N. P. zataił przed policją związek z N. W. Wyrok za fałszywe zeznania utrzymany

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie z 15 stycznia 2026 r. sygn. akt II K 333/25

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W części

Co do winy

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Wnioski

Uchylenie

Zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Fakty uznane za udowodnione

----

---------------------------

--------------------------------------------------------------------------

-----------------

-----------------

Fakty uznane za nieudowodnione

-------

-----------------------

--------------------------------------------------------------

--------------

--------------

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

--------------------

--------------------------------------------

------------------------------------------------------------------------------------------

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

------------------

-------------------------------------

---------------------------------------------------------------------------.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

I. obrazę przepisów postępowania:

1) art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, polegającej na całkowicie dowolnej i jednostronnej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wydanie wyroku w oparciu wyłącznie o okoliczności przemawiające jedynie na niekorzyść oskarżonego w szczególności:

- błędne przyjęcie przez Sąd, że formalne pouczenie oskarżonego o prawach procesowych przez funkcjonariusza P. S. podczas przesłuchania w dniu 26 sierpnia 2023 r. w toku prowadzonego śledztwa przez Prokuraturę Rejonową w Łukowie pod sygn. akt (...) było wystarczające dla przyjęcia, iż oskarżony miał pełną świadomość przysługującego mu prawa do odmowy składania zeznań pomimo okoliczności, że funkcjonariusz policji nie pamięta szczegółów czynności i przyznaje wprost, że nie wyjaśnia przesłuchiwanym świadkom znaczenia pojęcia „osoby najbliższej” (zeznania świadka P. S. na rozprawie z dnia 4 listopada 2025 r.);

- nie danie wiary wyjaśnieniom złożonych przez oskarżonego N. P. na rozprawie w dniu 2.10.2025 r. w których to wyjaśnia: „nasza relacja z panią N. miała tylko osobisty charakter, byliśmy blisko siebie, to był związek intymny. W momencie składania zeznań związek miał silny charakter, często spotykaliśmy się... składając zeznania zeznawałem w charakterze jako pracodawca, żadnych kontaktów pracowniczych z panią N. ja nie utrzymywałem i uważałem, że pytania, które są zadane przez funkcjonariusza policji są skierowane tylko i wyłącznie na temat współpracy firmowej. Nie miałem świadomości, że funkcjonariusz pyta również o kontakty prywatne. Nie miałem świadomości, że zatajenie kontaktów prywatnych jest podaniem nieprawdy... Nie miałem zamiaru wprowadzenia organów ścigania, funkcjonariusza policji w błąd... Nie chciałem uzyskać korzyści procesowej aczkolwiek nie chciałem udostępniać do informacji publicznej wątków z mojego życia prywatnego. Chciałem przez niewskazanie uchronić panią N. przed przekazaniem informacji o tym związku wiedząc, że była w związku małżeńskim. Nie posiadałem wiedzy, że mogę odmówić składania zeznań z uwagi na związek z panią N. ”;

- nie danie wiary wyjaśnieniom złożonym przez N. W., która w całości potwierdziła złożone przez oskarżonego na rozprawie w dniu 2.10.2025 r. wyjaśnienia, tym samym potwierdziła że relacja z oskarżonym N. P. w sierpniu 2023 r. roku miała charakter intymny (protokół rozprawy z dnia 2.10.2025 r.);

- faktu iż oskarżony nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu;

- błędne przyjęcie przez Sąd że łączące oskarżonego z N. W. więzi nie zostały wykazane, pomimo okoliczności, że zarówno oskarżony jak i N. W. potwierdzili istnienie łączących ich intymnych, silnych relacji, które w świetle prawa mogą stanowić podstawę uznania danej osoby za osobę najbliższą (protokół rozprawy z dnia 2.10.2025 r.);

2) art. 5 § 2 k.p.k. w zw. z art. 16 § 1 k.p.k. poprzez nierozstrzygnięcie na korzyść oskarżonego istniejących w sprawie wątpliwości dotyczących zakresu i zrozumiałości pouczenia oraz świadomości oskarżonego co do przysługującego mu prawa do odmowy składania zeznań wobec osoby najbliższej;

