Łączna kwota 300 859 zł zostaje, ale apelacja rozdzieliła zapłatę między dwa szpitale i jednego pozwanego

Wyrokiem z 28 grudnia 2023 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie:

w punkcie I. zasądził solidarnie od pozwanych (...) Publicznego Szpitala (...) (...) (...) w S. i Samodzielnego Publicznego (...) Szpitala (...) w S. na rzecz powoda S. M. kwotę 300.859,11 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie:

- poczynając od 12 lutego 2016 r. w stosunku do pozwanego (...) Publicznego Szpitala (...) (...) (...) w S.,

- poczynając od dnia 1 kwietnia 2017 r. w stosunku do pozwanego Samodzielnego Publicznego (...) Szpitala (...) w S.,

w punkcie II. oddalił powództwo w pozostałej części,

w punkcie III. odstąpił od obciążania powoda S. M. kosztami postępowania,

w punkcie IV. pozostawił szczegółowe rozliczenie kosztów postępowania referendarzowi sądowemu, przy przyjęciu zasady rozliczeń, iż powód wygrał proces w 30 % w stosunku do pozwanych (...) Publicznego Szpitala (...) (...) (...) w S. i Samodzielnego Publicznego (...) Szpitala (...) w S. oraz przegrał proces w całości w stosunku do pozwanych (...) Publicznego Szpitala (...) (...) w S., A. K. (1), K. L. (1), T. L. i A. L. (1).

Pozwem złożonym 15 czerwca 2016 r. (datowanym na 13 czerwca 2016 r.) S. M. wniósł o:

1. zasądzenie solidarnie od pozwanych (...) Publicznego Szpitala (...) w S. oraz (...) Publicznego Szpitala (...) w S. na rzecz powoda kwoty 4.205 zł tytułem odszkodowania za błąd medyczny, do którego doszło na Izbie Przyjęć Chirurgii (...) i Ogólnej Izbie Przyjęć (...) wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu;

2. zasądzenie solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kwoty 1.000.000 zł tytułem zadośćuczynienia za ból i cierpienie wynikające z błędu medycznego, do którego doszło na Izbie Przyjęć Chirurgii (...) oraz Ogólnej Izbie Przyjęć (...) z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu;

3. zasądzenie na rzecz powoda renty z tytułu zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość w wysokości 2.000 zł miesięcznie począwszy od wniesienia pozwu, płatną z góry do dnia 10 każdego bieżącego miesiąca, wraz z odsetkami ustawowymi w przypadku zwłoki w płatności każdej renty;

4. ustalenie odpowiedzialności pozwanego na przyszłość za szkody jakie mogą powstać w przyszłości będące następstwem błędu medycznego;

5. zasądzenie od pozwanych na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Pismem z 2 stycznia 2017 r. (k. 449) powód wezwał dodatkowo do udziału w sprawie w charakterze strony pozwanej: A. K. (1), Samodzielny Publiczny (...) Szpital (...) w S. oraz D. L..

Postanowieniem z 3 marca 2017 r. (k.457) Sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze strony pozwanej A. K. (1), D. L. oraz Samodzielny Publiczny (...) Szpital (...) w S..

W odpowiedzi na pozew z 12 sierpnia 2016 r. pozwany (...) Publiczny Szpital (...) w S. wniósł o oddalenie powództwa w całości.

W odpowiedzi na pozew z 17 sierpnia 2016 r. pozwany (...) Publiczny Szpital (...) w S. również wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego obowiązku zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych.

W odpowiedzi na pozew z 31 marca 2017 r. pozwany Samodzielny Publiczny (...) Szpital (...) w S. wniósł o oddalenie powództwa w całości w stosunku do pozwanego ad 3.

W odpowiedzi na pozew z 19 listopada 2017 r. pozwany D. L. także wniósł o oddalenie powództwa w całości. W związku ze śmiercią D. L., w jego miejsce wstąpili spadkobiercy T. L., K. L. (1) i A. L. (1), którzy podtrzymali żądanie oddalenia powództwa w całości oraz dotychczas formułowaną argumentację.

W piśmie z 27 marca 2017 r., stanowiącym odpowiedź na pozew, pozwany A. K. (1) wskazał, że nie przyznaje się do popełnienia błędu medycznego w leczeniu powoda, brak jest faktów, które uzasadniałyby twierdzenie o błędzie medycznym popełnionym przez tego pozwanego.

Sąd pierwszej instancji oparł powyższe rozstrzygnięcie na następujących ustaleniach faktycznych:

S. M. z zawodu jest mechanikiem samochodowym. Od 1 czerwca 2013 r. był zatrudniony na stanowisku Sprzedawcy – Magazyniera w sklepie z wyrobami śrubowymi (...) w wymiarze pełnego etatu. Powód prowadził życie towarzyskie, spotykał się z kolegami, wychodził razem z narzeczoną. Powód był osobą wysportowaną, prowadził bardzo aktywny tryb życia, sześć razy w tygodniu uprawiał sport: grał w piłkę, uczęszczał na treningi ogólnorozwojowe crossfit, ćwiczył na siłowni. Powód nosił się z aspiracjami otworzenia własnej siłowni i bycia trenerem personalnym. Nigdy w przeszłości nie przeszedł urazów.

Powód S. M. w dniu 7 czerwca 2015 r. udał się razem z matką J. M. do lekarza pracującego w (...) Ośrodku Medycyny Pracy w S., zgłaszając ból pachwiny utrzymujący się od 3 dni. Ból był do tego stopnia silny, że zaobserwowano u powoda dreszcze. W wywiadzie z lekarzem powód podał, że przed 5 dniami od wizyty grał w piłkę. Po wstępnym badaniu podmiotowym i przedmiotowym postawiono rozpoznanie urazu przeciążeniowego układu ruchu (naciągnięcie mięśni).

