Apelacja obrońcy oskarżonego nie zmieniła wyroku za rozbój i uszczerbek na zdrowiu

1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 28 sierpnia 2025 r., sygn. akt III K 137/25

Podmiot wnoszący apelację

oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

oskarżyciel posiłkowy

oskarżyciel prywatny

x obrońca

oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

inny

Kierunek i zakres zaskarżenia

X w całości

x na korzyść

co do winy

na niekorzyść

w części

co do kary

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia

albo ustalenia

Podniesione zarzuty

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej

czynu przypisanego oskarżonemu

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada

prawu

x

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść

orzeczenia

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

x

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego

zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

art. 439 k.p.k.

brak zarzutów

Wnioski

x uchylenie

x zmiana

2. USTALENIE FAKTÓW W ZWIĄZKU Z DOWODAMI

PRZEPROWADZONYMI PRZEZ SĄD ODWOŁAWCZY

Fakty uznane za udowodnione

xxx

Fakty uznane za nieudowodnione

xxx

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu

z pkt 2.1.1

xxx

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu

z pkt 2.1.

albo 2.1.2

xxx

3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH

ZARZUTÓW I WNIOSKÓW

1. Obrazy przepisów postępowania, mającej wpływ na treść rozstrzygnięcia wydanego orzeczenia, poprzez naruszenie art. 7 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, polegający na uznaniu, że zeznania pokrzywdzonego należało uznać za wiarygodne, opisując je jako konsekwentne, w także zgodne z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, podczas gdy pokrzywdzony V. E. na rozprawie w dniu (...) roku zeznał, że poza sytuacją opisaną w czynie z pkt I wyroku, oskarżony nigdy wcześniej go nie pobił, a także nigdy wcześniej nie żądał od pokrzywdzonego pieniędzy, co doprowadziło do błędu w ustaleni ach faktycznych i uznania oskarżonego za winnego popełnienia czynów z punktów II i III wyroku;

2. rażącej niewspółmierności kary orzeczonej poprzez orzeczenie zaskarżonym wyrokiem poprzez wymierzenie oskarżonemu kary 5 lat pozbawienia wolności za czyn z punktu I wyroku oraz kary 3 lat pozbawienia wolności za czyny z punktów II i III wyroku, wobec czego sąd I instancji orzekł w stosunku do oskarżonego łączną karę pozbawienia wolności w wymiarze 6 lat pozbawienia wolności, podczas gdy oskarżony winien zostać uniewinniony za czyby z punktów II i III wyroku, wobec braku jakichkolwiek wiarygodnych dowodów wskazujących na ich popełnienie, a także braku powzięcia pod uwagę przez sąd I instancji przy ustalaniu wymiaru kary okoliczności łagodzących w postaci zaburzeń psychicznych oskarżonego, a także przyznaniu się przez niego do popełnienia czynu wskazanego w punkcie I wyroku.

zasadny

częściowo zasadny

x niezasadny

zasadny

częściowo zasadny

x niezasadny

Apelacja wywiedziona przez obrońcę oskarżonego U. N. okazała się niezasadna – i jako taka – nie mogły doprowadzić do wzruszenia w pełni trafnego i odpowiadającego ustalonym faktom wyroku Sądu I instancji.

Sąd apelacyjny uznał za niezasadny zarzut pierwszy zawarty w omawianym środku odwoławczym dotyczący obrazy art. 7 k.p.k. Analiza zaskarżonego wyroku, jego pisemnych motywów oraz materiału dowodowego zgromadzonego w nieniszej sprawie, w szczególności zeznań pokrzywdzonego i wyjaśnień oskarżonego doprowadziła do wniosku, iż Sąd

meriti przy ocenie zgromadzonego materiału dowodowego nie naruszył dyspozycji art. 7 k.p.k. i wydał wyrok na podstawie prawidłowo przeprowadzonej, nienoszącej znamion dowolności analizy całokształtu ujawnionych w toku postępowania okoliczności, mających znaczenie dla przedmiotowego rozstrzygnięcia, a przeprowadzona analiza doprowadziła Sąd orzekający do prawidłowych konkluzji. Równocześnie wątpliwości Sądu Apelacyjnego nie budzą poczynione w sprawie przez Sąd

a quo ustalenia faktyczne, które obrońca jedynie w sposób polemiczny próbował podważyć.

Sąd odwoławczy w toku kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia nie dopatrzył się uchybień w ocenie dowodów, którą przeprowadził Sąd I instancji. Zarzut dotyczący obrazy przepisów postępowania okazał się całkowicie niezasadny.

Ocena dowodów przeprowadzonych w toku postępowania pozostaje pod ochroną prawa procesowego (art. 7 k.p.k.), gdy została poprzedzona ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy (art. 410 k.p.k.) i to w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy (art. 2 § 2 k.p.k.).

Przeprowadzona przez Sąd Okręgowy ocena zgromadzonego materiału dowodowego została dokonana zgodnie z kodeksowymi wytycznymi i nie nosiła znamion dowolności.

