Sąd Apelacyjny utrzymał sześcioletnią karę więzienia za przewóz narkotyków

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z dnia 1 kwietnia 2026 r., sygn. akt II K 178/25

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W części

Co do kary

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Fakty uznane za udowodnione

1

D. U.

Kwestia uprzedniej karalności oskarżonego

Fakty uznane za nieudowodnione

(...)

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

1

Informacje z KRK

Dokument urzędowy, sporządzony w prawem przewidzianej formie, przez uprawniony do tego organ. Prawdziwości treści w nim zawartych, zgodnych w całości z tymi, jakimi dysponował Sąd I instancji, nie kwestionowała żadna ze stron – w szczególności nie czynił tego obrońca oskarżonego, choć w apelacji całkowicie gołosłownie wywodził, jakoby niniejsza sprawa była pierwszym konfliktem z prawem w życiu oskarżonego.

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

(...).

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

1

Obraza przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 53§1 i 2 k.k. poprze ich niewłaściwe zastosowanie i wymierzenie oskarżonemu kary 6 lat pozbawienia wolności z pominięciem ustaleń co do stopnia winy i stopnia społecznej szkodliwości czynu, roli oskarżonego oraz wszystkich pozostałych okoliczności wymienionych w treści przepisów art. 53§1 i 2 k.k., a nadto nieustalenie, z jakich przyczyn wybór kary łagodniejszej nie spełni celów kary na podstawie art. 58§1 k.k.

Rażąca niewspółmierność kary 6 lat pozbawienia wolności, cechująca się rażącą surowością, nieznajdująca uzasadnienia w okolicznościach niniejszej sprawy oraz nie uwzględniająca właściwości i warunków osobistych oskarżonego, takich jak jego uprzednia niekaralność, postawa procesowa, sytuacja życiowa i rodzinna oskarżonego

(

apelacja obrońcy oskarżonego)

Niezasadny

Dla uporządkowania dalszych rozważań wskazać należy na wadliwą konstrukcję apelacji, w której obrońca błędnie formułuje zarzut obrazy prawa materialnego, tj. art. 53 k.k. Jak trafnie podkreślił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 16 października 2024 r., V KK 371/24, „

przepisy art. 53 § 1 i 2 k.k. stanowią dyrektywę sądowego wymiaru kary, a zatem nie mogą stać się podstawą zarzutu obrazy prawa materialnego. Przepisy te nie mają bowiem charakteru norm stanowczych, gdyż nie zobowiązują sądu do określonego zachowania. Natomiast pozostawiają mu swobodę orzekania w zakresie zastosowanego stopnia represji karnej. Podobnie należy przyjąć co do obrazy art. 60 k.k.

”. W istocie więc zarzut obrońcy należy traktować jako zarzut rażącej niewspółmierności kary, a nie obrazy prawa i tak też potraktował go Sąd Apelacyjny, o czym będzie szerzej mowa w dalszej części uzasadnienia.

Kompletnie chybione są też uwagi obrońcy odnośnie art. 58§1 k.k. Przepis ten w ogóle nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie, bowiem dotyczy on sytuacji, gdy ustawa przewiduje możliwość wyboru rodzaju kary za dane przestępstwo, przy czym zagrożenie karą pozbawienia wolności nie przekracza 5 lat, tymczasem oskarżonego skazano – co nie jest w ogóle kwestionowane w apelacji – za zbrodnię z art. 55 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, zagrożoną karą od 3 do 20 lat pozbawienia wolności, gdzie ustawodawca w ogóle nie przewidział możliwości orzeczenia kary rodzajowo łagodniejszej, a zresztą samo zagrożenie karą wyklucza zastosowanie art. 58§1 k.k.

Powyższe prowadzi do wniosku, iż apelację obrońcy odczytywać należy wyłącznie pod kątem względnej podstawy odwoławczej z art. 438 pkt 4 k.p.k.,, tj. rażącej niewspółmierności kary.