Wobec jednak narastających, silnych dolegliwości bólowych powód zgłosił się następnego dnia, tj. 8 czerwca 2015 r., w towarzystwie matki, do lekarza rodzinnego, który skierował powoda do szpitala podejrzewając "skręt powrózka".

W powyższym zakresie postępowanie lekarzy było prawidłowe.

Z powodu bólu powód nie był w stanie samodzielnie funkcjonować , nie przesypiał nocy. Wspierali go członkowie rodziny i narzeczona.

Tego samego dnia, tj. 8 czerwca 2015 r. powód zgłosił się do Izby Przyjęć Chirurgii (...) (...) w S.. Powodowi ponownie towarzyszyła matka J. M..

W trakcie diagnostyki w obrębie Izby Przyjęć wykonane zostały konsultacja urologiczna oraz badania obrazowe: USG pachwiny oraz RTG miednicy, które nie wykazały ewidentnych zmian patologicznych, np. zbiorników płynowych. Podczas badania opisano nadmierne ucieplenie podbrzusza oraz bardzo silną tkliwość przy palpacji guzka łonowego kości łonowej prawej. Powoda konsultował lekarz A. N..

Z badań laboratoryjnych zleconych w dniu 8 czerwca 2015 r. w Izbie Przyjęć Chirurgii (...) (...) wykonano badanie morfologii krwi oraz badanie ogólne moczu. W wykonanych badaniach laboratoryjnych stwierdzono podwyższony poziom CRP: 84,70 mg/l przy normie do 5 mg/l. W badaniu ogólnym moczu stwierdzono obecność leukocytów (25/ul). W polu widzenia uwidoczniono 4-6-10 krwinek białych. Podano lek przeciwbólowy (100 mg t.) opisując brak efektu jego działania. Lekarz A. N. poprosił o konsultację dr n. med. M. R.. Na skutek dodatkowej konsultacji z dr M. R. wysunięto podejrzenie naderwania mięśni okolicy guzka łonowego prawego i skierowano powoda do Izby Przyjęć Ortopedycznej celem dalszej diagnostyki i leczenia. Skierowanie wystawił lekarz A. N.. Zalecono także powtórne badanie ogólne moczu u lekarza POZ za 5-7 dni.

Postępowanie w ramach ww. Izby Przyjęć Chirurgicznej było słuszne w zakresie skierowania powoda przez lekarzy w (...) do ortopedy. Z uwagi na stwierdzone zmiany w badaniach laboratoryjnych należało poszerzyć je o badanie stężenia prokalcytoniny - bardziej czułego od CRP białka ostrej fazy. Wobec jednak skierowania do ortopedy postępowanie lekarzy w (...) w dniu 08.06.2015r. było optymalne.

Tego samego dnia, czyli 8 czerwca 2015 r., w SOR (...) (...) po wykonaniu badania przez lekarza bez specjalizacji J. P., ustalono rozpoznanie urazu przeciążeniowego mięśni uda po stronie prawej z bólowym ograniczeniem ruchomości stawu biodrowego prawego. Silne dolegliwości bólowe były objawami zgłoszonymi przez pacjenta podczas wywiadu. Zalecono oszczędzający tryb życia, odciążanie kończyny dolnej prawej, doraźne stosowanie leków przeciwbólowych oraz kontrolę w Poradni Chirurgicznej za 2 tygodnie.

Postępowanie lekarskie w Ogólnej Izbie Przyjęć (...) (...) w dniu 8 czerwca 2015r. nie było prawidłowe.

Podczas wcześniejszej wizyty w (...) zostały opisane charakterystyczne dla zmian zapalnych objawy: nadmierne ucieplenie podbrzusza, bardzo silna tkliwość przy palpacji guzka łonowego kości łonowej oraz bólowe ograniczone ruchomości stawu biodrowego prawego. Stwierdzono także wyraźnie podwyższony poziom CRP, oraz uwidoczniono zmiany w badaniu ogólnym moczu. Dolegliwości bólowe jakie zgłaszał powód nie ustąpiły po podaniu silnego leku przeciwbólowego z II stopnia drabiny analgetycznej, tj. t.. Wysoki poziom CRP i wysoki poziom leukocytów wskazywały na proces zapalny, który mógł mieć tło infekcyjne. Kilkunastokrotne przekroczenie normy CRP nie mogło być następstwem urazu sportowego.

W kolejnym badaniu przeprowadzonym tego samego dnia, tylko później, w (...), powinna nastąpić weryfikacja rozpoznania chirurgicznego oraz badanie ortopedyczne. Powoda jednak nie zbadał ortopeda, lecz badała go osoba bez specjalizacji z ortopedii. Badający nie opisał zmian stwierdzonych tego samego dnia przez lekarzy w (...), wskazujących na możliwość stanu zapalnego. Badanie przedmiotowe i podmiotowe zostało przeprowadzone zbyt pobieżnie, niedokładnie, bez prawidłowego rozpoznania. Skutkiem powyższego nie przeprowadzono pełnej diagnostyki pacjenta.

Prawidłowo przeprowadzone badanie powoda w (...), nawet bez wglądu w dokumentację medyczną (...) mogło nakierować lekarza na podejrzenie istnienia stanu zapalnego u powoda i wykonanie odpowiednich badań dodatkowych. Stwierdzenie „symetrycznej ruchomości stawów biodrowych" nie wyklucza istnienia stanu zapalnego w badanej okolicy. Ograniczenie funkcji jest tylko jednym z czterech klinicznych wykładników stanu zapalnego (tj. uchwytnych w badaniu fizykalnym).

Kolejne wizyty miały miejsce u lekarza rodzinnego. Podczas wizyty u lekarza rodzinnego w dniu 18 czerwca 2015r. powód nie dostarczył dokumentacji. Wizyty u lekarza rodzinnego skutkowały kierowaniem powoda do konsultacji chirurgicznych, co było prawidłowym postępowaniem.

