Oskarżona po alkoholu uderzyła w pas zieleni, a sąd nie uwierzył w awarię kierownicy

wyroku z dnia 27 sierpnia 2025 r.

USTALENIE FAKTÓW

Fakty uznane za udowodnione

W dniu 16 kwietnia 2024 r. wieczorem oskarżona J. J. spożywała alkohol w postaci piwa. Następnie około godz. 23 oskarżona udała się w drogę swoim samochodem marki C. nr rej. (...) jadąc m. in. ulicą (...). W pewnym momencie oskarżona dojeżdżając z dużą szybkością do skrzyżowania z ulicą (...), z powodu rozwijanej prędkości i stanu nietrzeźwości, w jakim się znajdowała, nie zapanowała nad pojazdem i przejechała przez pas zieleni oddzielający pasy ruchu, uderzając w krawężnik tego pasa zieleni, co spowodowało uszkodzenie przedniego prawego koła. Następnie jechała nadal ulicą (...). Widząc to, znajdujący się w pobliżu w swoim samochodzie świadek B. B. pojechał za oskarżoną, gdyż był zaniepokojony jej sposobem jazdy. Dawał jej sygnały świetlne, by się zatrzymała, co oskarżona uczyniła jakieś 200-300 m dalej. Świadek podszedł do pojazdu oskarżonej i zaczął z nią rozmawiać. Po chwili oskarżona odpaliła silnik samochodu i odjechała, skręcając w ulicę (...). Oskarżony ruszył za nią, ponownie dając jej sygnały świetlne do zatrzymania. Wówczas oskarżona skręciła w ślepą uliczkę boczną od ulicy (...) i zatrzymała się, czekając w samochodzie. Oskarżony zaparkował swój pojazd na tej uliczce tak, by oskarżona nie mogła z niej wyjechać i wezwał Policję. Oskarżona wysiadła ze swojego samochodu i podeszła do samochodu świadka rozmawiając z nim. Oskarżona utrzymywała, że jest trzeźwa i mówiła, że chce jechać dalej, ale świadek się nie zgodził. Wówczas oskarżona wróciła do swojego samochodu i zaczęła jechać w głąb tej ślepej uliczki. Widząc to, oskarżony pojechał za nią i zastawił jej pojazd swoim tak, by nie mogła się dalej przemieszczać. Następnie podszedł do oskarżonej, otworzył drzwi jej samochodu od strony pasażera i zabrał kluczyki, wówczas oskarżona zaczęła płakać. Po chwili na miejsce przyjechał patrol Policji i podjął czynności. Oskarżona jadąc samochodem była nietrzeźwa, badania przeprowadzone na miejscu zdarzenia o godz. 23.27 i 23.43 wykazały u niej 0,66—0,56 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu. Oskarżona znajdowała się w fazie eliminacji alkoholu, kolejne badania trzeźwości (wykonywane w K. w N. począwszy od godz. 00.25 dnia 17 kwietnia 2024 r.) wykazały spadające stężenie alkoholu w jej organizmie. Ostatnie badanie wykonane o godz. 01.29 w nocy wykazało 0,29 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu.

Oskarżona urodziła się w (...) r. Prowadzi działalność gospodarczą ( sklep (...)), jej sytuacja materialna jest dobra. Oskarżona nie była karana za przestępstwa, natomiast była karana za wykroczenia w ruchu drogowym. Oskarżona ma rozmaite problemy zdrowotne i w związku z tym zażywa różne lekarstwa. Zażywane przez nią lekarstwa i stan jej zdrowia nie miały wpływu na w/w wyniki badania jej trzeźwości. Oskarżona nie leczyła się psychiatrycznie bądź odwykowo, leczyła się neurologicznie. Opisanego wyżej czynu oskarżona dopuściła się w stanie pełnej, niezakłóconej poczytalności.

