Ojciec, który przestał płacić alimenty, skazany na 6 miesięcy ograniczenia wolności

N. wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza.

USTALENIE FAKTÓW

1.Fakty uznane za udowodnione

O. J.

w okresie od 15 lipca 2024 r. do 18 lipca 2025 r. w E. uchylał się od wykonania obowiązku alimentacyjnego określonego co do wysokości ugodą zawartą przed Sądem Rejonowym w Grudziądzu III Wydział Rodzinny i Nieletnich sygn. akt III RC 506/23 z dnia 23 kwietnia 2024 roku, na rzecz córki U., syna H. i córki U. – rodzeństwa J., w kwocie po 500 zł miesięcznie na każde z dzieci, a powstała wskutek tego zaległość stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych, przy czym naraził dzieci na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych,

tj. o czyn z art. 209 § 1a k.k.

Oskarżony O. J. jest ojcem U. (ur. (...)) , H. (ur. (...)) i U. (ur. (...)) rodzeństwa J..

Oskarżony i matka dzieci - J. J. rozstali się w 2018 r. kiedy kobieta była w ciąży.

Dzieci mieszkają wraz z matką w E.. Oskarżony utrzymuje sporadyczny kontakt z dziećmi, przekazując im czasami słodycze.

W latach 2020-2024 oskarżony wprawdzie z opóźnieniami, ale regulował w miarę możliwości zobowiązania alimentacyjne wobec dzieci., nałożone na niego wyrokami Sądu Rejonowego w Grudziądzu w sprawach III RC 314/18 oraz III RC 18/19. Przekazywał różne kwoty na poczet alimentów komornikowi lub J. J.. Matka dzieci nawet wnosiła o umorzenie postępowania egzekucyjnego wnioskiem z dnia 5 sierpnia

2021 r.

Oskarżony spłacił również w maju 2023 r. całkowicie zadłużenie powstałe w (...) związane z wypłatami z funduszu alimentacyjnego

Następnie ugodą zawartą przed Sądem Rejonowym w Grudziądzu z dnia 23 kwietnia 2024 r., sygn. akt IIII RC 506/23 O. J. zobowiązał się do świadczenia na rzecz w/w dzieci podwyższonych rent alimentacyjnych w kwocie 500 zł miesięcznie na rzecz każdego z nich - łącznie 1 500 zł.

Oskarżony zapłacił w dniach 16 maja 2024 r. i 20 czerwca 2024 r. do rąk matki dzieci dwie pierwsze raty alimentacyjne w kwocie po 1500 zł.

Następnie zaprzestał uiszczania należności alimentacyjnych.

Decyzją z dnia 6 listopada 2024 r. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w E. przyznał J. J. świadczenie z funduszu alimentacyjnego.

J. J. pobiera poza tym z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie świadczenia wychowawcze, dodatek osłonowy i bon energetyczny.

Kobieta pracuje w sklepie spożywczym z dochodem około 3300 zł. W utrzymaniu domu pomaga jej obecny partner. Małoletnia U. choruje na łuszczycę i wymaga leczenia. Kobieta opłaca obiady dla dzieci w szkole, dojazd busami do szkoły, wycieczki.

Gdyby nie świadczenia z funduszu alimentacyjnego, brakowałoby pieniędzy na podstawowe potrzeby dla dzieci.

akta egzekucyjne J. (...), J. (...), J. (...)

akta SR w Grudziądzu III RC 314/18, III RC 18/19, III RC 506/23

Oskarżony w okresie od 20.05.2020 r. do 18.07.2020 r. przebywał w zakładzie karym.

Nie korzystał w inkryminowanym okresie ze świadczeń rodzinnych, funduszu alimentacyjnego czy zasiłków z tytułu pomocy społecznej.

Nie posiada żadnych nieruchomości.

Nie korzystał ze świadczeń medycznych w ostatnim czasie.

Nie jest zgłoszony do ubezpieczeń społecznych, nie pobiera emerytury , renty ani zasiłków z ZUS.

Nie figuruje w rejestrze VAT, nie prowadził działalności gospodarczej, brak informacji o uzyskanych dochodach poza granicami kraju, od 2020 r. nie składał deklaracji PIT, nie ma zaległości podatkowych, nie prowadzono wobec niego postępowań karno-skarbowych.