W dniu 29 czerwca 2015 r. powód odbył jednorazową wizytę u lekarza A. K. (1) - specjalisty chirurga. Powodowi towarzyszyła narzeczona, zaś sam powód poruszał się o kulach. Lekarz ten analizował dokumentację z (...) i (...). Z opisanych zmian w badaniu przyjął za pewnik rozpoznanie naderwania przyczepu okolic guzka łonowego prawego. W takiej sytuacji też mógł towarzyszyć stan zapalny. W dniu wizyty od czasu diagnostyki w (...) i (...) minęły 3 tygodnie, a mimo to powód dalej skarżył się na dolegliwości bólowe. Okoliczność ta powinna skłonić lekarza do zebrania szerszego wywiadu oraz skierowania powoda do ortopedy. W tym czasie powód odczuwał w pachwinie „gulkę”, „zgrubienie”, zmiany te mogły być już widoczne. Wynikiem wizyty było zapisanie powodowi leków przeciwbólowych w tabletkach (D.), a także wydanie zwolnienia lekarskiego na okres 27.06 - 15.07.2015 r.

Postępowanie tego lekarza nie było optymalne, jednakże nie było błędne zważywszy, że lekarz ten nie jest ortopedą i widział pacjenta tylko jeden raz.

Lekarze badający powoda w późniejszym okresie kontynuowali rozpoznanie stwierdzone w dniu 8 czerwca 2015 r. i stale zalecali leki przeciwbólowe.

W związku z nieustającymi dolegliwościami bólowymi, powód szukał pomocy u różnych specjalistów, którzy nie widzieli go wcześniej i nie mogli porównać jego wcześniejszego stanu z obecnym. Powód decydował się na wizyty w prywatnych gabinetach lekarskich, gdyż nie wymagały one długiego czekania w kolejkach. Jedną z konsultacji była wizyta w dniu 6 lipca 2015 r. u lekarza specjalisty w dziedzinie ortopedii i traumatologii D. L., który stwierdził bóle pachwiny prawej – do diagnostyki. Powód otrzymał od lekarza skierowanie na badanie MRI kręgosłupa z rozpoznaniem „ostrego zespołu bólowego kręgosłupa”. Wpisanie takiego rozpoznania miało przyspieszyć wykonanie badania MRI. Powód miał zgłosić się na Izbę Przyjęć szpitala (...), gdyż tam pracował lekarz D. L.. Powód poniósł koszt wizyty w wysokości 150 zł.

Postępowanie lekarza w tym zakresie nie było optymalne, jednak spowodowało hospitalizację powoda na Oddziale Ortopedii, gdzie istniała możliwość weryfikacji tego rozpoznania.

S. M. w dniu 8 lipca 2015 r. udał się w towarzystwie matki na Izbę Przyjęć (...) Szpitala w S.. Powód poruszał się o kulach. Powód dostarczył dotychczasową dokumentację medyczną. Lekarz przeprowadzający badanie T. Z. rozpoznał ograniczenie bólowe czynnej i biernej ruchomości kończyn dolnych - bez innych odchyleń od normy w badaniu ortopedycznym. Wbrew wcześniejszym zapewnieniom na miejscu nie było lekarza D. L.. W karcie informacyjnej odnotowano, że „pacjent z zespołem bólowo-korzeniowym odcinka L/S kręgosłupa przyjęty do oddziału celem dalszej diagnostyki (MRI). Okres hospitalizacji przebiegł bez powikłań. Pacjent w stanie ogólnym dobrym wypisany do domu”. Zalecono oszczędzający tryb życia, zażywanie leków przeciwbólowych, leków miorelaksacyjnych, kontrolę w poradni ortopedycznej u lekarza prowadzącego. Wypisano powodowi receptę na leki przeciwbólowe, w tym zastrzyki D. i M..

Lekarz nie zbadał dokładnie pacjenta, a w konsekwencji nie zauważył zmian wskazujących na stan zapalny w pachwinie - obecnych od początku diagnostyki. W dniu 8 lipca 2015r. w przebiegu rozwoju infekcji, były one jeszcze bardziej wydatne. Zaniedbano przeprowadzenia dokładnego badania powoda, przez co przeoczono możliwość jego wcześniejszego prawidłowego zdiagnozowania. Skutkiem powyższego, po wykonaniu MRI kręgosłupa wypisano powoda tego samego dnia z rozpoznaniem zespołu bólowego kręgosłupa L/S. W rzeczywistości nie wykonano badania obrazowego właściwej części ciała, powoda nie bolał kręgosłup.

Powyższe postępowanie w Oddziale Ortopedii (...) Szpitala w S. - Z. w dniu 8 lipca 2015r., nie było prawidłowe. Na tym etapie było możliwe przeprowadzenie szerszej, specjalistycznej (ortopedycznej) diagnostyki i postawienie prawidłowego rozpoznania. Kierowanie chorego ze specjalistycznego oddziału do leczenia ambulatoryjnego celem prowadzenia diagnostyki i leczenia było praktyką nieprawidłową. Ponadto nie wskazano dokładnie, kiedy, po jakim czasie, zalecona kontrola miała mieć miejsce.

W okresie od 1 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. pozwany (...) Szpital (...) w S.posiadał ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej podmiotu wykonującego działalność leczniczą, z sumą gwarancyjną w wysokości 500.000 Euro na wszystkie zdarzenia i 100.000 Euro na jedno zdarzenie.

W okresie od 18 marca 2015 r. do 17 marca 2016 r. A. K. (1), prowadzący działalność pod postacią Indywidualnej Specjalistycznej Praktyki Lekarskiej lek. A. K. (1), posiadał ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej dla lekarzy, z sumą ubezpieczenia w wysokości 50.000 zł.

Proces diagnozowania i leczenia powoda dopiero po dniu 17 lipca 2015 r. przebiegał prawidłowo, bez uchybień w sztuce lekarskiej.

