Poniedziałek Wydanie nr 30

Sygnatura akt
III K 184/24
Sąd
Sąd Okręgowy w Poznaniu
Wydział
III Wydział Karny
Rodzaj
Wyrok
Data orzeczenia
8 sierpnia 2025 r.
Kara
rok i 8 miesięcy więzienia
Opublikowano w portalu
27 października 2026 r.
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sprawy karne
Sąd Okręgowy w Poznaniu
© autorzy OpenStreetMap

Sprawy karne

Zakup paszy na odroczony termin za 340 tys. zł. Sąd skazał oskarżonego na 1 rok i 8 miesięcy

Przejdź do orzeczenia, 37 min czytania

Spór

Sprzedawca zboża paszowego S. K. domagał się zapłaty od kupca M. D., który nabywał towar na odroczony termin płatności. Oskarżony był ścigany za oszustwo na szkodę pokrzywdzonego.

Ustalenia sądu

Sąd ustalił, że oskarżony, mając liczne zaległości wobec ZUS i komorników, wprowadził w błąd ojca pokrzywdzonego W. K. (1) co do zamiaru i możliwości zapłaty za towar. Łączna wartość zboża wyniosła 340 481,50 zł.

Rozstrzygnięcie

Sąd uznał oskarżonego za winnego oszustwa w warunkach czynu ciągłego i skazał go na karę 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności, zwalniając go z kosztów sądowych.

Dlaczego

Sąd uznał wyjaśnienia oskarżonego za niewiarygodne, bo były sprzeczne z dokumentacją z ZUS i komorników, która pokazywała jego fatalną sytuację finansową już przy pierwszym zakupie na odroczony termin.

Dla firm

Dane z komorników i ZUS o zaległościach kupca mogą przesądzić, że nie był w stanie spłacić faktur, a sąd uznał to za dowód braku zamiaru zapłaty.

Więcej o sprawie

Przy pierwszych zakupach oskarżony płacił za zboże gotówką, a później wpłacał tylko część długu i odbierał kolejne partie. Sąd uznał, że nie zamierzał zapłacić za całość.

Oskarżony powoływał się na 3000 sztuk trzody chlewnej, które miał sprzedać, a dawną znajomość ojców wykorzystał do uzyskania kolejnych dostaw.

W ten sposób M. D. wytworzył po stronie W. K. (1) błędne wyobrażenie o swojej sytuacji majątkowej i możliwościach finansowych

Z uzasadnienia, Sąd Okręgowy w Poznaniu
Kara
rok i 8 miesięcy więzienia
Sąd
Sąd Okręgowy w Poznaniu, III Wydział Karny
Sygnatura
III K 184/24

Treść orzeczenia około 37 minut czytania

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 8 sierpnia 2025 r.

Sąd Okręgowy w Poznaniu III Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący: sędzia Tomasz Borowczak

Protokolant: prot. sąd. Roksana Śmieszek

przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Wągrowcu M. Ś.

oraz oskarżyciela posiłkowego S. K.

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2025r.

sprawy M. D., syna R. i E. z domu B., urodzonego w dniu (...) w S.

oskarżonego o to, że:

w okresie od 29 czerwca 2017r. do 12 czerwca 2018r. w G., jako osoba prowadząca działalność gospodarczą pod firmą Gospodarstwo Rolne (...) z siedzibą w B., w krótkich odstępach czasu, w podobny sposób, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził S. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Zakład Handlowo-Usługowy (...) z siedzibą w G. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem o łącznej wartości 320.481,50 zł w postaci zboża paszowego w ramach umów z odroczonym terminem płatności, udokumentowanych fakturami VAT nr (...) z dnia 29 czerwca 2017r., nr FV (...) z dnia 30 lipca 2017 r., nr FV (...) z dnia 28 sierpnia 2017 r., nr FV (...) z dnia 8 września 2017 r., nr FV (...) z dnia 10 października 2017r., nr FV (...) z dnia 11 października 2017r , nr FV (...) z dnia 18 października 2017 r., nr FV (...) z dnia 7 listopada 2017 r., nr FV (...) z dnia 7 listopada 2017 r., nr FV (...) z dnia 17 listopada 2017 r., nr FV (...) z dnia 17 listopada 2017 r., nr FV (...) z dnia 30 listopada 2017r., nr FV (...) z dnia 4 grudnia 2017 r., nr FV (...) z dnia 5 grudnia 2017r., nr FV (...) z dnia 18 grudnia 2017 r., nr FV (...) z dnia 28 grudnia 2017r., nr FV (...) z dnia 22 stycznia 2018 r., nr FV (...) z dnia 22 stycznia 2018r., nr FV (...) z dnia 30 stycznia 2018 r., nr FV (...) z dnia 27 lutego 2018r., nr FV (...) z dnia 13 marca 2018 r., nr FV (...) z dnia 27 marca 2018r., nr FV (...) z dnia 28 marca 2018 r., nr FV (...) z dnia 10 kwietnia 2018r., nr FV (...) z dnia 16 kwietnia 2018r., nr FV (...) z dnia 25 kwietnia 2018r., nr FV (...) z dnia 10 maja 2018r., nr FV (...) z dnia 19 maja 2018r., nr FV (...) z dnia 28 maja 2018r., nr FV (...) z dnia 30 maja 2018r. i nr FV (...) z dnia 12 czerwca 2018r. - wystawionymi na łączną kwotę 528.594,50 zł po uprzednim wprowadzeniu W. K. (1) - ojca pokrzywdzonego prowadzącego w imieniu i na rzecz syna punkt sprzedaży w G. - w błąd co do zamiaru i możliwości wywiązania się z przyjętych na siebie na tej podstawie zobowiązań, a następnie zapłacił gotówką i przelewem jedynie części należności za nabyty bawar w łącznej kwocie 208.113 zł, nie zapłacił reszty należności oraz nie zwrócił towaru w tej części, w jakiej nie uiścił zań zapłaty

tj. o czyn z art.286§1 k.k. w zw. z art.294§1 k.k. w zw. z art.12§1 k.k.

1) Oskarżonego uznaje za winnego tego, że w okresie od 8 września 2017r. do 30 maja 2018r. w G., jako osoba prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą Gospodarstwo Rolne (...) z siedzibą w B., w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził S. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Handlowo-Usługowy (...) z siedzibą w G. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości w postaci zboża paszowego o łącznej wartości 340.481,50 zł w ten sposób, że w ramach umów sprzedaży z odroczonym terminem płatności, udokumentowanych fakturami nr (...) z dnia 8 września 2017r., nr FV (...) z dnia 10 października 2017r., nr FV (...) z dnia 11 października 2017r., nr FV (...) z dnia 18 października 2017r., nr FV (...) z dnia 7 listopada 2017r., nr FV (...) z dnia 7 listopada 2017r., nr FV (...) z dnia 17 listopada 2017r., nr FV (...) z dnia 17 listopada 2017 r., nr FV (...) z dnia 30 listopada 2017r., nr FV (...) z dnia 4 grudnia 2017r., nr FV (...) z dnia 5 grudnia 2017r., nr FV (...) z dnia 18 grudnia 2017r., nr FV (...) z dnia 28 grudnia 2017r., nr FV (...) z dnia 22 stycznia 2018r., nr FV (...) z dnia 30 stycznia 2018 r., nr FV (...) z dnia 10 kwietnia 2018r., nr FV (...) z dnia 16 kwietnia 2018r., nr FV (...) z dnia 25 kwietnia 2018r., nr FV (...) z dnia 10 maja 2018r., nr FV (...) z dnia 19 maja 2018r., nr FV (...) z dnia 28 maja 2018r., nr FV (...) z dnia 30 maja 2018r. wprowadził W. K. (1) - ojca pokrzywdzonego prowadzącego w imieniu i na rzecz syna punkt sprzedaży w G. - w błąd co do swego zamiaru i swych możliwości wywiązania się z przyjętych na siebie na tej podstawie zobowiązań tj. winnego przestępstwa z art.286§1 k.k. w zw. z art.294§1 k.k. w zw. z art.12§1 k.k. w brzmieniu obowiązującym w czasie dokonania przestępstwa w zw. z art.4§1 k.k. i za to na podstawie art.294§1 k.k. w brzmieniu obowiązującym w czasie dokonania przestępstwa w zw. z art.4§1 k.k. wymierza mu karę 1 (jednego) roku i 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności.

