Sąd Apelacyjny utrzymał wyrok za narkotyki, apelacja obrońcy została oddalona

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 3 kwietnia 2025 roku, w sprawie o sygn. akt III K 547/24.

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Co do winy

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Wnioski

Zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

K. C.

Uprzednia karalność oskarżonego

Fakty uznane za nieudowodnione

-----

-------

------

-----

-----

Karta karna

Dokument urzędowy

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

-----

-----

-----.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

1

1. Obraza przepisów postępowania, mająca wpływ na treść orzeczenia, tj.:

a) art. 4, 5 § 2, 7 i 410 k.p.k., polegająca na dowolnej zamiast swobodnej ocenie przeprowadzonych dowodów z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego oraz okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego, które skutkowały przyjęciem, iż wina oskarżonego co do wszystkich zarzucanych mu czynów nie budzi wątpliwości,

b) art. 4 k.p.k., 7 k.p.k., 92 k.p.k., 366 k.p.k. i 410 k.p.k. polegająca na oparciu poczynionych ustaleń jedynie na części materiału dowodowego, niezasadne obdarzenie wiarygodnością wyjaśnień oskarżonego złożonych w postępowaniu przygotowawczym z jednoczesną błędną oceną wartości dowodowej wyjaśnień złożonych w postępowaniu sądowym, nienależytej analizie poszczególnych dowodów i jednostronnej, dowolnej a nie swobodnej ich ocenie, bez zachowania zasady obiektywizmu, co w konsekwencji doprowadziło do uznania winy oskarżonego w zakresie zarzuconych mu przestępstw;

2. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, mający istotny wpływ na treść orzeczenia, polegający na ustaleniu, że:

a) oskarżony od bliżej nieustalonego dnia w drugiej połowie (...) r. w M. i w bliżej nieustalonym miejscu w okolicy Z. w N., działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu z inną nieustaloną osobą oraz w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wbrew przepisom ustawy, dokonał wewnątrzwspólnotowego nabycia znacznej ilości substancji psychotropowej w postaci ok. 5 l ciekłej amfetaminy przewożąc ją z N. do P.,

b) oskarżony działał w porozumieniu z inną osobą w celu przetworzenia substancji psychotropowej w postaci ciekłej amfetaminy przy wykorzystaniu kwasu siarkowego uzyskując znaczną ilość substancji psychotropowej w postaci sproszkowanego siarczanu amfetaminy o masie 3.937,63 g netto przed suszeniem (ok. 2.218 g netto po suszeniu), podczas gdy nie wskazuje na to materiał dowodowy zgromadzony w niniejszym postępowaniu,

c) oskarżony zaopatrzył się w wagę elektroniczną oraz dwie pakowarki próżniowe w celu wprowadzenia do obrotu zakazanych substancji,

d) błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku, polegający na nieprzyznaniu wiarygodności części wyjaśnień oskarżonego w zakresie nieprzyznawania się do winy,

e) błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku, polegający na bezsprzecznym przyjęciu, że oskarżony dopuścił się wszystkich wymienionych w wyroku czynów, podczas gdy z materiału dowodowego ów fakt nie wynika w żaden sposób.

Niezasadny

Niezasadny

Apelacja obrońcy oskarżonego okazała się niezasadna.

Na wstępie godzi się przypomnieć, że zgodnie z art. 7 k.p.k. organy postępowania, a więc także i sąd, kształtują swe przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną tego przepisu, gdy:

1) jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy (art. 410 k.p.k.) i to w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy (art. 2 § 2 k.p.k.),

2) stanowi wyraz rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego (art. 4 k.p.k.),

3) jest zgodne ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, a nadto zostało wyczerpująco i logicznie uargumentowane w uzasadnieniu wyroku (art. 424 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k., por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 września 1998 roku, V KKN 104/98).

