Kilkuletni odstęp między czynami nie obniżył kary łącznej. Sąd utrzymał 5 lat pozbawienia wolności

1.

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

P. S. został skazany prawomocnymi wyrokami:

1. Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 9 listopada 2022r. sygn. akt III K 252/18 za przestępstwa:

a/ z art. 286§1kk w zw. z art. 294§1kk popełnione w dniu 1 września 2016 roku na kary 2 lat pozbawienia wolności oraz 300 stawek dziennych grzywny, przy ustaleniu stawki dziennej grzywny na kwotę 200 złotych,

b/ z art. 286§1kk w zb. z art. 284§2 kk w zb. z art. 294§1kk w zw. z art.11§2kk popełnione w dniu 23 lutego 2017 roku na kary 2 lat pozbawienia wolności oraz 300 stawek dziennych grzywny przy ustaleniu stawki dziennej grzywny na kwotę 200 złotych,

c/ z art. 286§1kk popełnione w dniu 30 listopada 2015 roku na kary roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz 150 stawek dziennych grzywny przy ustaleniu stawki dziennej grzywny na kwotę 200 złotych

przy czym w miejsce kar pozbawienia wolności i grzywny wymierzonych w punktach 1a, 1b i 1c orzeczono karę łączną 4 lat pozbawienia wolności, którą skazany wykonuje od dnia 22 lipca 2024 roku godzina 11:00 oraz karę łączną 500 stawek dziennych grzywny, przy ustaleniu stawki dziennej grzywny na kwotę 200 złotych;

2. Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 13 marca 2024 roku sygn. akt III K 170/20, zmienionego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 13 czerwca 2025 roku sygn. II AKa 214/24 za przestępstwa:

a/ z art. 284§2kk w zw. z art. 294§1kk popełnione w okresie od dnia 29 września 2018 roku do dnia 11 marca 2019 roku,

b/ z art. 284§2 kk w zw. z art. 294§1 kk popełnione w pierwszym kwartale 2019 roku

przy czym na podstawie art. 294§1kk przy zastosowaniu art. 91§1kk wymierzono za przestępstwa z punktu 2a i 2b karę roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności;

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy wyrokiem łącznym z 18 września 2025r. w sprawie III K 147/25

I. na podstawie art. 568 a § 1 pkt 2 kpk w zw. z art. 85§1i2 kk w zw. z art.86§1kk w zw. z art. 4§1kk według stanu prawnego na dzień 23 czerwca 2020 roku w miejsce kary łącznej 4 lat pozbawienia wolności orzeczonej w sprawie III K 252/18 oraz kary roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej w sprawie III K 170/20 orzekł karę łączną 5 lat pozbawienia wolności;

II. pozostałe rozstrzygnięcia zawarte w powyższych wyrokach pozostawił do odrębnego wykonania;

III. zwolnił skazanego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, obciążając nimi Skarb Państwa.

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Uchylenie

Zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Fakty uznane za udowodnione

Skazany

P. S.

Sąd odwoławczy nie przeprowadzał postępowania dowodowego.

Fakty uznane za nieudowodnione

Skazany

P. S.

Sąd odwoławczy nie przeprowadzał postępowania dowodowego.

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Sąd odwoławczy nie przeprowadzał postępowania dowodowego.

Sąd odwoławczy nie przeprowadzał postępowania dowodowego.

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

Sąd odwoławczy nie przeprowadzał postępowania dowodowego.

Sąd odwoławczy nie przeprowadzał postępowania dowodowego.

Stanowisko sądu odwoławczego wobec zgłoszonych zarzutów i wniosków

Zarzuty

1. Obraza przepisów prawa materialnego, która miała wpływ na treść wydanego orzeczenia, tj.

a.

naruszenie art. 4 k.k., poprzez jego nieprawidłową wykładnię i w efekcie mylne przyjęcie, że względniejsze dla skazanego P. S. było stosowanie podczas orzekania przepisów dot. podstaw orzekania kary łącznej według ich brzmienia na dzień 23 czerwca 2020 r. (art. 85 § 1-3 k.k. i art. 86 § 1 k.k.), podczas gdy zdaniem obrony oczywistym jest, że wobec skazanego mógłby zostać orzeczony łagodniejszy wymiar kary, gdyby Sąd Okręgowy zastosował przepisy aktualnie obowiązujące;

b. naruszenie art. 85a k.k., polegające na błędnym zastosowaniu zasad orzekania kary łącznej poprzez nieprawidłowe ustalenie, że dyrektywy wymiaru kary łącznej przemawiają za jej wymierzeniem w wysokości 5 lat pozbawienia wolności, podczas gdy w świetle niniejszej sprawy prawidłowa analiza stanu faktycznego prowadzi do wniosku, iż wobec skazanego P. S. zachodzą podstawy orzeczenia kary łącznej bliższej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, tj. 2 lat i 1 miesiąca pozbawienia wolności, za które uznać należy przede wszystkim krótki odstęp czasu pomiędzy poszczególnymi czynami oraz tożsamość naruszonego dobra prawnego.

