Wyrok za szarpaninę w kancelarii notarialnej utrzymany, oskarżyciel prywatny płaci 100 zł

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

wyrok Sądu Rejonowego w Legionowie z 24 września 2025 roku, sygn. akt II K 604/24.

Podmiot wnoszący apelację

Oskarżyciel prywatny

Obrońca

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

Na niekorzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1a k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

Art. 438 pkt 2 k.p.k. - obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Wnioski

Uchylenie

Zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Fakty uznane za udowodnione

Wskazać oskarżonego.

Wskazać fakt.

Dowód ze wskazaniem numeru karty, na której znajduje się dowód.

I. M.

Niekarany

Sytuacja majątkowa oskarżonego

Karta karna k. 198

Informacja e-PUAP k. 199

S. M.

Niekarana

Sytuacja majątkowa oskarżonej

Karta karna k. 198

Informacja e-PUAP k. 200

Fakty uznane za nieudowodnione

Wskazać oskarżonego.

Wskazać fakt.

Dowód ze wskazaniem numeru karty, na której znajduje się dowód.

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Wskazać fakt

Sytuacja majątkowa oskarżonych

Karalność sądowa oskarżonych

Informacja e-PUAP

Karta karna

Załączone dokumenty zostały sporządzone w przepisanej prawem formie przez organy do tego uprawnione, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo poświadczone. Strony nie kwestionowały wiarygodności tych dokumentów.

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

Wskazać fakt.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Apelacja obrońcy

Obrońca oskarżonych zaskarżonemu wyrokowi zarzucił obrazę przepisu postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia tj. art. art. 7 kpk, oraz błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia

Niezasadny

Apelacja obrońcy nie zasługiwała na uwzględnienie. Żaden z zarzutów nie okazał się trafny a argumentacja na ich poparcie stanowiła tylko i wyłącznie własną ocenę materiału dowodowego i prezentowała ustalenia zgodne interesem procesowym strony, nie zaś wykazanie uchybień w procesie wyrokowania przez Sąd Rejonowy.

Przeprowadzona przez Sąd Okręgowy kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia pozwala na stwierdzenie, że Sąd Rejonowy nie dopuścił się naruszenia wskazanego przez skarżącego przepisu postępowania. Zawarta tam argumentacja jest logiczna, przekonywująca, pozbawiona błędu i nie przekracza granic swobodnej oceny dowodów określonych w art. 7 k.p.k. Dokonana ocena dowodów nie uchybia też zasadom określonym w art. 5 k.p.k.

Sąd Okręgowy podziela stanowisko Sądu Najwyższego, że dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób odmienny od oczekiwań stron procesowych nie stanowi naruszenia przepisów art. 7 i 410 k.p.k. (zob. post. SN z dnia 12 lutego 2016 r., III KK 20/16).

Na tej podstawie poczynił trafne ustalenia faktyczne, a następnie wysnuł prawidłowy wniosek iż doszło do wyczerpania zachowaniem oskarżonego i oskarżonej znamion czynów, odpowiednio z art. 157 § 2 kk. i z art. 217 § 1 kk.

Nie ulega również wątpliwości, iż oskarżyciel doznał naruszenia czynności narządów ciała spowodowanych działaniem oskarżonego I. M., w ten sposób, że doznał obrażeń ciała w postaci stłuczenia głowy ze wstrząśnięciem mózgu niewielkiego stopnia, stłuczeniem nosa z powstaniem drobnego otarcia naskórka, a więc zachowania te wyczerpały znamiona czynu z art. 157 § 2 kk. Natomiast oskarżona S. M. uderzyła ręką w twarz pokrzywdzonego I. M., czym naruszyła jego nietykalność wyczerpała znamiona czynu z art. 217 § 1 kk.