O. J. ma (...)lat, jest kawalerem o wykształceniu gimnazjalnym. Jest zdrowy, nie leczył się psychiatrycznie ani odwykowo. Jest właścicielem samochodu osobowego.

O. J. był karany sądownie za czyny z art. 207 § 1 kk, art. 197 § 1 kk oraz art. 190a § 1kk.

Wymierzono mu karę łączną 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, którą oskarżony obecnie wykonuje.

informacja z (...)

120-`121

1.Fakty uznane za nieudowodnione

Nie dotyczy

OCena DOWOdów

1.Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Akta egzekucyjne Kmp 14/24, Kmp 17/19, Kmp 18/19

dokumenty przedłożone przez uprawnione organy, ich treść, jak i autentyczność nie były kwestionowane w toku postępowania i nie budziły w tym zakresie wątpliwości sądu.

akta SR w Grudziądzu III RC 314/18, III RC 18/19, III RC 506/23

dokumenty przedłożone przez uprawnione organy, ich treść, jak i autentyczność nie były kwestionowane w toku postępowania i nie budziły w tym zakresie wątpliwości sądu.

dane komornika

dokumenty przedłożone przez uprawnione organy, ich treść, jak i autentyczność nie były kwestionowane w toku postępowania i nie budziły w tym zakresie wątpliwości sądu.

dane o karalności

Informacja z krajowego rejestru karnego

dane osobopoznawcze

nie budziły żadnych wątpliwości

informacja od Komornika Sądowego Damiana Skóry

dokumenty przedłożone przez uprawnione organy, ich treść, jak i autentyczność nie były kwestionowane w toku postępowania i nie budziły w tym zakresie wątpliwości sądu.

informacja z bazy danych ksiąg wieczystych

dokument z urzędowego rejestru

informacja z (...)

dokumenty przedłożone przez uprawnione organy, ich treść, jak i autentyczność nie były kwestionowane w toku postępowania i nie budziły w tym zakresie wątpliwości sądu.

informacja z NFZ

dokumenty przedłożone przez uprawnione organy, ich treść, jak i autentyczność nie były kwestionowane w toku postępowania i nie budziły w tym zakresie wątpliwości sądu.

informacja z (...)

dokument z urzędowego rejestru

informacja z US

dokumenty przedłożone przez uprawnione organy, ich treść, jak i autentyczność nie były kwestionowane w toku postępowania i nie budziły w tym zakresie wątpliwości sądu.

informacja z ZUS

dokumenty przedłożone przez uprawnione organy, ich treść, jak i autentyczność nie były kwestionowane w toku postępowania i nie budziły w tym zakresie wątpliwości sądu.

informacje z (...)

dokumenty przedłożone przez uprawnione organy, ich treść, jak i autentyczność nie były kwestionowane w toku postępowania i nie budziły w tym zakresie wątpliwości sądu.

kopia materiałów ze sprawy II K 356/24

ich wiarygodność nie była przez strony kwestionowana

notatki urzędowe

sporządzone w ramach rutynowych czynności służbowych

odpis postanowienia SR w Grudziądzu III RC 506/23

dokument urzędowy

odpisy skrócone aktu urodzenia

dokumenty urzędowe

pisma przedłożone przez oskarżonego

nie budziły wątpliwości

potwierdzenia wpłat

jak wyżej

protokół ugody

dokument urzędowy

wyjaśnienia oskarżonego

Sąd co do zasady dał wiarę wyjaśnieniom oskarżonego, albowiem złożył jasne, szczere i konsekwentne depozycje, które nadto znalazły potwierdzenie w pozostałym wiarygodnym materiale dowodowym w tym w szczególności aktach egzekucyjnych czy też dowodach wpłat. Dlatego też Sąd wziął te wyjaśnienia pod uwagę ustalając stan faktyczny w niniejszej sprawie.

zawiadomienie z załącznikami

co do zasady nie budziło wątpliwości, jednak Sąd odmiennie ocenił – w powiązaniu z pozostałymi dowodami zgromadzonymi w niniejszej sprawie, a także odmiennie ustalił okres uchylania się od płacenia alimentów

zeznania świadka J. J.