W dniu 17 lipca 2015 r. powód odbył prywatną wizytę u lekarza ortopedy J. S., w wyniku której w dniu 17 lipca 2015 r. wykonano pilnie badania krwi, które wykazały bardzo wysoki poziom CRP i wydano skierowanie na Izbę Przyjęć Kliniki Reumatologii w trybie pilnym z diagnozą: „zapalenie stawu biodrowego prawego i tkanek w okolicy spojenia łonowego po prawej”. Na tym etapie diagnozowania powoda miał on już problemy z samodzielnym poruszaniem się. Powodowi doskwierały intensywne dolegliwości bólowe. Powód nieustannie musiał stosować zastrzyki przeciwbólowe.

Powód poniósł koszt zleconych badań w wysokości 106 zł (35 zł i 71 zł).

S. M. jeszcze w dniu 17 lipca 2015 r. udał się ze skierowaniem do (...), gdzie rozpoznano stan zapalny biodra, podbrzusza i okolic moszny. Powód podpisał oświadczenie o świadomej zgodzie na zabieg. Przed zabiegiem, w dniu 18 lipca 2015 r. powód był konsultowany u lekarza Chirurga M. K., który w badaniu fizykalnym stwierdził bolesne zgrubienie w tkance podskórnej podbrzusza, bolesne ruchy czynne i bierne w stawie biodrowym prawym. W dniu 20 lipca 2015r. wykonano zabieg, podczas którego ewakuowano około 200 ml treści ropnej z pachwiny prawej. W Szpitalu powód przebywał do 5 sierpnia 2015 r., gdzie prowadzono antybiotykoterapię. Powoda wypisano do domu w stanie ogólnym dobrym. Zalecono kontynuację antybiotykoterapii, chodzenie bez obciążenia, kontrole w poradniach urologicznej, chirurgicznej i ortopedycznej.

Podczas konsultacji urologicznej w dniu 23 lipca 2015 r. u powoda w prawym jądrze uwidocznił się wodniak, zaś na mosznie odleżyna. W związku z odleżyną powoda badano w dniach 10 sierpnia 2015 r., 17 sierpnia 2015 r. i 7 września 2015 r. oraz 15 września 2015 r. W dniu 2 września 2015 r. stwierdzono konieczność wszczepienia endoprotezy w związku ze zniszczoną chrząstką w obrębie stawu biodrowego.

W dniu 17 września 2015r. w (...) przy ul. (...) w S. wykonano zabieg wycięcia tkanki martwiczej z ww. odleżyny. Po konsultacji urologicznej stwierdzono zapalenie jądra prawego i konieczność jego usunięcia. W dniu 21 września 2015 r. wydano skierowanie na zabieg Orchidektomii prawostronnej.

Opóźnienie w postawieniu prawidłowej diagnozy skutkowało rozwojem u powoda stanu zapalnego. Brak wczesnego rozpoznania procesu infekcyjnego spowodował rozprzestrzenienie się go i mógł spowodować zagrożenie życia u S. M. w przebiegu zakażenia uogólnionego. U powoda ujawniła się martwica na worku mosznowym.

W tym okresie u powoda stwierdzono ograniczenie ruchomości stawu biodrowego - chód utykający o kulach łokciowych na prawą kończynę i rozpoznano przykurcz zgięciowy stawu biodrowego prawego. S. M. chodził o kulach, skarżył się na zaniki mięśniowe kończyn dolnych. Powód musiał regularnie zmieniać opatrunki, co czynił w warunkach domowych lub regularnie udając się do szpitala. W codziennych czynnościach pomagali mu matka, ojciec, narzeczona. Powód wymagał pomocy w dbaniu o higienę, ubieraniu się, schodzeniu po schodach. Nie był w stanie samodzielnie usiąść. Co 6 tygodni obowiązany był uczęszczać na wizyty u lekarza ortopedy. S. M. przez okres choroby i rekonwalescencji nigdzie nie wychodził. Był wyłączony z aktywności fizycznej i ograniczony w życiu towarzyskim. Przestał spotykać się z kolegami, wychodzić z narzeczoną. Powód sprawiał wrażenie wycofanego.

Konsekwencją rozwiniętego stanu zapalnego była konieczność przeprowadzenia u powoda zabiegu usunięcia prawego jądra oraz wszczepienia protezy stawu biodrowego prawego. Zabieg usunięcia prawego jądra został wykonany w (...) w S. w dniu 19 października 2015 r. i wiązał się z pobytem w tej placówce w dniach 18.10. - 20.10.2015 r.. W siódmej dobie po zabiegu usunięcia jądra prawego powód ponownie zgłosił się do (...) w S. z powodu wycieku treści krwisto-ropnej. Usunięto szwy skórne, ranę pozostawiono na otwarto, do codziennej oceny w warunkach Poradni Urologicznej. Wydano skierowanie do Poradni Urologicznej.

Do czasu wszczepienia endoprotezy powód był w dużym stopniu ograniczony fizycznie. Wymagał regularnego wsparcia ze strony bliskich w zakresie podstawowych czynności życiowych, w tym mycia, ubierania się. W dalszym ciągu chodził o kulach. Przy dłuższym chodzeniu powodowi doskwierały dolegliwości bólowe biodra i kolana. Źle znosił własne ograniczenia, stał się wycofany. Powód przebywał przeważnie w pozycji leżącej, skutkiem czego doszło do przekrzywienia miednicy, powodującego bóle kręgosłupa. Powód stracił na wadze 14 kilogramów.