Po analizie materiału dowodowego niniejszej sprawy, Sąd Rejonowy zasadnie dokonując oceny dowodu z wyjaśnień oskarżonych nie dał im wiary w zakresie w jakim oskarżeni wskazali, że nie uderzyli intencjonalnie pokrzywdzonego ale pokrzywdzony uderzył się własną dłonią na skutek odpierania jego ataków przez oskarżonych. Tak przedstawiona wersja wydarzeń jest nielogiczna, nieprawdopodobna i nie pozwala na racjonalne przyjęcie, że pokrzywdzony sam spowodował u siebie obrażenia, w szczególności uderzając się w nos trakcie szarpaniny z oskarżonymi. Zgodzić się należy, że pokrzywdzony zachowywał się agresywnie i prowokował oskarżonych, jednakże okoliczność ta nie uzasadnia przyjęcia, że z uwagi na agresję i wzburzenie emocjonalne sam doprowadził do powstania u siebie obrażeń w postaci zadrapania i krwawienia z nosa. W konsekwencji Sąd Rejonowy zasadnie dał wiarę zeznaniom pokrzywdzonego w zakresie, w jakim wskazywał on, że doznane przez niego naruszenie nietykalności i urazy były następstwem zachowania oskarżonych. Wersja ta pozostaje bowiem logiczna i znajduje pośrednie potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym. Świadkowie Ł. I. (1), T. I., 1. D., nie byli w stanie bezpośrednio potwierdzić przebiegu zdarzenia pomiędzy stronami , albowiem nie obserwowali samej szarpaniny. Ł. I. (1) , po zakończeniu czynności notarialnej, usłyszał odgłosy świadczące o tym, że doszło do jakiegoś incydentu. Po opuszczeniu gabinetu ujrzał oskarżoną , jej syna oraz oskarżyciela prywatnego, który miał zakrwawiony nos. T. I. również widziała pokrzywdzonego z zakrwawionym nosem, natomiast 1. D. zaobserwowała, że oskarżona miała zakrwawioną bluzkę. Ich zeznania miały jednak istotne znaczenie dla okoliczności zdarzenia, gdyż potwierdzały, że doszło do incydentu pomiędzy stronami, w następstwie, którego pokrzywdzony doznał obrażeń ciała . Świadek Ł. I. (2) precyzyjnie wskazał sądowi jakiej treści relacje pozyskał od uczestników zdarzenia co pozwoliło na selekcję depozycji oskarżonych i pokrzywdzonego i prawidłowe ustalenie stanu faktycznego przez sąd rejonowy co do przyczyn, przebiegu i skutków zajścia. Nie ulega wątpliwości, że zachowanie oskarżyciela prywatnego w kancelarii notarialnej było nie na miejscu i ubliżając swoje siostrze wykazał się agresywną, prowokująca postawą oraz niskim poziomem kultury. Niemniej jednak nie sposób odmówić waloru wiarygodności zeznaniom oskarżyciela w zakresie, w jakim wskazał, że pomiędzy nim a jego siostrą doszło do szarpaniny, w której został przez nią uderzony w twarz. Następnie, gdy zamierzał ją odepchnąć, co słusznie ustalił sąd I instancji to jej syn będący świadkiem tego zajścia, podjął interwencje w obronie matki, zadając oskarżycielowi trzy uderzenia pięścią w twarz. Relacja oskarżyciela w tym zakresie jest spójna z treścią opinii lekarskiej, co przemawia za uznaniem jej za wiarygodną. Odnosząc się do argumentu dotyczącego braku zarejestrowania na monitoringu obrażeń ciała pokrzywdzonego, wskazać należy, że obrażenia powstałe w wyniku ciosów nie zawsze mają charakter na tyle wyraźny lub rozległy, aby ,możliwe było ich dostrzeżenie na nagraniu monitoringu. Nie każde naruszenie czynności narządu ciała wiąże się bowiem z powstaniem widocznych i jednoznacznych śladów urazu. W konsekwencji sam fakt, że na zabezpieczonym nagraniu z kancelarii notarialnej nie utrwalono widocznych obrażeń I. B., nie może stanowić wystarczającej podstawy do kwestionowania faktu uderzenia pięścią w twarz pokrzywdzonego, ani przyjęcia, że do naruszenia jego nietykalności cielesnej nie doszło. Niemniej zapis obrazu wskazuje na czynności pokrzywdzonego w kierunku obmywania nosa nad umywalką co świadczy o doznanym uderzeniu. Nie istniał bowiem żaden inny powód by pokrzywdzony wykonywać miał te czynność w łazience kancelarii.

