]) i Sądem Okręgowym w R. (w sprawie [...]).

Pismem z 29 grudnia 2025 r. Skarżący wniósł do organu ponaglenie na przewlekłość postępowania powołując się na brzmienie art. 35 §3 i art. 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691 t.j.; dalej: k.p.a.), art. 62 ustawy z 10.05.2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1781 ze zm.; dalej u.o.d.o. 2018) oraz art. 78 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2016/679 z 27.04.2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólnego rozporządzenia o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 4.05.2016 r., str. 1, Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018 r., str. 2 oraz Dz. Urz. UE L 74 z 4.03.2021 r., str. 35; dalej: RODO lub rozporządzenie 2016/679).

Pismem z 13 stycznia 2026 organ, działając na podstawie art. 66 § 1 k.p.a., poinformował Skarżącego, że kwestia przetwarzania jego danych osobowych znajdujących się w aktach sądowych - zależnie od podmiotu skarżonego – podlega kompetencji różnych organów, zatem w zakresie dotyczącym nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych przez Sąd Okręgowy w K., na podstawie powołanych przepisów ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334 ze zm.; dalej: p.u.s.p.), powinien wnieść odrębne podanie - skargę do Sądu Apelacyjnego w K..

W zakresie kompetencji przysługujących Prezesowi UODO, Skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez sprecyzowanie jej żądania i wskazanie na czym polega zgłaszane naruszenie w zakresie przetwarzania danych osobowych przez Skarżonego, jakich danych osobowych dotyczy żądanie ograniczenia przetwarzania danych i którego z przypadków ograniczenia przewidzianych w art. 18 ust. 1 a-d RODO oraz wyjaśnienie, czy zgłasza naruszenie w postaci ujawnienia danych osobowych bez postawy prawnej podmiotom trzecim, a jeżeli tak, o sprecyzowanie okoliczności naruszenia, by skarżony podmiot mógł odnieść się do stawianych mu zarzutów.

Skarżący, w odpowiedzi na pismo organu, w uzupełnieniu braków formalnych, w piśmie z 19 stycznia 2026 r. sprecyzował, że naruszenie w zakresie przetwarzania danych osobowych przez Skarżonego polega na nieuprawnionym i nielegalnym pozyskaniu jego danych osobowych z Sądu Okręgowego w K.I Wydział Cywilny sygn. akt sprawy [...] i ich ujawnieniu w dniu 28 stycznia 2025 roku w Sądzie Rejonowym w R. II Wydział Karny w sprawie toczącej się pod sygn. akt [...] i w tym zakresie wniósł żądanie ukarania Skarżonego. Ponadto skarżący wyjaśnił, jakich danych osobowych zawartych w dokumencie pozyskanym z akt sądowych dotyczy żądanie ograniczenia ich przetwarzania i zgłosił naruszenie w postaci ujawnienia przez Skarżącego jego danych osobowych bez podstawy prawnej podmiotom trzecim.

Wobec braku podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie skarżący, pismem z 10 kwietnia 2026 r. wniósł, wskazaną na wstępie skargę, w której zwrócił się o wyznaczenia terminu załatwienia sprawy, zarządzenia wyjaśnienia przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie. Ponadto Skarżący wniósł o stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych w prawie oraz zasądzenie rekompensaty w wysokości 5.000 złotych za przewlekłość postępowania oraz brak informowania o stanie sprawy, a także za zaistniałe szkody w postaci utraty dobrego imienia oraz przedłużającej się obawy o jego życie i zdrowie w związku z czynami osób posiadających w sposób nieuprawniony niejawne dane dotyczące jego osoby.

