Wjechała na przejście przy czerwonym. Umorzenie zamienione na rok w zawieszeniu

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 25 maja 2026r., sygn. akt. II K 328/25

Podmiot wnoszący apelację

Oskarżyciel posiłkowy

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na niekorzyść

W części

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Wnioski

Uchylenie

Zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Fakty uznane za udowodnione

R. D.

Doznanie przez pokrzywdzonego obrażeń, obecność blizn, nauczanie indywidualne w związku z niemożnością uczęszczania do szkoły i fakt odbycia terapii

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Dokumentacja fotograficzna, zaświadczenia i orzeczenie

Załączone do apelacji dokumenty i fotografie potwierdzały fakt konsekwencjo związanych z wypadkiem. Co prawda część widocznych na twarzy pokrzywdzonego blizn to blizny potrądzikowe, niemniej widoczne są na nich i te związane ze zdarzeniem. Złożone zaświadczenia wskazują natomiast, że w związku z wypadkiem małoletni nie mógł uczęszczać do szkoły i korzystał z indywidualnego nauczania, jak również że korzystał z psychoterapii.

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że stopień społecznej szkodliwości czynu oraz stopień winy oskarżonej nie są znaczne

- obraza art. 66 § 1 kk poprzez zastosowanie warunkowego umorzenia postępowania pomimo braku przesłanek do zastosowania tej instytucji.

- naruszenie art. 7 kpk poprzez niewłaściwą ocenę materiału dowodowego prowadzącą do błędnego przyjęcia, że warunkowe umorzenie postępowania stanowi wystarczającą reakcję na popełniony czyn.