- protokoły badania trzeźwości oskarżonej

(k. 3-4)

- protokół oględzin miejsca zdarzenia z materiałem poglądowym

(k. 10-13 i k. 26-35)

-protokół oględzin pojazdu

(k. 14)

- zeznanie świadka B. B.

(k. 15)

- szkic miejsca zdarzenia

(k. 36)

- informacja z K.

(k. 37, k. 80, k. 107)

- częściowo wyjaśnienia oskarżonej

(k. 46 i k. 109)

- dokumentacja medyczna oskarżonej

(k. 49-52)

- informacja z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego

(k. 57, k. 81)

- opinia biegłych psychiatrów

(k. 60-61)

- opinia Instytutu Ekspertyz Sądowych

(k. 72-78)

Fakty uznane za nieudowodnione

Oskarżona uderzyła w pas zieleni z powodu nagłej awarii technicznej prowadzonego przez siebie samochodu (brak reakcji układu kierowniczego).

wyjaśnienia oskarżonej

(k. 46)

OCena DOWOdów

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Stan faktyczny sprawy Sąd ustalił w oparciu o dowody wyszczególnione powyżej w pkt. 1.1 niniejszego uzasadnienia. Dowody te były wiarygodne (za wyjątkiem fragmentu wyjaśnień oskarżonej, o czym poniżej w pkt. 2.2.), ich rzetelność nie nasuwała zastrzeżeń. Nie zawierały one treści budzących wątpliwość punktu widzenia kryteriów zawartych w art. 7 kpk. Należy podkreślić, że oskarżona w dwukrotnie składanych wyjaśnieniach przyznała się do winy, a jej przyznanie korelowało z pozostałymi dowodami. Opinia (...) przekonująco wykazała, że zażywane przez oskarżoną lekarstwa i stan jej zdrowia nie rzutowały na wyniki badania jej trzeźwości. Brak przesłanek do podważania tej opinii sporządzonej w renomowanej placówce, obrona nie formułowała pod adresem tego dokumentu żadnych zastrzeżeń. Brak także powodów do kwestionowania prawdomówności i rzetelności zeznań świadka, który pojechał za oskarżoną i dokonał jej zatrzymania.

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

Sąd uznał za niewiarygodny fragment wyjaśnień oskarżonej w którym jako przyczynę wjazdu na pas zieleni i uszkodzenia w ten sposób swojego samochodu (prawego przedniego koła) wskazała nagły brak reakcji układu kierowniczego. W ocenie Sądu zasady prawidłowego rozumowania oraz wskazania wiedzy (wyniki badań naukowych nad wpływem alkoholu na sprawność psychomotoryczną kierujących samochodami) i doświadczenia życiowego prowadzą do wniosku, że doszło do tego z powodu interakcji dwóch czynników tj. prędkości, z jaką poruszała się oskarżona i stanu jej upojenia alkoholowego, który lokował się na poziomie bardzo silnie już upośledzającym jej sprawność jako kierowcy (1,12-1,32 promila). Jak wskazuje się w literaturze przedmiotu cyt.

„stężenie alkoholu we krwi powyżej 1 promila sprawia, że zaburzona zostaje zdolność do prawidłowych reakcji nawet w sytuacjach nieskomplikowanych. Obniża się kontrola mięśni, a mowa staje się niewyraźna. Czas reakcji wydłuża się nawet o 50 %, pojawiają się błędy w zmianie biegów czy obsłudze kierownicy. W badaniach prowadzonych od wielu lat stwierdzono, że ryzyko uczestniczenia w wypadku samochodowym rośnie wraz ze wzrostem zawartości alkoholu we krwi” (tak w: J. Wójcikiewicz i inni [red.] „Ekspertyza sądowa. Zagadnienia wybrane”, wydaw. Wolters Kluwer, wydanie 4 z 2023 r., str. 294). Należy wskazać, że z akt sprawy nie wynika, by na miejscu zdarzenia oskarżona powoływała się na taką usterkę techniczną, szczególnie z zeznań świadka, który z nią rozmawiał nie wynika, by przekazywała mu taką informację. Ponadto zaistnieniu takiej awarii przeczy fakt, że oskarżona bez trudności kontynuowała jazdę w sposób opisywany przez świadka aż ostatecznie na nieustalonej z nazwy bocznej i ślepej uliczce zabrał jej kluczyki.