W uzasadnieniu skargi wskazał m.in., że przewlekłość oraz ewidentna bezczynność w rozpatrywaniu jego skargi pociągnęła za sobą realną możliwość wykorzystania jego danych uzyskanych z akt sądowych, przez podmioty trzecie bez jego wiedzy i zgody. Podkreślił, że niejawne dane dotyczące jego osoby są w posiadaniu osób (M.F.i M.G.), które działały wielokrotnie na jego szkodę i zapadały przeciwko nim wyroki sądowe w sprawach karnych, w których był pokrzywdzonym. Dlatego też należy uznać, że niejawne dane dotyczące jego osoby będące w rękach ludzi wrogo do niego nastawionych stały się celowo wykorzystywanym narzędziem skutkującym wystąpieniem mojej szkody, w szczególności w postaci utraty dobrego imienia oraz utraty kontroli nad danymi przez Sąd Okręgowy w K.. Stwierdził, że wielką szkodą dla niego związaną z naruszeniem jego danych osobowych poprzez ich nieuprawnione i nielegalne pozyskanie była: utrata prywatności, utrata reputacji, szkody niematerialne w postaci dalszego znieważania go w przestrzeni publicznej i potencjalne szkody materialne w postaci ryzyka dalszego nękania go i ataków fizycznych przez osoby posługujące się niejawnymi danymi dotyczącymi jego osoby. Podkreślił także, że przewlekłość i bezczynność Prezesa UODO w rozpatrywaniu jego skargi doprowadziła do poczucia bezkarności u osób naruszających przepisy dotyczące danych osobowych, a jego jako pokrzywdzonego doprowadziła do znacznej szkody, którą była między innymi wydłużająca się obawa o życie i zdrowie poprzez podsycanie mowy nienawiści przeciwko jego osobie przez osoby posiadające nielegalnie niejawne.

W odpowiedzi na skargę Prezes UODO wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko podniósł, że nie podejmował czynności pozornych, zbędnych, czy nieskutecznych, w znaczeniu nieprowadzących do uzupełnienia braków formalnych podania. Przede wszystkim organ wskazał, że po zapoznaniu się z treścią obszernej i wielowątkowej skargi ustalił, iż dotyczy ona kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy a następnie zawiadomił skarżącego, że w sprawie nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych przez Sąd Okręgowy w K. winien wnieść odrębne podanie - skargę do Sądu Apelacyjnego w K..

Dalej wskazał, że w przedmiotowej sprawie istotne znaczenie ma fakt, że Skarżący na etapie składania skargi nie poinformował organu, że stosowne zawiadomienie w tej sprawie złożył do Sądu Okręgowego w K. i uzyskał na nie odpowiedź. Korespondencję z sądem Skarżący dołączył do pisma uzupełniającego braki formalne z 19 stycznia 2026 r. przedkładając poświadczone za zgodność z oryginałem pismo Skarżącego z dnia 21 lipca 2025 r. do Prezesa Sądu Okręgowego w K., pismo Wiceprezesa Sądu Okręgowego w K.z dnia 14 sierpnia 2025 r., oraz pismo Wiceprezesa Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 27 sierpnia 2025 r.

Podkreślił także, że organ działając starannie i skrupulatnie, na podstawie analizy treści wniesionej skargi, ustalił zgłaszane przez Skarżącego naruszenia dotyczące - w jego ocenie - nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych podlegających kompetencji Prezesa UODO i pismem z 13 stycznia 2026 r. wezwał Skarżącego w tym zakresie do uzupełnienia braków formalnych skargi.

Zauważył, że przedmiotowej sprawie istotne znaczenie ma także fakt, iż na etapie pisma uzupełniającego braki formalne wniesionej skargi, Skarżący zgłosił kolejne naruszenie w procesie przetwarzania jego danych osobowych polegające na prawdopodobnym ich udostępnianiu przez Skarżonego osobom trzecim a także rozszerzył żądania zawarte w skardze poprzez złożenie żądania, aby Prezesa UODO zbadał proces przetwarzania jego danych osobowych przez Sąd Okręgowy I Wydział Cywilny w K..