W analizowanej sprawie sąd odwoławczy nie dopatrzył się uchybień, które wskazywałby na obrazę przepisu art. 7 k.p.k. i w pełni zgodził się z przeprowadzonym przez sąd I instancji postępowaniem dowodowym. Sąd ten w sposób właściwy, a wręcz wyjątkowo wnikliwy i niezwykle skrupulatny przeprowadził postępowanie dowodowe co do zarzucanych oskarżonemu czynów (które ostatecznie słusznie zakwalifikował jako jedno przestępstwo), co sprawiło, iż orzeczenie wydane w przedmiotowej sprawie jest oparte na całokształcie materiału dowodowego zebranego w sprawie, który został poddany szczegółowej analizie, bez przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów.

Błędów sądu okręgowego w kontekście zarzutu obrazy art. 7 k.p.k. obrońca w głównej mierze upatruje w uznaniu za wiarygodne wyjaśnień oskarżonego złożonych w postępowaniu przygotowawczym, i to pomimo tego, że na rozprawie głównej K. C. wycofał się ze składanych wówczas twierdzeń. Podkreślenia wymaga, że sąd okręgowy bardzo wnikliwie i wyczerpująco odniósł się do tego dowodu, przedstawiając szeroki wywód w tym zakresie. Ocenę tego dowodu sąd apelacyjny w całości podziela. Zwrócić należy tu uwagę na fakt, iż kwestionowane przez obrońcę wyjaśnienia oskarżonego znajdują odzwierciedlenie w innych, szczegółowo zanalizowanych przez sąd I instancji dowodach. Co więcej, wypada zauważyć, że sąd ten, kierując się zasadą wyrażoną w art. 5 § 2 k.p.k. oparł swoje ustalenia, przykładowo, co do tego, że podsądny sam nie produkował narkotyków, na wyjaśnieniach oskarżonego, uznając, iż brak jest dowodów, pozwalających przyjąć wersję przeciwną. Świadczy to o pełnym respektowaniu przez sąd okręgowy zasady in dubio pro reo, czego zdaje się skarżący nie dostrzegać.

Dowód z wyjaśnień oskarżonego z pewnością jest specyficznym dowodem i niejednokrotnie jego ocena należy do trudnych. W sytuacji zmiany linii obrony koniecznym staje się ustalenie przyczyn takiej postawy, na co słusznie zwrócił uwagę apelujący powołując się na wyrok Sądu Apelacyjnego w L.. Z przytoczonych przez skarżącego w tym zakresie tez wynika jednoznacznie, czego zdaje się nie zauważać autor apelacji, iż, po pierwsze, przyznanie się podsądnego do winy, następnie przez niego odwołane

może być dowodem winy, po drugie, odwołaniu przyznania musi towarzyszyć

podanie przyczyn, dla których pierwotnie deklarowano przyznanie. Aby zatem uznać wyjaśnienia oskarżonego, następnie odwołane, w których przyznał się do winy, za pełnoprawny, wartościowy dowodów w postępowaniu karnym, należy zbadać, jak słusznie zauważył apelujący, czy przyznanie było konsekwentne i stanowcze, czy było zgodne z doświadczeniem życiowym i logiką wypadków, czy miało potwierdzenie w innych dowodach, a nadto, czy następcze odwołanie wcześniejszego przyznania jest racjonalne i daje się logicznie wytłumaczyć. W analizowanej sprawie sąd okręgowy w pełni prawidłowo zanalizował i ocenił postawę procesową oskarżonego, dając prymat wiarygodności dowodowi z jego wyjaśnień złożonych w śledztwie. Zauważyć należy, że tłumaczenie K. C., iż jego pierwotne wyjaśnienia spowodowane były zdenerwowaniem i złym stanem psychicznym – nerwicą lękową i stanami depresyjnymi – nie wytrzymuje konfrontacji z zasadami logiki i doświadczeniem życiowym. Wskazać trzeba, że oskarżony składał w postępowaniu przygotowawczym wyjaśnienia obfitujące w szczegóły, jawił się z nich łańcuch przyczynowo-skutkowy zdarzeń, jego twierdzenia znajdowały potwierdzenie w ujawnionych u podsądnego przedmiotach, a formułowane były w obecności obrońcy, uczestniczącego w przesłuchaniach. W tych okolicznościach nie sposób uznać, że stanowiły one wyłącznie wytwory wyobraźni oskarżonego, nie mające oparcia w rzeczywistości, a wywołane złym stanem zdrowia psychicznego. Późniejsze tłumaczenia K. C. stanowią bezsprzecznie nieudolną próbę uniknięcia odpowiedzialności karnej i przerzucenia tejże odpowiedzialności na inne osoby (R. Ł.). Podkreślenia z naciskiem wymaga w tym miejscu, że sąd okręgowy zbadał ten wątek i słusznie uznał, że taka linia obrony nie może się ostać, czemu dał wyraz w szczegółowym uzasadnieniu swojego stanowiska.

