Kierowała mimo zakazu sądowego, sąd wyeliminował z kwalifikacji art. 180a k.k.

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 1 kwietnia 2026 r. w sprawie o sygn. akt

II K 1433/25

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Uchylenie

Zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Fakty uznane za udowodnione

------------------

--------------------------------------------------

----------------

---------

Fakty uznane za nieudowodnione

------------------

--------------------------------------------------

--------------

---------

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

------------------------------

--------------------------------------------------------------

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

---------------

------------------------------

--------------------------------------------------------------.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Obrońca oskarżonej zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

I. obrazę przepisów postępowania (art. 348 pkt 2 k.p.k.), polegającą na naruszeniu zasad swobodnej oceny dowodów oraz obowiązku wszechstronnej oceny materiału dowodowego,

w szczególności:

1. pominięciu istotnej części wyjaśnień oskarżonej przy rekonstrukcji motywacji i ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu, w tym jej wyjaśnień że:

a) zachowanie miało charakter „incydentu”

b) „odkąd ma zakaz, nie jeździ samochodem”.

c) tego dnia jechała po mleko dla córki przy brzydkiej pogodzie, na którym odcinku drogi,

d) w odniesieniu do jednego z wcześniejszych zdarzeń (pierwszego) nie wiedziała o zakazie, co miało wpływ na ocenę motywacji, zawinienia i społecznej szkodliwości czynu)

2. dokonaniu oceny wyjaśnień oskarżonej w sposób dowolny, a nie swobody, poprzez sprowadzenie ich jedynie do przyznania się do winy, z jednoczesnym zignorowaniem motywacji opiekuńczej (działanie w interesie dziecka, które „nie miało mleka” oraz incydentalnego charakteru naruszeń zakazu

3. braku analizy materiału dotyczącego doręczenia i uświadomienia oskarżonej decyzji administracyjnej Prezydenta Miasta N. o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami (nr (...)), co ma kluczowe znaczenie dla przypinania jej umyślności w zakresie art. 180a k.k., które to uchybienia miały istotny wpływ na treść orzeczenia, prowadząc do błędnej oceny stopnia społecznej szkodliwości i winy, a także do nieuprawnionego przyjęcia odpowiedzialności z art. 180a k.k.

Niezasadny

II błąd w ustaleniach faktycznych (art. 438 pkt 3 k.p.k.), polegający na:

1. błędnym przyjęciu, że stopień społecznej szkodliwości czynu oskarżonej jest „znaczny” podczas gdy prawidłowa ocena - przy uwzględnienie dyrektyw z art. 53 §1-2 k.k. - powinna prowadzić co najmniej do wniosku o umiarkowanym stopniu społecznej szkodliwości, zważywszy że:

a) przejazd miał charakter bardzo krótkiego odcinka („dwie ulice dalej”),

b) Motywacja oskarżonej była opiekuńcza i bytowa (konieczność zakupu mleka dla dziecka przy złej pogodzie)

c) Brak jest jakichkolwiek negatywnych skutków w zakresie bezpieczeństwa ruchu (brak kolizji, wypadku, brawurowej jazdy czy stanu nietrzeźwości)

d) Oskarżona sama podkreśla, że zakazu co do zasady przestrzega, a przedmiotowe naruszenie miało charakter incydentalny

2. błędnym przyjęciu, że po stronie oskarżonej nie występują żadne okoliczności łagodzące, podczas gdy z materiału sprawy wynikając co najmniej:

a) Przyznanie się do winy i złożenie wyjaśnień współgrających z pozostałymi dowodami

b) Incydentalny charakter naruszenia zakazu

c) Trudna sytuacja majątkowa i rodzinna (dochód ok 2000zł, praca na podstawie umowy zlecania jako sprzątaczka jedno dziecka na wyłącznym utrzymaniu, brak majątku znacznej wartości)

d) Brak leczenia psychiatrycznego, neurologicznego czy odwykowego

3. przyjęciu, że oskarżona rażąco lekceważy porządek prawny, podczas gdy ujawnione okoliczności wskazują , że jej zachowanie było wynikiem szczególnej sytuacji życiowej, a nie trwałej postawy ostentacyjnego lekceważenia prawa

4. nieustaleniu w sposób pewny, czy oskarżona miała w dacie czynu (30.09.2025 r.) rzeczywistą świadomość istnienia i wykonalności decyzji administracyjnej o cofnięciu uprawnień co jest niezbędne do przypisania umyślności w zakresie art. 180a k.k. co miało wpływ na treść wyroku, prowadząc do przyjęcia zbyt wysokiego stopnia społecznej szkodliwości, zanegowania okoliczności łagodzących i funkcjonowania oskarżonej w społeczeństwie, a także niezasadnie surowego wymiaru kary i środków karnych.