Ponadto Skarżący po uzupełnieniu braków formalnych, kolejnym pismami z 11.03., 23.03 oraz 01.04.2026 r. składał do organu wnioski o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów ze wskazywanych lub dołączonych do tych pism dokumentów. W ostatnim piśmie w sprawie, które organ otrzymał 03.04.2026 r., Skarżący zgłosił kolejne naruszenie w procesie przetwarzania jego danych osobowych poprzez złożenie przez Skarżącego publicznej deklaracji ujawnienia danych wrażliwych i informacji z akt sprawy wyłączonej z jawności i wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dwóch kolejnych dowodów w sprawie. Jednocześnie pismem z 10.04.2026 r. Skarżący złożył skargę na przewlekłość prowadzonego postępowania.

Organ wyjaśnił, że z treści art. 35 § 4 k.p.a., wynika, że przepisy szczególne mogą określać inne terminy do załatwienia sprawy niż terminy, o których mowa w § 3 i 3a. Zgodnie z takim szczególnym przepisem, tj. art. 78 ust. 2 RODO, termin rozpatrzenia skargi dotyczącej ochrony danych osobowych bądź poinformowania osoby, której dane dotyczą o postępach lub efektach rozpatrywania skargi wynosi 3 miesiące.

Końcowo organ wyjaśnił, iż organ ustalił brak podstaw prawnych i faktycznych do prowadzenia postępowania i postanowieniem wydanym w dniu 30 kwietnia 2026r. Prezes UODO odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wniesionej przez skarżącego skargi.

Dodatkowo wskazał, że jest jedynym urzędem na całą Polskę, bez jednostek pomocniczych czy oddziałów zamiejscowych. Do UODO składają skargi osoby z całej Polski, jak również z zagranicy. Prezes UODO prowadzi szereg działań w zakresie poszerzania świadomości obywateli na temat ochrony danych osobowych, co również przekłada się nie tylko na liczbę wpływających skarg do Urzędu, ale także próśb o interwencję, czy też wniosków o wydanie opinii, których liczba z każdym rokiem się zwiększa. Podkreślił, że w 2025 r. do urzędu wpłynęło 12.287 skarg, podczas gdy w roku 2024 r. było ich 8.136. Pokazuje to skalę wzrostu obciążenia organu, na który nie ma on możliwości natychmiastowej reakcji z powodu sposobu finansowania (uchwalany niezależnie od organu przez sejm budżet). I właśnie ten skokowy wzrost liczby spraw, połączony z ich coraz bardziej skomplikowanym charakterem, wymagają zwiększonej ilości czasu przeznaczanego na ich rozpatrzenie, co wydłuża okresy prowadzonych postępowań administracyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie.

Zgodnie natomiast z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, które powinno być zakończone decyzją administracyjną. Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

W ocenie Sądu skarżący wyczerpał wymóg ustawowy warunkujący wniesienie przedmiotowej skargi, składając uprzednio środek przewidziany w art. 37 k.p.a., tj. ponaglenie – pismo z 29 grudnia 2025 r. (k. 11 akt sądowych). Mając na uwadze przywołane przepisy prawa Sąd stwierdził, że badana skarga jest dopuszczalna, a także merytorycznie uzasadniona.

Bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zachodzi wówczas, gdy zwłoka w rozpoznaniu sprawy przez organ przekracza rozsądne granice i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy. Powyższe pojęcia obejmują zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne powinna być dokonywana na podstawie analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12; postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12; publ. CBOSA).