Przypomnieć trzeba, iż w orzecznictwie trafnie podkreśla się, że zarzut rażącej niewspółmierności kary (dotyczy to również innych środków), jako zarzut z kategorii ocen, można zasadnie podnosić wówczas, gdy „

kara, jakkolwiek mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowości sprawcy, innymi słowy - gdy w społecznym odczuciu jest karą niesprawiedliwą" (wyrok SN z dnia 11 kwietnia 1985 r., V KRN 178/85, OSNKW 1985, nr 7-8, poz. 60). Niewspółmierność zachodzi zatem wówczas, gdy suma zastosowanych kar i innych środków, wymierzonych za przypisane przestępstwo, nie odzwierciedla należycie stopnia szkodliwości społecznej czynu i nie uwzględnia w wystarczającej mierze celów kary (wyrok SN z dnia 30 listopada 1990 r., Wr 363/90, OSNKW 1991, nr 7-9, poz. 39). Nie chodzi przy tym o każdą ewentualną różnicę co do jej wymiaru, ale o „

różnicę ocen tak zasadniczej natury, iż karę dotychczas wymierzoną nazwać można byłoby - również w potocznym znaczeniu tego słowa - "rażąco" niewspółmierną, to jest niewspółmierną w stopniu nie dającym się wręcz zaakceptować" (wyrok SN z dnia 2 lutego 1995 r., II KRN 198/94, LEX nr 20739). Chodzi natomiast o „

znaczną, wyraźną i oczywistą, a więc niedającą się zaakceptować dysproporcję między karą wymierzoną a karą sprawiedliwą (zasłużoną)" (zob. wyrok SN z dnia 22 października 2007 r., SNO 75/07, LEX nr 569073) czy jeszcze inaczej taką, której dysproporcja jest wyraźna, bijąca w oczy czy oślepiająca (zob. wyrok SA w Krakowie z dnia 28 maja 2010 r., II AKa 82/10, LEX nr 621421).

Oceniając w kontekście tych uwag proces ferowania kary przez Sąd Okręgowy za przypisane oskarżonemu przestępstwo, trzeba zauważyć, co następuje:

- Sąd Okręgowy ujawnił i wprowadził do procesu wszystkie dowody, z których wynikają okoliczności mające znaczenie dla poprawnego ustalenia zakresu odpowiedzialności karnej oskarżonego – w tym odpis wyroku wydanego wobec oskarżonego w dniu (...) r. przez Sąd Rejonowy w Ż. w sprawie (...) (k. 373 – ujawniony na rozprawie w dniu (...) r. przed zamknięciem przewodu sądowego – k. 437v),

- wyjaśniając rozmiar orzeczonej kary, Sąd Okręgowy podkreślił przede wszystkim bardzo wysoki stopień społecznej szkodliwości czynu oskarżonego,

- Sąd I instancji niewadliwie wywiódł z faktu znacznej ilości przewożonych substancji, że czyn ten stanowił element poważnego przedsięwzięcia przestępczego,

- Sąd

meriti podkreślił, iż oskarżony wykorzystał prowadzoną działalność zawodową jako dogodny środek do popełnienia przestępstwa,

- organ ten wskazał na skalę przestępczości narkotykowej oraz jej konsekwencje społeczne, trafnie wskazując, iż są to okoliczności, które muszą znaleźć odzwierciedlenie w zaostrzeniu odpowiedzialności karnej oskarżonego,

- Sąd I instancji wreszcie podkreślił wysoki stopień zawinienia oskarżonego, związany m. in. ze sposobem działania oskarżonego, zorganizowanym charakterem tego działania czy znaczną ilością przewożonych substancji.

Jednocześnie Sąd Okręgowy wnikliwie dostrzegł i przeanalizował te okoliczności, które mogą przemawiać na korzyść oskarżonego, wskazując w szczególności na:

- ustabilizowany tryb życia oskarżonego,

- fakt posiadania rodziny i stabilnego źródła dochodu,

przy czym w pełni zasadnie nie nadał im znaczenia wiodącego, trafnie podkreślając, iż oskarżony miał możliwość prowadzenia życia zgodnego z prawem i utrzymywania rodziny z legalnej działalności, a mimo to zdecydował się na udział w przestępczym procederze.

Wreszcie brak jest podstaw do podważenia poprawności wnioskowania Sądu

meriti co do znaczenia procesowego przyznania się oskarżonego, w tym – do uznania go za pozorne.