Reasumując wbrew twierdzeniom skarżącego, przeprowadzona przez Sąd Rejonowy ocena wszystkich dowodów zebranych w sprawie doprowadziła ten Sąd do trafnych ustaleń faktycznych. W przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia zarzucanym błędem w ustaleniach faktycznych. Sąd Rejonowy zasadnie uznał, że zachowanie oskarżonej S. M. wyczerpało znamiona czynu z art. 217 § 1 kk, zaś I. M. z uwagi na naruszenie czynności narządów ciała pokrzywdzonego I. B. na czas poniżej 7 dni wyczerpał swym działaniem znamiona z art. 157 § 2 kk

o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonych od zarzucanego im czynu

Niezasadny

Z przyczyn wskazanych w części 3.1. niniejszego uzasadnienia wnioski nie zasługiwały na uwzględnienie.

Apelacja pełnomocnika oskarżyciela prywatnego

Obrońca zaskarżonemu wyrokowi zarzucił obrazę przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na treść orzeczenia tj. art. 7 kpk, art. 410 kpk, błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia oraz obrazę prawa przepisów prawa materialnego, w postaci art. 115 § 2 kk w zw. z art. 1 § 2 kk

Niezasadny

Apelacja pełnomocnika oskarżyciela prywatnego również nie zasługiwała na uwzględnienie. Przeprowadzona przez Sąd Okręgowy kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia pozwala na stwierdzenie, że Sąd Rejonowy nie dopuścił się naruszenia wskazanych przez skarżącego przepisów postępowania i prawa materialnego oraz dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych.

Przechodząc do sprawy z analizy kontekstu sytuacyjnego zdarzenia oraz charakteru konfliktu istniejącego między stronami, Sąd Rejonowy zasadnie przyznał zeznaniom pokrzywdzonego waloru wiarygodności jedynie w części. Sąd Rejonowy zasadnie nie dał wiary jego twierdzeniom, w których zaprzeczał, jakoby popchnął oskarżoną. Zgromadzony materiał dowodowy, oceniany w kontekście całokształtu okoliczności sprawy, wskazuje bowiem, że zachowanie oskarżyciela cechowało się prowokacyjnością i agresywnością, a do zdarzenia doszło na tle istniejącego między stronami konfliktu rodzinnego. Okoliczności te przemawiały za krytyczną oceną tej części relacji pokrzywdzonego, który zmierzały do przedstawienia jego własnego zachowania jako pozbawionego elementów agresji i prowokacji. Wyjaśnienia oskarżonych w kwestii popchnięcia oskarżonej znajdują potwierdzenie w zeznaniach świadka Ł. I., który jest obcy dla stron. Wprawdzie świadek ten nie obserwował bezpośrednio przebiegu zdarzenia, a jedynie słyszał odgłosy zajścia, niemniej jego relacja pozostaje spójna z przedstawioną przez oskarżonych wersją wydarzeń i pozwala uznać ją za wiarygodną. Świadek 1. D. zeznała również, że w dniu zdarzenia pomiędzy stronami doszło do ostrej wymiany zdań, co potwierdza istnienie konfliktu i jego eskalacji. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego należy zatem uznać, że źródłem konfliktu był oskarżyciel prywatny, którego zachowanie przyczyniło się do zaostrzenia sytuacji pomiędzy stronami. Bez istotnego znaczenia dla oceny okoliczności zdarzenia pozostaje podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż oskarżony miał przewagę fizyczną nad pokrzywdzonym, wynikającą z czteroletniego trenowania sztuk walki, a także miał wykorzystać nabytą w ten sposób znajomość technik walki podczas przepychanki. Sama okoliczność posiadania przez oskarżonego I. M. określonych umiejętności nie przesądza bowiem o przebiegu zdarzenia, ani nie podważa ustaleń faktycznych poczynionych na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego. Zachowanie stron należy ocenić jako naganne. Pokrzywdzony posługując się wyjątkowo wulgarnymi, obraźliwymi słowami w stosunku do kobiety, członka najbliższej rodziny i wdając się w kłótnię z własną siostrą, doprowadził do eskalacji konfliktu w miejscu, w którym z uwagi na powagę odbywających się w nim czynności należałoby oczekiwać szczególnego poszanowania wzajemnej godności i powściągliwości w zachowaniu.