2) Na podstawie art.624§1 k.p.k. zwalnia oskarżonego od obowiązku zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych.

Sędzia Tomasz Borowczak

Uzasadnienie

Na wstępie Sąd Okręgowy w Poznaniu pragnie zaznaczyć, że odstąpił w niniejszej sprawie od sporządzenia uzasadnienia na formularzu (mimo treści art.99a§1 k.p.k.), albowiem zastosowanie tego formularza, którego treść została ustalona w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 listopada 2019r. w sprawie wzorów formularzy uzasadnień wyroków oraz sposobu ich wypełniania (Dz.U. z 2019r. poz. 2349), jako dokumentu, w którym miałoby się wykazać zrealizowanie obowiązku wynikającego z art.424 k.p.k., w ocenie Sądu w niniejszej sprawie mogłoby naruszyć prawo stron do rzetelnego procesu w kontekście art.6 ust.1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw i Podstawowych Wolności (art.91 ust.2 Konstytucji RP). Decyzję taką podjęto mając na uwadze prawo stron oraz sądu II instancji do lepszego poznania toku rozumowania sądu I instancji. Kierując się zatem wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2020r. (sygn. akt I KA 1/20), a także w sprawie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu (uzasadnienie wyroku z dnia 9 maja 2022r., sygn. akt II AKa 141/20) Sąd Okręgowy stwierdził, że w niniejszej sprawie sporządzenie uzasadnienia na formularzu nie jest celowe.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W. K. (1) – ojciec pokrzywdzonego S. K. w latach 80-tych współpracował z ojcem oskarżonego – R. D., który prowadził gospodarstwo rolne. W tamtym okresie W. K. (1) pracował w Zakładach (...) w W. oraz w Zakładach (...) w P..

Po zmianach ustrojowych w Polsce i upadku wyżej wymienionych zakładów pracy W. K. (1) rozpoczął prowadzenie własnej działalności gospodarczej polegającej na sprzedaży paszy dla zwierząt, a ojciec oskarżonego prowadzący ciągle gospodarstwo rolne zaopatrywał się u niego, przy czym ich współpraca układała się płynnie i nigdy nie dochodziło do problemów z płatnością – ojciec oskarżonego wyrobił sobie opinię rzetelnego klienta

Wraz z upływem lat gospodarstwo rolne prowadzone przez ojca przejął oskarżony M. D..

W. K. (1) również przeszedł na emeryturę, a działalność gospodarczą przekazał synowi – S. K., który kontynuował ją pod firmą Zakład Handlowo – Usługowy (...) w G.. W. K. (1) nadal pomagał synowi w prowadzeniu działalności, która była prowadzona w dwóch punktach tj. w K. i w G.. Punkt sprzedaży w K. prowadził S. K., a punkt sprzedaży w G. prowadzony był przez W. K. (1).

Latem 2017r. oskarżony M. D. jako osoba prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą Gospodarstwo Rolne (...) z siedzibą w B. nawiązał współpracę z Firmą Zakład Handlowo – Usługowy (...) w G.. M. D. pojawił się w punkcie sprzedaży prowadzonym przez ojca pokrzywdzonego - W. K. (1) w G. i początkowo złożył zamówienia na niewielką ilość zboża paszowego, za które Zakład Handlowo – Usługowy (...) w G. wystawił trzy faktury:

⚫

fakturę VAT nr (...) z dnia 29 czerwca 2017r. na kwotę 6.412 zł (k.15),

⚫

fakturę VAT nr (...) z dnia 30 lipca 2017r. na kwotę 7.972 zł (k.16),

⚫

fakturę VAT nr (...) z dnia 28 sierpnia 2017r. na kwotę 9.212 zł (k.17).

Wszystkie wymienione trzy faktury zostały uregulowane przez oskarżonego M. D. gotówką przy odbiorze towaru.

W. K. (1) kojarzył oskarżonego jako syna swego rzetelnego kontrahenta z przeszłości. Powyższe oraz złożenie przez oskarżonego zamówienia oraz natychmiastowe uregulowanie należności gotówką (przy odbiorze towaru) wytworzyło u ojca pokrzywdzonego przekonanie, iż syn jego dawnego, uczciwego klienta zasługuje na zaufanie i współpraca gospodarcza z nim może okazać się korzystana dla obu stron.

Korzystając z tego zaufania wytworzonego swoim działaniem podjętym przy nawiązaniu współpracy (zakup za gotówkę) oskarżony R. D. nakłonił ojca pokrzywdzonego to sprzedaży towaru na tzw. odroczony termin płatności.

W ten sposób doszło do nabycia przez oskarżonego kolejnych partii, w związku z czym zostały wystawione faktury z odroczonym terminem płatności o numerach, a mianowicie:

⚫

faktura VAT nr (...) z dnia 8 września 2017r. na kwotę 68.544 zł z terminem płatności do 29 września 2017r. (k.18),

⚫

faktura VAT nr (...) z dnia 10 października 2017r. na kwotę 57.900 zł z terminem płatności do 31 października 2017r. (k.19),

⚫

faktura VAT nr (...) z dnia 11 października 2017r. na kwotę 5.580 zł z terminem płatności do 1 listopada 2017r. (k.20),

⚫

faktura VAT nr (...) z dnia 18 października 2017r. na kwotę 4.078,50 zł z terminem płatności do 8 listopada 2017r. (k.21).

Jednocześnie w dniu 30 października 2017r. M. D. wpłacił kwotę 20.000 zł tytułem zapłaty za towar pobrany 8 września 2017r. - kwota ta stanowiła zaledwie część zadłużenia wynikającego z faktury nr (...), które po spłacie 20.000 zł wynosiło 48.544 zł. Wpłata ta została wykonana na jeden dzień przed wymagalnością faktury VAT nr (...) (z dnia 10 października 2017r. na kwotę 57.900 zł) i na dwa dni przed wymagalnością faktury VAT nr (...) (z dnia 11 października 2017r. na kwotę 5.580 zł). Wpłata w dniu 30 października 2017r. kwoty 20.000 zł umożliwiła M. D. przekonanie W. K. (1) do wyrażenia zgody na kolejne pobranie dalszych partii zboża paszowego na faktury z odroczonym terminem płatności. W konsekwencji oskarżony M. D. pobrał towar, za który Zakład Handlowo – Usługowy (...) w G. wystawił kolejne, następujące faktury z odroczonym terminem płatności:

⚫

fakturę Vat nr (...) z dnia 7 listopada 2017r. na kwotę 16.440 zł z terminem płatności na dzień 28 listopada 2017r. (k.22),

⚫

fakturę nr (...) z dnia 7 listopada 2017r. na kwotę 56.058 zł z terminem płatności na dzień 28 listopada 2017r. (k.23),

⚫

fakturę VAT nr (...) z dnia 17 listopada 2017r. na kwotę 56.640 zł z terminem płatności na dzień 8 grudnia 2017r. (k.24),

⚫

fakturę VAT nr (...) z dnia 17 listopada 2017r. na kwotę 3.813 zł z terminem płatności na dzień 8 grudnia 2017r. (k.25),

⚫

fakturę VAT nr (...) z dnia 30 listopada 2017r. na kwotę 11.800 zł z terminem płatności na dzień 21 grudnia 2017r. (k.26),

⚫

fakturę VAT nr (...) z dnia 4 grudnia 2017r. na kwotę 56.654 zł z terminem płatności na dzień 25 grudnia 2017r. (k.27),

⚫

fakturę VAT nr (...) z dnia 5 grudnia 2017r. na kwotę 3.901 zł z terminem płatności na dzień 26 grudnia 2017r. (k.28).

