Kara łączna 9 lat dla skazanego dwanaście razy karanego. Sąd Okręgowy utrzymał wyrok

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

wyrok łączny Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 30 grudnia 2025 roku

o sygn. akt II K 364/24

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W części

Co do kary

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Fakty uznane za udowodnione

-

--------------------------

--------------------------------------------------------------------------

----------------

-----------------

Fakty uznane za nieudowodnione

-----------

--------------------------

--------------------------------------------------------------------------

-----------------

-----------------

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

------------------

-------------------------------------

------------------------------------------------------------------------------

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

---------------------

-------------------------------------------

------------------------------------------------------------------------------------------.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

we własnoręcznie sporządzonej apelacji skazany zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu rażącą niewspółmierność wysokość orzeczonej wobec niego kary łącznej pozbawienia wolności;

Niezasadny

(apelacja obrońcy skazanego)

1) zarzut rażącej niewspółmierności orzeczonych kar łącznych, a w szczególności:

- kary łącznej 9 lat pozbawienia wolności,

- kary łącznej 2 lat ograniczenia wolności w dolegliwości 40 godzin pracy miesięcznie,

- kary łącznej grzywny 250 stawek dziennych,

polegającej na nadmiernej represyjności powyższych rozstrzygnięć, nieadekwatnej do funkcji wyroku łącznego, ujawnionych w sprawie okoliczności osobopoznawczych i wykonawczych, w tym korzystnych danych penitencjarnych i prognozujących, przy jednoczesnym oparciu motywów rozstrzygnięcia w dominującej mierze na ogólnych tezach o wielokrotności skazań i rzekomym braku wniosków ze skazań, bez wykazania w sposób pozwalający na realną kontrolę instancyjną, dlaczego przyjęty stopień asperacji (zwłaszcza 9 lat pozbawienia wolności) jest konieczny i proporcjonalny;

2) zarzut obrazy przepisów postępowania, mogącej mieć wpływ na treść wyroku, polegającej na sporządzeniu uzasadnienia w zakresie miarkowania stopnia asperacji w sposób w znacznej części schematyczny i niewystarczająco zindywidualizowany, tj. bez przedstawienia dostatecznych rozważań wyjaśniających, dlaczego przy granicach kary łącznej pozbawienia wolności od 3 lat i 4 miesięcy do 12 lat i 4 miesięcy orzeczono właśnie 9 lat, a nie karę istotnie niższą, odpowiadającą ujawnionym okolicznościom wykonawczym i prognostycznym skazanego, co utrudnia pełną kontrolę instancyjną prawidłowości procesu orzekania;

3) (z ostrożności procesowej) zarzut obrazy przepisów postępowania, mogącej mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, polegającej na procedowaniu w sprawie wyroku łącznego w modelu, który ograniczył realny udział skazanego w przedstawieniu stanowiska co do okoliczności istotnych dla miarkowania dolegliwości (w szczególności w warstwie osobopoznawczej i prognostycznej), mimo że istotą sporu była wysokość kar łącznych i stopień asperacji, a rozstrzygnięcie w tym zakresie ma charakter w znacznej mierze ocenny.

Niezasadny

- zarówno apelacja skazanego, jak i jego obrońcy, jako bezzasadne nie zasługiwały na uwzględnienie.

- kara łączna stanowi całościową ocenę zachowań skazanego i powinna być także racjonalną z prewencyjnego punktu widzenia reakcją za popełnione przestępstwa, nie zaś przejawem bliżej nieuzasadnionej i wręcz niezrozumiałej, ze społecznego punktu widzenia, pobłażliwości. Kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku łącznego doprowadziła Sąd Okręgowy do przekonania, że Sąd Rejonowy w Mińsku Mazowieckim trafnie ocenił związek czasowy oraz przedmiotowo-podmiotowy pomiędzy przestępstwami, za które S. X. został skazany prawomocnymi wyrokami podlegającymi łączeniu, i słusznie orzekł wobec skazanego karę łączną w wymiarze określonym w zaskarżonym wyroku.

- na wstępie wspomnieć należy, iż indywidualizacja kary łącznej w każdym konkretnym przypadku należy do ferującego dany wyrok sądu, który orzekając w granicach nakreślonych przez ustawę ram, poza stosowaniem ogólnych dyrektyw i zasad wymiaru kary, uwzględnieniem oceny całokształtu czynów przestępnych i podmiotowo - przedmiotowych relacji między nimi, winien mieć na uwadze okoliczności, które ujawniły się po wydaniu poprzednich wyroków oraz wzgląd na prewencyjne cele karania zarówno w indywidualnym, jak i społecznym aspekcie. Przez powyższe wyraźnie rozumieć należy, iż obowiązujące przepisy prawa nie wprowadzają automatyzmu w zakresie kształtowania kary łącznej i nie dają podstaw w każdej sytuacji do zastosowania zasady pełnej absorpcji (czy też per analogiam pełnej kumulacji), a zwłaszcza tylko dlatego że takie rozstrzygnięcie jawiłoby się jako słuszne w oczach skazanego. Przypomnieć należy, iż naczelną zasadą wymiaru kary łącznej w praktyce jest na ogół zasada asperacji, a zasadę absorpcji, zresztą jak i kumulacji, stosuje się wyjątkowo i tylko w sytuacjach nietypowych, szczególnie uzasadnionych (postanowienie SN z 16.12.2020r., I KK 181/20, LEX nr 3177870).