Wbrew twierdzeniom apelującego obrońcy wartość dowodowa zeznań świadka V. E. nie budziła wątpliwości, a sąd I instancji dokonał ich trafnej oceny, chociaż pisemne uzasadnienie zaskarżonego wyroku w tym zakresie okazało się rzeczywiście dość lakoniczne i skrótowe.

Podkreślić jednak po pierwsze należało, iż ww. świadek podczas rozprawy głównej przekonująco wyjaśnił, że o pewnych rzeczach zapomniał, bo ostatnio miał wypadek, uderzył się w głowę i ma problemy z pamięcią, w pełni podtrzymał jednocześnie zeznania złożone w toku postępowania przygotowawczego.

Po drugie wersja wyżej wskazana, w ocenie sądu odwoławczego, była prawdopodobna w świetle zasad wiedzy i doświadczenia życiowego, świadek mógł bowiem zapamiętać okoliczności dotyczące najbardziej drastycznego czynu, podczas którego oskarżony zadał mu rany nożem, a zapomnieć o drobniejszych przecież występkach, gdzie doszło jedynie do pobicia „tylko pięściami”.

Ponadto okoliczność, iż zeznania pokrzywdzonego zawierały pewne niespójności i niekonsekwencje, dodatkowo, w ocenie sądu apelacyjnego, potwierdzała szczerość i wiarygodność tych relacji. Było bowiem oczywiste, iż świadek bezpośrednio po zdarzeniach dokładniej i precyzyjniej pamiętał ich przebieg niż po blisko roku – kiedy był przesłuchiwany przed sądem. Pewne luki i nieścisłości w jego ostatniej relacji potwierdzały więc jedynie okoliczność, iż świadek podawał szczerze to co aktualnie pamiętał, a nie przedstawiał jakiś przygotowanych na użytek postępowania karnego zeznań.

Relacja pokrzywdzonego nie byłą też jednostronna i tendencyjna, ponieważ przyznał on, iż oskarżony jest normalny, gdy nie ćpa, ale pod wpływem narkotyków jest agresywny (k. 703).

Wreszcie – po piąte – zauważyć należało, iż oskarżony nie tylko potwierdził okoliczności dotyczące zarzutu I, ale też opisał okoliczności innych zdarzeń, kiedy to pobił pokrzywdzonego, wskazał mianowicie: „możliwe, że uderzałem go pięściami, zarzut związany z ciosem nożem jest pierwszy, ale tak naprawdę to było na samym końcu” (k. 673v). W istocie więc oskarżony przynajmniej częściowo potwierdził relacje pokrzywdzonego odnośnie dwóch pozostałych zarzutów.

Sąd odwoławczy uznał również za niezasadny zarzut rażącej surowości kar jednostkowych i łącznej pozbawienia wolności. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zarzut niewspółmierności kary, jako zarzut z kategorii ocen, można zasadnie podnosić wówczas, gdy kara, jakkolwiek mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowości sprawcy - innymi słowy, gdy w społecznym odczuciu jest karą niesprawiedliwą. Niewspółmierność więc zachodzi wówczas, gdy suma zastosowanych kar i innych środków, wymierzona za przypisane przestępstwa, nie odzwierciedla należycie stopnia szkodliwości społecznej czynu i nie uwzględnia w wystarczającej mierze celów kary (wyrok SN z dnia 11 kwietnia 1985 roku, V KRN 178/85). Trzeba również pamiętać, że zgodnie z art. 438 pkt 4 k.p.k. ta niewspółmierność kary musi być „rażąca”, bowiem w ramach tej przyczyny odwoławczej chodzi o różnice ocen o charakterze zasadniczym. Chodzi tu więc przy wykazaniu tego zarzutu nie o każdą różnicę co do wymiaru kary, ale o „różnicę ocen tak zasadniczej natury, iż karę dotychczas wymierzoną nazwać można byłoby – również w potocznym znaczeniu tego słowa – rażąco niewspółmierną, to jest niewspółmierną w stopniu nie dającym się wręcz zaakceptować” (wyrok SN z dnia 2 lutego 1995 roku, II KRN 198/94). Podobne stanowisko zajął Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14.03.2018r. sygn. II AKa 460/17, zgodnie z którym „rażąca niewspółmierność kary, o której mowa w przepisie art. 438 pkt 4 k.p.k. zachodzić może tylko wtedy, gdy na podstawie ujawnionych okoliczności, które powinny mieć wpływ na wymiar kary można było przyjąć, iż zachodziłaby wyraźna różnica pomiędzy karą wymierzoną przez sąd I instancji a karą, jaką należałoby wymierzyć w instancji odwoławczej, w następstwie prawidłowego zastosowania w sprawie dyrektyw wymiaru kary, przewidzianych w art. 53 k.k. oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo Sądu Najwyższego”.

Kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia doprowadziła do konstatacji, że wymierzone oskarżonemu przez Sąd Okręgowy kary jednostkowe 5 lat pozbawienia wolności oraz 3 lat pozbawienia wolności i kara łączna 6 lat pozbawienia wolności były odpowiednie do stopnia jego winy oraz stopnia społecznej szkodliwości przedmiotowych czynów, a przy tym stanowić będą dla U. N. odpowiednią sankcję o charakterze prewencji indywidualnej.