W dniu 14 grudnia 2017r. oskarżony M. D. wpłacił kwotę 50.000 zł tytułem zapłaty za pobrany wcześniej towar. Była to spłata niewielkiej jedynie części istniejącego wówczas zadłużenia, niemniej pozwoliła oskarżonemu na przekonanie W. K. (1) do kontynuacji współpracy. M. D. pojawił się wówczas przyjechał osobiście w G. i poprosił W. K. (1) o możliwość poboru większej ilości zboża paszowego na faktury z odroczonym terminem płatności – rzekomo aby nie musieć tak często przyjeżdżać do punktu w G.. Jednocześnie oskarżony zapewnił W. K. (1), że jest wypłacalny, ma do sprzedaży tuczniki, w najbliższym czasie ureguluje należności. Biorąc pod uwagę te zapewnienia, znajomość z ojcem oskarżonego oraz częściową zapłatę wcześniejszych zobowiązań W. K. (1) kolejny raz wyraził zgodę na prośbę oskarżonego.

Po tej rozmowie i wpłacie kwoty 50.000 zł. w dniu 14 grudnia 2017r. M. D. pobrał:

⚫

w dniu 18 grudnia 2017r. paszę zbożową na kwotę 55.536 zł na fakturę z terminem płatności odroczonym na dzień 8 stycznia 2018r. (faktura VAT nr (...)- k.29),

⚫

w dniu 28 grudnia 2017r. towar na kwotę 3.901 zł z terminem płatności odroczonym na dzień 18 stycznia 2018r. (faktura VAT nr (...) - k.30).

Na początku 2018r. M. D. złożył kolejną osobistą wizytę w G., podczas której zapewnił W. K. (1), że posiada 3000 sztuk trzody chlewnej i kiedy tylko je sprzeda od razu zapłaci zaległe faktury. Następnie w dniu 16 stycznia 2018r. M. D. wpłacił kwotę 40.000 zł tytułem częściowej zapłaty za wcześniej pobrany towar (k.48). Nadto w dniu 22 stycznia 2018r. oskarżony nabył towar za kwotę 11.742 zł (faktura VAT nr (...) -k.31) płacąc należność gotówką.

Takie działania oskarżonego (nabycie towaru za gotówkę oraz wpłata w dniu 16 stycznia 2018r. kwoty 40.000 zł) kolejny raz umożliwiła M. D. przekonanie W. K. (1) do sprzedaży towaru na tzw. odroczony termin płatności, co zostało udokumentowane następującymi dokumentami:

⚫

fakturą VAT nr (...) z dnia 22 stycznia 2018r. na kwotę 62.996 zł z terminem płatności odroczonym do dnia 12 lutego 2018r. (k.32)

⚫

fakturą VAT nr (...) z dnia 30 stycznia 2018r. na kwotę 664 zł z terminem płatności odroczonym do dnia 20 lutego 2018r. (k.33).

Mając świadomość istniejącego już zadłużenia oskarżony M. D. podjął następnie działania celem umocnienia u W. K. (1), że problemy z terminowym uregulowaniem należności są jedynie przejściowe i finalnie zostaną uregulowane. W tym celu w dniu 1 lutego 2018r. M. D. wpłacił kwotę 50.000 zł tytułem częściowej zapłaty za wcześniej pobrany towar (k.49), zaś w dniu 11 lutego 2018r. wpłacił z tego tytułu kwotę 1.000 zł (k.50). Kolejne zaś zakupy towaru w marcu i kwietniu 2018r. opłacał gotówką od razu przez odbiorze towaru, co zostało udokumentowane następującymi fakturami:

⚫

fakturą VAT nr (...) z dnia 27 lutego 2018r. na kwotę 3.599 zł (k.34),

⚫

fakturą VAT nr (...) z dnia 13 marca 2018r. na kwotę 930 zł (k.35),

⚫

fakturą VAT nr (...) z dnia 27 marca 2018r. na kwotę 2.815 zł (k.36),

⚫

fakturą VAT nr (...) z dnia 28 marca 2018r. na kwotę 3.351 zł (k.37).

M. D. tłumaczył zaległości w płatnościach faktem, iż nie podrosły tuczniki i zapewniał W. K. (1), że po sprzedaży tuczników zapłaci zaległe faktury. Zapewnienia te oraz wyżej opisane działania oskarżonego (czterokrotne nabycie towaru za gotówkę oraz wpłaty w dniach 1 i 11 lutego 2018r. łącznie kwoty 51.000 zł) kolejny raz umożliwiły M. D. przekonanie W. K. (1) do sprzedaży towaru na tzw. odroczony termin płatności, co zostało udokumentowane następującymi dokumentami:

⚫

fakturą VAT nr (...) z dnia 10 kwietnia 2018r. na kwotę 3.570 zł z terminem płatności odroczonym do dnia 18 kwietnia 2018r. (k.38),

⚫

fakturą VAT nr (...) z dnia 16 kwietnia 2018r. na kwotę 3.956 zł z terminem płatności odroczonym do dnia 18 kwietnia 2018r. (k.39),

⚫

fakturą VAT nr (...) z dnia 25 kwietnia 2018r. na kwotę 1.866 zł z terminem płatności odroczonym do dnia 16 maja 2018r. (k.40),

⚫

fakturą VAT nr (...) z dnia 10 maja 2018r. na kwotę 2.592 zł z terminem płatności odroczonym do dnia 17 maja 2018r. (k.41),

⚫

fakturą VAT nr (...) z dnia 19 maja 2018r. na kwotę 1.600 zł z terminem płatności odroczonym do dnia 25 maja 2018r. (k.42),

⚫

fakturą VAT nr (...) z dnia 28 maja 2018r. na kwotę 2.364 zł z terminem płatności odroczonym do dnia 4 czerwca 2018r. (k.43),

⚫

fakturą VAT nr (...) z dnia 30 maja 2018r. na kwotę 1.028 zł z terminem płatności odroczonym do dnia 6 czerwca 2018r. (k.44).

W dniu 12 czerwca 2018r. M. D. ostatni raz nabył towar w przedsiębiorstwie pokrzywdzonego co zostało udokumentowane fakturą VAT nr (...) na kwotę 1.080 zł, która została opłacona gotówką przy odbuorze towaru (k.45).

W wyniku powyższych działań powstała zaległość w płatności na kwotę łącznie 340.481,50 zł.

Z uwagi na brak zapłaty pokrzywdzony S. K. skierował przeciwko M. D. pozew o zapłatę do sądu – w dniu 10 marca 2021r. pokrzywdzony uzyskał nakaz zapłaty (sprawa o sygn. akt IX GNc 1117/20 Sądu Okręgowego w poznaniu) kwoty 340.384, 50 zł (vide: nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym k.51, 236-237).

Po wydaniu tego nakazu pomiędzy pokrzywdzonym i oskarżonym doszło do zawarcia porozumienia – w dniu 6 lipca 2021r. została zawarta ugoda, w której M. D. uznał swoje zadłużenie z tytułu nieopłaconych faktur na kwotę 340.384,50 zł, a S. K. – „pod warunkiem terminowych spłat” obniżył kwotę długu do 300.000 zł oraz zrezygnował z odsetek ustawowych - strony uzgodniły ratalną spłatę zadłużenia (vide: ugoda k.55-56).