Apelujący przede wszystkim w żaden sposób nie zanegował kompletności ustalenia okoliczności mających znaczenie dla wymiaru kary oskarżonemu, nie wskazując na żadne braki postępowania dowodowego w tym zakresie i nie oferując żadnych dodatkowych dowodów, z których wyłaniałby się inny – bardziej korzystny dla oskarżonego – obraz jego funkcjonowania na wolności.

Jak już wcześniej zasygnalizowano przy ocenie dowodu ujawnionego w toku rozprawy odwoławczej, tj. aktualnych danych o karalności oskarżonego, dane te nie tylko potwierdzają to, czym dysponował Sąd Okręgowy przy ferowaniu kary wobec D. U., ale jednocześnie w sposób oczywisty przeczą tezie apelującego o rzekomej niekaralności oskarżonego i tym samym – prowadzeniu stabilnego trybu życia przez niego. Trzeba bowiem zauważyć, iż oskarżony jest osobą, która mimo relatywnie młodego wieku aż dwukrotnie – i to w krótkich odstępach czasu – naruszyła porządek prawny i tak:

- w (...) r. został ukarany przez sąd niemiecki za prowadzenie pojazdu bez prawa jazdy, za co wymierzono mu karę grzywny i unieważniono jego prawo jazdy,

- w (...)r. przez Sąd Rejonowy w Ż. został skazany na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania – znowu za przestępstwo z art. 178a§1 k.k., a nadto – z art. 55 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, przy czym wyrok ten był podstawą materiału dowodowego, w oparciu o który wydano zaskarżony wyrok.

Szczególnie to ostatnie skazanie musi przemawiać przeciwko jakimkolwiek próbom łagodzenia odpowiedzialności karnej oskarżonego. Trzeba tu bowiem zauważyć, iż oskarżonego skazano z art. 178a§1 k.k. m. in. na 3 lata zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, liczone od (...) r. – powyższe oznacza, że oskarżony prowadząc pojazd w dniu zatrzymania w niniejszej sprawie, tj. (...) r., w sposób oczywisty złamał ten zakaz. Co więcej, oskarżony tym samym wyrokiem został skazany za przestępstwo z tego samego artykułu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, co w niniejszej sprawie, tyle, że w typie podstawowym (art. 55 ust. 1 ustawy) i wymierzono mu karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Wyrok ten uprawomocnił się (...) r., a więc oskarżony w dacie popełnienia przypisanego mu w niniejszej sprawie przestępstwa znajdował się cały czas w okresie próby warunkowego zawieszenia wykonania poprzednio orzeczonej kary pozbawienia wolności.

W tej sytuacji Sąd Okręgowy trafnie podkreśla, że dotychczasowemu sposobowi funkcjonowania oskarżonego na wolności w żaden sposób nie można przydawać decydującego znaczenia dla łagodzenia jego ewentualnej odpowiedzialności – jest dokładnie odwrotnie, bowiem od kogoś, kto znajduje się w okresie probacji w związku ze skazaniem za podobne przestępstwo, nie tylko można, ale i trzeba wymagać postawy zgodnej z prawem, gdy tymczasem oskarżony nie tylko świadomie i umyślnie złamał prawo, ale do tego – w jeszcze większym stopniu, niż poprzednio, co świadczy nie tylko o niepoprawności, ale wręcz postępującej demoralizacji oskarżonego.