zeznania świadka były jasne, logiczne, wewnętrznie niesprzeczne, wobec czego sąd uznał je za wiarygodne. Świadek w rzeczowy sposób opisała sytuację majątkową jej rodziny w tym pokrzywdzonych dzieci wskazując, że gdyby nie świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego, dzieci byłyby narażone na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Zeznania te nie budziły żadnych wątpliwości sądu

1.Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

nie dotyczy

PODSTAWA PRAWNA WYROKU

3.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem

1

O. J.

Przepis art. 209 § 1a kk penalizuje zachowanie polegające na uchylaniu się od wykonania obowiązku alimentacyjnego określonego co do wysokości orzeczeniem sądowym, ugodą zawartą przed sądem lub innym organem albo inną umową, jeżeli łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych zaś sprawca czynu naraża tym samym osobę uprawnioną na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.

Zakres podstawowych potrzeb życiowych nie jest pojęciem stałym i niezmiennym, lecz zależy od konkretnych warunków społeczno-ekonomicznych i stanu świadomości społecznej na danym etapie rozwoju społeczeństwa. S. wyższy jest stopień tego rozwoju oraz przeciętny poziom życia obywateli, tym większe i bardziej różnorodne są potrzeby uznawane powszechnie za podstawowe. W szczególności staje się niezbędne nie tylko zabezpieczenie każdemu człowiekowi minimum egzystencji w postaci środków przeznaczonych na jego utrzymanie: żywności, odzieży, mieszkania itp., ale również – odpowiednio do wieku – zapewnienie mu niezbędnego wykształcenia i przygotowania zawodowego, a także możliwości korzystania z dóbr kulturalnych. [...] Fakt zaspokojenia podstawowych podstaw życiowych uprawnionego kosztem znacznego wysiłku osoby współzobowiązanej do alimentacji albo przez inne osoby, niezobowiązane, nie wyłącza ustawowego znamienia narażenia na niemożność zaspokojenia tych potrzeb” (uchwała SN z 9.06.1976 r.,

VI KZP 13/75, OSNKW 1976/7–8, poz. 86). Te poglądy Sądu Najwyższego spotkały się zasadniczo z aprobatą doktryny i zachowują aktualność na gruncie Kodeksu karnego z 1997 r. Jak zauważył Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyroku z 16.03.2016 r.,

II AKa 7/16, LEX nr 2025526: „Zakres pojęcia «podstawowe potrzeby życiowe», użytego w

art. 209 § 1 k.k. [dziś jest to art. 209 § 1a – M.M.], wyznaczają warunki społeczne, poziom rozwoju gospodarczego, technologicznego, stan świadomości społecznej. Im wyższy jest stopień rozwoju społeczeństwa, przeciętny poziom życia, tym większe i bardziej zróżnicowane są potrzeby uznawane powszechnie za podstawowe”.

Sąd ustalił w niniejszej sprawie, iż ugodą zawartą przed Sądem Rejonowym w Grudziądzu z dnia

23 kwietnia 2014 r., sygn. akt IIII RC 506/23 oskarżony zobowiązał się do świadczenia na rzecz trojki swoich małoletnich dzieci renty alimentacyjnej w kwocie łącznej 1 500 zł miesięcznie.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynikało zaś, że oskarżony wcześniej w okresie od 2020 roku do kwietnia 2024 r. łożył na rzecz dzieci , choć czasami nieregularnie to jednak płacił alimenty w miarę swoich możliwości. Do tego stopnia, że matka dzieci złożyła wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Nadto oskarżony zapłacił w 2023 roku wszelkie zaległości na rzecz Funduszu Alimentacyjnego. Dla oceny czy doszło do wypełnienia znamion czynu z art. 209 kk nie jest wystarczające ustalenie, iż zobowiązany nie wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego przez 3 okresy rozliczeniowe, bowiem konieczne jest dokonanie ustaleń strony podmiotowej, tj. dotyczących zamiaru towarzyszącemu zobowiązanemu do alimentacji.

W niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że ewentualne drobne zaniechania w realizacji obowiązku alimentacyjnego przez oskarżonego w okresie od 20 maja 2020 r. do 14 lipca 2024 r. nie miały charakteru zawinionego. Wszak oskarżony, jak już wyżej wskazano, uiszczał raty alimentacyjne co doprowadziło do umorzenia egzekucji na wniosek wierzyciela co zdaniem Sądu uniemożliwiało przyjęcie, że oskarżony w tym okresie uchylał się od swojego obowiązku.

Jednak jak przyznał sam oskarżony, po dokonaniu dwóch wpłat po 1500 zł w maju 2024 r. i czerwcu 2024 r., zaprzestał dalszych płatności, tłumacząc się przejściowymi problemami. Zdaniem Sądu oskarżony jako zdrowa i sprawna osoba obiektywnie mógł jednak dalej wykonywać pracę i spłacać swoje zobowiązania. Po 15 lipca 2024 r. nie dokonał jednak już żadnej wpłaty.

W konsekwencji sąd doszedł do wniosku, iż oskarżony wypełnił znamiona przestępstwa stypizowanego w art. 209 § 1a k,k albowiem w przyjętym okresie świadomie uchylał się od obowiązku alimentacyjnego mając możliwość jego realizacji, zaś powstała wskutek tego zaległość stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych a swoim zachowaniem naraził pokrzywdzonych U., H. i U. J. na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.

KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i

środki związane z poddaniem sprawcy próbie

Przestępstwo z art. 209 § 1a kk jest zagrożone karą grzywny, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

Wymierzając oskarżonemu karę Sąd miał na uwadze dyrektywy wymiaru kary wskazane w art. 53 § 1-3 kk.

W ocenie Sądu orzeczona kara

6 miesięcy ograniczenia wolności jest współmierna do stopnia winy oraz uwzględnia stopień społecznej szkodliwości popełnionego czynu przestępnego. Zdaniem Sądu rodzaj i wymiar tej kary odpowiada pozostałym dyrektywom wymiaru kary, w szczególności dyrektywie prewencji indywidualnej, ogólnej oraz uwzględnia cele zapobiegawcze i wychowawcze a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Należy bowiem stanowczo napiętnować popełnianie nagminnie przestępstwa niealimentacji.

Reakcja organów wymiaru sprawiedliwości winna być w takich sytuacjach zdecydowana, aby zarówno w świadomości samego oskarżonego jak i społeczeństwa wypracować przekonanie, że takie postępowanie spotykać się będzie z odpowiednią reakcją karną.

Jako okoliczności obciążającą Sąd poczytał uprzednią karalność oskarżonego.

Jako okoliczności łagodzące sąd uwzględnił fakt, iż oskarżony początkowo przyznał się do winy i złożył szczere wyjaśnienia. Nadto Sąd wziął pod uwagę stosunkowo niedługi okres nie alimentacji.

W konsekwencji sąd doszedł do wniosku, iż kara 6 miesięcy ograniczenia wolności w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym jest adekwatna do wagi popełnionego czynu, stopnia społecznej szkodliwości czynu i stopnia winy oskarżonego, uwzględniała wszystkie cele, jakie winna osiągnąć wobec oskarżonego.

W ocenie Sądu wnioskowana przez oskarżyciela kara pozbawienia wolności byłaby w zaistniałych okolicznościach zbyt dotkliwą i zniweczyłaby dotychczasowe starania oskarżonego, który jak się wydaje rozumie naganność swojego postępowania i istnieje duża szansa, że będzie wywiązywał się z obowiązków nałożonych przez sąd, aby zapobiec trafieniu do zakładu karnego.

Z kolei wymierzenie kary w łagodniejszym wymiarze również nie miało uzasadnienia biorąc pod uwagę wyżej wskazane okoliczności.

Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU

inne zagadnienia

Koszty procesu

2

Sąd na mocy

art. 626 § 1 k.p.k.,

art. 624 § 1 k.p.k.,

art. 1 i

art. 17 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (tekst jedn.: Dz. U. z 1983 r. Nr 49, poz. 223 z późn. zm.) zwolnił oskarżonego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.

Oskarżony aktualnie nie ma żadnego dochodu, przebywa w zakładzie karnym a zatem uiszczenie przez niego kosztów postępowania byłoby niemożliwe.

Podpis