M. D. nie zapłacił jednak żadnej uzgodnionej raty.

W dniu 19 lipca 2023r. oskarżony złożył wniosek o otwarcie przyspieszonego postępowania układowego. Postanowieniem z dnia 28 lipca 2023r. Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w P. otworzył przyspieszone postępowanie układowe dłużnika tj. M. D. i wyznaczył jako nadzorcę sądowego

Postanowieniem z dnia 28 lutego 2023r. Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w P. zatwierdził układ obejmujący (...) spółkę z o.o. obejmujący likwidacją jej majątku. Jedynym wspólnikiem tej spółki oraz jej prezesem od 2022r. był M. D. (vide: dokumentacja restrukturyzacyjna k.252, 247-251, 289-291).

We wrześniu 2017r. sytuacja finansowa oskarżonego M. D. była tego rodzaju, że nie miał on szans na to, by regulować w terminie swych zobowiązań finansowych, do czego zobowiązywał się względem W. K. (1) reprezentującego swego syna S.. W szczególności już pobierając po raz pierwszy tj. w dniu 8 września 2017r. na towar na odroczony termin płatności na kwotę 68.544 zł (faktura VAT nr (...) z dnia 8 września 2017r. k.18) M. D. doskonale zdawał sobie sprawę z tego, że nie jest w stanie uiścić tej kwoty w umówionym z W. K. (1) terminie tj. nie później niż do 29 września 2017r.. Brak możliwości uiszczenia tej kwoty w umówionym terminie wynikał z ówczesnej sytuacji finansowej oskarżonego i jego olbrzymiego zadłużenia wobec innych podmiotów, o czym świadczą następujące niżej opisane okoliczności.

Z informacji przesłanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wynika, że wobec M. D. wystawiono następujące tytuły wykonawcze:

⚫

w dniu 21 czerwca 2017r. o numerach nr (...), (...) za okres od 10/2016 do 12/2016 a także zastosowano środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku,

⚫

w dniu 27 września 2018r. o numerach nr (...), (...), (...), (...) za okres od 1/2017 do 2/2018 oraz zastosowano środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku,

⚫

w dniu 27 września 2018r. skierowano tytuły wykonawcze (...), (...) do Naczelnika Urzędu Skarbowego w celu prowadzenia egzekucji ze środka, do którego zastosowania nie jest uprawniony dyrektor ZUS.

Z informacji przesłanej przez ZUS wynika także, że na dzień 1 stycznia 2017r. (a więc na wiele miesięcy przed podjęciem oszukańczych zabiegów względem pokrzywdzonego) oskarżony M. D. zalegał także w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych - w łącznej kwocie 50.207,19 zł. Zaległości te narastały też kolejnych latach - na dzień 1 stycznia 2019r. zaległości oskarżonego w opłacaniu w/w składek wyniosły już 59.419,04 zł (vide: informacja z ZUS k.202-205, 208-210).

W czasie podejmowanych przez oskarżonego oszukańczych działań względem pokrzywdzonego sytuacja finansowa M. D. była już tak zła, że zmuszała jego innych wierzycieli do podejmowania działań egzekucyjnych.

I tak w okresie od 1 stycznia 2017r. do 1 stycznia 2019r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Wągrowcu S. Ż. prowadził następujące postępowania egzekucyjne przeciwko M. D. (vide: k.139-163):

⚫

Km 1869/15 z wniosku wierzyciela Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo – Kredytowej Ziemi (...) na podstawie nakazu zapłaty Sądu Rejonowego Lublin Z. w L. z dnia 27 listopada 2012r. w sprawie o sygn. akt VI Nc-e 2000417/12 (klauzula wykonalności z dnia 19.02.2013r.) - postępowanie zostało wszczęte 29 października 2015r. i ostatecznie umorzono je w dniu 31 grudnia 2018r. z uwagi na bezskuteczność egzekucji;

⚫

Km 1629/16 z wniosku wierzyciela (...) sp. z o.o. - na podstawie nakazu zapłaty Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 7 października 2014r. w sprawie o sygn. akt I Nc 296/14 (klauzula wykonalności z dnia 28 stycznia 2015r.) - postępowanie zostało wszczęte 3 stycznia 2017r., a umorzono je w dniu 31 grudnia 2018r. z uwagi na bezskuteczność egzekucji;

⚫

Km 2441/16 z wniosku wierzyciela (...) sp. z o.o. - na podstawie nakazu zapłaty Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 4 września 2014r. w sprawie o sygn. akt I Nc 313/14 (klauzula wykonalności z dnia 30 marca 2015r.) - postępowanie zostało wszczęte 12 stycznia 2017r., a umorzono w dniu 11 lipca 2018r. na wniosek wierzyciela;

⚫

Km 2180/16 z wniosku wierzyciela Zakładu Handlowego (...) S.J., B. J. na podstawie nakazu zapłaty Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 3 lutego 2016r. w sprawie o sygn. akt IX GNc 23/16 (klauzula wykonalności z dnia 12 maja 2016r.) - postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte 12 grudnia 2016r., a umorzono je w dniu 31 grudnia 2018r. na wniosek wierzyciela;

⚫

Km 2825/17 z wniosku wierzyciela (...) sp. z o.o. - na podstawie nakazu zapłaty Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 13 czerwca 2017r. w sprawie o sygn. akt IX GNc 501/17 (klauzula wykonalności z dnia 18 września 2017r.) - postępowanie zostało wszczęte 5 grudnia 2017r.;

⚫

Km 152/18 z wniosku wierzyciela Sądu Rejonowego w Wągrowcu - na podstawie wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Wągrowcu z dnia 22 lutego 2018r. w sprawie o sygn. akt II K 760/17 (klauzula wykonalności z dnia 27 czerwca 2018r.) - postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte 10 lipca 2018r., a umorzone w dniu 30 lipca 2018r. na wniosek wierzyciela;

⚫

K. 67/19 z wniosku wierzyciela Sądu Okręgowego w Poznaniu - na podstawie postanowienia Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 8 listopada 2018r. w sprawie o sygn. akt IX GCo 175/18 kd (klauzula wykonalności z dnia 7 stycznia 2018r.) postępowanie zostało wszczęte 2 kwietnia 2019r. i zakończone na skutek spłaty należności w dniu 21 sierpnia 2019r..

Nadto – jak wynika z pisma Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Wągrowcu Ł. P. wynika, że wobec M. D. w okresie od 2017 do 2018 r. były prowadzone następujące postępowania egzekucyjne (vide: k. 164 – 171):

⚫

KM 566/17 z wniosku (...) Banku (...) SA wszczęta w dniu 19 lipca 2017r.,

⚫

KM 1348/17 z wniosku (...) Sp. z o.o. wszczęta w dniu 9 sierpnia 2017r.,

⚫

KM 1503/17 z wniosku (...) sp. z o.o. wszczęta 11 września 2017r.,

⚫

KM 1606/17 z wniosku (...) sp. z o.o. wszczęta w dniu 27 września 2017r.,

⚫

KM 343/18 z wniosku (...) Banku (...) SA wszczęta w dniu 10 kwietnia 2018r.,

⚫

KM 661/18 z wniosku (...) sp. z o.o. wszczęta w dniu 19 czerwca 2018r.,

⚫

KM 984/18 z wniosku Komornik Sądowego przy Sądzie Rejonowym we Wrześni wszczęta 14 września 2018r.,

W okresie od 1 stycznia 2017r. do 1 stycznia 2019r. toczyły się także postępowania egzekucyjne względem (...) Spółki z o.o., w której M. D. był jedynym wspólnikiem, zaś od dnia 18 kwietnia 2017r. liczne postepowania egzekucyjne wobec (...) spółki z o.o., której M. D. był jedynym wspólnikiem, a w dniu 30 grudnia 2022r. został ujawniony jako prezes zarządu.