Za całkowicie nietrafione uznać należy próby przekonywania przez apelującego, jakoby oskarżony okazał skruchę, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w złagodzeniu represji karnej. Podzielając w tym zakresie stanowisko Sądu Okręgowego co do uznania przyznania się oskarżonego jedynie za pozorne, trzeba bowiem podkreślić, iż ze skruchą jako okolicznością łagodzącą możemy mieć do czynienia jedynie wtedy, gdy sprawca prezentuje krytyczną refleksję nad własnym zachowaniem i poczucie żalu za złe czyny, często połączone z postanowieniem zmiany życia. W postawie oskarżonego takich cech nie sposób jednak znaleźć. Oczywiście nie musi się on przyznawać do zarzucanego mu czynu i brak takiego przyznania się nigdy nie stanowi okoliczności obciążającej, jednak jeśli wybierze inną drogę i chce swoją postawą uzyskać złagodzenie grożącej mu odpowiedzialności, to można i należy oczekiwać od niego zupełnie innej postawy procesowej. Tymczasem oskarżony od początku podjęcia działań przez organy celne podważał swoją odpowiedzialność, udając zdziwienie, przedstawiając kolejne nieprzekonujące wersje okoliczności, w jakich miał otrzymać towar do przewozu, podobnie jak rozbieżnie podając, jaką miał uzyskać z tego korzyść – a zarazem przecież choćby ujawnione przez niego okoliczności, w jakich pozbył się telefonu do kontaktu z innymi osobami związanymi z przemytem (vide wyjaśnienia k. 293), zacierając tym samym ślady, po których można było dojść do ewentualnych współsprawców, jasno wskazują na jego faktyczną świadomość tak nielegalności całego procederu, jak i jego zorganizowany charakter oraz własną niepoślednią w nim rolę. Po stronie oskarżonego nie ma więc mowy o rzeczywistej skrusze, jak usiłuje to przedstawić obrońca, a co najwyżej – o wyrachowanej kalkulacji obliczonej na umniejszenie odpowiedzialności karnej. Taka postawa w żadnym stopniu nie zasługuje na premiowanie.

Reasumując, osoba, która dopuściła się czynu o tak znacznej społecznej szkodliwości, jak ustalił Sąd Okręgowy, przy tak znacznym stopniu zawinienia, do tego wchodząca w przeszłości w konflikt z prawem – za podobne przestępstwo – i popełniająca przestępstwo w okresie próby warunkowego zawieszenia poprzednio orzeczonej kary – w żaden sposób nie zasługuje na łagodne potraktowanie. Takie potraktowanie nie tylko nie służyłoby celom ogólnoprewencyjnym, które słusznie naświetlił Sąd Okręgowy, ale przede wszystkim byłoby nie do pogodzenia z celami indywidualnoprewencyjnymi kary. Łagodne potraktowanie oskarżonego wywołałoby bowiem u niego refleksję w stylu „

znowu się udało”, a w rezultacie – w żaden sposób nie zapobiegłoby popełnianiu przez niego podobnych przestępstw w przyszłości.

Wszystkie te rozważania prowadzą do wniosku, iż kara orzeczona przez Sąd Okręgowy wobec oskarżonego, choć surowa, jest jednak w pełni adekwatna do stopnia zawinienia D. U. i społecznej szkodliwości jego czynu, należycie realizując cele prewencji indywidualnej i generalnej, a tym samym jest karą sprawiedliwą.

Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie wobec oskarżonego kary 4 lat pozbawienia wolności.

Niezasadny

Prawidłowo ustalono okoliczności łagodzące i obciążające oskarżonego, należycie oceniono ich znaczenie. Orzeczona kara w żaden sposób nie może być uznana za rażąco niewspółmiernie surową.

Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu

1. (...)

(...)

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Całość rozstrzygnięcia

Z przyczyn wcześniej wskazanych zarzuty apelacji okazały się nietrafne. Wydane rozstrzygnięcie zostało prawidłowo umotywowane, należycie ustalono wszystkie okoliczności niezbędne do jego wydania, w tym ferowania sprawiedliwej kary, a prawnokarna reakcja Sądu Okręgowego nie razi surowością. Brak podstaw z art. 433§1 k.p.k., uprawniających do orzekania poza granicami zarzutów apelacji.

(...)

(...)

Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

(...)

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

(...)

Konieczność umorzenia postępowania

(...)

(...)

Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

(...)

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

(...)

Koszty procesu

Punkt II wyroku

Zgodnie z art. 636§1 k.p.k. koszty procesu za postępowanie odwoławcze ponosi oskarżony, albowiem apelacja jego obrońcy nie została uwzględniona. Koszty te obejmują koszty sądowe (art. 616§1 pkt 1 k.p.k.), na które składają się: ryczałt za doręczenia w kwocie 20,- zł oraz opłata w wysokości 600,- zł (art. 2 ust. 1 pkt 6 i art. 8 ustawy o opłatach w sprawach karnych); opłatę wymierzono od tej kary, przeciwko której zwrócona była apelacja obrońcy, a więc wyłącznie od kary pozbawienia wolności.

P. G.

K. L.

P. M.