Zabieg wszczepienia endoprotezy został wykonany w (...) (...) w S. w dniu 13 maja 2016 r., co wiązało się z pobytem w tej placówce w okresie 12.05 - 16.05.2016 r. Tuż przed zabiegiem endoprotezoplastyki stwierdzono ubytek loży kostnej w obrębie miednicy w stropie oraz dnie panewki. Ponadto rozpoznano jałową martwicę głowy kości udowej prawej, przykurcz zgięciowy stawu biodrowego prawego, ropień pachwiny prawej po leczeniu operacyjnym w 2015 r.. Po wykonanym zabiegu alloplastyki stawu biodrowego prawego powód został wypisany do domu w stanie ogólnym dobrym z zaleceniem: chodzenia z częściowym obciążaniem operowanej kończyny przy asekuracji kul łokciowych przez 6 tygodni, codziennej zmiany opatrunku z odkażaniem skóry środkiem antyseprycznym do wstępnego wygojenia rany, usunięcia szwów w 16 – 18 dobie po zabiegu w gabinecie zabiegowym w ośrodku POZ, stosowania leków przeciwbólowych doraźnie D. D. (...), kontynuacji antybiotykoterapii przez 5 dni Z. 0,5 2 x 1, osłonowo T. 1 x 1, stosowania profilaktyki przeciwzakrzepowej – podawania codziennie podskórnie przez okres 42 dni preparatu C. (...) mg, kontroli w Poradni Ortopedycznnej za 6 tygodni, niezwłocznej kontroli na Izbie Przyjęć w przypadku zaburzenia gojenia się rany pooperacyjnej lub pogorszenia stanu ogólnego. Wypisano recepty na C. 40mg, D. 150 D., Z. 0,5g, T. plus in, C. 20mg.

Oba zabiegi zostały wykonane zgodnie ze sztuką lekarską. Wczesne rozpoznanie zmian zapalnych pozwoliłoby uniknąć powikłań, które doprowadziły do tych zabiegów.

W okresie od 1 lipca 2016 r. do 21 lipca 2016 r. S. M. przebywał w Oddziale Dziennym Rehabilitacji Ogólnoustrojowej celem podjęcia leczenia usprawniającego. W placówce tej zastosowano wobec powoda leczenie w postaci: kinezyterapii indywidualnej, fizykoterapii (laseroterapii i magnetoterapii), masażu suchego, psychoedukacji i relaksacji. Pobyt przebiegł bez powikłań, z dobrą tolerancją zabiegów fizjoterapeutycznych. Po realizacji zaplanowanego cyklu zabiegów rehabilitacyjnych uzyskano poprawę stanu klinicznego i samopoczucia. Przy wypisie zalecono wykonywanie wyuczonych ćwiczeń i okresową rehabilitację.

Następnie powód został skierowany na rehabilitację leczniczą w schorzeniu narządu ruchu w systemie stacjonarnym. Turnus rozpoczynał się 4 listopada 2016 r. i trwał 24 dni kalendarzowe.

W całokształcie procesu leczenia powoda doszło do uchybień w diagnostyce i opóźnienia we wdrożeniu stosownego leczenia. Lekarze zajmujący się S. M. w SOR (...) (...) w dniu 08.06.2015r. oraz w (...) Szpitalu w S.-Z. w dniu 08.07.2015r. mieli możliwość wcześniejszego rozpoznania procesu infekcyjnego, a tym samym ograniczenia progresji choroby. Brak wczesnego rozpoznania procesu infekcyjnego spowodował rozprzestrzenienie się go i mógł spowodować zagrożenie życia u S. M. w przebiegu zakażenia uogólnionego. Osoby, które zajmowały się pacjentem w ww. placówkach ponoszą odpowiedzialność związaną z zaniechaniem odpowiedniej diagnostyki, począwszy od przeprowadzenia szczegółowego badania podmiotowego i przedmiotowego.

Pomimo, że powód odczuwał wyraźne dolegliwości, to lekarze - począwszy od źle przeprowadzonej diagnostyki w SOR (...) (...) w dniu 08.06.2015r., przez kolejne wizyty lekarskie - zaniechali całościowego spojrzenia na pacjenta i zebrania szczegółowego wywiadu, uniemożliwiając podjęcie wcześniejszego odpowiedniego leczenia, dzięki któremu z dużym prawdopodobieństwem dałoby się uniknąć skutków rozprzestrzenienia się infekcji, a co za tym idzie zabiegu usunięcia prawego jądra oraz wszczepienia protezy stawu biodrowego prawego. Brak wczesnego rozpoznania procesu infekcyjnego spowodował rozprzestrzenienie się stanu zapalnego i mógł spowodować zagrożenie życia u S. M. w przebiegu zakażenia uogólnionego.

Po zakończonym leczeniu S. M. odbył rehabilitację, pobierał świadczenie rehabilitacyjne.

Stan powoda jest już dobry. Powód nie wykazuje żadnych zaburzeń funkcjonowania społecznego. Jest w małym stopniu ograniczony sprawnościowo przez wszczepioną protezę stawu biodrowego.

Aktualnie powód wrócił do uprawiania sportów, jednak z ograniczeniami: ćwiczy na siłowni bez angażowania kończyn dolnych obciążeniami (co najwyżej obciążeniem własnego ciała). Nie jest w stanie zrealizować planu bycia trenerem personalnym, gdyż stan zdrowia wyklucza zrobienie przez niego kursów specjalistycznych w tym kierunku. Na dzień dzisiejszy powód pracuje w Niemczech, gdzie wykonuje pracę fizyczną - jest operatorem wózka widłowego w magazynie i sprząta.

W związku z utratą prawego jadra powód doznał 20% trwałego uszczerbku na zdrowiu. Z kolei w związku z przykurczami i ograniczeniami ruchów w stawie biodrowym w następstwie uszkodzeń tkanek miękkich, które współistniały ze stanem zapalnym tkanki kostnej powód doznał 40% trwałego uszczerbku na zdrowiu.

Implantowana proteza pozwoliła na odpowiednie funkcjonowanie społeczne powoda. Tym niemniej, w związku z endoprotezą stawu biodrowego prawego, powód będzie wymagał kontroli ortopedycznych. Może wymagać noszenia wkładek ortopedycznych. Niewskazane jest podnoszenie bardzo ciężkich rzeczy. Sport może uprawiać, ale z rozwagą i bez przeciążania stawu biodrowego prawego. Codzienne, zwykłe czynności również mogą być wykonywane w pełnym zakresie, jednak również z rozwagą i bez przeciążania stawu biodrowego. Usunięcie jednego jądra nie powinno doprowadzić do zaburzeń płodności lub utraty możliwości rozrodu.