Oskarżony M. D.

urodził się w dniu (...) w S.. Oskarżony legitymuje się wykształceniem wyższym prawniczym. Jest żonaty, ma dwoje małoletnich dzieci. M. D. jest jedynym wspólnikiem (...) sp. z o.o., która to spółka jest właścicielem nieruchomości o powierzchni 85 ha. Przed osadzeniem w zakładzie karnym oskarżony osiągał dochód w wysokości 4.000 zł – 5.000 zł miesięcznie. W czasie orzekania M. D. pozostawał osadzony w związku z odbywaniem od 25 czerwca 2025r. kary pozbawienia wolności. Oskarżony M. D. jest osobą kilkukrotnie karaną za przestępstwa (vide: informacja z K. k.244-245; odpisy wyroków k.329-332, 333-334, 336-340).

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie następujących dowodów:

⚫

częściowo wyjaśnień oskarżonego M. D. (k.390 w zw. z k.241-242 oraz k.77-78 dołączonych akt III K 50/21 – kopia protokołu k.386-387),

⚫

zeznań świadków: S. K. (k.391-396 w zw. z k.197-198), W. K. (2) (k. 398-399 w zw. z k.232-234),

P. W. (k.396-398 w zw. k.283-286),

⚫

dokumentów zgormadzonych w sprawie w postaci: faktur VAT dokumentujących sprzedaż zboża paszowego i bankowych dowodów wpłaty (k.15-45, 46-50), nakazu zapłaty (k.51, 236-237), ugody (k.55-56), informacji uzyskanych od komorników sądowych i od ZUS (k.123, 128-170, 202-205, 208-210), dokumentacji restrukturyzacyjnej (k.57-111,, 246-281, 285-291), informacji z K. (k.244-245), odpisy wyroków (k.329-332, 333-334, 336-340).

Oskarżony M. D.

nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu przestępstwa. Na rozprawie odmówił złożenia wyjaśnień oraz udzielania odpowiedzi na pytania. Podtrzymał jednocześnie odczytane mu wcześniejsze jego wyjaśnienia w których nie kwestionując zakupów i powstałego zadłużenia wskazywał, iż nie zamierzał oszukać pokrzywdzonego, a zadłużenie miałoby wynikać z obiektywnych trudności w prowadzeniu działalności gospodarczej, o których z racji funkcjonowania w G. („gdzie na dobrą sprawę wszyscy się znają”) wszyscy wiedzieli. Według twierdzeń oskarżonego jego kłopoty finansowe związane były z tym, że nie uruchomiono kredytu udzielonego mu umownie przez (...) Bank S.A. w czerwcu 2018r., to zaś w ocenie oskarżonego skutkowało w dalszej perspektywie sprzedażą części jego nieruchomości na licytacji komorniczej w październiku/listopadzie 2019r. oraz postawieniem w stan restrukturyzacji (...) sp. z o.o. z siedzibą w L. w 2022r. i jego gospodarstwa w 2023r.. Oskarżony podkreślał przy tym, że wierzytelność S. K. została zgłoszona do restrukturyzacji.

Sąd uznał za wyjaśnienia M. D. za wiarygodne w niewielkiej jedynie części – w tej, w której potwierdził on współpracę handlową z przedsiębiorstwem pokrzywdzonego oraz należności z tego wynikające.

W pozostałym zakresie Sąd odmówił wiary wyjaśnieniom oskarżonego – w szczególności negacji wymagała ta ich część, w której zapewniał on braku swego zamiaru dokonania oszustwa wobec pokrzywdzonego, a brak zapłaty tłumaczył obiektywnymi trudnościami powstałymi w toku prowadzonej działalności gospodarczej (podjętym ryzykiem gospodarczym). Te wyjaśnienia oskarżonego zostały ocenione jako niewiarygodne, albowiem były one wewnętrznie sprzeczne oraz niezgodne z zeznaniami świadków, a nade wszystko z dokumentacją zgromadzoną w sprawie - przede wszystkim przesłaną przez komorników informacją o prowadzonych przeciw oskarżonemu postępowaniach egzekucyjnych oraz informacjami z ZUS-u. Z przesłanych dokumentów wynikało niezbicie - wbrew twierdzeniom oskarżonego – że już w okresie pierwszego zakupu w przedsiębiorstwie (...) na odroczony termin płatności sytuacja finansowa oskarżonego M. D. była tak fatalna, że nie miał on możliwości uregulowania należności w umówionym terminie (termin płatności tej pierwszej faktury przypadał na 29 września 2017r.). Oskarżony doskonale zdawał sobie sprawę z tego, że mimo jego zapewnień składanych wobec W. K. (1) nie dochowa on tego terminu płatności, gdyż nie ma takich możliwości – M. D. wiedział bowiem o tym, nie reguluje już wówczas swoich zobowiązań względem innych wierzycieli, co prowadziło do wydania tytułów wykonawczych i wszczynania kolejnych postępowań egzekucyjnych wobec jego osoby.

Zapewnienia oskarżonego o jego dobrej sytuacji finansowej w czasie inkryminowanego czynu pozostawały w sprzeczności z jego wcześniejszymi wyjaśnieniami złożonymi w sprawie o sygn. akt III K 50/21 (które zostały mu odczytane na rozprawie), w których wskazał on, że początki problemów finansowych prowadzonego przez niego gospodarstwa rolnego sięgają 2015r., kiedy to aby podwyższyć rentowność prowadzonej hodowli postanowił wystąpić o pozwolenie na budowę dwóch dodatkowych chlewni – w 2016r. uzyskał pozwolenie na budowę, a aby uzyskać kredyt pod koniec 2015r. założył spółkę (...) spółka z o.o., zaś w dniu 29 czerwca 2018r. podpisał umowę kredytu z (...) Bankiem S.A., który jednak nie został ostatecznie uruchomiony (powodem nieudzielenia kredytu było istnienie zabezpieczonych hipoteką wcześniejszych zobowiązań wobec (...) Banku (...) S.A.). Wyjaśnienia oskarżonego odnośnie jego dobrej sytuacji finansowej pod koniec 2017r. pozostawały jednak w rażącej sprzeczności z dokumentacją uzyskaną od ZUS oraz od komorników. Przypomnieć należy, iż w piśmie z dnia 21 lutego 2024r. ZUS wskazał, że wystawił wobec M. D. tytuły wykonawcze w dniach 21 czerwca 2017r. oraz 27 września 2018r. obejmujące zaległości za wcześniejsze okresy tj. od 10/2016 do 12/2016 oraz od 1/2017 do 2/2018. Oznacza to, że w chwili pobierania towaru na odroczony termin płatności w okresie popełnienia przypisanego mu czynu oskarżony M. D. miał już zaległości wobec ZUS, przy czym na dzień 1 stycznia 2017r. była to zaległość w kwocie 50.207,19 zł, która w kolejnym okresie narastała - na dzień 1 stycznia 2019r. wynosiła już 59.419, 04 zł.