Zasadny

Apelacja oskarżycielki posiłkowej zasługiwała na uwzględnienie w zakresie kwestionującym zasadność warunkowego umorzenia postępowania wobec oskarżonej R. D., a w konsekwencji także w zakresie postulującym surowszą reakcję karną na przypisany jej czyn. Skarżąca zakwestionowała – jak wskazuje uzasadnienie apelacji – ustalenia dotyczące charakteru naruszenia przez oskarżoną reguł bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a także ocenę stopnia winy i społecznej szkodliwości przypisanego oskarżonej czynu, podnosząc, że zastosowanie wskazanej instytucji nie odpowiada okolicznościom zdarzenia i jego następstwom. O ile Sąd Okręgowy podzielił zasadniczą część ustaleń Sądu Rejonowego odnoszących się do samego przebiegu zdarzenia oraz jego skutków, o tyle nie podzielił oceny w zakresie zmaterializowania się przesłanek warunkowego umorzenia postępowania. Sięgnięcie po opisaną instytucję probacyjną wymaga ustalenia, że zarówno stopień winy, jak i stopień społecznej szkodliwości czynu nie są znaczne. Są to przesłanki, które wymagają oceny uwzględniającej całokształt okoliczności konkretnego zdarzenia. W niniejszej sprawie w powyższym kontekście szczególną uwagę zwraca wspomniany wyżej charakter naruszonych przez oskarżoną zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym, wadliwie zinterpretowany przez Sąd orzekający. Kierując samochodem osobowym marki B. (...), dojeżdżając do oznakowanego przejścia dla pieszych, bezsprzecznie nie zachowała szczególnej ostrożności i niewłaściwie obserwowała drogę przed pojazdem. Pomimo nadawanego na sygnalizatorze sygnału czerwonego wjechała na przejście, doprowadzając do potrącenia małoletniego H. H., który przechodził przez nie przy świetle zielonym i stosując się do reguł ostrożności od niego wymaganych. Naruszenie to należy ocenić jako istotne, a przede wszystkim jako umyślne uchybienie podstawowym regułom bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Sygnały świetlne służą niewątpliwie jednoznacznemu określeniu pierwszeństwa przejazdu i przechodzenia, a ich respektowanie ma szczególne znaczenie w miejscach, w których ruch pojazdów krzyżuje się z ruchem pieszych. Wjazd na przejście dla pieszych przy nadawanym sygnale czerwonym, połączony z brakiem należytej obserwacji drogi, stwarzał i w tych konkretnych okolicznościach stworzył realne zagrożenie dla pieszego. Nie bez znaczenia pozostają tu również konsekwencje zdarzenia dla pokrzywdzonego, który wskutek wypadku doznał obrażeń ciała w postaci złamania kości strzałkowej lewej nogi oraz licznych ran głowy, w tym ran z martwicą tkanek. Obrażenia te spowodowały rozstrój zdrowia trwający powyżej siedmiu dni. Następstwa wypadku nie ograniczały się zatem do nieznacznego naruszenia czynności narządu ciała, lecz obejmowały rzeczywisty uszczerbek na zdrowiu i dość długofalowe następstwa, odczuwane przez niego do dnia dzisiejszego. Pokrzywdzony był hospitalizowany, przeszedł trzy zabiegi operacyjne. Bezpieczeństwo w komunikacji, a w konsekwencji życie i zdrowie uczestników ruchu drogowego, stanowi dobro wymagające szczególnej ochrony. Naruszenie reguł bezpieczeństwa w ruchu drogowym przez oskarżoną nie miało, jak to przyjął Sąd meriti charakteru nieumyślnego – wystarczy przeanalizować zapis nagrania, by dostrzec, ze oskarżona kompletnie zlekceważyła spoczywające na niej obowiązki związane z zachowaniem szczególnej ostrożności w związku ze zbliżaniem się do oznakowanego przejścia dla pieszych, które to przejście dodatkowo było wsparte sygnalizacją świetlną. Treść nagrania wskazuje, że wjechała ona na wspomniane przejście bardzo energicznie, nie redukując w ogóle prędkości, z jaką się poruszała. Jak wynika już tylko z wyjaśnień oskarżonej, w momencie bezpośrednio poprzedzającym zdarzenie, zajęta była szukaniem czegoś w torebce, a nie obserwacją drogi. Tymczasem prowadzenie pojazdu mechanicznego wymaga stałej koncentracji, obserwowania sytuacji na drodze i dostosowywania zachowania do obowiązujących sygnałów oraz warunków ruchu. Wjazd na przejście przy sygnale czerwonym, przy jednoczesnym niezachowaniu szczególnej ostrożności, oznacza naruszenie reguł, których przestrzeganie ma fundamentalne znaczenie dla zapobiegania wypadkom. Nie sposób w tym kontekście stracić z pola widzenia, że oskarżona poruszała się w tym czasie w terenie zabudowanym, w centrum miejscowości P., w porze dziennej, a więc gdy ruch jest wzmożony. Wszystkie te okoliczności nie pozwalają uznać tak stopnia winy, jak i społecznej szkodliwości czynu za nieznaczne, a więc wymaganych przez art. 66 § 1 kk. Nie chodzi przy tym o utożsamianie każdego wypadku drogowego z brakiem możliwości zastosowania warunkowego umorzenia postępowania, lecz o indywidualną ocenę konkretnego zachowania, którego uwarunkowania i następstwa przemawiają przeciwko zastosowaniu tej instytucji. W konsekwencji Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy, stosując art. 66 § 1 kk, dokonał nieprawidłowego stopniowania, a tym samym oceny ustawowych przesłanek warunkowego umorzenia postępowania. Wniosek ten oznaczał podzielenie zasadności zarzutów apelacyjnych, co skutkowało modyfikacją wyroku, także przez ustalenie (jak w zarzucie aktu oskarżenia), że naruszenie zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym miało charakter umyślny, co niewątpliwie rzutowało na ocenę stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu.

Wobec niespełnienia przesłanek z art. 66 § 1 kk konieczne było uchylenie skutków warunkowego umorzenia postępowania przez zmianę orzeczenia i wydanie wyroku o charakterze skazującym. Orzeczona przez Sąd Okręgowy kara uwzględnia opisany wyżej stopień winy i społecznej szkodliwości czynu, a także potrzebę realizacji celów zapobiegawczych i wychowawczych wobec oskarżonej oraz kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Za wymiarem kary jak w wyroku przemawiały wskazane wyżej: istotny charakter naruszonych reguł bezpieczeństwa, umyślność ich naruszenia, następstwa zdarzenia w postaci obrażeń ciała małoletniego pieszego, ale również uprzednia niekaralność oskarżonej i jej dotychczasowy tryb życia, warunki i właściwości osobiste. W pełni zasadnym i zgodnym z wnioskiem apelacji było warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności na okres dwóch lat próby, który to okres pozwala na poddanie zachowania oskarżonej odpowiedniej ocenie w perspektywie przyszłości, przy jednoczesnym zachowaniu skazania i wymierzonej kary jako rzeczywistej reakcji prawnej na popełniony czyn. Takie rozstrzygnięcie zachowuje równowagę pomiędzy koniecznością stanowczej reakcji na poważne naruszenie zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym a możliwością osiągnięcia celów kary bez pozbawienia oskarżonej wolności.