Niezasadny

III. obraza prawa materialnego – błędna kwalifikacja prawna (art. 438 pkt 1 k.p.k.), polegającą na:

1. błędnym zastosowaniu art. 180a k.k. w zbiegu z art. 244 k.k. (idealny zbieg z art. 11 § 2 k.k.), podczas gdy prawidłowa subsumpcja przy trafnych ustaleniach faktycznych - powinna prowadzić do przyjęcia odpowiedzialności wyłącznie z art. 244 k.k., z następujących przyczyn:

a) decyzja administracyjna Prezydenta Miasta N. z dnia 26.07.2016 r. (nr (...)), wydana na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. art. 182 § 2 k.k.w. stanowi jedynie środek wykonawczy orzeczonego uprzednio przez sąd zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych (wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 23.11.2015 r. sygn. II K 613/15)

b) pierwotnym źródłem obowiązku powstrzymania się od prowadzenia pojazdów jest zakaz sądowy, a nie sama decyzja administracyjna; w takiej sytuacji art. 244 k.k. (niestosowanie się do orzeczonego zakazu) stanowi normę lex specialis względem art. 180a k.k., który ma zastosowanie przede wszystkim do decyzji administracyjnych niezwianych z wykonywaniem środka karnego (np. cofnięcie uprawnień z przyczyn zdrowotnych, brak badań, niewypełnienie formalnych warunków);

c) kumulatywne karanie za ten sam czyn na podstawie art. 244 k.k. i art. 180a k.k. prowadzi do podwójnej represji za naruszenie jednego obowiązki (zakazu sądowego) co narusza zasadę racjonalnego stosowania norm karnych oraz regułę wyłączania wielości ocen (lex specialis derogat legi generali) akcentowaną orzecznictwie SN przy kwalifikowaniu zbiegu przepisów;

2. ewentualnie - nawet przy przyjęciu dopuszczalności zbiegu art. 244 k.k. i art. 180a k.k. - błędnym zastosowaniu art. 180a k.k. wskutek braku pełnych i pewnych ustaleń co do:

a) daty i sposobu doręczenia decyzji administracyjnej oskarżonej oraz jej realnej świadomości ujawnienia tej decyzji w obrocie prawnym,

b) ciągłości wykonalności decyzji w chwili czynu, podczas gdy odpowiedzialność z art. 180a wymaga istnienia wykonalnej decyzji organu administracji i świadomości sprawcy co do cofnięcia uprawnień

Zasadny

IV. Rażącą niewspółmierność kary i środka karnego (art. 438 pkt 4 k.p.k.) polegająca na wymierzeniu oskarżonej:

Kary 6 miesięcy pozbawiania wolności,

2. środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat, które to rozstrzygnięcia - świetle dyrektyw wymiaru kary z art. 53 § 1 i 2 k.k. - są rażąco surowe w okolicznościach sprawy, albowiem:

a) sąd przyjął „znaczny” stopień społecznej szkodliwości czynu, podczas gdy - z przyczyn wskazanych w zarzutach wcześniejszych - prawidłowa ocena powinna skłaniać co najmniej ku przyjęciu umiarkowanego stopnia społecznej szkodliwości;

b) sąd wbrew ustaleniom nie dostrzegł żadnych okoliczności łagodzących pomijając m.in. przyznanie się do winy, motywację opiekuńczą, incydentalny charakter zachowania, trudną stancję materialną i rodzinną oskarżonej

c) sąd w sposób nadmierny zaakcentował uprzednią karalność, nie bilansując jej odpowiednio okolicznościami łagodzącymi;

d) kara 6 miesięcy pozbawiania wolności, połączoną z 2 letnim zakazem prowadzenia pojazdów, stanowi dla oskarżonej - samotnie wychowującej dziecko, pracującej w nisko płatnym zawodzie i pozbawionej majaku - dolegliwość wykraczającą poza to, co niezbędne dla realizacji celów kary i środków karnych