Przypomnieć w tym miejscu należy, iż zbrodnia z art. 280§2 k.k. zagrożona jest karą od 3 do 20 lat pozbawienia wolności, a występek z art. 280§1 k.k. od 2 do 15 lat pozbawienia wolności, przy czym co istotne w oparciu o przepis art. 64§2 k.k. dolne granice ustawowego zagrożenia podlegają obligatoryjnemu zwiększeniu o połowę. W punkcie 2 sąd okręgowy orzekł więc minimalną możliwą karę pozbawienia wolności, a w punkcie 1 karę jedynie o 6 miesięcy wyższą niż minimalne ustawowe zagrożenie. Przy czym jak trafnie wskazał sąd meriti oskarżony działał w sposób zuchwały, agresywny i brutalny.

Nie można więc w tym przypadku mówić o rażącej surowości przedmiotowych kar.

Także orzeczona w punkcie 3 zaskarżonego wyroku kara łączna pozbawienia wolności została właściwie i w sposób bezstronny wyważona. Zgodnie bowiem z art. 85a k.k. orzekając karę łączną sąd bierze pod uwagę przede wszystkim cele kary w zakresie społecznego oddziaływania, a także cele zapobiegawcze, które ma ona osiągnąć w stosunku do skazanego. Zważywszy więc na wielokrotną karalność oskarżonego oraz jego aktualną postawę, ww. cele zapobiegawcze przemawiały przeciwko nadmiernemu łagodzeniu wskazanej wyżej kary łącznej pozbawienia wolności.

Sąd odwoławczy miał na względnie również podniesione przez oskarżonego okoliczności w jego pismach stanowiących uzupełnienie apelacji obrońcy (k. 836-838, 874-875 i 893-907).

Zarzuty podniesione przez oskarżonego we wskazanych pismach były niezasadne, i tak: oskarżony działał umyślnie z zamiarem bezpośrednim w celu zaboru cudzego mienia, jednocześnie swoim zamiarem obejmował sposób działania – przemoc, która miała przełamać opór pokrzywdzonego. Twierdzenia oskarżonego, jakoby niczego nie planował i działał nieumyślnie były więc całkowicie niezasadne, a nawet niezrozumiałe, wymieniony przecież celowo pobił pokrzywdzonego, a w jednym przypadku posługiwał się nożem; okoliczność, iż nie doszło do kradzieży została przy tym uwzględniona, ponieważ sąd I instancji przypisał przestępstwa w formie stadialnej usiłowania, a nie dokonania.

W sprawie została też wydana opinia przez dwóch biegłych lekarzy psychiatrów na okoliczność poczytalności oskarżonego in tempore criminis, której wartość dowodowa nie budzi najmniejszych wątpliwości.

Nie było też możliwe zakwalifikowanie zachowań oskarżonego na podstawie przepisu art. 282§1 k.k. (pismo z (...) r. – k. 874-875 akt). Zamiarem oskarżonego nie było bowiem doprowadzenie pokrzywdzonego do rozporządzenia mieniem w przyszłości, ale natychmiastowy zabór pieniędzy – zabór cudzego mienia, dokonanie kradzieży przy użyciu przemocy, co ewidentnie wyczerpuje znamiona przestępstwa rozboju.

1. O zmianę zaskarżonego wyroku poprzez:

a.

uniewinnienie oskarżonego od zarzucanych mu w punktach II i III wyroku czynów,

b.

wymierzenie oskarżonemu kary pozbawienia wolności w wymiarze 4 lat za czyn wskazany w punkcie I wyroku,

ewentualnie

2. uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

zasadny

częściowo zasadny

x niezasadny

zasadny

częściowo zasadny

x niezasadny

W obliczu argumentacji przedstawionej powyżej, Sąd odwoławczy uznał za całkowicie niezasadne wnioski zawarte w apelacji obrońcy oraz ww. pismach oskarżonego.

4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1. xxx

xxx

5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot utrzymania w mocy

Sprawstwo, wina i kary jednostkowe oraz łączna wymierzone oskarżonemu.

Trafność ustaleń sądu I instancji i bezzasadność zarzutów apelacyjnych w ww. zakresie z powodów wyżej opisanych.

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot i zakres zmiany

xxx

xxx

Xxx

art. 439 k.p.k.

xxx

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

art. 437 § 2 k.p.k.

xxx

Konieczność umorzenia postępowania

art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięź le o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

xxx

Xxx

art. 454 § 1 k.p.k.

xxx

Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

xxx

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt

rozstrzygnięcia

xxx

xxx

6. KOSZTY PROCESU

Punkt

rozstrzygnięcia

2 i 3

Sąd odwoławczy na zasadzie art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. zwolnił oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, uznawszy, że ich uiszczenie byłoby dla niego zbyt uciążliwe.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu odwoławczym orzeczono na podstawie art. 29 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2024 r., poz. 1564 ze zm.) w zw. z § 17 ust. 2 pkt 5 i § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. t.j. z 2026 r., poz. 87).

7. PODPIS

R. K.

I. P.

P. M.