3) art. 183 § 1 k.p.k. w zw. z art. 16 § 1 k.p.k. poprzez zaniechanie przez funkcjonariusza policji, zrozumiałego i wyczerpującego pouczenia N. P. (przesłuchiwanego jako świadka) o prawie do uchylenia się od odpowiedzi na pytania, w sytuacji gdy udzielenie odpowiedzi na pytania dotyczące jego relacji w tym również zawodowych z N. W. i ewentualnego jej zatrudnienia mogło narazić go na odpowiedzialność za wykroczenie lub przestępstwo skarbowe (np. nielegalne zatrudnienie), co w konsekwencji doprowadziło do złożenia zeznań pod presją odpowiedzialności karnej, z której oskarżony nie potrafił realnie skorzystać;

1. II. w konsekwencji naruszenia powyższych przepisów procedury karnej, na mocy art. 438 pkt 3 k.p.k. zarzucam Sądowi I instancji dopuszczenie się błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na jego treść, a polegający na tym, iż prawidłowa analiza zebranych w sprawie dowodów, ocenionych zgodnie z zasadami logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego, z uwzględnieniem nie tylko okoliczności niekorzystnych dla oskarżonego, ale również tych korzystnych nie pozwalały na przyjęcie, iż oskarżony jest winny przypisanego mu wyrokiem czynu w szczególności, gdy oskarżony nie miał świadomości przysługującego mu prawa do odmowy składania zeznań wobec osoby najbliższej, a jego wypowiedzi wynikały z przekonania, że pytania dotyczą wyłącznie relacji o charakterze służbowym.

Niezasadne

Zarzuty skarżącego okazały się niezasadne.

Dokonana przez Sąd Okręgowy kontrola odwoławcza zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych,

a orzekając wziął pod uwagę wszystkie przeprowadzone dowody. Sąd Rejonowy

w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia jasno i przekonywująco przedstawił tok swojego rozumowania, wskazał, jakie fakty zostały uznane za udowodnione i jakie dowody były podstawą ich przyjęcia. Ocena materiału dowodowego dokonana przez Sąd pierwszej instancji nie budzi zastrzeżeń, ponieważ nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów, jest pełna i pozbawiona jakichkolwiek błędów, które miałyby wpływ na treść zaskarżonego wyroku.

Przed rozpoczęciem każdego przesłuchania świadek musi być pouczony o prawie do odmowy składania zeznań lub prawie do złożenia wniosku o zwolnienie z obowiązku zeznawania, nawet gdyby uprzednio świadek nie skorzystał z przysługującego mu prawa – art. 191 § 2 kpk. Organ procesowy ma obowiązek pouczenia świadka, jeżeli poweźmie wiedzę o zachodzeniu pomiędzy osobą przesłuchiwaną, a oskarżonym relacji uzasadniającej niezeznawanie na podstawie art. 182, art.183 oraz 185 k.p.k. Jeżeli okoliczności stanowiące podstawę uprawnień świadka ujawnią się dopiero w czasie przesłuchania ad rem, organ procesowy musi z własnej inicjatywy dokonać pouczenia już w trakcie składania zeznań przez świadka (wyrok SA w Warszawie z 5.12.1995 r., II AKr 459/95, OSA 1996/4, poz. 15). Wobec powyższego obowiązek pouczenia N. P. by się zaktualizował w sytuacji gdyby przesłuchiwany wskazał na występowanie bliskiej relacji z N. W., a o takiej przesłuchiwany w dniu 26 sierpnia 2023 roku nie wspomniał, bo jak sam twierdził chciał to zachować w tajemnicy. Trudno też wymagać, aby funkcjonariusz policji po kilku latach od przesłuchania pamiętał treść przedstawionego pouczenia poza tym, co jest zapisane w protokole. Oskarżony posiada wykształcenie średnie, prowadzi działalność gospodarczą, więc jego stan świadomości prawnej pozwalał mu na wskazanie funkcjonariuszowi policji ewentualnych okoliczności pozwalających realizację praw procesowych. Pouczenie o uprawnieniach i obowiązkach świadka wręczono mu przed przesłuchaniem, a na pytanie o stosunek świadka do stron, N. P. odpowiedział – obcy.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż w każdej sprawie, kiedy oskarżony nie przyznaje się do winy i podaje okoliczności mogące świadczyć o jego niewinności, obowiązkiem organów postępowania przygotowawczego, jak i Sądu rozpoznającego sprawę, jest dokładne sprawdzenie obrony oskarżonego i poddanie ocenie dopiero tak zebranego materiału dowodowego