- dodatkowo, zgodnie z art. 85a kk orzekając karę łączną, sąd bierze pod uwagę przede wszystkim cele kary w zakresie społecznego oddziaływania, a także cele zapobiegawcze, które ma ona osiągnąć w stosunku do skazanego. Jak podkreśla się w orzecznictwie w ramach tak opisanych celów racjonalnej "polityki karnej" mieszczą się oczywiście i te przesłanki, które zostały wypracowane w orzecznictwie sądowym, ukierunkowane zarówno na ocenę osoby sprawcy, jego cech osobowych i dotychczasowej linii życiowej, jak i analizę popełnianych przez niego przestępstw w ujęciu przedmiotowym (w tym np. zbieżność rodzajowa atakowanych dóbr prawnych, okresy czasu pomiędzy przestępstwami, zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 9 czerwca 2022 r., sygn. akt II AKa 18/22).

- odnosząc się natomiast do zarzutu niewspółmierności orzeczonej kary należy wskazać, że aby kara rzeczywiście miała taki charakter, musi zachodzić znaczna, wyraźna, nie dająca się zaakceptować dysproporcja między karą wymierzoną a karą sprawiedliwą, zasłużoną na podstawie ustalonych okoliczności sprawy relewantnych dla wymiaru kary. Tylko wtedy można uznać, że przesłanka rażącej niewspółmierności kary jest spełniona, jeżeli z punktu widzenia nie tylko sprawcy, ale i ogółu społeczeństwa, orzeczona kara jawi się jako niesprawiedliwa, zbyt drastyczna, przynosząca nadmierną dolegliwość.

- w przedmiotowej sprawie Sąd Okręgowy nie podzielił stanowiska skazanego i jego obrońcy, iż powyższe pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie o wymiarze kary łącznej zostało dotknięte uchybieniem z art. 438 pkt 4 kpk. Jak słusznie podkreślił Sąd I instancji, ustawowe cele kary spełni wobec skazanego kara łączna 9 lat pozbawienia wolności. Biorąc pod uwagę, iż suma kar pozbawienia wolności orzeczonych wobec skazanego wynosi 12 lat i 4 miesiące, wymierzona wobec niego kara 9 lat nie jest orzeczona w maksymalnie możliwym wymiarze wynikającym z zasady pełnej kumulacji, a z drugiej strony nie jest na tyle niska, aby nie zmienić zachowania skazanego i nie wpłynąć na jego postawę. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, skazany był dwanaście razy karany, w tym kilkukrotnie w jednym wyroku za kilkanaście czynów. Były to czyny wymierzone przeciwko istotnym dobrom chronionym prawem, takim jak mienie, zdrowia czy rodzina, i cechowały się znacznym stopniem społecznej szkodliwości, uzasadniającym orzeczenie kary łącznej pozbawienia wolności w wymiarze 9 lat. Zgodnie z

art. 115 § 2 kk przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu sąd bierze pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego lub zagrożonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia. Wielokrotność karalnych zachowań, regularne łamanie prawa i postawa permanentnego nieszanowania cudzej własności prowadzą do wniosku, że skazany jest sprawcą niepoprawnym, który nie wyciągał żadnych wniosków z poprzednich skazań, nie zmieniał swoich zachowań i nie liczył się z obowiązującym porządkiem prawnym. Notorycznie lekceważy obowiązujący porządek prawny i nie wyciąga żadnych wniosków z wcześniej wykonywanych wobec niego kar. Wbrew twierdzeniom obrony, proponowana przez obrońcę kara 6 lat pozbawienia wolności byłaby niewystarczającą sankcją prawną za tak dużą liczbę przestępstw popełnionych przez skazanego. Również orzeczone wobec skazanego kary łączne 2 lat ograniczenia wolności oraz kara łączna grzywny są w okolicznościach niniejszej sprawy uzasadnione i adekwatne, gdyż mają wpłynąć na postawę skazanego, zniechęcić go do popełniania podobnych przestępstw w przyszłości i zmusić do autorefleksji.

- stanowiska tego nie może zmienić podniesiona przez obrońcę skazanego okoliczność, iż skazany już po osadzeniu w zakładzie karnym wykazuje się przeważnie właściwym zachowaniem, pracuje oraz okazuje należyte poszanowanie dla obowiązującego porządku wewnętrznego zakładu karnego oraz regulaminu, a zatem iż zachodzi w stosunku do niego pozytywna prognoza kryminologiczna. W odniesieniu do powyższego pamiętać należy, iż bezproblemowe funkcjonowanie w warunkach więziennych powinno być normą i wcale nie skutkuje koniecznością obniżenia kary łącznej (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 25 stycznia 2018 r., II AKa 215/17, LEX nr 2463383).