Niezasadny

Apelacja obrońcy oskarżonej zasługiwała na uwzględnienie jedynie w części dotyczącej kwalifikacji prawnej przypisanego jej czynu, natomiast pozostałe podniesione w niej zarzuty były niezasadne. Pomimo rozbudowanej konstrukcji środka zaskarżenia, podniesione zarzuty w istocie sprowadzały się do zakwestionowania prawidłowości oceny dowodów i poczynionych na jej podstawie ustaleń, oceny motywacji i incydentalnego charakteru zachowania oskarżonej, stopnia społecznej szkodliwości czynu oraz wymiaru kary i środka karnego. Argumentacja apelacji nie jest przy tym w pełni spójna, albowiem obrońca odwołuje się do okoliczności dotyczących różnych zdarzeń, w szczególności wskazując na brak świadomości oskarżonej co do obowiązywania zakazu podczas jednej z kontroli drogowych, bez jednoznacznego wskazania, o którym konkretnie zdarzeniu mowa. Tym samym nie jest do końca jasne, czy twierdzenie to ma służyć zakwestionowaniu ustaleń dotyczących świadomości oskarżonej w chwili czynu będącego przedmiotem niniejszego postępowania, czy też odnosi się do innego zdarzenia, zwłaszcza że również sama oskarżona w toku postępowania przedstawiała odmienne wersje dotyczące okoliczności i przyczyn poszczególnych przejazdów. Mając jednak na uwadze, że argument ten został podniesiony w ramach zarzutów dotyczących oceny dowodów należało rozpoznać go również jako zmierzający do podważenia podstaw przypisania oskarżonej odpowiedzialności karnej, zwłaszcza, że środek zaskarżenia został skierowany przeciwko całości orzeczenia. Oskarżona w wyjaśnianiach na rozprawie głównej podniosła, że nie wiedziała o obowiązującym zakazie, zatem przyjąć należy, że ostatecznie kwestionowała zasadnicze ustalenie odnośnie jej winy i sprawstwa.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd Rejonowy prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, a zgromadzony materiał dowodowy ocenił zgodnie z zasadami określonymi w art. 7 k.p.k. Ocena ta jest wszechstronna, logiczna i zgodna z doświadczeniem życiowym, zaś wyprowadzone na jej podstawie ustalenia faktyczne znajdują należyte oparcie w przeprowadzonych dowodach. Argumentacja przedstawiona w apelacji stanowi w przeważającej mierze polemikę z tymi ustaleniami oraz próbę nadania poszczególnym okolicznościom sprawy znaczenia korzystniejszego dla oskarżonej, aniżeli wynika to z całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego.

Nie można przy tym podzielić stanowiska obrońcy, jakoby Sąd I instancji pominął istotną część wyjaśnień oskarżonej. Sąd ten miał na uwadze zarówno przyznanie przez oskarżoną faktu kierowania pojazdem, jak i przedstawiane przez nią okoliczności dotyczące przyczyn podjęcia jazdy. Okoliczności te nie mogły jednak prowadzić do odmiennych ustaleń w zakresie odpowiedzialności karnej oskarżonej. Bezsporne pozostawało bowiem, że w dniu 30 września 2025 r. kierowała ona samochodem osobowym i uczyniła to pomimo obowiązującego wobec niej zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych jak i wydanej decyzji administracyjnej o cofnięciu uprawnień.

Powyższe wynikało nie tylko częściowo z wyjaśnień samej oskarżonej, ale również z zeznań funkcjonariusza Policji oraz sporządzonej przez niego notatki urzędowej. Oskarżona została ujawniona jako kierująca pojazdem, a następnie, po jego zaparkowaniu, udała się w kierunku pobliskich zarośli. Jednocześnie z informacji znajdujących się w aktach sprawy wynikało, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 10 czerwca 2025 r., sygn. akt II K 458/25, orzeczono wobec niej zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 12 miesięcy, obowiązujący od dnia 24 czerwca 2025 r. Tym samym w dacie zarzucanego jej czynu zakaz ten niewątpliwie obowiązywał.