W tym miejscu stwierdzić należy, że równie prawidłowa jest, dokonana przez sąd I instancji, ocena zeznań świadka R. Ł.. Obrońca podał okoliczności, mające, w jego ocenie, zdyskredytować świadka jako wartościowe źródło dowodowe (problemy natury psychicznej, związane ze śmiercią mamy i wyrokiem skazującym). Podkreślić trzeba, że sam fakt ich zaistnienia nie przekłada się automatycznie na konieczność odrzucenia rzeczonego dowodu, skarżący zaś nie podał w najmniejszym nawet zakresie jaki wpływ na depozycje procesowe R. Ł. w niniejszej sprawie miałby mieć fakt jej uprzedniej hospitalizacji psychiatrycznej.

Analiza zarówno treści podniesionych zarzutów jak i uzasadnienia apelacji prowadzi do wniosku, iż mimo że apelujący zakwestionował również ustalenia faktyczne, to jednak nie wykazał błędu w procedowaniu sądu I instancji polegającego na niepełności postępowania dowodowego (tzw. błąd "braku"), bądź też, by ocena dowodów została przez sąd dokonana z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów (błąd "dowolności"). Sąd odwoławczy w rezultacie analizy akt sprawy i treści pisemnego uzasadnienia wyroku stwierdził, iż wbrew zarzutom obrońcy, sąd I instancji nie naruszył w przedmiotowej sprawie w żaden sposób przepisów postępowania, toteż poczynione przez niego ustalenia faktyczne – w oparciu o ujawnione i prawidłowo ocenione dowody – są jak najbardziej prawidłowe i zasługują na aprobatę.

Zwrócić należy uwagę na to, że we wniesionej apelacji skarżący podniósł jednocześnie zarzut obrazy art. 5 § 2 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k. Tymczasem zarzuty te nie mogą być podnoszone wspólnie, bowiem zarzut obrazy art. 5 § 2 k.p.k. dotyczy wtórnej do ustaleń faktycznych płaszczyzny procedowania. Otóż niedające się usunąć wątpliwości mogą powstać jedynie wówczas, gdy sąd orzekający, po wyczerpaniu wszystkich możliwości dowodowych, oceni uprzednio materiał dowodowy zgodnie ze standardami wyznaczonymi przez zasadę swobodnej oceny dowodów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt V KK 270/12). Podniesienie zarzutu obrazy art. 7 k.p.k. wyklucza zatem możliwość skutecznego wysunięcia zarzutu obrazy art. 5 § 2 k.p.k. (wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 23 kwietnia 2015 r., sygn. akt II AKa 60/15). Jednak w istocie w rozpoznawanym środku odwoławczym nie znalazły się treści wskazujące na naruszenie przez sąd I instancji zasady z art. 5 § 2 k.p.k. Zaznaczyć przy tym należy, że reguła ta znajduje zastosowanie w sytuacji, kiedy to sąd ferujący wyrok, pomimo niedających się usunąć wątpliwości, nie rozstrzygnie ich na korzyść oskarżonego. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie sąd I instancji nie miał żadnych wątpliwości w zakresie winy oraz sprawstwa oskarżonego, co jednoznacznie wynika z treści uzasadnienia kwestionowanego wyroku. Przepisu art. 5 § 2 k.p.k. nie można natomiast interpretować jako powinności sądu do czynienia ustaleń w oparciu o dowody najbardziej korzystne dla oskarżonego, jak chce tego apelujący.

