Sąd Apelacyjny utrzymał wyrok za ciężki uszczerbek po kopnięciu w głowę

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z dnia 10 października 2025 r., sygn. akt II K 206/24

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W części

Co do kary

Co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Uchylenie

Zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

- ukończenie przez oskarżonego Liceum Ogólnokształcącego w roku szkolnym (...)

- pozytywna opinia zleceniodawcy (pracodawcy) o wymienionym.

- kopia świadectwa ukończenia szkoły

- opinia z (...) r.

k. 617-618 w zw. z k. 620v,

k. 619 w zw. z k. 620v.

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

ww.

Wartość dowodowa wymienionych dokumentów przedłożonych przez obrońcę nie budziła wątpliwości.

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

xxx

Stanowisko sądu odwoławczego wobec zgłoszonych zarzutów i wniosków

Obrońca oskarżonego zarzucił:

1. Naruszenie przepisów prawa procesowego, to jest art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. w zakresie mającym istotny wpływ na wymiar kary, to jest:

a) całkowite pominięcie w zakresie oceny opinii sądowo- lekarskiej biegłej U. J., zapisu z opinii uzupełniającej z dnia(...) roku, z której wynika, iż:



„Okoliczności, w jakich doszło do zatrzymania krążenia u S. W., należy uznać za bardzo nietypowe- sytuacje tego typu są rzadkie",



„Najczęściej, jako skutek szarpaniny przebiegające w sposób opisany przez świadków, można oczekiwać powstania, co najwyżej, powierzchownych obrażeń zewnętrznych",

b) całkowite pominięcie w zakresie oceny opinii sądowo- lekarskiej biegłej U. J., zapisu z rozprawy z dnia (...)roku, z której wynika, iż:



„Skutek, który mamy w niniejszym wypadku (uderzenie kolanem w głowę) należy uznać za bardzo nietypowy",



„G. chodzi o kopnięcie kolanem w okolice twarzy i głowy wówczas jako typowy uznałabym złamanie w obrębie twarzoczaszki”,



„G. pokrzywdzony miał założoną koszulkę na twarz i spowodowała ucisk szyi, mogło się tak wydarzyć, że mogło dojść do ścisku struktur szyi, nerwu błędnego. Po uciśnięciu nerwu błędnego osoba już traci przytomność”,



„Stąd wiemy, że zatrzymanie krążenia trwało kilka minut i dlatego doszło do niedotlenienia mózgu. Nawet już 2-3 minuty mogą skutkować nieodwracalnym uszkodzeniem mózgu",

c) całkowite pominiecie tej części zeznań P. X., złożonych na rozprawie w dniu (...) roku, z których wynika, że „S. powiedział, że zażywał kokainę, on nie miał z nią problemu",

d) całkowite pominięcie tej części zeznań P. B., złożonych na rozprawie w dniu (...) roku, z których wynika, że „Możliwe, że S. zażywał narkotyki. Widziałam, że zażywał narkotyki. S. wciągnął

coś, to jest biały proszek. Wysypał go na swój telefon i wciągnął go przez jakiś rulonik",

e) całkowite pominięcie tej części zeznań P. M. (2), złożonych na rozprawie w dniu (...)roku, z których wynika, że „Według mnie na pierwszy rzut oka wyglądało tak, jakby on przesadził z narkotykami, miał zieloną twarz",

które w powiązaniu z wykrytą w moczu obecnością kokainy czyni trudnym do zaakceptowania stwierdzenie, że pokrzywdzony nie brał kokainy także w dniu zdarzenia a w konsekwencji, że najprawdopodobniej nie miało to znaczenia dla kwestii zatrzymania krążenia, które ostatecznie doprowadziło do skutku opisanego w art. 156 § 1 pkt 2 k.k.

2. rażąco niewspółmiernie surową karę 1 roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności a tym samym oscylującą w górnych granicach ustawowego zagrożenia, z jednoczesnym pominięciem istotnych okoliczności sprawy kształtujących zakres odpowiedzialności oskarżonego, to jest wszystkich wskazanych w zarzucie 1) apelacji kwestii, dodatkowo wieku oskarżonego i jego niekaralności a przytoczeniem jako okoliczności obciążających, które nie powinny w ogóle być wskazywane jako obciążające, jak choćby wskazanie „rodzaju naruszonych reguł ostrożności", co jest o tyle zdumiewające, że po pierwsze jedno jedyne uderzenie ocenione zostało- i słusznie w świetle obrażeń- jako niewielkie i nieistotne, a po drugie skutek, jaki wystąpił uznany został jako wyjątkowy, niespotykany w podobnych sytuacjach, a co powinno właśnie odwrotnie wpłynąć na niższy wymiar kary.

Niezasadny

Niezasadny

Apelacja wywiedziona przez obrońcę oskarżonego F. G. okazała się całkowicie niezasadna i jako taka nie mogła doprowadzić do wzruszenia w pełni trafnego i odpowiadającego ustalonym faktom wyroku Sądu I instancji.