Analiza akt sprawy wskazanego postępowania wskazuje, że oskarżonej przedstawiono zarzuty, złożyła wyjaśnienia w których przyznała się do popełniania czynu z art. 180a k.k. zatem miała pełną świadomość możliwych konsekwencji i orzekanych środków karnych. W wyjaśnieniach złożonych w powoływanej sprawie oskarżona wskazała, że była we właściwym urzędzie, aby dowiedzieć się o możliwości odzyskania prawa jazdy, gdzie poinformowano ją o konieczności przeprowadzenia badań i egzaminu sprawdzającego, których następnie nie wykonała. Okoliczność ta wskazuje, że miała już wówczas świadomość istniejących ograniczeń dotyczących jej uprawnień do kierowania pojazdami. Również fakt nieodebrania decyzji administracyjnej Prezydenta Miasta N. z dnia 26 lipca 2016 r. nr (...) o cofnięciu uprawnień nie pozwala przyjąć, że oskarżona nie wiedziała o ich cofnięciu. Dotychczasowa karalność oskarżonej oraz orzekane wobec niej uprzedni środek karny związane z prowadzeniem pojazdów wskazują, że nie była ona osobą nieobeznaną z konsekwencjami naruszenia przepisów prawa karnego i orzekanych przez sąd zakazów, a zatem miała świadomość charakteru prowadzonego wobec niej postępowania oraz możliwych konsekwencji. W inkryminowanym czasie godziła się zatem na prowadzenie pojazdu ze świadomością możliwego zakazu i cofnięcia uprawnień. Zresztą w postępowaniu przygotowawczym w niniejszej sprawie w składanych wyjaśnieniach wskazała, że wie o obowiązującym zakazie.

Nie sposób zatem podzielić argumentacji obrońcy dotyczącej braku świadomości oskarżonej co do obowiązywania zakazu czy niewiedzy o wydanej decyzji administracyjnej. Twierdzenie, że oskarżona nie miała świadomości swojej sytuacji prawnej, nie znajduje dostatecznego oparcia w materiale dowodowym. Nie jest przy tym konieczne wykazanie, że oskarżona zapoznała się z każdym dokumentem dotyczącym jej uprawnień do kierowania pojazdami. Przeciwne rozumowanie prowadziłoby do błędnego wniosku, że zakaz lub decyzja administracyjna w przypadku nieodbierania korespondencji w postępowaniu karnym czy też administracyjnym zaczynają wywoływać skutki dopiero w chwili ich ujawnienia np. podczas kontroli drogowej, co w oczywisty sposób niweczyłoby skuteczność tych rozstrzygnięć.

Nie zasługiwała na uwzględnienie również argumentacja dotycząca motywacji oskarżonej. W apelacji obrońca eksponuje, że miała ona prowadzić pojazd w celu zakupu mleka dla dziecka, przy czym nie dostrzega apelujący, że okoliczność ta została przez samą oskarżoną skorygowana w toku rozprawy. Ostatecznie wskazała, że przejazd ujawniony w niniejszym postępowaniu karnym miał związek z koniecznością wykonywania kary ograniczenia wolności. Zakupy dla dziecka dotyczyły zatem innego zdarzenia, a właśnie na tej okoliczności skupia się apelujący w stawianych zarzutach. Sąd Rejonowy słusznie również przyjął, że rzeczywistą przyczyną podjęcia przez oskarżoną jazdy była konieczność udania się w celu wykonywania, co wprost wynika z treści jej prostowanych wyjaśnień. Okoliczność ta była przez oskarżoną wskazywana już w postępowaniu przygotowawczym, a następnie została przez nią potwierdzona na rozprawie głównej, podczas gdy wskazywana przez nią motywacja związana z koniecznością zakupu mleka dla dziecka odnosiła się do innego zdarzenia. Trafnie zatem Sąd Rejonowy przyjął za wiarygodną wersję, zgodnie z którą przejazd objęty niniejszym postępowaniem miał związek z koniecznością wykonania kary ograniczenia wolności w innej sprawie. Motywacja ta nie stanowi przy tym okoliczności łagodzącej i potwierdza stosunek oskarżonej do obowiązującego porządku prawnego.

