Poniedziałek Wydanie nr 30

Sygnatura akt
II Ka 407/26
Sąd
Sąd Okręgowy w Siedlcach
Wydział
II Wydział Karny
Rodzaj
Wyrok
Data orzeczenia
5 sierpnia 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Wyrok utrzymany
Kara
2 lata i 6 miesięcy więzienia
Opublikowano w portalu
23 września 2026 r.
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sprawy karne
Sąd Okręgowy w Siedlcach
© autorzy OpenStreetMap

Sprawy karne

Sąd obniżył karę oszustowi, który wyłudził pieniądze od 90-letniej kobiety

Pełnomocnik pokrzywdzonej zaskarżył wyrok, bo zadośćuczynienie nie zostało zasądzone w pełnej wysokości. Sąd Okręgowy w Siedlcach zasądził solidarnie od oskarżonych 10 000 zł na rzecz następcy prawnego pokrzywdzonej i obniżył karę pozbawienia wolności oskarżonego do 2 lat i 6 miesięcy. Nie podniósł kwoty odszkodowania z 45 400 zł do 48 400 zł, bo 3 000 zł zostało zwrócone przed wyrokiem, a podwyższenie prowadziłoby do podwójnej kompensacji.

Kara
2 lata i 6 miesięcy więzienia
Sąd
Sąd Okręgowy w Siedlcach, II Wydział Karny
Sygnatura
II Ka 407/26

Dla firm: Obowiązek naprawienia szkody liczy się od kwoty, której pokrzywdzony jeszcze nie odzyskał, więc wpłaty dokonane przed wyrokiem pomniejszają zasądzone świadczenie. Zaliczenie wpłaty nie zwiększa należności, tylko zmienia sposób zapisania wyroku.

Kwota ta stanowi realną i odczuwalną kompensację krzywdy, pozostającą jednocześnie w odpowiedniej proporcji do ustalonego rozmiaru cierpień psychicznych i naruszenia poczucia bezpieczeństwa pokrzywdzonej.

Z uzasadnienia, Sąd Okręgowy w Siedlcach

Treść orzeczenia około 20 minut czytania

Sygn. akt II Ka 407/26

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 5 sierpnia 2026 r.

Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący:

SSO Dariusz Półtorak

Protokolant:

st. sekr. sąd. Agnieszka Walerczak

przy udziale prokuratora Jakuba Niedźwiedzia

po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2026 r.

sprawy

N. S. i X. E. (1)

oskarżonych z art. 286 § 1 kk i inne

na skutek apelacji wniesionych przez obrońcę oskarżonego X. E. (1)

i pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej

od wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim

z dnia 11 lutego 2026 r. sygn. akt II K 80/25

I. w zaskarżonej części wyrok zmienia w ten sposób, że:

- orzeczoną w stosunku do oskarżonego X. E. (1) karę pozbawienia wolności obniża do 2 (dwa) lat i 6 (sześć) miesięcy;

- na podstawie art. 46 § 1 kk orzeka solidarnie od oskarżonych X. E. (1) i N. S. na rzecz X. E. (3), jako następcy prawnego pokrzywdzonej X. E. (4) 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych tytułem zadośćuczynienia za krzywdę doznaną przez pokrzywdzoną w związku z popełnieniem przez oskarżonych przestępstwa zarzucanego im w pkt II aktu oskarżenia;

- orzeczony w pkt VIII zwrot wydatków związanych z ustanowieniem w sprawie pełnomocnika przez oskarżycielkę posiłkową podwyższa do kwoty 1924 złotych;

II. w pozostałej zaskarżonej części wyrok utrzymuje w mocy;

III. zasądza od oskarżonych X. E. (1) i N. S. na rzecz X. E. (3) po 420 złotych tytułem zwrotu wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika na etapie postępowania odwoławczego;

IV. zasądza od X. E. (1) na rzecz Skarbu Państwa kwotę 400 złotych opłaty za obie instancje;

V. zwalnia oskarżonych od wydatków postępowania odwoławczego stwierdzając, że ponosi je Skarb Państwa.

Uzasadnienie

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 11 lutego 2026r.,sygn.akt. II K 80/25