W związku ze szkodą powód poniósł wydatki:

1. tytułem konsultacji ortopedycznej w wysokości 150 zł,

2. za prywatnie wykonane badania z 17 lipca 2015 r. w Przychodni (...) w wysokości 72 zł , 35 zł, 71 zł, razem – 178 zł;

Razem za wykonane odpłatnie badania i konsultacje, pozostające w związku przyczynowym ze zdarzeniem szkodowym, powód wydał 328 zł.

Na zakup leków, kompresów maści i opatrunków w związku ze szkodą powód wydał:

1. w ramach rachunku z dnia 11.08.2015 r. kompresy i opatrunki – 5,97 zł , 3,96 zł, 9,90 zł – razem 19,83 zł;

2. w ramach rachunku z dnia 5.08.2015r. całość poniesionych wydatków w wysokości 233,48 zł – zakup ten miał związek z opuszczeniem przez powoda szpitala,

3. w ramach rachunku z dnia 17.09.2015 – 83,89 zł,

4. w ramach rachunku z dnia 15.10.2015r. - 82 ,56 zł,

5. w ramach rachunku z dnia 30.10.205r. – 27 zł,

6. w ramach rachunku z dnia 20.10.2015r. – kwoty 11,94 zł. i 72,41 zł.

Razem za zakupione leki i kompresy, opatrunki pozostające w związku przyczynowym ze zdarzeniem szkodowym, powód zapłacił 531,11 zł. Suma powyższych wydatków faktycznie poniesionych i pozostających w związku przyczynowym ze zdarzeniem szkodowym, to kwota 859,11 zł.

Wskutek niezdolności do wykonywania pracy zawodowej powód w okresie od 8 czerwca 2015 r. do 6 grudnia 2015 r. przebywał na zwolnieniu chorobowym, natomiast w okresie od 7 grudnia 2015 r. do 13 lipca 2016 r. był na urlopie rehabilitacyjnym. Dnia 13 lipca 2016 r. pracodawca rozwiązał z S. M. umowę o pracę bez wypowiedzenia, z powodu niezdolności pracownika do pracy wskutek choroby.

Pismem z dnia 13 grudnia 2015 r. S. M. wystosował do (...) w S. i do (...) w S. wezwania do dobrowolnej zapłaty kwoty 2.000.000 zł tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia za błąd medyczny, do którego doszło w dniu 8 czerwca 2015 r. na Izbie Przyjęć Chirurgii (...), którego skutki będą dla powoda odczuwalne do końca życia uniemożliwiając mu prowadzenie dotychczasowego trybu życia i powodując trwały uszczerbek na zdrowiu, w terminie 14 dni na wskazany w piśmie rachunek bankowy. Powód zarzucił szereg zaniedbań w procesie diagnostyki i leczenia, które w konsekwencji doprowadziły do uszkodzenia stawu biodrowego ze zniszczeniem chrząstki stawowej.

(...) Publiczny Szpital (...) (...) w S., w piśmie z dnia 12 stycznia 2016 r. zajął stanowisko odmowne w przedmiocie zaspokojenia roszczeń powoda. W piśmie podano, że szpital posiada aktualne obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej z tytułu udzielanych świadczeń zdrowotnych w (...) S.A. w W. w oparciu o polisę nr (...). Szpital przekazał ubezpieczycielowi zgłoszenie szkody.

(...) Publiczny Szpital (...) (...) w S., w piśmie z dnia 28 stycznia 2016 r. zajął również stanowisko odmowne w przedmiocie zaspokojenia roszczeń powoda. W odpowiedzi wskazano, że specjaliści z dziedziny ortopedii i traumatologii nie stwierdzili błędu medycznego przy udzielaniu świadczeń medycznych S. M.. Świadczenia medyczne były udzielane prawidłowo, zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy terapeutycznej. Jednocześnie, w odpowiedzi na pytanie pełnomocnika powoda, szpital wskazał, że posiada aktualne obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej z tytułu udzielanych świadczeń zdrowotnych w (...) S.A. w W. w oparciu o polisę nr (...).

Roszczeń powoda nie uwzględnił również (...) S.A. z siedzibą w W., który w piśmie z dnia 22 lutego 2016 r., działając w imieniu (...) (...) w S. wskazał, że zgłoszone roszczenia nie zostały udowodnione. Ubezpieczyciel nie znalazł zatem podstaw do przyjęcia, aby podczas udzielania świadczeń medycznych S. M. w (...) w S. popełniono błąd medyczny lub nie dołożono należytej staranności.

Dnia (...) r. zmarł D. L.. Spadek po nim z dobrodziejstwem inwentarza nabyli K. L. (2), T. L. i A. L. (2) – wszyscy w udziałach po 1/3.

W oparciu o tak ustaloną podstawę faktyczną rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy dokonał następującej oceny prawnej roszczeń strony powodowej:

Sąd Okręgowy uznał powództwo za częściowo uzasadnione.

Sąd Okręgowy wskazał, że podstawę prawną roszczeń powoda stanowił art. 444 k.c. oraz art. 445 k.c. Zgodnie z art. 444 § 1 k.c.

W razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia szkody powinien wyłożyć z góry sumę potrzebną na koszty leczenia, a jeżeli poszkodowany stał się inwalidą, także sumę potrzebną na koszty przygotowania do innego zawodu. W § 2 cytowanego przepisu ustawodawca przewidział, że

Jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, może on żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody odpowiedniej renty. Zgodnie zaś z art. 445 § 1 k.c.

W wypadkach przewidzianych w artykule poprzedzającym sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.

Sąd Okręgowy wskazał nadto, że roszczenie odszkodowawcze może być dochodzone tylko wtedy, kiedy zaistniało zdarzenie, z którym ustawa łączy odpowiedzialność, i jedynie w granicach następstw określonych przez konstrukcję normalnego związku przyczynowego, o którym mowa w art. 361 k.c. Zgodnie zaś z tym przepisem (§ 1.)

Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. (§ 2.)

W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Kolejno wyjaśnił, że w przypadku osób prawnych, do których należą (...) Publiczny Szpital (...) (...) w S., (...) Publiczny Szpital (...) w S. i Samodzielny Publiczny (...) Szpital (...) w S. zastosowanie znajdują także przepisy art. 416 k.c., art. 429 i art. 430 k.c. regulujące odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez organ osoby prawnej (art. 416 k.c.), pracowników i podwładnych (art. 430 k.c.) oraz inne osoby, którym osoba prawna powierzyła wykonanie czynności, z którą wiąże się szkoda (art. 429 k.c.). O zakresie i podstawie prawnej odpowiedzialności pozwanych szpitali decyduje treść stosunku prawnego pomiędzy pozwanym a lekarzem, który realizował świadczenie medyczne.

Sąd Okręgowy wskazał zatem, że bezsporna była okoliczność, że personel medyczny wykonujący świadczenia na rzecz powoda w wymienionych placówkach medycznych był zatrudniony w pozwanych szpitalach. Mimo samodzielności lekarzy, podejmujących decyzje odnośnie czynności diagnostycznych i terapeutycznych, powszechnie przyjmuje się na podstawie art. 430 k.c. odpowiedzialność jednostek organizacyjnych, na rachunek których lekarze wykonują te czynności (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 1965 r., II CR 2/65, OSP 1967, z. 9, poz. 220). Przepis ten stanowi, że

kto na własny rachunek powierza wykonanie czynności osobie, która przy wykonywaniu tej czynności podlega jego kierownictwu i ma obowiązek stosować się do jego wskazówek, ten jest odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną z winy tej osoby przy wykonywaniu powierzonej jej czynności. Elementem odróżniającym odpowiedzialność na podstawie tego przepisu jest stosunek zwierzchnictwa i podporządkowania wyrażający się w tym, czy sprawca szkody przy wykonywaniu powierzonej czynności jest samodzielny czy nie. Jeżeli pomiędzy powierzającym wykonanie czynności a sprawcą występuje stosunek podporządkowania, to zastosowanie znajdzie art. 430 k.c. i odpowiedzialność powierzającego na zasadzie ryzyka, jeżeli nie - zastosowanie znajdzie art. 429 k.c. i odpowiedzialność powierzającego na zasadzie winy w wyborze. Stosunek podporządkowania winien być - zdaniem Sądu - rozumiany szeroko.

Może być mianowicie tak, że przy wykonywaniu powierzonej czynności, czy jej fragmentu, powierzający w praktyce co do zasady wskazówek nie udziela, ale ma realną możliwość ich udzielenia, a wykonujący ową czynność będzie miał wówczas obowiązek do wskazówki takiej się zastosować, może być i tak, że owo podporządkowanie będzie miało wyłącznie charakter ogólnoorganizacyjny. Do takich sytuacji znajdzie zastosowanie właśnie art. 430 k.c. - niezależnie od tego, że zakres samodzielności wykonującego czynność w stosunku do powierzającego w podejmowaniu decyzji jest rzeczywiście szeroki

(podobnie Gerard Bieniek [w:] Komentarz do Kodeksu Cywilnego, księga trzecia. Zobowiązania. Tom 1, s. 470 - 471, Warszawa 2009). Źródłem takiego podporządkowania może być ustawa lub umowa. Lekarz który udziela świadczeń zdrowotnych w ramach stosunku opartego na umowie o pracę czy kontrakcie działa w określonych strukturach organizacyjnych szpitala, tj. wykonuje ściśle określone rodzajowo przez kierownika szpitala usługi, w określonym czasie, przy dużej, ale jednak nie nieograniczonej swobodzie decyzyjnej, przy wykorzystaniu sprzętu należącego do szpitala, we współdziałaniu z lekarzami, pielęgniarkami i inną kadrą zatrudnioną przez tenże szpital, na terenie tegoż szpitala.

Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy przyjął, że pomiędzy takim lekarzem a zakładem opieki zdrowotnej zachodzi stosunek podporządkowania o jakim mowa w art. 430 k.c. Konsekwencją przyjęcia, że pomiędzy pozwanymi a lekarzami świadczącymi opiekę medyczną na rzecz powoda istniał stosunek podporządkowania, jest odpowiedzialność pozwanych szpitali za czyny lekarzy na zasadzie ryzyka, a jedyną okoliczność egzoneracyjną stanowić może brak winy lekarza.

Kolejno Sąd Okręgowy wyjaśnił, że w niniejszej sprawie nie był sporny przebieg leczenia powoda co do samych czynności, wszak wynika on z dokumentacji medycznej, ani też to, że u powoda doszło do procesu infekcyjnego, a nadto że powód stracił prawe jądro i przeszedł operację wszczepienia protezy biodra, a tym samym, że w istocie poniósł szkodę oraz doznał na skutek tego krzywdy. Nie budziło również wątpliwości Sądu Okręgowego, że istotny uszczerbek na zdrowiu powoduje nadprogramowe wydatki jak również stwarza poczucie krzywdy. Sporne były okoliczności związane z przyczyną rozwoju u powoda infekcji i oceny należytej staranności personelu medycznego przy wykonywanych czynnościach. W tym zakresie spór sprowadzał się do ustalenia, czy osoby, które zajmowały się powodem w pozwanych placówkach medycznych ponoszą odpowiedzialność związaną z zaniechaniem odpowiedniej diagnostyki, począwszy od przeprowadzenia szczegółowego badania podmiotowego i przedmiotowego. Spór roztaczał się również wokół kwestii wysokości dochodzonych roszczeń.