(wyrok SN z 20.07.1987r., II KR 167/87, Inf. Praw. 1-3/1988, poz. 16). Zdaniem Sądu Okręgowego wyjaśnienia oskarżonego nie mogły być przyjęte jako pewnik i podlegały weryfikacji, jak pozostałe dowody, w szczególności w świetle zasad doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania. Sąd Okręgowy w pełni podziela rozważania Sądu I instancji dotyczące braku istnienia relacji uznawanej jako pozostawanie we wspólnym pożyciu. Podnoszone przez skarżącego relacje intymne, spotkania czy plany na przyszłość nie mogą być tożsame z pojęciem wcześniej wskazanym. W tym zakresie nic nie zamieniły zeznania N. W. mówiące również o kontaktach intymnych, w sposób wysoce ogólny, które nie mogą same w sobie stanowić podstawy do odmowy składania zeznań. Przedawnione przez skarżącego orzecznictwo również odnosi się do więzi intymnej, emocjonalnej i gospodarczej dla uznania relacji jako „osoby najbliższe”, a takie pomiędzy oskarżonym a N. W. nie występowały. Słusznie również Sąd I instancji podniósł okoliczności wskazujące, że na tamtym etapie postępowania N. W. nie występowała w sprawie w charakterze podejrzanej czy oskarżonej.

Zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2025 r. V KK 56/25 niejasności w dziedzinie ustaleń faktycznych należy w pierwszym rzędzie redukować wszechstronną inicjatywą dowodową, a następnie wnikliwą analizą materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Naruszenie reguły z art. 5 § 2 k.p.k. ma miejsce jedynie wówczas, gdy sąd orzekający poweźmie wątpliwości co do istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności i nie mogąc wątpliwości tych usunąć, rozstrzyga je na niekorzyść oskarżonego. Art. 5 § 2 k.p.k. nie można interpretować jako powinności czynienia ustaleń w oparciu o dowody najkorzystniejsze dla oskarżonego. Sytuacja równoznaczna z niedającymi się usunąć wątpliwościami jest kategorią obiektywną w tym sensie, że zasady logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego lub nauki nie pozwalają ustalić określonego faktu. Nie ma to zatem nic wspólnego z subiektywnymi ocenami strony procesowej. Oskarżony nie mógł być pouczony o prawie do odmowy składania zeznań, czy odmowy udzielenia odpowiedzi na pytania, gdyż przesłuchujący nie wiedział o istnieniu ewentualnych przesłanek, a przesłuchiwany ich nie ujawnił. Jak wskazał skarżący, N. P. chciał wręcz ukryć relacje, które miały go rzekomo łączyć z N. W.. Te same argumenty odnoszą się do zarzuty z pkt 3, gdyż oskarżony składając zeznania w dniu 26 sierpnia 2023 roku wskazał, że nigdy nie współpracował z N. W., nie zatrudniał jej, nie korzystał z jej pomocy czy kontaktów. Ponadto art. 183 § 1 kpk nie odnosi się do odpowiedzialności za wykroczenie, a w toku przesłuchania nie ujawniły się okoliczności wskazujące, że odpowiedź na pytanie mogłaby narazić N. P. na odpowiedzialność karną.