Podmiot wnoszący apelację

Oskarżyciel posiłkowy

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na niekorzyść

W części

Co do kary

Co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

zarzuty z apelacji pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej:

1. obraza przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, a to:

1) art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k. poprzez nieprecyzyjne i niepełne sformułowanie rozstrzygnięcia w punkcie V wyroku, polegające na zasądzeniu odszkodowania w kwocie 45.400 zł, podczas gdy prawidłowo należało orzec kwotę 48.400 zł z jednoczesnym zaliczeniem uprzednio wpłaconej kwoty 3.000 zł, niezamieszczenie tej informacji w treści wyroku powoduje niejasność rozstrzygnięcia, a tym samym może skutkować trudnościami w jego wykonaniu i uniemożliwia jednoznaczne ustalenie należności dla wierzyciela,

2) art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k., poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów oraz pominięcie istotnych okoliczności wynikających z dokumentacji medycznej i twierdzeń strony, co skutkowało zaniżeniem zakresu należnej kompensacji,

3) art. 627 k.p.k. w zw. z § 11 ust. 1 pkt 1, § 11 ust. 2 pkt 3 oraz § 11 ust. 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, poprzez zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w kwocie niższej niż stawki minimalne przewidziane przepisami prawa, w szczególności w wysokości rażąco nieadekwatnej do nakładu pracy pełnomocnika, stopnia skomplikowania sprawy oraz zakresu podjętych czynności procesowych,

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to:

1) art. 46 § 1 k.k., poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż brak jest podstaw prawnych do orzeczenia na rzecz oskarżycielki posiłkowej zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, pomimo ustalenia, że czyn oskarżonych spowodował u pokrzywdzonej poważne i długotrwałe skutki w sferze psychicznej i fizycznej, a nadto art. 46 k.k. wprost upoważnia Sąd do zasądzenia od oskarżonych na rzecz pokrzywdzonej odpowiedniej kwoty tytułem zadośćuczynienia,

2) art. 46 § 2 k.k., poprzez jego niezastosowanie, pomimo istnienia podstaw do orzeczenia nawiązki w sytuacji, gdy - nawet przy przyjęciu trudności dowodowych - możliwe było przyznanie pokrzywdzonej odpowiedniej sumy pieniężnej tytułem kompensacji krzywdy, przy czym Sąd ocenił zeznania pokrzywdzonej jako wiarygodne i niekwestionowane w żadnym zakresie,

3. błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, mające wpływ na jego treść, w tym:

1) kwota 45.400 zł zasądzona solidarnie od oskarżonych wyczerpuje obowiązek naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonej, podczas gdy faktyczna szkoda wyniosła 48.400 zł, a zapłacona kwota 3000 zł winna zostać zaliczona na poczet ustalonego obowiązku,

2) nieprawidłowe przyjęcie, iż rozmiar krzywdy doznanej przez oskarżycielkę posiłkową nie uzasadnia przyznania zadośćuczynienia, podczas gdy prawidłowa ocena zgromadzonego materiału dowodowego prowadzi do wniosku przeciwnego, zwłaszcza w świetle: wieku pokrzywdzonej (90 lat), charakteru czynu (oszustwo wywołujące silne poczucie zagrożenia), długotrwałych następstw psychicznych (m.in. lęk, depresja, zaburzenia snu), pogorszenia stanu zdrowia somatycznego, w tym hospitalizacji bezpośrednio po zdarzeniu, a także trwałego obniżenia jakości życia i poczucia bezpieczeństwa,

3) przyjęcie nieprawidłowej nazwy miejscowości w dniu 14 sierpnia 2024 r., tj. „H. pod E.” zamiast prawidłowej (...).

Częściowo zasadne

Na wstępie zaznaczyć należy, iż wniosek o uzasadnienie złożył wyłącznie pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej, z uwagi na to Sąd w swoim uzasadnieniu odniesie się wyłącznie do tej apelacji, podniesionych w niej zarzutów i zawartych wniosków odwoławczych. Ponadto, w toku postępowania odwoławczego zmianie uległa sytuacja procesowa po stronie pokrzywdzonej, albowiem po śmierci X. E. (4) w jej prawa wstąpił X. E. (3). Z tego względu, rozstrzygnięcie kompensacyjne dotyczące krzywdy doznanej przez X. E. (4) należało skierować na rzecz jej następcy prawnego.