Powyższe nie oznacza usprawiedliwienia zachowania oskarżonych ani aprobaty dla podejmowania przez nich działań naruszających dobra prawnie chronione. Niemniej jednak, oceniając całokształt okoliczności, tym jego kontekst sytuacyjny, zachowanie pokrzywdzonego oraz motywację oskarżonych należy uwzględnić, że ich działanie stanowiło reakcję na zachowanie I. B. i było związane z dążeniem do ochrony własnej godności oraz poszanowania czci S. M., które również stanowią dobra chronione prawem. W konsekwencji Sąd uznał trafnie , że całokształt okoliczności niniejszej sprawy uzasadnia umorzenie postępowania.

Zdaniem Sądu Okręgowego, jakkolwiek Sąd Rejonowy nie odniósł się w sposób szczegółowy do przesłanek uzasadniających przyjęcie znikomego stopnia społecznej szkodliwości czynów, to jednak brak pogłębionej argumentacji w tym zakresie nie podważa prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia, które odpowiada prawu.

Argument skarżącego dotyczący znacznego stopnia społecznej szkodliwości czynu przypisanego oskarżonym okazał się niezasadny. Na wstępie warto przytoczyć sentencję Sądu Apelacyjnego, z której to wynika iż uchybienia przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu mogą przybierać postać obrazy prawa materialnego, ale dzieje się tak wówczas, gdy przy ocenie stopnia karygodności czynu Sąd pominął okoliczności wymienione w art. 115 § 2 k.k. lub wziął pod uwagę okoliczności niewyszczególnione w tym przepisie. Wyrok SA w Poznaniu z 16.03.2022 r., II AKa 294/21, LEX nr 3341083.

Społeczna szkodliwość czynu zabronionego ze swej natury jest kategorią ocenną. Ustawodawca narzuca w art. 115 § 2 k.k. jej przedmiotowo-podmiotową ocenę, wskazując zarówno kryteria przedmiotowe, do których należą waga, rodzaj i charakter naruszonego lub zagrożonego dobra, rozmiar wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, waga naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak i kryteria podmiotowe, mianowicie postać zamiaru, motywacja sprawcy oraz rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia. Bez trudu można zauważyć, że poza tym katalogiem kwantyfikatorów społecznej szkodliwości czynu pozostaje m.in. wiele okoliczności podmiotowych, które indywidualizują procesy poznawcze, decyzyjne czy emotywne sprawcy, np. brak zamiaru lub pobudki, cechy osobiste (…) lub osobowościowe. Jakkolwiek nasuwa to zastrzeżenia (zob. szerzej T. Kaczmarek, Dobro prawne i społeczna szkodliwość czynu [w:] System Prawa Karnego, t. 3, Nauka o przestępstwie. Zasady odpowiedzialności, red. R. Dębski, Warszawa 2012, s. 97), de lege lata nie ulega wątpliwości, że określony w art. 115 § 2 k.k. katalog kryteriów rzutujących na ocenę społecznej szkodliwości czynu ma charakter zamknięty (tak m.in. SN w wyrokach z 19.10.2004 r., II KK 355/04, LEX nr 141299, i z 12.12.2006 r., IV KK 395/06, OSNwSK 2006/1, poz. 2413).