Z art. 78 ust. 2 RODO (który to przepis stanowi lex specialis wobec regulacji art. 35 k.p.a.), wynika, że bez uszczerbku dla innych administracyjnych lub pozasądowych środków ochrony prawnej każda osoba, której dane dotyczą, ma prawo do skutecznego środka ochrony prawnej przed sądem, jeżeli organ nadzorczy nie rozpatrzył skargi lub nie poinformował osoby, której dane dotyczą, w terminie trzech miesięcy o postępach lub efektach rozpatrywania skargi na niezgodne z prawem przetwarzanie jej danych osobowych. Przepis ten pozostaje w związku z art. 77 ust. 2 i art. 57 ust. 1 lit. f ww. rozporządzenia, w których jest mowa o informowaniu skarżącego - w rozsądnym terminie - o postępach i wynikach prowadzonych postępowań, w szczególności jeżeli niezbędne jest dalsze prowadzenie postępowań lub koordynacja działań z innym organem nadzorczym.

Biorąc pod uwagę utartą w sprawach tego rodzaju linię orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, że norma art. 78 ust. 2 RODO w pierwszej kolejności odnosi się do rozpoznania skargi i musi być traktowana jako norma szczególna w rozumieniu art. 35 § 4 k.p.a., uznać należało, że organ prowadząc przedmiotowe postępowanie naruszył regulację omawianego przepisu art. 78 ust. 2 RODO.

Jak wynika z akt sprawy skarga inicjująca postępowanie w sprawie wpłynęła do organu 24 lipca 2025 r. Pierwsza czynność, jaką organ podjął w sprawie, miała miejsce dopiero po wniesieniu do organu przez skarżącego ponaglenia (29 grudnia 2025r.) tj. wystosowanie do skarżącego pisma z 13 stycznia 2026r., a więc po upływie pięciu miesiącach od wpływu skargi do organu. Jednak do momentu złożenia skargi do Sądu w przedmiotowej sprawie (13 kwietnia 2026 r. – data wpływu do organu) organ nie podejmował żadnych dalszych czynności, aż do 30 kwietnia 2026 r., kiedy to wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, w związku ze skargą strony z 24 lipca 2025 r.

W świetle ustalonych okoliczności sprawy należy stwierdzić, że Prezes UODO procedując w sprawie, nie dochował terminu z art. 78 ust. 2 RODO, w związku z czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 2 wyroku. Skoro bowiem na dzień orzekania w obrocie prawnym funkcjonowało już rozstrzygnięcie kończące sprawę (Prezes UODO w dniu 30 kwietnia 2026 r. wydał rozstrzygnięcie), nie istniała podstawa do zobowiązania organu do jego wydania. Czyni to bezprzedmiotowym orzekanie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (punkt 1 wyroku).

Jednocześnie Sąd uznał, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.), o czym orzekł jak w punkcie 3 wyroku.

W wyroku z 17 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 2440/15 (publ. CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że pod pojęciem "rażącego naruszenia prawa" w rozumieniu art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a., w odniesieniu do przewlekłości postępowania, należy rozumieć takie działania lub zaniechania organu prowadzącego postępowanie, które w sposób niewątpliwy i oczywisty pozostają w sprzeczności z obowiązkiem podejmowania czynności zmierzających bezpośrednio do załatwienia w terminie rozpoznawanej sprawy administracyjnej. W szczególności chodzi tu o przypadki przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie mają uzasadnienia ani w stopniu skomplikowania sprawy, ani w konieczności prowadzenia szerokiego postępowania dowodowego, ani w ilości spraw do załatwienia przez organ, ani w ilości wniosków składanych przez strony.

Powyższy pogląd Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela i przyjmuje jako własny. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi bowiem posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykle naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (vide - wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12, postanowienie NSA z 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13, publ. CBOSA).