Nadto z dokumentacji komorniczej wynika, że w okresie od 1 stycznia 2017r. do 1 stycznia 2019r. były prowadzone wobec oskarżonego liczne egzekucje komornicze, które dotyczyły wcześniejszych zobowiązań. I tak Komornik Sądowy przy sądzie Rejonowym w Wągrowcu Ł. P. prowadził następujące postępowania egzekucyjne KM 566/17 z wniosku (...) Banku (...) SA wszczęta w dniu 19.07.2017r., KM 1348/17 z wniosku (...) Sp. z o.o. wszczęta w dniu 9 sierpnia 2017r., KM 1503/17 z wniosku (...) sp. z o.o. wszczęta 11.09.2017r., KM 1606/17 z wniosku (...) sp. z o.o. wszczęta w dniu 27.09.2017r., KM 343/18 z wniosku (...) Banku (...) SA wszczęta w dniu 10 kwietnia 2018r., KM 661/18 z wniosku (...) sp. z o.o. wszczęta w dniu 19.06.2018r., KM 984/18 z wniosku Komornik Sądowego przy Sądzie Rejonowym we Wrześni wszczęta 14 września 2018r.

Z kolei Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Wągrowcu S. Ż. prowadził następujące postępowania egzekucyjne Km 1869/15 z wniosku wierzyciela Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo – Kredytowej Ziemi (...) wszczęte 29.10.2015r., Km 1629/16 z wniosku wierzyciela (...) sp. z o.o. wszczęte 03 stycznia 2017r., Km 2441/16 z wniosku wierzyciela (...) sp. z o.o. wszczęte 12 stycznia 2017r., Km 2180/16 z wniosku wierzyciela Zakładu Handlowego (...) S. J. B. J. wszczęte 12 grudnia 2016r., Km 2825/17 z wniosku wierzyciela (...) sp. z o.o. wszczęte 5 grudnia 2017r., Km 152/18 z wniosku wierzyciela Sądu Rejonowego w Wągrowcu wszczęte 10 lipca 2018r., K. 67/19 z wniosku wierzyciela Sądu Okręgowego w Poznaniu wszczęte 2 kwietnia 2019r..

W świetle tej dokumentacji zapewnienia oskarżonego o jego dobrej sytuacji majątkowej w czasie podejmowania współpracy z przedsiębiorstwem (...) brzmią całkowicie niewiarygodnie. Podobnie zresztą jak twierdzenia oskarżonego, jakoby nie chciał on nikogo oszukać. Będąc świadomym faktu, że jego chlewnie są nierentowne, że ma kredyt w (...) Banku (...) SA i liczne przeterminowane zobowiązania wobec innych podmiotów, że toczą się wobec niego liczne postępowania egzekucyjne oskarżony M. D. składał wobec W. K. (1) zapewnienia, że zapłaci za pobrany towar w umówionym, wskazywanym w poszczególnych fakturach terminach – co było niemożliwe i o czym oskarżony doskonale wiedział, a mimo to wprowadzał w błąd W. K. (1).

W pełni na wiarę zasługiwały

zeznania pokrzywdzonego S. K., albowiem charakteryzowały się logicznością i spójnością, korelowały również ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją oraz zeznaniami W. K. (1). S. K. wiedzę o nawiązaniu i przebiegu współpracy z M. D. czerpał od swego ojca W., który osobiście prowadził sprzedaż w punkcie w G.. S. K. wskazał, że początkowo M. D. nabywał mniejsze partie towaru, regulował każdą fakturę i odbierał towar własnym transportem, później zaczął zamawiać większe partie. Podkreślił też dawną znajomość W. K. (1) z R. D. (ojcem oskarżonego) i wykorzystanie jej przez oskarżonego. Sąd dał wiarę zapewnieniom pokrzywdzonego, że w okresie objętym zarzutem, nie wiedział o trudnościach finansowych oskarżonego i o tym, że de facto nie ma on możliwości uiszczania należności zgodnie z poczynionymi pomiędzy stronami ustaleniami.

Sąd uznał również za wiarygodne

zeznania W. K. (1)

- ojca pokrzywdzonego S. K., gdyż były one spójne, logiczne i konsekwentne. Świadek wskazał, że pomagał synowi w działalności gospodarczej prowadząc punkt w G.. Opisał swoją znajomość i współpracę z ojcem oskarżonego – R. D. datując jej początek na lata 80-te XX-tego wieku, opisał nawiązanie i przebieg współpracy z oskarżonym, jego zachowanie mające na celu wzbudzenie w nim przeświadczenia o wypłacalności, wskazując na jego osobiste przyjazdy pod koniec 2017r. i na początku 2018r. oraz składanie kolejnych zapewnień o dobrej sytuacji majątkowej i o spłacie zobowiązań. Świadek w sposób przekonujący wskazał powody, dla których zgodził się sprzedawać towar oskarżonemu na odroczony termin płatności, wskazując na zaufanie wyniesione ze współpracy z jego ojcem, którym w następstwie obdarzył M.. Zeznania świadka były szczere i spontaniczne, stanowiły podstawę w połączeniu ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją do ustalenia sposobu działania oskarżonego (z dokumentacji tej w szczególności wynikały zakupy gotówkowe oraz częściowe spłaty należności, których korelacja czasowa miała związek z kolejnymi zakupami na odroczony termin płatności).

Sąd uznał też za wiarygodne

zeznania P. W.

- nadzorcy sądowego w postępowaniu przyspieszonym układowym o sygn. akt PO 1 PGRP/18/2023, gdyż były logiczne i spójne i znalazły potwierdzenie w dołączonej dokumentacji. Świadek opisał przebieg postępowania restrukturyzacyjnego, wskazując na jakim etapie się znajduje. Potwierdził też, że S. K. jest wskazany jako wierzyciel w tym postępowaniu, opisał też proces restrukturyzacyjny (...) spółki z o.o., zawarcie układu w lutym 2023r. i jego niepowodzenie w związku z wszczęciem egzekucji przez (...) Bank (...) S.A. wobec jednej z nieruchomości spółki. Świadek nie posiadał informacji na temat wysokości zadłużenia M. D. pod koniec 2017r. i na początku 2018r. oraz zdarzenia będącego przedmiotem niniejszego postepowania.

Zebrane w sprawie

dowody z dokumentów (w tym dokumentację nadesłaną przez komorników i ZUS, faktury VAT obrazujące sprzedaż, bankowe dowody wpłat, dokumentację restrukturyzacyjną, odpisy wyroków, informację z K.) Sąd uznał w całej rozciągłości za wiarygodny materiał dowodowy, zwłaszcza, że żadna ze stron nie kwestionowała ich autentyczności ani prawdziwości informacji w nich zawartych, a Sąd również nie znalazł powodów do tego, aby z urzędu kwestionować autentyczność tych dokumentów lub prawdziwość ich treści.

Sąd zważył, co następuje:

Przechodząc w tym miejscu do merytorycznej oceny zasadności postawionego oskarżonemu zarzutu wskazać należy, iż na podstawie zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego – szczegółowo wskazanego i ocenionego w sposób opisany powyżej – możliwe było poczynienie jednoznacznych ustaleń co do tego, że oskarżony M. D. swoim zachowaniem wypełnił komplet ustawowych znamion zarzuconego mu czynu z art.286§1 k.k. w zw. z art.294§1 k.k. w zw. z art.12§1 k.k., przy czym jedynie nieznacznej modyfikacji wymagał opis czynu, który został zaproponowany w kacie oskarżenia.

Zgodnie z art.286§1 k.k. odpowiedzialności karnej z tego przepisu podlega ten, kto w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania. Zachowanie karalne opisane w znamionach przestępstwa z art.286§1 k.k. skierowane na osobę, którą sprawca zamierza doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, może przybierać trojaką postać: wprowadzenia w błąd tej osoby, wyzyskania błędu tej osoby lub wyzyskania niezdolności tej osoby do należytego pojmowania przedsiębranego działania.