- na uwzględnienie nie zasługiwał również drugi zarzut apelacyjny obrońcy skazanego dotyczący obrazy przepisów postępowania karnego poprzez sporządzenie niewystarczającego uzasadnienia wyroku przez Sąd I instancji. Po przeanalizowaniu uzasadnienia wyroku można wywnioskować, że Sąd I instancji prawidłowo i w sposób wyczerpujący opisał motywy, które skłoniły go do wymierzenia kary łącznej w wymiarze 9 lat pozbawienia wolności, przede wszystkim nagminność w łamaniu prawa i stopień demoralizacji skazanego. Sąd I instancji w uzasadnieniu wskazał też maksymalny i minimalny wymiar kary pozbawienia wolności, która mogła być orzeczona wobec skazanego przy orzekaniu wymiaru kary łącznej oraz sposób ustalenia wysokości kary łącznej pozbawienia wolności.

- również za bezzasadny należało uznać zarzut ewentualny, podniesiony jako trzeci w apelacji obrońcy skazanego, dotyczący ograniczenia realnego udział skazanego w przedstawieniu stanowiska co do okoliczności istotnych dla miarkowania dolegliwości. Skazany miał bowiem możliwość uczestniczenia w rozprawie dotyczącej wydania wyroku łącznego, a rozstrzygnięcie w zakresie kary łącznej miało charakter ocenny z uwagi na swobodną ocenę materiału dowodowego wyrażoną w art. 7 kpk, zgodnie z którym organy postępowania kształtują swe przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego.

- puentując całość powyższych rozważań stwierdzić należy, iż Sąd Odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek przemawiających za dalszym złagodzeniem orzeczonych wobec skazanego w pierwszoinstancyjnym postępowaniu kar łącznych. Sankcja karna zaproponowana przez Sąd Rejonowy jest sprawiedliwa, słuszna i nie nosi cech o jakich stanowi art. 438 pkt 4 kpk. Stąd nie było podstaw, by w tym zakresie podjąć ingerencję w treść zaskarżonego wyroku. Kontrola instancyjna nie wykazała również podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania go do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w M.

- skazany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie nowej kary łącznej z zastosowaniem zasady absorpcji lub asperacji, ale zbliżonej do zasady absorpcji.

- obrońca skazanego wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku łącznego poprzez:

a) obniżenie kary łącznej pozbawienia wolności z 9 lat do kary istotnie łagodniejszej, odpowiadającej dyrektywom wymiaru kary łącznej oraz funkcji wyroku łącznego, w szczególności poprzez wymierzenie kary łącznej w wymiarze 6 lat pozbawienia wolności (ewentualnie w innym niższym wymiarze, uznanym przez Sąd Odwoławczy za adekwatny),

b) zmianę rozstrzygnięcia o karze łącznej ograniczenia wolności przez ustalenie – przy pozostawieniu wymiaru 2 lat – obowiązku wykonywania pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie, ewentualnie w innym wymiarze nieprzekraczającym dolegliwości wynikającej z kar jednostkowych,

c) zmianę rozstrzygnięcia o karze łącznej grzywny poprzez obniżenie liczby stawek dziennych do poziomu bliższego dolnej granicy (np. do 180 stawek dziennych po 20 zł), ewentualnie w innym niższym wymiarze uznanym za proporcjonalny i wykonalny;

d) ewentualnie, w razie uznania przez Sąd Odwoławczy, że uchybienia procesowe i/lub braki uzasadnienia uniemożliwiają merytoryczną zmianę rozstrzygnięcia – o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Niezasadny

bezzasadność wniesionych apelacji skutkowała nieuwzględnieniem wniosków apelacyjnych

Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot utrzymania w mocy

cały wyrok łączny Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 30 grudnia 2025 roku o sygn. akt II K 364/24

bezzasadność wniesionych apelacji i brak okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu.

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot i zakres zmiany

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

-----------------------------------------------------------------------------------------

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Konieczność umorzenia postępowania

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

-----------------------------------------------------------------------------------

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

-------------------------

------------------------------------------------------------------------------------------------

Koszty procesu

P unkt rozstrzygnięcia z wyroku

Punkt II wyroku

apelacje okazały się w całości bezzasadne, zatem z mocy art. 636 § 1 kpk skazany winien ponieść koszty sądowe w całości, jednakże mając na uwadze jego trudną sytuację majątkową Sąd na podstawie art. 624 § 1 kpk w zw. z art. 634 kpk zwolnił go w całości od zapłaty wydatków za postępowanie odwoławcze, przejmując je na rachunek Skarbu Państwa.

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

skazany

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

rozstrzygnięcie o karze łącznej

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W części

Co do kary

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Zmiana

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

obrońca skazanego

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

rozstrzygnięcie o karze łącznej

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W części

Co do kary

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Zmiana