Zdaniem Sądu Okręgowego, w uwarunkowaniach przedmiotowej sprawy uzasadnionym było orzeczenie wobec oskarżonej środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres dwóch lat. Zgodnie z powołanym przepisem Sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów określonego rodzaju w razie skazania osoby uczestniczącej w ruchu za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, w szczególności gdy okoliczności popełnionego przestępstwa wskazują, że prowadzenie pojazdu przez tę osobę zagraża bezpieczeństwu w komunikacji. W niniejszej sprawie przesłanki przemawiające za zastosowaniem tego środka wynikają ze sposobu prowadzenia pojazdu przez oskarżoną. Wjazd na przejście dla pieszych przy sygnale czerwonym, połączony z niewłaściwą obserwacją drogi i niezachowaniem szczególnej ostrożności, doprowadził do potrącenia pieszego korzystającego z przejścia przy sygnale zielonym. Zachowanie to wskazuje na poważne naruszenie reguł, których przestrzeganie jest niezbędne dla bezpiecznego uczestnictwa w ruchu drogowym. Orzeczony zakaz stanowi zatem uzasadnione uzupełnienie kary zasadniczej. Jego celem jest ochrona bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz czasowe wyeliminowanie ryzyka związanego z prowadzeniem pojazdów przez osobę, której zachowanie doprowadziło do wypadku o istotnych następstwach zdrowotnych.

Konsekwencją zmiany wyroku i skazania oskarżonej była korekta podstawy prawnej rozstrzygnięcia dotyczącego częściowego zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Przepis art. 46 § 1 kk stanowi podstawę orzeczenia obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w razie skazania sprawcy. Orzeczona przez Sąd Rejonowy kwota nie była kwestionowana w apelacji, wobec czego brak było podstaw do ingerencji w jej wysokość.

- o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie warunkowego umorzenia postępowania, uznanie oskarżonej R. D. za winną popełnienia czynu z art. 177 § 1 k.k. oraz wymierzenie jej kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, ewentualnie

- o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Zasadny

Apelacja oskarżonego była podstawą zmiany opisanej w wyroku Sądu odwoławczego i okazała się w pełni zasadna.

Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu

1. --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot utrzymania w mocy

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot i zakres zmiany

Sąd Okręgowy zaskarżony wyrok zmienił w ten sposób, że:

1. uznał R. D. za winną popełnienia zarzucanego jej czynu z tym ustaleniem, że naruszyła ona zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym umyślnie i na podstawie art. 177 § 1 kk skazał ją na karę 1 roku pozbawienia wolności,

2. na podstawie art. 69 § 1 kk i art. 70 § 1 kk wykonanie orzeczonej kary warunkowo zawiesił tytułem próby na okres 2 lat;

3. na podstawie art. 42 § 1 kk orzekł środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat;

4. za podstawę rozstrzygnięcia o zadośćuczynieniu przyjął art. 46 § 1 kk; w pozostałym zakresie wyrok utrzymał w mocy.

Zaskarżony wyrok wymagał korekty wobec przyczyn opisanych wyżej w rubryce 3.1.

-----------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Konieczność umorzenia postępowania

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

--------------------------------------------------------------------------------

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

------------------------------------------------------------------------------------------------------

Koszty procesu

III. IV.

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do jego rezultatu na podstawie art. 634 kpk, art. 627 kpk. O zwrocie wydatków na rzecz przedstawicielki ustawowej małoletniego pokrzywdzonego orzeczono w oparciu o § 11 ust. 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015r. o opłatach za czynności adwokackie. Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonej na rzecz Skarbu Państwa kwotę 180 złotych tytułem opłaty, której wysokość określił na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3, art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973r. o opłatach w sprawach karnych oraz kwotę 20 zł tytułem zryczałtowanych wydatków za podstępowanie odwoławcze.

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

Przedstawiciel ustawowy oskarżyciela posiłkowego

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Cały wyrok

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na niekorzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Wnioski

Uchylenie

Zmiana