Sąd Okręgowy, rozpoznając sprawę w granicach zaskarżenia i zarzutów podniesionych w apelacji pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej, uznał ten środek odwoławczy za częściowo zasadny.

Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut dotyczący wysokości orzeczonego obowiązku naprawienia szkody. Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił, że w wyniku czynu przypisanego oskarżonym w punkcie II aktu oskarżenia X. E. (2) została doprowadzona do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 48.400 zł. Jednocześnie z materiału sprawy wynikało, że przed wydaniem wyroku pokrzywdzonej została zwrócona kwota 3.000 zł. W tej sytuacji zasądzenie przez Sąd Rejonowy kwoty 45.400 zł odpowiadało wysokości niepokrytej szkody zgodnie ze stanem istniejącym w chwili wydawania orzeczenia I-instancyjnego. Nie można zatem podzielić stanowiska skarżącej, jakoby samo niewskazanie w sentencji wyroku, że kwota 3.000 zł została uprzednio uiszczona i podlega zaliczeniu na poczet szkody, prowadziło do rzeczywistego zaniżenia należnego świadczenia. Istotne jest bowiem to, że obowiązek kompensacyjny został określony na poziomie odpowiadającym rzeczywiście nie naprawionej części szkody. Orzeczenie kwoty 48.400 zł, przy jednoczesnym zaliczeniu 3.000 zł, prowadziłoby w rezultacie do tego samego rachunkowego skutku, co zasądzenie kwoty

45.400 zł., a spowodowałoby jedynie, iż sama treść wyroku byłaby mniej czytelna. Skoro część szkody została już naprawiona, ponowne zasądzenie tej samej kwoty, przy błędnej interpretacji, prowadziłoby do podwójnej kompensacji. Środek kompensacyjny z art. 46§1 kk zawsze jest związany z wielkością szkody i nie jest dopuszczalne, aby kwota zasądzona na rzecz pokrzywdzonego przewyższał wysokość ustalonej szkody (wyrok Sądu Najwyższego

z 11 kwietnia 2024 roku, V KK 62/24).

W konsekwencji, nie było podstaw do zmiany punktu V wyroku poprzez zasądzenie tytułem naprawienia szkody kwoty 48.400 zł, z jednoczesnym zaliczeniem 3.000 zł. Taki sposób redakcji rozstrzygnięcia nie był konieczny dla zapewnienia pokrzywdzonej należnej ochrony prawnej, skoro wysokość obowiązku wynikającego z wyroku odpowiadała faktycznie nie naprawionej części szkody. Z tych względów zarzut obrazy art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k. nie mógł odnieść skutku.

„Skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia art. 7 k.p.k. wymaga wykazania, że ocena dokonana przez Sąd jest sprzeczna z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego, że nie została poprzedzona ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy, bądź, że argumentacja zaprezentowana przez Sąd za tak dokonanym wyborem pozostaje w sprzeczności z zasadami logiki. Elementami, które decydują o zachowaniu zasady swobodnej oceny dowodów są m.in.: ujawnienie w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy zgodnie z regułami wskazanymi w art. 2 § 2 k.p.k.; rozważenie wszystkich okoliczności, przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego, argumentacja wyczerpująca i logiczna, z jednoczesnym uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, zawarta w uzasadnieniu orzeczenia. Z uwagi na fakt, że ustawodawca przyjął zasadę swobodnej oceny dowodów, a nie oceny dowolnej, musiał wprowadzić instrument kontrolny, którym jest uzasadnienie. To właśnie ta część orzeczenia pozwala dokonać oceny czy ustalenia i wyciągnięte przez organy wnioski są zgodne z zasadami wskazanymi w komentowanym przepisie, a zatem czy spełnione są wymienione przesłanki.”(tak: Sąd Najwyższy w wyroku z 2.07.2025 r., II ZOW 2/25, LEX nr 3944015).

