Sąd Apelacyjny utrzymał wyrok za oszustwo, apelacja obrońcy M. P. oddalona

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 11 grudnia 2024 roku w sprawie sygn. akt II K 5/23

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

uchylenie

zmiana

Stanowisko sądu odwoławczego wobec zgłoszonych zarzutów i wniosków

1. obraza przepisów postępowania mogąca mieć wpływ na treść orzeczenia polegającą na naruszeniu:

a) art. 4 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k.. w zw. z art. 424 § 1 pkt. 1 i 2 k.p.k. poprzez nieoparcie orzeczenia na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego i pominięcie zeznań świadka R. S. (1) złożonych na rozprawie 27 lutego 2024r., nierozważenie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia zeznań świadków w osobach D. S., D. S., K. Ł., J. J., J P., D. J., S. K. w taki sposób, aby można było zrozumieć, które dowody stały się podstawą do ustalenia faktów, a które nie zostały uwzględnione przy ustaleniu faktów, a nadto pominięcia oceny innych dowodów przeprowadzonych w sprawie, które zostały zawnioskowane w akcie oskarżenia do ujawnienia bez odczytywania, pominięcia okoliczności jednoznacznie korzystnych dla oskarżonego w postaci częściowych wyjaśnień K. Ł., R. S., J. P. i ocenę materiału dowodowego niezgodnie z zasadami doświadczenia życiowego i prawidłowego rozumowania w części dotyczącej faktycznej wiedzy oskarżonego w momencie podjęcia przez niego działań reklamowych na rzecz opisanych w zarzucie serwisów,

b) art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 167 § 1 k.p.k. poprzez niezapewnienie przez Sąd pierwszej instancji prawidłowego przebiegu niniejszego postępowania i niebaczenie, aby zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy wynikające z nieprzeprowadzenia dowodów mających istotne znaczenie dla ustalenia czy został popełniony czyn zabroniony przez oskarżonego i zaniechanie przesłuchania w charakterze świadków: P. K. (1), K. B., J. G., M. K. (1), K. K., G. S., A. P., P. W., M. B., P. M., K. S., A. K., M. S., P. O., Ł. G., R. M., Ł. T., B. M., A. M., A. N., D. P., P. K. (2), M. K. (2), B. B., T. O.,

2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mogący mieć wpływ na jego treść, a polegający na przyjęciu, iż oskarżony M. P. podjął działania mając z góry powzięty zamiar doprowadzenia pokrzywdzonych do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, działał wspólnie w porozumieniu z innymi ustalonymi i nieustalonymi osobami, zakładał fałszywe linki, gdy w rzeczywistości prawidłowa ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym wyjaśnień oskarżonego prowadzi do odmiennego wniosku.

Niezasadny

Niezasadny

Podniesiony zarzut błędu w ustaleniach faktycznych jak w punkcie 2. jest „pochodną” postawionych zarzutów procesowych, które dotyczą oceny zebranego materiału dowodowego z uwzględnieniem regulacji z art. 7 k.p.k. i kwestii podstawy dowodowej rozstrzygnięcia, czyli regulacji z art. 410 k.p.k. W zakresie oceny dowodów Sąd nie dopuścił się obrazy przepisu z art. 7 k.p.k.