Zauważyć należy, że Prezes UODO w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, powołując się na poglądy doktryny, że datą wszczęcia postępowania administracyjnego na żądanie strony jest dzień doręczenia organowi administracji publicznej żądania spełniającego wymagania z art. 63 § 2 k.p.a. (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2008 r., II OSK 1012/07). Zauważył także, że uprawnienie do określenia żądania kierowanego do Prezesa UODO, czy też do doprecyzowania tego żądania, posiada tylko strona. Organ nie może wyręczyć strony i zdecydować za nią w jakiej sprawie toczyć się będzie postępowanie zainicjowane jej wnioskiem. Podkreślił, że Skarżący doprecyzował zakres swojego żądania (poprzez jego rozszerzenie) - znajdujące się w obszarze praw realizowanych na wniosek osoby składającej skargę - dopiero w korespondencji z 1 kwietnia 2026 r. Na podstawie przedłożonej przez Skarżącego skargi oraz obszernej, dodatkowej korespondencji złożonej w przedmiotowej sprawie organ ustalił brak podstaw prawnych i faktycznych do prowadzenia postępowania i postanowieniem wydanym w dniu 30 kwietnia 2026 r. Prezes UODO odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wniesionej przez Skarżącego skargi.

W ocenie Sądu, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, mając na uwadze powyższe wyjaśnienia Prezesa UODO, nie można uznać, że organ cechowała zła wola, skutkująca naruszeniem prawa w sposób oczywisty. Oceniając całokształt działań organu w tym zakresie, Sąd miał na względzie skomplikowany charakter sprawy wszczętej skargą z 24 lipca 2025 r., wielość składanych przez skarżącego pism wraz z wnioskami dowodowymi, ale przede wszystkim zakończenie sprawy poprzez wydanie postanowienia z 30 kwietnia 2026 r.

W konsekwencji, Sąd nie znalazł również podstaw do przyznania skarżącemu, zgodnie z dyspozycją art. 149 § 2 p.p.s.a., na jego rzecz żądanej sumy pieniężnej. Środki wskazane w ww. przepisie są bowiem środkami dyscyplinująco – represyjnymi o charakterze dodatkowym, które powinny być stosowane z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Odnosić je należy do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (zob. wyrok NSA z 28 lipca 2020 r., II GSK 127/20 i powołane tam orzecznictwo).

Zdaniem Sądu, taka sytuacja nie miała jednak miejsca w niniejszej sprawie. Ewentualne zasądzenie określonej sumy pieniężnej, jak wskazano już wyżej, pełni przede wszystkim funkcję kompensacyjną. Skarżący nie skonkretyzował zaś jakich dolegliwości lub strat doznał na skutek zarzucanego przewlekłego prowadzenia przez organ postępowania. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości fakt, że sformułowanie takiego wniosku wymaga uzasadnienia ze strony wnoszącego ze względu na jego ww. kompensacyjny charakter. W tej mierze szczegółowo i wielokrotnie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny. Przykładowo w wyroku z dnia 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 3094/19 wskazał, że suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., zasądzana jest w przypadku uwzględnienia skargi i ma charakter fakultatywny. Świadczy o tym użycie w jego treści przez ustawodawcę czasownika "może". Ustawodawca pozostawił zatem sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącemu za oczekiwanie na rozpoznanie i zakończenie jego sprawy. Przy orzekaniu o przyznaniu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej chodzi przede wszystkim o zrekompensowanie, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbku (krzywdy, straty, itd.) jakiego doznał skarżący na skutek bezczynności działania organu administracji. Tymczasem skarżący w niniejszej sprawie nie przedłożył jakichkolwiek dowodów na doznane dolegliwości lub niedogodności powstałe na skutek zarzucanego przewlekłego prowadzenia postępowania. Czas oczekiwania na wydanie przez organ rozstrzygnięcia nie oznacza poniesienia przez skarżącego straty. Dlatego też Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w zakresie przyznania skarżącemu sumy pieniężnej w wysokości 5.000 zł tytułem zadośćuczynienia, o czym orzekł jak w punkcie 4 wyroku.

O kosztach postępowania, obejmujących wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł, rozstrzygnięto w punkcie 5 wyroku na mocy art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Podstawa prawna: Dz.U. 2019 poz 1781 art. 62; Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (t. j.)

Hasła tematyczne: Ochrona danych osobowych, Administracyjne postępowanie

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.