Z uwagi na powyższe, nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut obrazy art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. w zakresie dotyczącym ustalenia wysokości szkody. Z uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji wynika, że podstawą rozstrzygnięcia były wszystkie istotne dowody ujawnione w toku przewodu sądowego, zaś ocena ich wiarygodności została dokonana z poszanowaniem zasad logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego. Skarżący w istocie nie wykazał, aby Sąd Rejonowy pominął konkretny dowód mogący prowadzić do odmiennych ustaleń w zakresie wysokości szkody. Samo odmienne zapatrywanie strony na ocenę zgromadzonego materiału dowodowego nie jest wystarczające do wykazania naruszenia

art. 7 k.p.k.

Odnosząc się natomiast do zarzutu obrazy art. 46 § 1 k.k., Sąd Okręgowy uznał go za częściowo zasadny, a mianowicie w zakresie zaniechania przez sąd meriti orzeczenia na podstawie tego przepisu zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonej. Zgodnie z art. 46 § 1 k.k., w razie skazania sąd może orzec, a na wniosek pokrzywdzonego lub innej osoby uprawnionej orzeka, obowiązek naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Przepis ten ma charakter kompensacyjny i nakazuje uwzględnienie nie tylko ekonomicznego wymiaru szkody, ale również niemajątkowych następstw przestępstwa, jeżeli takie następstwa zostały przez pokrzywdzonego wykazane. Przy czym, zgodnie przyjmuje się w orzecznictwie, że oba te środki kompensacyjne mogą zostać orzeczone łącznie, jako następstwo jednego czynu zabronionego.

W orzecznictwie prezentowany jest pogląd uznający za niedopuszczalność zasądzenia zadośćuczynienia w przypadku skazania za przestępstwo przeciwko mieniu (wyrok

SA w Poznaniu z 20.03.2025 r., II AKa 208/24). Niemniej, Sąd Okręgowy, przynajmniej w tym składzie personalnym, jest zwolennikiem odmiennego stanowiska, zgodnie z którym art. 46§1 kk uprawnia do zasądzenia odszkodowania lub zadośćuczynienia w razie skazania za każde przestępstwo, którego skutkiem jest szkoda lub krzywda (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2022 roku, V KK 219/22). Dlatego, Sąd Odwoławczy nie widział przeszkód , aby rozstrzygnąć w rozważanej kwestii, tym bardziej, że w zaistniałej sytuacji procesowej, z uwagi na śmierć pokrzywdzonej, niemożliwym stało się dochodzenie zadośćuczynienia w postępowaniu cywilnym (art. 445§2 kodeksu cywilnego, wyrok SA w Lublinie z dnia 27 maja 2002 roku, II AKa 126/02).

W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił, że oskarżeni wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami doprowadzili X. E. (2) do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez wykorzystanie jej błędnego przekonania, że jej była synowa spowodowała wypadek drogowy i że w związku z tym zachodzi konieczność natychmiastowego przekazania pieniędzy celem uniknięcia jej zatrzymania. Mechanizm działania sprawców był ukierunkowany na wywołanie u pokrzywdzonej stresu, silnego poczucia zagrożenia oraz doprowadzenia jej do takiego stanu, że w obawie o osobę bliską dokona całkowicie nieracjonalnych działań w zakresie rozporządzenia swoim mieniem. Istotne znaczenie ma przy tym wiek pokrzywdzonej (w chwili popełnienia czynu pokrzywdzona miała 90 lat – który to wiek niewątpliwie nasila i potęguje traumatyczne przeżycia. Działanie sprawców było skierowane przeciwko osobie szczególnie podatnej na tego rodzaju manipulację, a sposób działania sprawców zakładał wykorzystanie naturalnej reakcji osoby starszej, która w sytuacji przekazanej jej telefonicznie informacji mogła pozostawać w przekonaniu, że bezpieczeństwo członka jej rodziny zależy od niej i wymaga natychmiastowego działania. Krzywda wyrządzona takim czynem nie jest tożsama ze szkodą majątkową. Utrata pieniędzy stanowi uszczerbek w majątku pokrzywdzonej, natomiast wywołane przez sprawców poczucie zagrożenia, lęk o osobę bliską, poczucie bezradności, naruszenie poczucia bezpieczeństwa oraz następstwa psychiczne zdarzenia należą do sfery niemajątkowej i niewątpliwie godzą w sferę dóbr osobistych. Okoliczności te, które bez wątpienia uznać należy za „rozstrój zdrowia” w rozumieniu art.