Po raz kolejny zwrócić należy uwagę, iż sąd okręgowy bardzo skrupulatnie uzasadniając swoje stanowisko, wypowiedział się w materii wszystkich zarzutów sformułowanych następnie przez apelującego. Podzielając wywód sądu I instancji, twierdzenia skarżącego należało uznać za bezzasadne. Pamiętać bowiem należy, że zgodnie z art. 433 § 1 i 2 k.p.k. sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę w granicach zaskarżenia, a jeżeli w środku odwoławczym zostały wskazane zarzuty stawiane rozstrzygnięciu – również w granicach podniesionych zarzutów uwzględniając treść art. 447 § 1 – 3 k.p.k., a w zakresie szerszym w wypadkach wskazanych w art. 435, 439 § 1, art. 440 i 455 k.p.k. Sąd odwoławczy jest obowiązany rozważyć wszystkie wnioski i zarzuty wskazane w środku odwoławczym, chyba że ustawa stanowi inaczej. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowane zostało już stanowisko, zgodnie z którym: „

F. Sąd I instancji w swoim uzasadnieniu dokona wszechstronnej i kompleksowej oceny wszystkich istotnych okoliczności, tak w zakresie ustaleń faktycznych, będących konsekwencją szczegółowo wykazanej oceny materiału dowodowego, jak i w sposób pełny przedstawi argumentację prawną, to oparcie zarzutów apelacji na tych elementach, które były już wszechstronnie i kompleksowo rozważone przez Sąd I instancji, co wynika z uzasadnienia wyroku, uprawnia Sąd Odwoławczy do ograniczenia swojego uzasadnienia w znacznym zakresie do odesłania do tej argumentacji.” (por. post. SN z dnia 18 maja 2021r. sygn. akt II KK 113/21, LEX nr 3177269). Tym samym, skoro skarżący wskazuje jedynie w sposób ogólny na dokonaną przez sąd I instancji błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i nie prezentuje jakiejkolwiek pogłębionej i merytorycznej analizy dowodów, odniesienie się do takiego zarzutu, w przypadku jego nieuwzględnienia, stanowiłoby powielenie zaprezentowanego przez sąd okręgowy stanowiska. Taki sposób postępowania jest niedopuszczalny, albowiem wyjaławia istotę postępowania odwoławczego sprowadzając go do replikowania postępowania przed sądem I instancji.

Apelujący nie zdołał przedstawić jakichkolwiek merytorycznych argumentów, które mogłyby choćby potencjalnie przeczyć ustaleniom faktycznym poczynionym przez sąd I instancji. Analiza tychże ustaleń w niniejszej sprawie na podstawie pełnego i trafnie ocenionego materiału dowodowego doprowadziła sąd apelacyjny do wniosku, że są one w pełni prawidłowe. Ponadto znajdują one odzwierciedlenie we wnioskach zawartych w uzasadnieniu wyroku, które czyni zadość wymogom art. 424 § 1 i 2 k.p.k., co pozwala na przeprowadzenie kontroli instancyjnej. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych nie mógł więc zostać podzielony.

Analizując prawidłowość orzeczenia o karze wymierzonej oskarżonemu (na podstawie art. 447 § 1 k.p.k.), sąd odwoławczy stanął na stanowisku, iż wymierzone mu kary (zarówno kara pozbawienia wolności, jak i grzywna) są adekwatne do stopnia winy i społecznej szkodliwości popełnionego przez niego czynu. Ustalając ich wymiar, słusznie sąd okręgowy miał na uwadze potrzebę zapewnienia realizacji dyrektywy prewencji indywidualnej opisanej w art. 53 § 1 k.k. (celów zapobiegawczych i wychowawczych w stosunku do oskarżonego) jak i prewencji generalnej (pojętej jako kształtowanie świadomości prawnej społeczeństwa). Sąd okręgowy w sposób prawidłowy uwzględnił występujący wobec oskarżonego szereg okoliczności obciążających, co w efekcie doprowadziło do sytuacji wymierzenia kar ze wszech miar sprawiedliwych. Analiza akt sprawy, a w szczególności sporządzonego przez sąd okręgowy uzasadnienia zaskarżonego wyroku, nie pozwala w ocenie sądu II instancji uznać, iż w niniejszej sprawie sytuacja wymierzenia nadmiernie surowej kary miała miejsce. Wymierzona oskarżonemu kara z całą pewnością nie przekracza stopnia zawinienia i – co trzeba stanowczo podkreślić – wysokiego stopnia społecznej szkodliwości jego czynu, zaplanowanego, podjętego wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, popełnionego w sytuacji uprzedniej karalności również za przestępstwa z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, co świadczy o tym, że K. C. jest sprawca niepoprawnym, lekceważącym obowiązujący porządek prawny.