Jednocześnie pokreślić należy, że żadna z powoływanych przez oskarżoną motywacji do kierowania pojazdem nie uzasadnia przyjęcia, że jej zachowanie mogło charakteryzować się niewielkim stopniem społecznej szkodliwości. Istotą jej działania pozostawało bowiem umyślne naruszenie obowiązującego zakazu prowadzenia pojazdów. Ani konieczność dokonania zakupu dla dziecka, ani krótki odcinek przejazdu, ani potrzeba udania się w celu wykonania kary ograniczenia wolności nie mogły przesłonić tej zasadniczej okoliczności. Powoływane motywacje nie zmienią jednak charakteru samego naruszenia, jej działanie stanowiło świadome zignorowanie prawnie orzeczonych ograniczeń. Wskazywane przez oskarżoną podjęcia jazdy, niezależnie od ich subiektywnego znaczenia dla oskarżonej czy też obrońcy, nie miały charakteru na tyle wyjątkowego ani doniosłego, aby mogły usprawiedliwiać naruszenie obowiązującego zakazu czy nierespektowanie cofnięcia uprawnień. Ponadto brak kolizji, wypadku czy innego konkretnego następstwa nie zmienia tej oceny, skoro przestępstwo czy to z art. 180a k.k. z art. 244 k.k. ma charakter formalny i do jego dokonania nie jest konieczne wystąpienie skutku w formie realnego niebezpieczeństwa na drodze.

Nie można także zgodzić się z obrońcą, że przyznanie się oskarżonej do winy powinno zostać uznane za istotną okoliczność łagodzącą. W realiach niniejszej sprawy nie miało ono szczególnego znaczenia dla ustalenia sprawstwa czy zbadania okoliczności zdarzenia. Fakt prowadzenia przez oskarżoną pojazdu został bowiem potwierdzony innymi, jednoznacznymi dowodami, w tym zeznaniami funkcjonariusza Policji, a okoliczności popełnienia czynu nie budziły jakichkolwiek wątpliwości. Wbrew twierdzeniom apelacji Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił stopień społecznej szkodliwości czynu oraz stopień winy oskarżonej. Nie można tracić z pola widzenia, że oskarżona kierowała pojazdem, pomimo iż jej wcześniejsze postępowanie doprowadziło do wyeliminowania jej jako kierującej z ruchu drogowego. Co więcej, miała już wcześniej doświadczenia związane z odpowiedzialnością za przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji oraz z ograniczeniami dotyczącymi prowadzenia pojazdów. Okoliczność ta ma istotne znaczenie przy ocenie jej negatywnego stosunku do obowiązującego porządku prawnego.

Zasadnie natomiast obrońca zakwestionował przyjętą przez Sąd I instancji kwalifikację prawną czynu w zakresie art. 180a k.k. Wprawdzie art. 180a k.k. może pozostawać w zbiegu z art. 244 k.k., jednak w sytuacji, gdy cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami nastąpiło w związku ze spełnieniem przesłanki określonej w art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, tj. w następstwie orzeczenia przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów jako środka karnego przewidzianego w Kodeksie karnym lub Kodeksie wykroczeń, zbieg ten ma charakter pozorny (niewłaściwy). W takiej sytuacji decyzja administracyjna o cofnięciu uprawnień ma bowiem charakter wtórny wobec uprzednio orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów. Źródłem obowiązku powstrzymania się przez oskarżoną od prowadzenia pojazdów jest przede wszystkim prawomocnie orzeczony zakaz sądowy, którego naruszenie stanowi zachowanie penalizowane w art. 244 k.k. Samo cofnięcie uprawnień stanowi natomiast następstwo tego zakazu. Relacja subsydiarności zachodząca w takim przypadku pomiędzy art. 244 k.k. a art. 180a k.k. prowadzi do zastosowania wyłącznie art. 244 k.k. Jednocześnie art. 244 k.k. należy uznać w tej sytuacji za przepis szczególny wobec art. 180a k.k., co na zasadzie lex specialis derogat legi generali wyłącza zastosowanie ostatniego z powoływanych przepisów. Tym samym art. 180a k.k. pozostaje w pozornym zbiegu z art. 244 k.k. i nie powinien być uwzględniony w kwalifikacji prawnej czynu. Z tych względów z kwalifikacji prawnej przypisanego oskarżonej czynu należało wyeliminować art. 180a k.k., a w konsekwencji również art. 11 § 2 k.k., pozostawiając jako właściwą kwalifikację prawną art. 244 k.k. Nie podważa to jednak zasadniczych ustaleń Sądu Rejonowego w zakresie doboru kary i środka karnego.