444§1 kodeksu cywilnego, mogą stanowić podstawę do przyznania zadośćuczynienia na podstawie art. 46 § 1 k.k.

Dlatego, w ocenie Sądu Okręgowego materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwalał na przyjęcie, że w przypadku X. E. (2) doszło do powstania krzywdy pozostającej w adekwatnym związku z przestępstwem przypisanym oskarżonym. Nie bez znaczenia pozostają w tym zakresie zeznania pokrzywdzonej, których wiarygodności Sąd pierwszej instancji nie zakwestionował, a także okoliczności dotyczące jej stanu psychicznego i fizycznego ujawnione w toku postępowania.

Nie można jednak podzielić stanowiska skarżącego, że całokształt tych okoliczności uzasadniał zasądzenie kwoty 40.000 zł tytułem zadośćuczynienia. Przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia należy mieć na względzie przede wszystkim rozmiar doznanej krzywdy. Zadośćuczynienie powinno być „odpowiednie”, a więc z jednej strony przedstawiać dla pokrzywdzonego realną i odczuwalną wartość ekonomiczną, z drugiej zaś pozostawać w rozsądnych granicach odpowiadających rozmiarowi cierpień i następstw naruszenia dobra prawnego. Wysokość świadczenia nie może być ustalana wyłącznie na podstawie wysokości szkody majątkowej, lecz musi pozostawać w relacji do charakteru i intensywności cierpień niemajątkowych. W realiach niniejszej sprawy niewątpliwie należy uwzględnić zaawansowany wiek pokrzywdzonej, sposób działania sprawców, wykorzystanie jej obawy o członka rodziny, nagłość sytuacji, w jakiej została postawiona, a także negatywne następstwa zdarzenia w sferze jej poczucia bezpieczeństwa. Okoliczności te przemawiają za przyznaniem zadośćuczynienia, co do zasady.

Jednocześnie jednak materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że wszystkie wskazywane przez skarżącą dolegliwości zdrowotne, w tym długotrwałe następstwa psychiczne oraz somatyczne, pozostawały w takim stopniu i zakresie w bezpośrednim związku przyczynowym z czynem oskarżonych, co uzasadniałoby przyznanie zadośćuczynienia w żądanej wysokości 40.000 zł. Sam fakt wystąpienia po zdarzeniu określonych problemów zdrowotnych nie oznacza jeszcze, że wszystkie one mogą zostać przypisane sprawcom jako następstwo popełnionego przestępstwa i uwzględnione w pełnym zakresie przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia.

Uwzględniając wszystkie wskazane poprzednio okoliczności, Sąd Okręgowy uznał, że odpowiednią sumą zadośćuczynienia będzie kwota 10.000 zł. Kwota ta stanowi realną i odczuwalną kompensację krzywdy, pozostającą jednocześnie w odpowiedniej proporcji do ustalonego rozmiaru cierpień psychicznych i naruszenia poczucia bezpieczeństwa pokrzywdzonej. W ocenie Sądu, kwota ta jest adekwatna, zarówno do charakteru przestępstwa, sposobu działania oskarżonych, wieku pokrzywdzonej, jak i następstw zdarzenia wykazanych w toku postępowania.

Z tych względów Sąd Okręgowy, na podstawie art. 46 § 1 k.k., zmienił zaskarżony wyrok poprzez orzeczenie od oskarżonych X. E. (1) i N. S. solidarnie na rzecz X. E. (3), jako następcy prawnego pokrzywdzonej X. E. (4), kwoty 10.000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę doznaną przez pokrzywdzoną w związku z popełnieniem przestępstwa zarzuconego oskarżonym w punkcie II aktu oskarżenia.