Podstawę ingerencji w rozstrzygnięcie sądu I instancji co do kary może stanowić jedynie ustalenie, że jej wymiar nie uwzględnia wszystkich okoliczności wiążących się z ustawowymi dyrektywami jej wymiaru bądź też wykracza poza granice swobodnego uznania sędziowskiego. Rażąca niewspółmierność kary, uzasadniająca jej zmianę, może zachodzić tylko wówczas, gdy na podstawie ujawnionych okoliczności, które powinny mieć wpływ na wymiar kary, można byłoby przyjąć, że zachodziła wyraźna różnica pomiędzy karą wymierzoną przez sąd I instancji, a karą, która byłaby prawidłowa w świetle obowiązujących przepisów, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Uznając zatem, iż sąd I instancji wymierzył K. C. kary zgodnie z przyznanym mu mocą ustawy sędziowskim uznaniem oraz, że kary te nie rażą niewspółmiernością w rozumieniu surowości, sąd odwoławczy uznał, iż brak jest podstaw do ingerencji w zaskarżony wyrok w tym zakresie.

Orzeczenie sądu I instancji zawiera również zasadne rozstrzygnięcia w przedmiocie nawiązki i świadczenia pieniężnego oraz orzeczonego w punkcie 4 przepadku dowodów rzeczowych.

Wyrok sądu I instancji można uznać za surowy. W pełni przekonująca jest jednak argumentacja sądu okręgowego przedstawiona w zakresie kary w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez skazanie oskarżonego K. C. za posiadanie ujawnionej w dniu (...) roku substancji psychotropowej w postaci sproszkowanego siarczanu amfetaminy o masie ok. 2.218 g netto po osuszeniu i orzeczenie wobec oskarżonego najłagodniejszej możliwej kary oraz uniewinnienie oskarżonego od pozostałych zarzutów.

Niezasadny

Niezasadność merytorycznych zarzutów podniesionych przez apelującego w zakresie winy i sprawstwa oskarżonego.

Brak podstaw do zmiany bądź uchylenia zaskarżonego wyroku z urzędu.

Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu

------

------

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Przedmiot utrzymania w mocy

Całość zaskarżonego wyroku.

Sąd odwoławczy przyjął za własne stanowisko sądu I instancji w zakresie winy, sprawstwa, kary i środków karnych orzeczonych wobec oskarżonego w zaskarżonym wyroku, co szczegółowo zostało uzasadnione w treści powyższych rozważań.

Nadto wskazać należy, iż w sprawie nie wystąpiły okoliczności wskazane w art. 439 § 1 k.p.k. i art. 440 k.p.k., które byłyby podstawą do ingerencji z urzędu w zaskarżone rozstrzygnięcie.

Przedmiot i zakres zmiany

------

------

-----

-----

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

-----

Konieczność umorzenia postępowania

-----

-----

-----

Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

-----

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

-----

-----

Koszty procesu

2. Na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 624 § 1 k.p.k. sąd odwoławczy zwolnił oskarżonego w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze mając na względzie jego sytuację materialną, fakt, iż orzeczono wobec niego karę bezwzględnego pozbawienia wolności oraz nałożono obowiązki o charakterze finansowym (grzywnę oraz nawiązkę i świadczenie pieniężne).

A. A. I. P.

P. M.

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Całość wyroku sądu I instancji

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Co do winy

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Wnioski

Zmiana