Słusznie się twierdzi, że przepis art. 410 nie może być rozumiany w ten sposób, że każdy z przeprowadzonych dowodów ma stanowić podstawę ustaleń faktycznych. Byłoby to oczywiście niemożliwe, gdy z różnych dowodów wynikają wzajemnie sprzeczne fakty. Nie można zatem czynić skutecznego zarzutu obrazy tego przepisu, w sytuacji gdy niektóre dowody nie stanowiły podstawy poczynionych ustaleń, jeśli sąd je należycie rozważył i ocenił ich znaczenie w sposób przewidziany w art. 7 (wyrok SA w Lublinie z 27.03.2013 r.,

II AKa 26/13, LEX nr 1306009; postanowienie SN z 28.02.2013 r.,

IV KK 389/12, LEX nr 1294454

Niezasadność zarzutów prawa procesowego skutkuje również niezasadnością zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych, mający charakter wtórny do zarzutów prawa procesowego. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku powinien polegać na wykazaniu jakich uchybień w świetle wskazań wiedzy oraz doświadczenia życiowego dopuścił się sąd w dokonanej przez siebie ocenie materiału dowodowego. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę orzeczenia to błąd, który wynika bądź to z niepełności postępowania dowodowego, bądź też z przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów. W niniejszej sprawie brak podstaw do przyjęcia, że Sąd Rejonowy dokonując analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych. Obrońca formułując zarzut błędu w ustaleniach faktycznych ograniczył się jedynie do zanegowania sprawstwa oskarżonego, treść odpowiedzi na postawione pytanie wskazuje, że pytania w trakcie przesłuchania nie odnosiły się jedynie do relacji służbowych, oskarżony w swoich wypowiedziach wskazał przecież, że w ogóle nie zna N. W.. Ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy w niniejszej sprawie są pozbawione jakiegokolwiek błędu, trafne, prawidłowe oraz mające pełne, mocne oraz logiczne oparcie w wiarygodnym materiale dowodowym, a zatem nie mogą być uznane za błędne. Analiza całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, pozwala na stwierdzenie, iż oskarżony swoim zachowaniem wyczerpał znamiona przypisanych mu czynów z art. 233 § 1 kk.

We wniesionym środku odwoławczym brak było zarzutu dotyczącego niewspółmierności pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia o karze. W ocenie Sądu Okręgowego nie zaistniały także przesłanki z art. 440 kpk które uprawniałyby do ingerencji w tą cześć wyroku. Dlatego też, przy wyczerpującym wywodzie Sądu Rejowego w części dotyczącej kary, odstąpiono od zupełnie abstrakcyjnego omawiania tej kwestii w niniejszych rozważaniach, podzielając w tym względzie stanowisko proceduralne Sądu Apelacyjnego w Lublinie wyrażone w wyroku z dnia 25 stycznia 2018 r., sygn. II AKa 275/17 (Legalis Numer 1728581).

Obrońca oskarżonego wniósł o uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Niezasadne

Bezzasadność podniesionych zarzutu skutkowała bezzasadnością wniosków.

Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu

1. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot utrzymania w mocy

Wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 15 stycznia 2026r. r.

sygn. akt II K 333/25- utrzymany w całości.

Bezzasadność zarzutów skutkowała bezzasadnością wniosku.

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot i zakres zmiany

-----------------------------------------------------------------------------------------------

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

-----------------------------------------------------------------------------------

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Konieczność umorzenia postępowania

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

-----------------------------------------------------------------------------------

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

---------------------

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Koszty procesu

II. Na podstawie art. 636 § 1 kpk w zw. z art. 634 kpk w zw. z art. 626 § 1 kpk Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 500 zł kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze mając na uwadze fakt, że oskarżony nie ma nikogo na utrzymaniu i prowadzi działalność gospodarczą oraz posiada majątek.

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

obrońca

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

wyrok w części

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W części

Co do winy

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Wnioski

Uchylenie

Zmiana