„Wprowadzenie w błąd” w rozumieniu art. 286 § 1 k.k. oznacza podjęcie przez sprawcę podstępnych zabiegów prowadzących do wywołania u danej osoby mylnego (fałszywego) wyobrażenia o rzeczywistości, dotyczącego okoliczności istotnych, a więc takich które mogą mieć wpływ na podjęcie przez oszukaną osobę decyzji o rozporządzeniu mieniem (M. Kulik [w:] M. Mozgawa [red.] Kodeks karny, Komentarz, Lex 2015, do art. 286 § 1 k.k.). O niekorzystności rozporządzenia mieniem przesądza ocena rozporządzenia z punktu widzenia interesów osoby rozporządzającej lub innej osoby pokrzywdzonej. Ustawowe znamię „niekorzystnego rozporządzenia mieniem” zostaje spełnione wówczas, gdy sprawca działając w sposób opisany w art.286§1 k.k. doprowadza inną osobę do takiego rozporządzenia mieniem, które jest niekorzystne z punktu widzenia jej interesów (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 sierpnia 2000r., V KKN 267/00, OSP 2001, z. 3, poz. 51 i wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2002r., III KK 230/02, Prok. i Pr. 2003, nr 3, poz. 12). Od strony podmiotowej przestępstwo oszustwa jest przestępstwem umyślnym kierunkowym - przepis wymaga, by sprawca działał „w celu osiągnięcia korzyści majątkowej”. Przypisując sprawcy popełnienie przestępstwa określonego w art.286§1 k.k. wykazać zatem należy, że obejmował on swoją świadomością i zamiarem bezpośrednim (kierunkowym) nie tylko to, że wprowadza w błąd inną osobę (względnie wyzyskuje błąd), ale także i to, że doprowadza ją w ten sposób do niekorzystnego rozporządzenia mieniem i jednocześnie chce wypełnienia tych znamion.

Przedkładając powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego bezspornym jest, że M. D. doprowadził pokrzywdzonego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci zboża paszowego o łącznej wartości 340.481,50 zł za pomocą wprowadzenia w błąd W. K. (1) – ojca pokrzywdzonego prowadzącego w imieniu i na rzecz syna punkt sprzedaży w G., co do swego zamiaru i możliwości wywiązania się z umów sprzedaży z odroczonym terminem płatności, udokumentowanymi fakturami wskazanymi w punkcie 1. Części rozstrzygającej wyroku. M. D. wybrał punkt sprzedaży w G., prowadzony przez W. K. (1) jako miejsce, w którym postanowił dokonywać zakupu zboża paszowego. Był on świadomy, że w przeszłości jego ojciec R. D. prowadził interesy z W. K. (1) i obie strony dobrze wspominały tą współpracę. Oskarżony postanowił więc wykorzystać tą znajomość. Początkowo nabywał niewielkie ilości paszy i płacił za nie gotówką, czym wywoływał wrażenie solidnego kontrahenta. Następnie jednak w dniu 8 września 2017r. nabył towar o wartości 68.544 zł na fakturę z terminem płatności odroczonym do dnia 29 września 2017r., w dniu 10 października 2017r. towar o wartości 57.900 zł na fakturę z terminem płatności odroczonym do dnia 31 października 2017r., a w dniu 11 października 2017r. towar o wartości 5580 zł na fakturę z terminem płatności odroczonym do dnia 31 października 2017r.. Już nabywając towar 8 września 2017r. oskarżony zdawał sobie jednak doskonale sprawę z tego, że termin płatności tej faktury umówiony na 29 września 2017r. jest da niego nierealny z uwagi na jego ówczesną sytuację finansową (liczne przeterminowane należności wobec innych wierzycieli oraz prowadzone postępowania egzekucyjne) – a mimo to okłamał W. K. (1) i wprowadził go w błąd co do tego, że zapłaci w u umówionym terminie. Termin 29 września 2017r. z racji swej nierealności nie został dotrzymany – dopiero w dniu 30 października 2017r. uiścił pierwszą kwotę i była to zaledwie kwota 20.000 zł, co jednak umożliwiło oskarżonemu dalsze mamienie W. K. (1) uiszczeniem w przyszłości należności oraz pobranie następnych partii towaru. Ten sposób zachowania oskarżony powtarzał kilkukrotnie. Co pewien czas, gdy zaległości się nawarstwiały, co mogło spowodować odmowę wydania zboża paszowego na odroczony termin płatności, oskarżony dokonywał wpłaty większej kwoty tytułem wcześniejszych zobowiązań ewentualnie dokonywał zakupów płacąc od razu gotówką. Należy też zwrócić uwagę, że te zakupy gotówkowe opiewały na stosunkowo niewysokie kwoty – to również dowodzi tego, że oskarżony czynił to po to, aby wzbudzić i podtrzymać zaufanie we W. K. (1). Temu samemu celowi tj. podtrzymaniu zaufania do swoich możliwości płatniczych służyły dokonywane co jakiś czas częściowe wpłaty tytułem zaległych faktur. Były one dokonywane co pewien czas, po upływie terminu płatności kilku faktur, nigdy jednak nie prowadziły do wyzerowania zaległości i miały na celu uzyskanie nowego towaru za który nie zamierzał płacić. Nadto oskarżony kilkakrotnie osobiście przyjeżdżał do punktu w G., by porozmawiać osobiście z W. K. (1) i podtrzymać słabnące zaufanie co swojej uczciwości i rzetelności. Za każdym razem zapewniał go o spłacie, przedstawiając siebie jako człowieka majętnego mającego 3000 tuczników, których sprzedaż zapewni spłatę zobowiązań i zatajając swe olbrzymie problemy finansowe. W ten sposób M. D. wytworzył po stronie W. K. (1) błędne wyobrażenie o swojej sytuacji majątkowej i możliwościach finansowych, a co za tym idzie błędne wyobrażenie o rzeczywistej możliwości wywiązania się przez niego z zobowiązań, które było tym silniejsze, że W. K. (1) miał w pamięci dobrą współpracę z ojcem oskarżonego – R.. Jednocześnie M. D. działał z pełną świadomością, że jego sytuacja finansowa nie pozwala na uregulowanie faktur. W toku przesłuchania podczas śledztwa w sprawie o sygn. akt PR Ds. (...).2020 przyznał, że już w 2015r. miał problemy finansowe, a prowadzona przez niego hodowla była mało rentowna. Przyznał też, pośrednio, przytaczając historię ubiegania się o kredyt w (...) Banku S.A., że wiedział, iż ciąży na nim zobowiązanie wobec (...) Banku (...), które w rezultacie uniemożliwiło mu uzyskanie kredytu z (...) Banku SA w czerwcu 2018r. Jednakże dług wobec (...) Banku (...) S.A był wcześniejszy i doprowadził do wszczęcia egzekucji w kwietniu 2017r., której przedmiotem była kwota 9.774.200, 87 zł. Z pism pozyskanych od komorników sądowych oraz ZUS wynika, że w ciągu 2017r. i 2018r. prowadzono wobec oskarżonego szereg postępowań egzekucyjnych, nie płacił on składek na ubezpieczenia społeczne i nie regulował swych zobowiązań.

Nie ulega zatem wątpliwości, że w/w zachowanie M. D. stanowiło wprowadzenie w błąd ojca pokrzywdzonego co do sytuacji majątkowej oskarżonego i jego zamiaru oraz możliwości zapłaty za zboże paszowe i - jak wynika z zeznań W. K. (1) i S. K. - gdyby nie to zachowanie, zapewnienia o wypłacalności oraz częściowe wpłaty na rzecz zaległych faktur W. K. (1) nie dokonałby niekorzystnego rozporządzenia mieniem na łączną kwotę 340.481,50 zł.