2. rażąca niewspółmierność orzeczonej kary łącznej, tj. wymierzenie oskarżonemu kary łącznej przy zastosowaniu wadliwych kryteriów jej wymiaru oraz jej nieadekwatności względem celów kary, co skutkowało orzeczeniem kary łącznej wymierzonej na zasadzie asperacji zbliżonej do kumulacji, a w efekcie wymierzeniem kary łącznej pięciu lat pozbawienia wolności, podczas gdy zachowanie skazanego wskazywało na konieczność zastosowania wobec niego zasady absorpcji pełnej, która w należyty sposób spełniłaby cel społecznego oddziaływania oraz zadania represyjno-wychowawcze wobec oskarżonego P. S.. Powyższe doprowadziło w konsekwencji do wymierzenia rażąco surowej kary, która nie spełnia dyrektyw wymiaru kary określonych w przepisie art. 53 k.k.

Niezasadne

Niezasadny

Zarzuty nie są trafne. Zostaną one omówione łącznie gdyż ich materia ściśle jest ze sobą połączona.

W sytuacji procedowania w przedmiocie łączenia w wyroku łącznym kar prawomocnie orzeczonych pod rządami różnych porządków prawnych, wyboru właściwych przepisów należy dokonać z perspektywy reguły intertemporalnej określonej w art.4 § 1 kk (patrz: wyroki Sądu Najwyższego z: 8 maja 2024r. V KK 30/24, 20 marca 2024r. III KK 504/23, 28 marca 2023r. I KK 18/23; wyroki Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z: 11 kwietnia 2024r. II AKa 42/24, 11 kwietnia 2024r. II AKa 50/24, 15 czerwca 2023r. II AKa 203/22; postanowienie Sądu Najwyższego z 25 lipca 2023r., I KK 185/23). Dokonał tego Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie. Nie ma jednak racji skarżąca twierdząc, że Sąd I instancji zastosował sprzeczne z wyżej wskazaną zasadą przepisy dotyczące wymierzania kary łącznej w wyroku łącznym. Oceniając tę kwestię skarżąca zarzuciła Sądowi I instancji kierowanie się maksymalnym wymiary określonym przez przepisy obecne i aktualne twierdząc, że było to postąpienie nieprawidłowe. W ocenie apelującej Sąd Okręgowy bowiem winien kierować się dolną granicą możliwej do wymierzenia kary łącznej pozbawienia wolności. Nie jest to pogląd słuszny. Na wstępie podkreślenia wymaga, że żadne przepisy dotyczące orzekania kary łącznej w wyroku łącznym nie nakazują polepszenia sytuacji prawnej skazanego. Zgodnie natomiast z dyrektywami wymiaru kary łącznej określonymi w przepisie art.85a kk, bierze się pod uwagę cele zapobiegawcze i wychowawcze, które kara ma osiągnąć w stosunku do skazanego, w także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Wskazać należy, że ustawą względniejszą dla sprawcy, w rozumieniu art.4 § 1 kk jest ta ustawa, która po przeprowadzeniu kompletnej oceny wszystkich skutków zastosowania owych konkurujących ze sobą ustaw,

in concreto

przewiduje dla danego sprawcy łagodniejsze konsekwencje. Oceniając zatem który z reżimów prawnych będzie stosował, Sąd musi odnieść się do tego którą z zasad łączenia kar (absorbcji, asperacji czy kumulacji) zastosuje w konkretnej sprawie i z tego punktu widzenia wybrać ustawę o jakiej mowa w art.4 § 1 kk. W realiach przedmiotowej sprawy Sąd Okręgowy trafnie zastosował zasadę asperacji zbliżoną bardziej do kumulacji niż absorbcji. Przemawiają bowiem za tym wskazane wyżej względy prewencji szczególnej i potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.