Trafne pozostawało stanowisko Sądu I instancji polegające na przyjęciu, że zachowanie oskarżonej świadczy o lekceważącym stosunku do obowiązujących norm prawnych. Nie negując faktu, że oskarżona kieruje pojazd okazjonalnie nie można przy tym utożsamiać incydentalnego charakteru konkretnego zachowania z brakiem potrzeby stanowczej reakcji karnej. Dla oceny prognozy kryminologicznej znaczenie ma bowiem nie tylko częstotliwość popełniania określonych czynów, ale także fakt, że oskarżona, pomimo wcześniejszej karalności oraz wiedzy o konsekwencjach związanych z prowadzeniem pojazdów, ponownie naruszyła zakaz. Właśnie ta okoliczność miała przeważające znaczenie przy doborze odpowiedniej reakcji karnej i zaaprobować należy stanowisko Sądu Rejonowego w zakresie konieczności wymierzenia kary izolacyjnej.

W konsekwencji brak było podstaw do uznania, że wymierzona oskarżonej kara 6 miesięcy pozbawienia wolności jest rażąco niewspółmierna. Sąd Rejonowy prawidłowo uwzględnił okoliczności obciążające, w szczególności uprzednią karalność oskarżonej oraz charakter popełnionego czynu. Okoliczności dotyczące jej sytuacji rodzinnej i materialnej, w tym konieczność utrzymywania dziecka oraz osiąganie niewysokich dochodów, nie uzasadniają przyjęcia, że kara pozbawienia wolności jest nadmiernie surowa. Zupełnie chybiony pozostaje argument, iż okolicznością łagodzącą miałby zostać uznany brak leczenia psychiatrycznego, neurologicznego czy odwykowego, gdyż sam fakt niepodjęcia przez oskarżoną tego rodzaju leczenia nie stanowi okoliczności łagodzącej, a w szczególności nie może prowadzić do pomniejszenia stopnia jej winy ani stopnia społecznej szkodliwości przypisanego jej czynu. Nie sposób również przyjąć, aby w świetle dotychczasowego zachowania oskarżonej cele kary mogły zostać osiągnięte przez wymierzenie jej kary grzywny albo ograniczenia wolności. Sam wymiar kary natomiast zbliżony pozostaje do ustawowego minimum co wyklucza jego rażącą surowość.

Brak było również podstaw do ingerencji w orzeczony środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat. Wymiar tego środka pozostaje adekwatny do charakteru czynu oraz okoliczności jego popełnienia. Skoro wcześniejsze orzeczenia i związane z nimi ograniczenia nie powstrzymały oskarżonej przed ponownym kierowaniem pojazdem, brak jest podstaw do uznania, że okres dwóch lat stanowi dolegliwość rażąco niewspółmierną. Nie przemawia za jego skróceniem również sytuacja osobista oskarżonej. Trafnie Sąd Rejonowy dostrzegł, że wymiar orzeczonego środka karnego uświadomi oskarżonej naganność jej postępowania.

W konsekwencji apelację obrońcy należało uznać za częściowo zasadną wyłącznie w zakresie zarzutu dotyczącego kwalifikacji prawnej czynu, natomiast w pozostałej części za chybioną.

Wniosek:

Obrońca oskarżonej wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez:

a.

wyeliminowanie z kwalifikacji prawnej czynu oskarżanej przepisu art. 180a k.k., poprzez przyjęcie odpowiedzialności wyłącznie z art. 244 k.k. ewentualnie uniewinnienie oskarżonej w części dotyczącej czynu z art. 180a k.k.

b.

znacznie złagodzenie kary poprzez:

⚫

wymierzenie oskarżonej kary łagodniejszego rodzaju (kary ograniczenia wolności albo grzywny)

⚫

obniżenie wymiaru zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych do 1 roku, ewentualnie rozważenie ograniczenia zakazu do określonej kategorii pojazdów,

Ewentualnie - w razie nie podzielenia powyższego stanowiska o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy Sadowi Rejonowemu w Jeleniej Górze do ponownego rozpoznani

Częściowo zasadny

Wniosek apelacji zasługiwał na uwzględnienie jedynie w zakresie wyeliminowania z kwalifikacji prawnej czynu art. 180a k.k. z przyczyn wskazanych w poprzedniej części uzasadnienia. Pozostałe wnioski, wobec prawidłowości ustaleń faktycznych, wymiaru kary i środka karnego oraz braku podstaw do uchylenia wyroku, nie zasługiwały na uwzględnienie. Sąd odwoławczy nie znalazł przy tym podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot utrzymania w mocy

Wyrok Sądu Rejonowego podlega utrzymaniu w mocy w znacznej części, tj. w zakresie ustalenia sprawstwa i winy oskarżonej w odniesieniu do czynu zakwalifikowanego przez Sąd Okręgowy jedynie z art. 244 k.k., wymiaru kary 6 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat oraz świadczenia pieniężnego w kwocie 5.000 zł.