W sytuacji, gdy Sąd odwoławczy zasądził zadośćuczynienie na podstawie art. 46§1 kk brak było podstaw do orzeczenia nawiązki na podstawie art. 46 § 2 k.k., albowiem przepis ten ma charakter subsydiarny względem możliwości orzeczenia obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Skoro w realiach niniejszej sprawy możliwe było określenie rozmiaru krzywdy oraz przyznanie odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia, nie zachodziła potrzeba sięgania po instytucję nawiązki. Nie ma również podstaw do traktowania art. 46 § 2 k.k. jako instrumentu służącego zwiększeniu świadczenia kompensacyjnego ponad wysokość wynikającą z rzeczywistego rozmiaru krzywdy.

Nie zasługiwał na uwzględnienie także zarzut dotyczący rzekomo błędnego oznaczenia miejscowości w opisie czynu z punktu II aktu oskarżenia. Wskazana przez skarżącą omyłka w nazwie miejscowości w istocie bowiem nie zaistniała, ponieważ w treści wyroku (przynajmniej w oryginale znajdującym się w aktach sprawy) wskazana jest postulowana w apelacji nazwa (...). Taka a nie inna treść zarzutu wynika być może stąd, że wysłany pełnomocnikowi odpis wyroku faktycznie obarczony był błędem polegającym na wskazanie nieprawidłowej nazwy miejscowości. Faktem jest, że w uzasadnieniu wyroku błędnie podana została nazwa miejscowości (...), ale apelacja nie zaskarżała uzasadnienia wyroku, dlatego kwestia ta pozostała poza kognicją Instancji odwoławczej.

Częściowo zasadny okazał się natomiast zarzut dotyczący wysokości kosztów zastępstwa procesowego należnych oskarżycielce posiłkowej. Sąd pierwszej instancji, rozstrzygając o kosztach ustanowienia pełnomocnika, zasądził solidarnie od obu oskarżonych na rzecz oskarżycielki posiłkowej X. E. (2) kwotę 1.176 zł., przy czym uzasadnienie wyroku nie wskazuje sposobu wyliczenia tej kwoty. W apelacji kwestionującej wysokość zasądzonej wyżej kwoty zawarty był wniosek o przyznanie kosztów zastępstwa adwokackiego w wysokości „co najmniej trzykrotności stawki minimalnej”, który z oczywistych względów nie mógł zostać uwzględniony.

Stosowanie do art. 616§1 pkt 2 kpk zwrot kosztów przysługuje stronie wówczas, gdy strona udokumentuje ich poniesienie. Jeśli strona nie jest w stanie tego zrobić, a w taki sposób należy potraktować oświadczenie strony i brak załączenia potwierdzenia przelewu czy innej formy płatności, to wówczas wysokość kosztów ustala się na podstawie stawki minimalnej (postanowienie Sądu Najwyższego z 13.08.2025 r., II KK 17/24 i przywołane tam orzeczenia).

W przedmiotowej sprawie żądanie zasądzenia kwot przewyższającej stawki minimalne oparte zostało jedynie na oświadczeniu pełnomocnika, bez wykazania w jakiejkolwiek formie, że koszty, te faktycznie zostały poniesione. W tej sytuacji, należało zastosować stawki wynikające z Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie. I tak, jak wynika z powołanego aktu prawnego na wynagrodzenie pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej winny się składać kolejno:

- kwota 580 zł za postępowanie przygotowawcze, które toczyło się w formie dochodzenia ( §11ust.1 pkt 1),

- kwota 1344 zł zł za postępowanie przed sądem rejonowym (840 zł stawki zasadniczej i 20% za każdy dodatkowy termin rozprawy -§11 ust.2 pkt 3 w zw. z art. §17ust. 1).