W świetle opisanych wyżej przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej, w ocenie Sądu Okręgowego na gruncie przedmiotowej sprawy taka odpowiedzialność zaistniała po stronie (...) Publicznego Szpitala (...) (...) w S. i Samodzielnego Publicznego (...) Szpitala (...) w S.. Takiej odpowiedzialności natomiast nie można przypisać (...) Publicznemu Szpitalowi (...) (...) w S. oraz indywidualnie A. K. (1) oraz D. L., a w konsekwencji jego spadkobiercom tj. K. L. (1), T. L. i A. L. (1).

W ustaleniu szkody i związku przyczynowego pomiędzy działaniem lub zaniechaniem personelu medycznego wskazanych placówek szpitalnych a wskazaną szkodą, Sąd Okręgowy posiłkował się opinią biegłego sądowego. Na podstawie opinii sądowo-lekarskich Sąd Okręgowy ustalił, że w całokształcie procesu leczenia powoda doszło do uchybień w diagnostyce i opóźnienia we wdrożeniu stosownego leczenia, jednak nie na każdym etapie leczenia. Sąd Okręgowy ustalił, że lekarze zajmujący się S. M. w SOR (...) (...) w dniu 8 czerwca 2015 r. oraz w (...) Szpitalu w S.-Z. w dniu 8 lipca 2015 r. mieli możliwość wcześniejszego rozpoznania procesu infekcyjnego, a tym samym ograniczenia progresji choroby. Sąd Okręgowy podkreślił, że brak wczesnego rozpoznania procesu infekcyjnego spowodował rozprzestrzenienie się go i mógł spowodować zagrożenie życia u S. M. w przebiegu zakażenia uogólnionego. Zdaniem Sądu Okręgowego osoby, które zajmowały się powodem w ww. placówkach ponoszą odpowiedzialność związaną z zaniechaniem odpowiedniej diagnostyki, począwszy od przeprowadzenia szczegółowego badania podmiotowego i przedmiotowego. Jak zauważył Sąd Okręgowy pomimo, że powód odczuwał wyraźne dolegliwości, to lekarze - począwszy od źle przeprowadzonej diagnostyki w SOR (...) (...) w dniu 08.06.2015r., przez kolejne wizyty lekarskie - zaniechali całościowego spojrzenia na pacjenta i zebrania szczegółowego wywiadu, uniemożliwiając podjęcie wcześniejszego odpowiedniego leczenia, dzięki któremu z dużym prawdopodobieństwem dałoby się uniknąć skutków rozprzestrzenienia się infekcji, a co za tym idzie zabiegu usunięcia prawego jądra oraz wszczepienia protezy stawu biodrowego prawego. W ocenie Sadu Okręgowego w powyższym wymiarze opinia sądowo – lekarska nie pozostawia wątpliwości odnośnie odpowiedzialności po stronie (...) Publicznego Szpitala (...) (...) w S. i Samodzielnego Publicznego (...) Szpitala (...) w S. za szkodę i krzywdę S. M..

Zdaniem Sadu Okręgowego z opinii sądowo – lekarskiej w sposób jednoznaczny wynika bowiem, że w badaniu przeprowadzonym w (...), powinna nastąpić weryfikacja rozpoznania chirurgicznego oraz badanie ortopedyczne. Nie miało to jednak miejsca, badający nie opisał bowiem zmian stwierdzonych wcześniej tego samego dnia przez lekarzy w (...), wskazujących na możliwość stanu zapalnego. Co istotne powoda nie zbadał wówczas ortopeda, lecz badała go osoba bez specjalizacji z ortopedii. Sąd Okręgowy wziął pod uwagę, że biegli w swej opinii podnieśli, że badanie przedmiotowe i podmiotowe zostało przeprowadzone zbyt pobieżnie, niedokładnie, bez prawidłowego rozpoznania. Skutkiem powyższego nie przeprowadzono pełnej diagnostyki pacjenta. Jednocześnie biegli w swej opinii zaznaczyli, że gdyby w (...) przeprowadzono badanie powoda w sposób prawidłowy, to nawet bez wglądu w dokumentację medyczną (...) mogło ono nakierować lekarza na podejrzenie istnienia stanu zapalnego u powoda i wykonanie odpowiednich badań dodatkowych.

Kolejno Sąd Okręgowy wskazał, że biegli sporządzający opinię w niniejszej sprawie nie mieli także wątpliwości, że podczas pobytu powoda w Samodzielnym Publicznym (...) Szpitalu (...) w S. -Z. lekarz nie zbadał dokładnie powoda, a w konsekwencji nie zauważył zmian wskazujących na stan zapalny w pachwinie - obecnych od początku diagnostyki. Przy czym jak podkreślili biegli w dniu 8 lipca 2015r., w przebiegu rozwoju infekcji, były one jeszcze bardziej wydatne. W konsekwencji biegli wskazali, że w miejscu gdzie było możliwe uchwycenie zmian zapalnych, zaniedbano przeprowadzenia dokładnego badania powoda, przez co przeoczono możliwość jego wcześniejszego prawidłowego zdiagnozowania. Skutkiem powyższego, po wykonaniu MRI kręgosłupa wypisano powoda tego samego dnia z rozpoznaniem zespołu bólowego kręgosłupa L/S. W rzeczywistości nie wykonano badania obrazowego właściwej części ciała, zaś powoda nie bolał kręgosłup. Powyższe postępowanie w Oddziale Ortopedii (...) Szpitala w S. - Z. w dniu 8 lipca 2015r., nie było prawidłowe. Na tym etapie było możliwe przeprowadzenie szerszej, specjalistycznej (ortopedycznej) diagnostyki i postawienie prawidłowego rozpoznania. Kierowanie chorego ze specjalistycznego oddziału do leczenia ambulatoryjnego celem prowadzenia diagnostyki i leczenia było praktyką nieprawidłową.

Zdaniem Sądu Okręgowego z opinii sadowo – lekarskiej nie wynika natomiast, aby działania personelu medycznego (...) (...) w S. w sposób istotny odbiegało od wymaganych standardów. Biegli zwrócili uwagę, że postępowanie w