Z kwestią prawidłowości zastosowania art. 410 k.p.k. wiąże się zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 167 § 1 k.p.k. Brak aktywności przewodniczącego rozprawy w sferze dowodowej, zarówno w kierunku niekorzystnym, jak i korzystnym dla oskarżonego, może być przedmiotem zarzutu odwoławczego naruszenia art. 366 § 1kpk, ale zaistnienie tej sytuacji jako mającej wpływ na teść wyroku skarżący winien wykazać. Z całą pewnością wskazywanie, że świadkowie nie działali ze z góry powziętym zamiarem popełnienia przestępstwa im zarzucanego/przypisanego nie ma wpływu na ocenę strony podmiotowej działania oskarżonego w tej sprawie. Jak wynika z akt sprawy Sąd wezwał strony do wypowiedzenia się o zakresie wnioskowanego postepowania dowodowego w sprawie (k. 127 v akt). Prokurator wypowiedział się w tym względzie, a obrona pomimo wyrażenia zdania, że co do zakresu postępowania dowodowego do przeprowadzenia przed Sądem wypowie się po nadesłaniu stanowiska prokuratury (k.127 v akt) nie wykazała aktywności w tym zakresie, czego wyrazem jest stanowisko na poszczególnych terminach rozpraw 14.09.2023r. (k.246v), 19.12.2023r. (k. 264v), 27.02.2024r. ( (k. 270), 08.04.2024r. ( k. 275), 21.06.2024r. ( k. 297), 16.09.2024r. ( k. 313) i 03.12.2024r. (k. 315), w tym i na terminie rozprawy 27.02.2024r. (k.270). Nie może być skuteczny zarzut zaniechania inicjatywy dowodowej i zaniechanie przesłuchania świadków wymienionych w podpunkcie 1) b) z tezą dowodową jak w apelacji, czyli dla ceny strony podmiotowej zachowania oskarżonego.

Uzasadnienie sądu

meriti zawiera tok rozumowania Sądu i pozwala Sądowi odwoławczemu dokonać jego kontroli instancyjnej i stwierdzić, że był on poprawny. Warunkiem prawidłowej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie jest wzięcie pod uwagę i dokonanie oceny wszystkich przeprowadzonych dowodów. Użyte tu określenie "wszystkie dowody" odnosi się tylko do dowodów istotnych w sprawie. Rolą sądu w ramach art. 366 § 1 k.p.k. jest wyjaśnienie "istotnych okoliczności sprawy", ocenianych przez pryzmat realizacji zasady prawdy materialnej, a więc poprzez ocenę dokonanych ustaleń faktycznych. Artykuł 167 k.p.k. musi być ujmowany jako statuujący uprawnienie do przeprowadzenia przez organy procesowe dowodu, ale z perspektywy zasady prawdy materialnej (art. 2 § 2), czyli gdy może mieć on znaczenie dla realizacji tej zasady. Tym samym nie oznacza obowiązku przesłuchania osób, które prezentują „własną” linię obrony w związku z zarzutami im postawionymi, co nie przekłada się na ustalenie strony podmiotowo - przedmiotowej zachowania oskarżonego. Linia obrony oskarżonego polegająca na twierdzeniu, że nie miał zamiaru dorowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem pokrzywdzonych została rozważona przez Sąd I instancji w odniesieniu do tego oskarżonego i nie ma znaczenia dla ustalenia o odpowiedzialności oskarżonego M. P. to czy też inni nie przyznali się do winy, czy wiedzieli o prawdziwości/nieprawdziwości ogłaszanych konkursów. Również nie ma znaczenia dla ustalenia o odpowiedzialności oskarżonego M. P. w tej sprawie to, czy wobec innych serwisów z którymi współpracował oskarżony w okresie objętym zarzutem toczyły się postępowania karne nawet w sytuacji „podobnego sposobu funkcjonowania innych serwisów”. Fakt niepodpisania umowy o świadczenie usług czy co do warunków współpracy nie wpływa na ocenę świadomości oskarżonego - zawinienia.