Okoliczności wskazane przez skarżącego w punktach 1a i 1b petitum apelacji uzasadniały w pełni przyjętą przez sąd meriti kwalifikację przypisanego oskarżonemu czynu – przyjęcie działania nieumyślnego w zakresie spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Sąd okręgowy wskazał przecież, iż ciężkie obrażenia z powodu ich nietypowości są objęte nieumyślnością (VIDE: k. 552 akt ostatni akapit pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Ta nietypowość nie przekładała się jednak na wymiar orzeczonej wobec oskarżonego kary, pamiętać bowiem należało, iż oskarżony posiadający znaczną przewagę fizyczną nad pokrzywdzonym, kopnął go kolanem w głowę, pozostawał przy tym w stanie nietrzeźwości i nie miał w istocie żadnego istotnego powodu, aby w ten sposób się zachować. Chociaż – ja wskazał apelujący – zatrzymanie krążenia u S. W. było nietypowe w opisanych okolicznościach, to jednak zawsze należy się liczyć, iż kopnięcie człowieka w głowę, twarz, może doprowadzić do istotnych obrażeń ciała, niosących za sobą znaczące lub nieodwracalna dla zdrowia skutki. Nie mogło więc ulegać wątpliwości, iż opisany skutek oskarżony spowodował nieumyślnie, co jednak stanowi przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności do lat 3. Sposób sformułowania zarzutu 1 apelacji może bowiem sugerować, iż obrońca kwestionuje nawet winę nieumyślną oskarżonego, z takim stanowiskiem z opisanych wyżej powodów oraz przedstawionych przez sąd I instancji, które sąd odwoławczy w pełni podziela, nie można się zgodzić. Nie można też twierdzić, iż pomiędzy oskarżonym a pokrzywdzonym doszło jedynie do szarpaniny, ten pierwszy zadał bowiem ww. kopnięcie i to ono spowodowało ciężki, nieodwracalne skutki dla zdrowia S. W.. Powołana przez obrońcę opinia biegłego z zakresu medycyny sądowej oceniona powinna być w sposób kompleksowy i całościowy, bez powoływania się na pewne wyrwane z kontekstu jej fragmenty. Biegła nie tylko powiedziała bowiem to co zostało przywołane w apelacji, ale też: okolica twarzy i głowy jest niebezpieczna (k. 458 akt), jest bardzo prawdopodobne, że doszło do wstrząśnienia w obrębie rdzenia przedłużonego, gdzie kontrolowane są czynności życiowe: serca, oddech, ciśnienie krwi (k. 458v), w mojej opinii pomiędzy zachowaniem oskarżonego polegającym na uderzeniu kolanem w głowę/twarz, a zatrzymaniem krążenia, zachodzi związek przyczynowo skutkowy (k. 457v). W opinii biegłej to kopnięcie spowodowało zatrzymania krążenia, natomiast ucisk na szyję poprzez założenie koszulki na twarz mógł spowodować utratę przytomności (k. 458v).

Niezasadne były też zarzuty 1c i 1d, jakoby sąd meriti pominął całkowicie zeznania świadków P. X. i P. dotyczące zażywania kokainy przez pokrzywdzonego.

Sąd Okręgowy ustalił przecież na podstawie zeznań tych świadka, że przed wyjazdem na festiwal S. W. zażył „kreskę” kokainy (VIDE: k. 511v i 544).

Do kwestii kokainy odniosła się też biegła z zakresu medycyny sądowej, wskazując, iż zatrzymanie krążenia mogłaby wywołać duża dawka tego środka odurzającego – przekraczająca kilka gramów, która nie została odnotowana w dokumentacji medycznej (k. 458).

Natomiast przywołane przez skarżącego zeznania świadka P. M. (1) stanowiły jej subiektywną ocenę stanu w jakim znajdował się pokrzywdzony, trudno na tej podstawie dokonywać jakichkolwiek ustaleń dotyczących pozostawania pod wpływem środków odurzających przez tę osobę.

***

Niezasadne były też zarzuty rażącej niewspółmierności (surowości) orzeczonej wobec oskarżonego kary (pkt 2 petitum apelacji).