PODSTAWA PRAWNA WYROKU

Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem

Ustalony stan faktyczny sprawy uzasadniał przypisanie oskarżonej popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 kk. Opis i kwalifikacja prawna tego czynu zawarte w akcie oskarżenia były prawidłowe i nie wymagały korekt ze strony Sądu. Czyn oskarżonej spełniał wszystkie przewidziane w kodeksie karnym przesłanki do uznania go za przestępstwo stypizowane w art. 178a § 1 kk. Był bezprawny, zawiniony, społecznie szkodliwy w stopniu przekraczającym znikomość oraz został popełniony umyślnie – w tzw. zamiarze ewentualnym w rozumieniu art. 9 § 1 kk.

Oskarżona spożywała piwo jeszcze w dniu zdarzenia wieczorem, jak sama oszacowała 2,5 godziny przed jazdą (co do jego dokładnej ilości jest sprzeczność między zapisem w protokołach badania trzeźwości i wyjaśnieniami oskarżonej), a zatem decydując się na prowadzenie w tym samym dniu późnym wieczorem samochodu musiała zdawać sobie sprawę, że może być w stanie nietrzeźwości, a mimo to zdecydowała się na jazdę, tym samym godząc się na możliwość popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 kk. Ponadto biorąc pod uwagę wysokie stężenie alkoholu stwierdzone w dwóch pierwszych badaniach należy odrzucić jako niewiarygodne jej tłumaczenie, że cyt. „

ja nie czułam się pijana po wypiciu tego piwa, nie zdawałam sobie sprawy, że mogę mieć alkohol w swoim organizmie” (k. 46). Trudno nie zdawać sobie sprawy, że może się mieć alkohol w organizmie, jeśli się ten alkohol piło 2,5 godziny wcześniej – a taki przedział czasu podała oskarżona w wyjaśnieniach (w protokołach badania trzeźwości jest zbliżony zapis – o piciu piwa pomiędzy godz. 20-21).

Odnosząc kryteria wskazane w art. 115 § 2 kk do realiów sprawy Sąd ocenił, że

stopień winy i społecznej szkodliwości czynu oskarżonej jest znaczny. Nie zachodziły żadne okoliczności usprawiedliwiające jej czyn, a zwłaszcza o cechach stanu wyższej konieczności. Nawet zakładając hipotetycznie, że istotnie jechała do koleżanki pożyczyć środki na alergię (choć znamienna jest odmowa podania danych tej koleżanki), to nie jest to motywacja w jakimkolwiek stopniu redukująca karygodność jej czynu. Oskarżona jest osobą dobrze sytuowaną materialnie (oszacowała swoje dochody na 20.000 zł brutto miesięcznie), bez problemu mogła więc skorzystać z usług taksówki, jeśli nie miała możliwości jechać jako pasażerka z kimś innym (np. partnerem). Nie musiała prowadzić samochodu osobiście i nie powinna tego robić wiedząc, że jest pod wpływem wypitego niedługo wcześniej alkoholu. Podjęła taką decyzję swobodnie, bez przymusu, w stanie niezakłóconej poczytalności. Oskarżona była mocno nietrzeźwa, jak wskazano wyżej, w stopniu fundamentalne upośledzającym jej zdolność do odpowiedzialnego prowadzenia pojazdu. Jadąc w takim stanie oskarżona stanowiła duże zagrożenie dla bezpieczeństwa zarówno własnego jak i innych uczestników ruchu drogowego. Ponadto, co zwróciło uwagę świadka i znalazło wyraz w jego zeznaniu, jechała szybko, a kombinacja tych czynników spowodowała utratę przez nią panowania nad samochodem i wjazd na obszar zieleni oddzielający pasy ruchu. Po interwencji świadka oskarżona próbowała odjechać z miejsca zdarzenia, co skutecznie uniemożliwiło jej dopiero odebranie kluczyków. W takich uwarunkowaniach okoliczność popełnienia czynu w tzw. zamiarze ewentualnym nie była wystarczająca do uznania, że stopień winy i społecznej szkodliwości jej czynu był niższy niż znaczny.