Wbrew twierdzeniom pełnomocnika oskarżyciela prywatnego Sąd przy ocenie stopnia szkodliwości czynu wziął pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, jak również postać zamiaru, motywację sprawców. Pokrzywdzony nie doznał poważnych uszkodzeń ciała, jak i zdarzenie to nie wpłynęło w bardzo negatywny sposób na jego stan psychiczny. Gdyby nie wulgarne , agresywne i prowokujące zachowanie oskarżyciela prywatnego zapewne nie doszłoby do incydentu. Nawet jeśli nie zgadzał się propozycją udania się do banku czy zdaniem drugiej strony co do rozliczania kosztów pogrzebu to miał możliwość niewykonania jej oczekiwań bez potrzeby uciekania się do takich opisanych zachowań. Zdaniem Sądu stopień społecznej szkodliwości popełnionych przez oskarżonych przestępstw cechują się w tych warunkach znikomością. Ich działanie było postacią wzburzenia emocjonalnego spowodowanego padającymi z ust oskarżyciela nieprzychylnymi, wulgarnymi komentarzami w stronę S. M. i kontynuacją agresywnej postawy w postaci odpychania. Nadto nie można w tym wypadku dokonywać prostego zestawienia naruszanych wzajemnie dóbr jak czyni to skarżący, z podkreśleniem ugodzonego wyższego dobra w przypadku pokrzywdzenia oskarżyciela prywatnego. Oskarżeni nie byli dotychczas karani, przestrzegają porządku prawnego, nie sposób mówić o ich lekceważącym stosunku do dóbr chronionych prawem. Należy mieć na uwadze opisane uprzednie postępowanie pokrzywdzonego i jego okoliczności, które zostały prawidłowo zinterpretowane przez sąd I instancji. Słusznie zatem Sąd Rejonowy umorzył przedmiotowe postępowanie wobec oskarżonych na mocy art. 17 § 1 pkt. 3 k.p.k.

uchylenie wyroku sądu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Niezasadny

Wobec uznania przez Sąd odwoławczy zarzutów apelacji za niezasadne z przedstawionych wyżej powodów, koniecznym stało się stwierdzenie, iż skorelowane z nim wnioski także nie zasługują na uwzględnienie.

Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu

Wskazać wszystkie okoliczności, które sąd uwzględnił z urzędu, niezależnie od granic zaskarżenia

i podniesionych zarzutów (art. 439 k.p.k., art. 440 k.p.k.).

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

1

Przedmiot utrzymania w mocy

Wyrok Sądu Rejonowego w Legionowo z 24 września 2025 roku, sygn. akt II K 604/24.

Uznanie zarzutów apelacji obrońcy i pełnomocnika oskarżyciela prywatnego za niezasadne, co skutkowało utrzymaniem wyroku w mocy.

1.

Przedmiot i zakres zmiany

Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

Konieczność umorzenia postępowania

4. Konieczność warunkowego umorzenia postępowania

5.

Inne rozstrzygnięcia z wyroku

Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku.

Przytoczyć okoliczności.

Koszty procesu

Wskazać oskarżonego.

Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku.

Przytoczyć okoliczności.

I. M.

S. M.

Punkt II wyroku, czyn III

Kosztami sądowymi w sprawie obciążono oskarżyciela prywatnego poprzez zapłatę na rzecz Skarbu Państwa kwot po 100 (sto ) złotych tytułem opłat na podstawie art. 13 § 2 ustawy o opłatach w sprawach karnych

Kosztami zastępstwa procesowego za postepowanie odwoławcze obciążono oskarżonych i oskarżyciela prywatnego w zakresie przez nich poniesionym na postawie art. 636 § 2 i 3 k.p.k. zw. z art. 633 k.p.k.

Granice zaskarżenia

Wpisać kolejny numer załącznika 1

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

wyrok Sądu Rejonowego w Legionowo z 24 września 2025 roku, sygn. akt II K 604/24.

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 2 k.p.k. - obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Wnioski

Zmiana

Granice zaskarżenia

Wpisać kolejny numer załącznika 1

Podmiot wnoszący apelację

Pełnomocnik oskarżyciela prywatnego

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

wyrok Sądu Rejonowego w Legionowo z 24 września 2025 roku, sygn. akt II K 604/24.

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na niekorzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1a k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

Art. 438 pkt 2 k.p.k. - obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Wnioski

Uchylenie