Nie ma racji skarżąca kwestionując pogląd wyrażony przez Sąd i instancji, że okres pomiędzy czynami popełnionymi przez skazanego przemawia za orzeczeniem kary łącznej pozbawienia wolności w niższym wymiarze. Obrońca skazanego bowiem w całkowicie nieuprawiony sposób odnosi się z osobna do czasu popełnienia czynów, o których orzeczono w dwóch wyrokach podlegających łączeniu. Tymczasem określając mający wpływ na wymiar kary łącznej orzekanej w wyroku łącznym odstęp między czynami należy wziąć pod uwagę wszystkie przestępstwa objęte wyrokiem łącznym. Biorąc zatem pod uwagę tę okoliczność, za trafny należy uznać pogląd Sądu Okręgowego, że odstęp czasowy między datami popełnienia przestępstw z obu spraw podlegających łączeniu był znaczny, kilkuletni. Pierwszy z nich bowiem został popełniony przez skazanego 30 listopada 2015r. (w sprawie III K 252/18 Sądu Okręgowego w Bydgoszczy), ostatni zaś 11 marca 2019r. (w sprawie III K 170/20 Sądu Okręgowego w Bydgoszczy), a zatem dzieliło je blisko 3 lata i 4 miesiące.

Należy zgodzić się ze skarżącą, że nie ma racji Sąd Okręgowy twierdząc, że między przestępstwami popełnionymi przez skazanego brak jest związku przedmiotowego. P. S.przypisano bowiem w wyrokach jednostkowych dwa przestępstwa z art.286 § 1 kk w zw. z art.294 § 1 kk i jedno z art.286 § 1 kk (w sprawie III K 252/18) oraz dwa przestępstwa z art.284 § 2 kk w zw. z art.294 § 1 kk (w sprawie III K 170/20). Są to przestępstwa podobne, wszystkie skierowane przeciwko tożsamemu dobru prawnemu, tj. mieniu. Wbrew oczekiwaniom skarżącej nie może to jednak przynieść oczekiwanego przez nią rezultatu, tj. obniżenia orzeczonej w zaskarżonym wyroku kary łącznej. Pozostałe bowiem okoliczności wskazane już w niniejszym uzasadnieniu sprzeciwiają się złagodzeniu orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności. Podobnie jak opinia o skazanym z zakładu karnego, która jest zaledwie przeciętna (k.15v akt sprawy). Nie jest zatem tak jak twierdzi skarżąca, że prognoza resocjalizacyjna odnośnie skazanego jest zdecydowanie pozytywna. Wszak przebywając od 20 maja 2024r. w warunkach izolacji więziennej był raz karany dyscyplinarnie i nie stworzył podstaw do udzielenia nagrody lub przyznania ulg (k.15v akt sprawy). Nie ma także racji obrońca skazanego twierdząc (str.7 apelacji), że skazany „

żałuje swoich czynów”. Jak wynika bowiem z opinii z Aresztu Śledczego w Ł., prezentuje on umiarkowanie krytyczny stosunek wobec popełnionych przestępstw i dotychczasowego trybu życia (k.15v akt sprawy). Skarżąca zdaje się przy tym nie dostrzegać, że kara łączna orzeczona w zaskarżonym wyroku łącznym jest niższa od sumy kar orzeczonych w wyrokach jednostkowych; podobnie jak kary łączne orzeczone w wyroku jednostkowym w sprawie III K 252/18. Skazany zatem już skorzystał z dobrodziejstwa wynikającego z orzekania wobec niego kar łącznych nie w oparciu o zasadę kumulacji i dalsze łagodzenie kary łącznej pozbawienia wolności nie znajduje jakiegokolwiek uzasadnienia. Sprzeciwia się temu wzgląd na świadomość prawną społeczeństwa. Podzielenie poglądu skarżącej o zasadności wymierzenia skazanemu kary łącznej 2 lat i 1 miesiąca pozbawienia wolności mogłoby ukształtować w świadomości społeczeństwa pogląd o opłacalności popełniania wielu przestępstw, gdyż popełnienie pięciu poważnych przestępstw skutkowałoby karą jedynie symbolicznie przekraczającą jedną z kar za nie wymierzonych. Nad wyraz trafnie wskazał Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z 20 maja 2008r. w sprawie II AKa 129/08, że:

„(…) kara łączna nie może stanowić instytucji premiującej sprawców, którzy wielokrotnie dopuszczali się przestępstw, gdyż stałoby to w oczywistej sprzeczności z funkcją prewencyjną kary zarówno w jej wymiarze indywidualnym, jak i ogólnym”. Sąd Apelacyjny w Gdańsku w niniejszym składzie w pełni podziela również pogląd Sądu Apelacyjnego w Warszawie wyrażony w wyroku z 12 lipca 2000r. w sprawie II AKa 171/100: „

Popełnienie większej ilości przestępstw jest istotnym czynnikiem prognostycznym, przemawiającym za orzekaniem kary łącznej surowszej od wynikającej z dyrektywy absorpcji”.