Uniewinnienie

KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie

W pkt. I wyroku za popełnione przestępstwo Sąd wymierzył oskarżonej karę 200 stawek dziennych grzywny po 20 zł każda. W ocenie Sądu nie było potrzeby surowszego karania oskarżonej, w tym posłużenia się karą pozbawienia wolności (nawet z warunkowym zawieszeniem jej wykonania), którą – w rozmiarze do 3 lat – jako sankcję podstawową, domyślą, przewiduje art. 178a § 1 kk. J. J. popełniła wprawdzie poważne przestępstwo, kierując samochodem w stanie dużej nietrzeźwości stworzyła realne i wysokie zagrożenie dla bezpieczeństwa, z drugiej strony jednak nie jest osobą zdemoralizowaną, nie była karana, przyznała się do winy i wyraziła skruchę. Było to incydentalne przestępstwo w jej dotychczasowym życiu, co mimo jego ciężaru gatunkowego tworzyło racjonalne podstawy do zastosowania art. 37a § 1 kk i odstąpienia od zastosowania kary izolacyjnej. Orzeczona kara grzywny nie przekracza stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu, jest adekwatna, w przekonaniu Sądu optymalnie urzeczywistnia wobec oskarżonej kodeksowe zasady i dyrektywy wymiaru kary. Kara taka nie jest niewspółmiernie surowa, a szczególnie w stopniu rażącym, o jakim mowa w art. 438 pkt. 4 kpk. Będzie wystarczająca, by osiągnąć wobec oskarżonej cele procesu karnego wskazane w art. 2 § 1 kpk, w tym szczególnie istotny przy przestępstwach z rozdziału XXI kodeksu karnego cel prewencyjny tj. powstrzymanie oskarżonej od popełnienia w przyszłości podobnego przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym.

Rozstrzygnięcia zawarte

w pkt. II oraz III wyroku miały obligatoryjny charakter i wprost wynikały z przywołanych przepisów. Będą one przyczyniać się do realizowania wobec oskarżonej tych samych celów, co kara grzywny.

1Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU

6. inne zagadnienia

Sąd nie uwzględnił wniosku obrońcy o warunkowe umorzenie postępowania uznając, że nie występują godne aprobaty przesłanki do zastosowania tej instytucji. W wyżej przedstawionych okolicznościach sprawy nie był do tego wystarczający sam fakt, że oskarżona nie była karana za przestępstwa, prowadzi ustabilizowany tryb życia (pracuje, wychowuje dzieci), a przestępstwa dopuściła się w odmianie umyślności określanej jako tzw. zamiar ewentualny. Znaczny stopień winy i społecznej szkodliwości czynu nie mieścił się w przedziale wskazanym w art. 66 § 1 kk, co wykluczało posłużenie się takim – z woli ustawodawcy fakultatywnym zresztą - środkiem probacyjnym.

Koszty procesu

Pkt. IV

Mając na uwadze wynik procesu obciążono oskarżoną całością kosztów sądowych. Na łączną kwotę 1.500,56 zł tych kosztów składają się następujące pozycje:

- wydatki dochodzenia 1080,56 zł (zestawienie k. 86);

- wydatki za rozprawę główną 20 zł (ryczałt za doręczenia);

- opłata od kary grzywny 400 zł (10 % orzeczonej grzywny).

W sprawie nie aktualizowały się przesłanki do zastosowania art. 624 § 1 kpk.

1Podpis