Całkowicie niezasadnie skarżący podważa zastosowanie przez Sąd regulacji z art. 391 § 2 k.p.k. w sytuacji, gdy przesłuchiwane osoby pouczone o treści art. 182 § 3 k.p.k. skorzystały z prawa do odmowy składnia zeznań. Linia orzecznicza na tle tej regulacji jest jednolita od lat i ma odbicie w stanowisku wyrażonym w postanowieniu Sądu Najwyższego z 20.04.2005r. w sprawie I KZP 8/5, które Sąd w tym składzie też podziela. W tej sprawie znalazło to praktyczne odbicie w toku przesłuchania świadków: D. S. (3), D. J. (2), R. S. (1). Wbrew stanowisku skarżącego protokoły rozpraw odzwierciedlają ustosunkowanie się przesłuchiwanych do treści odczytanych protokołów przesłuchań w stwierdzeniu świadków: R. S. (1), który na rozprawie 27.02.2024r. (k. 269v-270) podał po odczytaniu protokołów – „Tak wyjaśniałem”. Tożsama sytuacja dotyczy świadka D. S. (4) – rozprawa z 27.07.2023r. (k.242) czy D. J. (2) - rozprawa z 23.10.2023r. (k.257v-258). Niezrozumiałe jest twierdzenie skarżącego, że Sąd nie wskazał w jakiej części odczytał wyjaśnienia, skoro są powołane karty w protokole rozprawy. Twierdzenie skarżącego, że Sąd I instancji pominął zeznania R. S. (1) - przez pryzmat twierdzenia, że ww zeznał, że nie znał M. P. i że ww nie wiedział czy oskarżony orientował się, że organizowane promocje nie były prawdziwe to nie sytuacja „pominięcia zeznań” świadka, ale efekt rozważenia, zgodnie z zasadą z art. 7 k.p.k., które dowody mogą stać się podstawą do ustalenia faktów, a które nie zostają uwzględnione przy ustaleniu faktów, co nie oznacza, że Sąd błędnie wyrokował, gdyż „pominął” okoliczności korzystne dla oskarżonego. Ocena materiału dowodowego jest zgodna z zasadami doświadczenia życiowego i prawidłowego rozumowania co do wiedzy oskarżonego o mechanizmie działania serwisów w momencie podjęcia przez niego „działań reklamowych” na rzecz tychże, opisanych w zarzucie. Uzasadnienie Sądu I instancji zawiera opis faktów uznanych za udowodnione w szerszym spectrum, poczynając od ustaleń odnoszących się do „działalności” zapoczątkowanej przez S. K. (2) i D. S. (3) i na tym tle zostały przedstawione ustalenia faktyczne odnoszące się od oskarżonego M. P., o czym Sąd I instancji na stronie 12 i 13 uzasadnienia. Sąd rozważył szeroko wyjaśnienia oskarżonego M. P. dokonując oceny jego wyjaśnień pod kątem znamion strony podmiotowej ocenianego zachowania, o czym na stronie 15 i 16 uzasadnienia, co Sąd odwoławczy podziela, a tym samym rozważania skarżącego - w części teoretyczne poprzez odwołanie się do tez orzeczeń sadów co do znamion czynu z art. 286 § 1 k.k. – nie podważają toku rozumowania Sądu I instancji, w tym przez pryzmat dokonanej analizy zeznań świadków: - D. S. (5), D. S. (3), K. Ł. (2), J. J. (2), J. P., D. J. (2), S. K. (2).

- o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego II Wydziału Karnego w O. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Niezasadne

- powody nie podzielenia wniosków apelacyjnych wynikają z nie podzielania zarzutów apelacyjnych i braku podstaw do wzruszenia orzeczenia z przyczyn podlegających uwzględnieniu z urzędu;

Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu

1.

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot utrzymania w mocy

Wyrok Sądu I instancji utrzymany w mocy.

- wynika powyższe z treści rozważań co do zarzutów apelacyjnych;

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot i zakres zmiany

Koszty procesu

P unkt rozstrzygnięcia z wyroku

Punkt II wyroku

Sąd obciążył oskarżonego opłatą za II instancję w kwocie 2180 zł oraz pozostałymi kosztami postępowania, kierując się jego dobrą sytuacją majątkową. Oskarżony jest kawalerem, nie posiada osób na utrzymaniu, a jako prezes i współwłaściciel spółki osiągał stałe dochody. Nie ma podstaw do zastosowania zwolnienia od kosztów sądowych (art. 627 k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k.).