Daje to łącznie kwotę 1924 zł i do tej wysokości zostało podniesiona kwota zasądzona w zaskarżonym wyroku. Brak było natomiast podstaw do uwzględnienia wniosku w pozostałym zakresie. Inną natomiast kwestią jest zasądzenie tych kosztów od oskarżonych solidarnie w sytuacji, gdy kodeks postępowania karnego nie przewiduje takiej formuły - w przeciwieństwie do obowiązku naprawienia szkody, albowiem w tym wypadku poprzez zawarte w art. 46§1 kk, mają zastosowanie przepisy prawa cywilnego, w tym art. 441§1 kodeksu cywilnego, który przewiduje odpowiedzialność solidarną osób ponoszących odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym, jednakże nie przekłada się to automatycznie na sposób zasądzenia wydatków poniesionych przez pokrzywdzonego. Kwestia ta nie była podnoszona w apelacji pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej, dlatego nie mogła być przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu Odwoławczego.

W pozostałym zakresie apelacja pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej nie zasługiwała na uwzględnienie. Brak było podstaw do dalszej ingerencji w rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego, albowiem pozostałe zarzuty i wnioski apelacji nie wykazały takich uchybień, które mogłyby skutkować zmianą lub uchyleniem zaskarżonego wyroku.

Wnioski z apelacji pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej o:

1.zmianę punktu V zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie od oskarżonych N. S. i X. E. (1) solidarnie na rzecz oskarżycielki posiłkowej X. E. (2) kwoty 48.400 zł tytułem odszkodowania za doznaną szkodę (w miejsce kwoty 45.400 zł), przy czym na poczet tej kwoty zalicza się uprzednio uiszczoną kwotę 3.000 zł, a także na podstawie art. 46 § 1 k.k. zasądzenie od oskarżonych N. S. i X. E. (1) solidarnie na rzecz oskarżycielki posiłkowej X. E. (2) kwoty 40.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę,

ewentualnie - w przypadku uznania, iż zachodzą przesłanki z art. 46 § 2 k.k. - orzeczenie w miejsce dotychczasowej kwoty 45.400 zł, nawiązki w odpowiedniej wysokości nie niższej niż 88.400 zł, przy czym na poczet tej kwoty zalicza się uprzednio uiszczoną kwotę 3.000 zł,

2.zmianę punktu VIII zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie od oskarżonych N. S. i X. E. (1) solidarnie na rzecz oskarżycielki posiłkowej X. E. (2) kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych w wysokości co najmniej trzykrotności stawki minimalnej,

Częściowo zasadne

z uwagi na częściową zasadność podniesionego zarzutu, wniosek apelacyjny zasługiwał na uwzględnienie jedynie w zakresie, jaki przemawiał za dokonaniem zmiany w zaskarżonym wyroku, wskazanej w części 5.2 niniejszego uzasadnienia.

Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu

1.

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot utrzymania w mocy

wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 11 lutego 2026r., sygn. akt. II K 80/25, za wyjątkiem rozstrzygnięcia opisanego w rubryce 5.2.

wniesiona w sprawie apelacja pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego była zasadny jedynie w części, która skutkowała koniecznością dokonania zmiany, wskazanej w rubryce 5.2

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot i zakres zmiany

Wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 11 lutego 2026r., sygn. akt. II K 80/25 w zakresie orzeczenia wobec następcy prawnego X. E. (5) 10.000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę doznaną przez pokrzywdzoną, a także podwyższenia kwoty orzeczonego zwrotu wydatków związanych z ustanowieniem w sprawie pełnomocnika przez oskarżycielkę posiłkową do kwoty 1924 zł.

zarzut z apelacji pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego był częściowo zasadny i skutkował poczynieniem powyższej zmiany, o czym szerzej w części 3.1.

Koszty procesu

P unkt rozstrzygnięcia z wyroku

Punkt III wyroku

Sąd Okręgowy, na podstawie art. 634 kpk w zw. z art.627 kpk, zasądził od oskarżonych X. E. (1) i N. S. na rzecz X. E. (3) po 420 złotych tytułem zwrotu wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika na etapie postępowania odwoławczego.

Granice zaskarżenia

Dowód: Kolejny numer załącznika
  • Kolejny numer załącznika, k. 1

Podmiot wnoszący apelację

obrońca

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

cały wyrok

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Zmiana

Hasła tematyczne: Przestępstwo przeciwko mieniu

49 dni od wyroku do publikacji

  1. Wyrok 5 sierpnia 2026 r.
  2. Portal: 23 września 2026 r.

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.