Mając na uwadze poczynione wyżej rozważania Sąd odwoławczy nie podziela stanowiska skarżącej jakoby orzeczona wobec skazanego kara łączna raziła surowością, tj. już przy wstępnym oglądzie rzucała się w oczy i nie nadawała się do zaakceptowania.

Wnioski

Zmiana zaskarżonego wyroku w całości poprzez:

1. wymierzenie oskarżonemu kary łącznej w dolnej granicy ustawowego zagrożenia, przy zastosowaniu zasady absoprcji, tj. w wymiarze 2 lat i 1 miesiąca pozbawienia wolności oraz kary łącznej 301 stawek dziennych grzywny przy określeniu wysokości jednej stawki dziennej na 10 zł.

2. zwolnienie oskarżonego od kosztów postępowania apelacyjnego.

ewentualnie:

3. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.

Niezasadny

Zasadny

Niezasadny

Na wstępie wskazać należy, że P. S. w przedmiotowej sprawie ma status skazanego, nie zaś oskarżonego.

Ad. a) Bezzasadność zarzutów apelacyjnych.

Z gruntu chybiony jest wniosek obniżenie kary łącznej grzywny, gdyż w zaskarżonym wyroku w ogóle tego rodzaju kara łączna nie została orzeczona. Kary grzywny zostały orzeczone jedynie w jednym z dwóch wyroków, które zostały połączone węzłem kary łącznej. Brak było bowiem jakichkolwiek podstaw prawnych ku temu aby w sprawie o wydanie wyroku łącznej rozwiązywać węzeł kary łącznej grzywny orzeczonej w wyroku jednostkowym jeżeli nie podlega ona połączeniu z karą grzywny orzeczoną w innym wyroku jednostkowym.

Ad. b) Zasadność wniosku. Szerzej do tej kwestii Sąd Apelacyjny odniesie się w sekcji 6. niniejszego uzasadnienia.

Ad. c) Brak jest podstaw do uznania, że zachodzą przesłanki do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Wniosek o charakterze kasatoryjnym nie jest zasadny wobec niezasadności podniesionych zarzutów. Na marginesie zatem jedynie wskazać należy, że wniosek ten nie został w żaden sposób umotywowany. Podkreślenia tymczasem wymaga, że zgodnie z aktualnym oraz mającym zastosowanie w przedmiotowej sprawie brzmieniem przepisu art.437 § 2 kpk, uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art.439 § 1 kpk (skarżąca nie podniosła takiego zarzutu, a Sąd odwoławczy nie stwierdza zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej) i art.454 kpk (nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie) lub jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości (skarżąca nie wskazała okoliczności świadczących o takiej potrzebie a Sąd odwoławczy nie stwierdza ich zaistnienia).

Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu

1. Nie dotyczy.

Nie dotyczy.

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Przedmiot utrzymania w mocy

Zaskarżony wyrok.

Niezasadność zarzutów apelacyjnych. Brak przesłanek z art.439 § 1 kpk i art.440 kpk.

Przedmiot i zakres zmiany

Nie dotyczy.

Nie dotyczy.

Nie dotyczy.

Nie dotyczy.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

Nie dotyczy.

Konieczność umorzenia postępowania

Nie dotyczy.

Nie dotyczy.

Nie dotyczy.

Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

Nie dotyczy.

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Nie dotyczy.

Koszty procesu

II. Na mocy art.626 § 1 kpk w zw. z art.624 kpk Sąd Apelacyjny orzekł o wydatkach postępowania odwoławczego i zwolnił skazanego od obowiązku ich ponoszenia obciążając nimi Skarb Państwa. Uznał bowiem, że w jego aktualnej sytuacji finansowej i w perspektywie odbycia wymierzonej kary łącznej pozbawienia wolności obciążanie go nimi stanowiłoby dla niego nadmierną uciążliwość.

Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1.

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca skazanego

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

kara

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Uchylenie

Zmiana