Apelacja w tej części jest niezasadna, a Sąd odwoławczy z urzędu nie stwierdził uchybień, które uzasadniałyby ingerencję w tę część zaskarżonego orzeczenia.

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot i zakres zmiany

Zaskarżony wyrok podlegał zmianie poprzez wyeliminowanie z podstawy prawnej przypisanego oskarżonej czynu art. 180a k.k. oraz art. 11 § 2 k.k. i przyjęcie, że czyn ten wyczerpuje wyłącznie znamiona art. 244 k.k. przyjęcie odpowiedniego opisu czynu oraz uzupełnienie podstawy prawnej w zakresie orzekanego środka karnego o art. 4 § 1 k.k.

Jak wskazano w poprzedniej części uzasadniania konieczność wyeliminowania art. 180a k.k. wynika z pozornego zbiegu tego przepisu z art. 244 k.k., albowiem decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami została wydana w następstwie orzeczenia sądowego zakazu prowadzenia pojazdów, wobec czego art. 244 k.k., jako przepis szczególny, wyłącza zastosowanie art. 180a k.k. w ramach właściwej kwalifikacji prawnej tego samego zachowania. Konsekwencją wyeliminowania z kwalifikacji prawnej art. 180a k.k. jest również brak podstaw do powoływania art. 11 § 2 k.k. w opisie kwalifikacji prawnej czynu oraz art. 11 § 3 k.k. w podstawie wymiaru kary. Jednocześnie, z uwagi na nowelizację ustawy karnej dokonaną ustawą z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1872), która weszła w życie z dniem 29 stycznia 2026 r. konieczne było uzupełnienie podstawy prawnej orzeczonego środka karnego o art. 4 § 1 k.k., albowiem według aktualnego stanu prawnego podstawę orzekania zakazu prowadzenia pojazdów w związku ze skazaniem za czyn z art. 244 k.k. stanowi art. 42 § 3 k.k., przewidujący ponadto orzeczenie dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, podczas gdy w dacie popełnienia przypisanego oskarżonej czynu obowiązywała regulacja niewątpliwie względniejsza. Mając na uwadze, że czyn został popełniony w dniu 30 września 2025 r., Sąd Rejonowy prawidłowo zastosował stan prawny względniejszy dla oskarżonej, o czym świadczy wymiar orzeczonego środka karnego, jednak konieczne było jednoznaczne wskazanie w jego podstawie prawnej art. 4 § 1 k.k., jako przepisu przesądzającego o zastosowaniu ustawy w uprzednim, korzystniejszym brzmieniu. Zbędne natomiast było powoływanie wskazanego artykułu w podstawie wymiaru kary jak uczynił to Sąd Rejonowy, bowiem ustawodawca nie zmienił ustawowego zagrożenia karą za przypisane oskarżonej przestępstwo, będące przy tym aktualną podstawą jej wymiaru.

---------------------------------------------------------------------

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

Konieczność umorzenia postępowania

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

---------------------------------------------------------------------

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

--------------

-------------------------------------------------------------------------------------------

Koszty procesu

III. Na podstawie art. 29 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze Sąd Okręgowy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy oskarżonego z urzędu adw. O. S. kwotę 840 złotych tytułem kosztów nieopłaconej obrony z urzędu w postępowaniu odwoławczym.

IV. Na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k., mając na uwadze sytuację materialną i rodzinną oskarżonej, a także orzeczenie wobec niej bezwzględnej kary pozbawienia wolności, Sąd Okręgowy zwolnił ją od obowiązku uiszczenia na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Całość wyroku, w szczególności przyjęcie błędnej kwalifikacji prawnej przypisanego czynu oraz orzeczenie rażąco niewspółmiernej kary i środka karnego

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Uchylenie

Zmiana