Z uwagi na wysokość mienia, jakim W. K. (1) niekorzystnie rozporządził stanowiącym mienie znacznej wartości (art.115§5 k.k.), koniecznym było uwzględnienie w kwalifikacji prawnej czynu przepisu art.294§1 k.k.

Przeprowadzone postępowanie dowodowe jednoznacznie wykazało, że oskarżony zarzuconego mu w akcie oskarżenia czynu dopuścił się w sposób umyślny z zamiarem bezpośrednim kierunkowym. Działanie M. D. było bowiem jednoznacznie i wprost ukierunkowane na osiągnięcie korzyści majątkowej, którą stanowiła pasza o wartości 340.481,50 zł. Jednocześnie oskarżony miał pełną świadomość, iż wprowadza w błąd W. K. (1) i że gdyby tego nie uczynił to nie uzyskałby towaru na faktury z odroczonym terminem płatności. Nie mogło zatem budzić wątpliwości, iż oskarżony działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.

W konsekwencji przyjąć należało, iż M. D. swoim zachowaniem wypełnił komplet ustawowych znamion przestępstwa z art.286§1 k.k. w zw. z art.294§1 k.k.

Sąd uznał, że zachowania oskarżonego stanowiły jeden czyn zabroniony w rozumieniu art.12§1 k.k., który stanowi, iż dwa lub więcej zachowań, podjętych w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru uznaje się za jeden czyn zabroniony. Zastosowanie konstrukcji czynu ciągłego uzależnione jest z jednej strony od przesłanki podmiotowej (subiektywnej) w postaci „z góry przyjętego zamiaru", z drugiej od przesłanek przedmiotowych takich jak „krótkie odstępy czasu" (oraz tożsamości pokrzywdzonego, jeżeli przedmiotem zamachu jest dobro osobiste). Przedkładając powyższe na grunt niniejszej sprawy sąd uznał, biorąc pod uwagę okoliczności przedmiotowo – podmiotowe sprawy, że przypisanie M. D. działania z góry powziętym zamiarem jest zasadne, ale począwszy dopiero od dnia 8 września 2017r. tj. pierwszego pobrania towaru o wartości 68.544 zł na fakturę z odroczonym terminem płatności. Oceny tej nie zmienia fakt, że w dniu 30 października 2017r. M. D. wpłacił kwotę 20.000 zł zaliczoną na poczet tej faktury, gdyż jak ustalono - była to przyjęta przez oskarżonego taktyka działania polegająca na częściowej zapłacie po to, by uzyskać kolejną większą ilość towaru, za którą płacić już nie zamierzał. Jednocześnie sąd nie przychylił się do poglądu oskarżyciela, że oskarżony działał z góry powziętym zamiarem oszustwa już w dniu 29 czerwca 2017r. czyli w dacie pierwszego zakupu - trzy pierwsze faktury z dnia 29 czerwca 2017r., 30 lipca 2017r. oraz 28 sierpnia 2017r. zostały opłacone przez oskarżonego gotówką, a z uwagi na brak przyznania się przez oskarżonego do celowego popełnienia oszustwa, biorąc pod uwagę zapłatę tych trzech pierwszych faktur, brak jest w ocenie Sądu dowodów pozwalających na przypisanie oskarżonemu działania z zamiarem doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem już w dniu 29 czerwca 2017r. – oskarżyciel nie wziął pod uwagę tego, że przestępczy zamiar oszustwa mógł pojawić się u oskarżonego już po tych pierwszych trzech zakupach – i żaden dowód nie pozwala na wnioskowanie przeciwne.

Uznając winę oskarżonego M. D. co do zarzucanego mu przestępstwa, sąd przystąpił do wymierzenia odpowiedniej i sprawiedliwej kary, adekwatnej do stopnia zawinienia, społecznej szkodliwości popełnionego czynu, a także uwzględniając cele zapobiegawcze i wychowawcze, jakie kara winna osiągnąć w stosunku do oskarżonego oraz warunki i właściwości osobiste sprawcy. Ponadto orzeczona kara powinna spełniać rolę w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa, a Sąd wymierzając karę, miał na uwadze także zasady prewencji ogólnej. Jednocześnie Sąd baczył jednak, by wymierzona kara uwzględniała motywację i sposób zachowania, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na oskarżonym obowiązków, rodzaj i rozmiar ujemnych następstw przestępstwa oraz możliwość ich naprawienia w przyszłości. Ponadto Sąd, wymierzając karę uwzględnił także właściwości i warunki osobiste oskarżonego sposób życia przed popełnieniem przestępstwa i zachowanie się po jego popełnieniu.

Rozważając przez pryzmat dyrektyw z art.53§1 i §2 k.k. oraz art.115§2 k.k. kwestię wymiaru kary oskarżonemu za przypisane mu przestępstwo Sąd jako okoliczności obciążające uwzględnił:

⚫

karalność oskarżonego za przestępstwa,

⚫

uzyskanie bezpośrednio przez oskarżonego korzyści z dokonania przestępstwa,

⚫

wykorzystanie zaufania starszej osoby – W. K. (1), wielokrotne odwoływanie się do współpracy między ojcem oskarżonego a ojcem pokrzywdzonego celem zbudowania więzi mającej ułatwić uzyskanie korzyści majątkowej,

⚫

stosunkowo długi okres przestępczego procederu i działanie w warunkach czynu ciągłego.

` Za okoliczność łagodzącą Sąd uznał fakt, iż wyroki skazujące M. D. zapadały 11 sierpnia 2022r., 20 listopada 2023r. oraz 31 sierpnia 2023r. - tak więc w czasie dokonywania przestępstwa przypisanego w niniejszym postępowaniu nie był on karany za przestępstwa.

W konsekwencji tych okoliczności oskarżonemu Sąd wymierzył karę 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności, uznając ją za karę adekwatną, sprawiedliwą, a także spełniającą swoje funkcje wychowawcze oraz w zakresie prewencji ogólnej.

Przy wymierzaniu kary Sąd wziął pod uwagę każdą z dyrektyw opisanych w art.53 k.k., a mianowicie dyrektywy społecznej szkodliwości czynu i stopnia winy, a także dyrektywy prewencji generalnej (kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa) i prewencji indywidualnej pojmowanej jako cele zapobiegawcze i wychowawcze kary w stosunku do oskarżonego.

Oskarżony w trakcie popełnienia przestępstwa nie był co prawda jeszcze karany, ale następnie zapadło wobec niego szereg wyroków skazujących go m. in. za przestępstwa przeciwko mieniu, co wskazuje na to, że jest wysoce zdemoralizowany i niemożliwe jest racjonalne zakładanie, że nie popełni on więcej przestępstwa. Niestety oskarżonego należało uznać za osobę zdemoralizowaną i wymagającą stosunkowo długiego oddziaływania resocjalizacyjnego w warunkach izolacji penitencjarnej.

O kosztach sądowych Sąd orzekł na podstawie przepisu wskazanego w punkcie 2. części rozstrzygającej uznając, że wobec wielości postępowań komorniczych oraz olbrzymiej skali zadłużenia oskarżonego i posiadania na utrzymaniu dwojga małoletnich dzieci zasadnym będzie zwolnienie oskarżonego od tych kosztów.

SSO Tomasz Borowczak

ZARZĄDZENIE

1) odnotować w kontrolce uzasadnień (w okresie od 9 sierpnia do 31 sierpnia 2025r. przebywałem na urlopie wypoczynkowym),

2) odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć obrońcy oskarżonego

– adw. A. K.

3) za 14 dni od doręczenia / z apelacją

P., 15 września 2025r.

SSO Tomasz Borowczak

445 dni od wyroku do publikacji

  1. Wyrok 8 sierpnia 2025 r.
  2. Portal: 27 października 2026 r.

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.