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zarzut rażącej niewspółmierności kary, jako zarzut z kategorii ocen, można zasadnie podnosić wówczas, „gdy kara, jakkolwiek mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowości sprawcy - innymi słowy, gdy w społecznym odczuciu jest karą niesprawiedliwą. Niewspółmierność więc zachodzi wówczas, gdy suma zastosowanych kar i innych środków, wymierzona za przypisane przestępstwa, nie odzwierciedla należycie stopnia szkodliwości społecznej czynu i nie uwzględnia w wystarczającej mierze celów kary” (wyrok SN z dnia 11 kwietnia 1985 roku, V KRN 178/85). Trzeba również pamiętać, że zgodnie z art. 438 pkt 4 k.p.k. ta niewspółmierność kary musi być „rażąca”, bowiem w ramach tej przyczyny odwoławczej chodzi o różnice ocen o charakterze zasadniczym. Chodzi tu więc przy wykazaniu tego zarzutu nie o każdą różnicę co do wymiaru kary, ale o „różnicę ocen tak zasadniczej natury, iż karę dotychczas wymierzoną nazwać można byłoby – również w potocznym znaczeniu tego słowa – rażąco niewspółmierną, to jest niewspółmierną w stopniu nie dającym się wręcz zaakceptować” (wyrok SN z dnia 2 lutego 1995 roku, II KRN 198/94). Podobne stanowisko zajął Sąd Apelacyjny w W. w wyroku z dnia (...), zgodnie z którym „rażąca niewspółmierność kary, o której mowa w przepisie art. 438 pkt 4 k.p.k. zachodzić może tylko wtedy, gdy na podstawie ujawnionych okoliczności, które powinny mieć wpływ na wymiar kary można było przyjąć, iż zachodziłaby wyraźna różnica pomiędzy karą wymierzoną przez sąd I instancji a karą, jaką należałoby wymierzyć w instancji odwoławczej, w następstwie prawidłowego zastosowania w sprawie dyrektyw wymiaru kary, przewidzianych w art. 53 k.k. oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo Sądu Najwyższego”.

Kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia doprowadziła do konstatacji, że wymierzone oskarżonemu przez Sąd Okręgowy kara 1 roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności jest odpowiednia do stopnia jego winy oraz stopnia społecznej szkodliwości przedmiotowego czynu, a przy tym stanowić będzie dla F. G. odpowiednią sankcję o charakterze prewencji indywidualnej.

Przypomnieć w tym miejscu należy, iż występek z art. 156§2 k.k. zagrożony jest karą do 3 lat pozbawienia wolności. Wymierzona w punkcie 1 zaskarżonego wyroku kara pozbawienia wolności jest więc zbliżona do połowy wysokości ustawowego zagrożenia, a nie górnej granicy ustawowego zagrożenia – jak wskazał skarżący. Uwzględniając więc szereg wyżej już wskazanych, ale także trafnie wyeksponowanych przez sąd meriti okoliczności obciążających ((...): k. 553 akt), nie można zasadnie przyjąć, aby kara ta była surowa i to w stopniu rażącym. Apelujący obrońca zaakcentował bowiem niespotykany skutek zachowania oskarżonego, pomijając jednak to, iż oskarżony kopnął kolanem w głowę słabszego, mniejszego pokrzywdzonego i już z choćby tych przyczyn jego zachowanie nosiło cechy znacznej społecznej szkodliwości, wykazywało się brakiem poszanowania dla życia i zdrowia ludzkiego, a więc nie ma nic zdumiewającego w uznaniu przez sąd okręgowy, iż oskarżony naruszył istotne reguły ostrożności, którymi należy się kierować, aby do podobnych zdarzeń – wszak niezamierzonych – nie dochodziło.

Uwzględniając wyżej wskazane okoliczności, a także skutki zachowania oskarżonego – praktycznie nieodwracalne, powodujące koniczność kompleksowej, specjalistycznej i całodobowej opieki nad pokrzywdzonym, uznać też należało, że orzeczona w punkcie 2 zaskarżonego wyroku nawiązka w kwocie 100.000 złotych w żadnym wypadku nie może być uznana za wygórowaną, wręcz przeciwnie odpowiada ona kosztom 4 letniej opieki nad S. W. (VIDE: zeznania G. W. i P. W. k. 417-419) i może być uznana jedynie za niewielką.

1. zmianę zaskarżonego wyroku poprzez obniżenie wymierzonej w punkcie 1 wyroku kary pozbawienia wolności do 1 roku oraz obniżenie wymierzonej w punkcie 2 wyroku nawiązki do kwoty 50.000 złotych i utrzymanie w mocy wyroku w pozostałej jego części

ewentualnie, przy przyjęciu art. 440 k.p.k. na podstawie art. 437§2 in fine k.p.k.,

2. uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Zielonej Górze.

Niezasadny

Niezasadny

Wnioski apelacyjne wobec niezasadności wyżej omówionych zarzutów nie mogły być uwzględnione.

Sąd Apelacyjny nie dostrzegł także uchybień podlegających uwzględnieniu z urzędu

i powodujących konieczność uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu

Xxx

xxx

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Przedmiot utrzymania w mocy

Wyrok Sądu Okręgowego w Zielonej Górze wydany w dniu 10 października 2025 r. w sprawie II AKa 335/25.

Wobec prawidłowego ustalenia przez Sąd Okręgowy sprawstwa i winy oskarżonego oraz właściwego wyważenia orzeczonych kary pozbawienia wolności i nawiązki brak było podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku.

Przedmiot i zakres zmiany

xxx

xxx

Xxx

xxx

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

xxx

Konieczność umorzenia postępowania

xxx

Xxx

xxx

Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

xxx

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

xxx

Koszty procesu

3. Sąd Apelacyjny na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. zwolnił oskarżonego i oskarżyciela posiłkowego w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, uznając, iż ich sytuacja majątkowa nie pozwala na uiszczenie tych należności.

R. K.

P. M. (1)

I. P.