Sąd utrzymał skazanie za komentarz pod postem, uchylił obowiązek przeprosin pokrzywdzonej

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Węgrowie z dnia 11 czerwca 2025r.

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Fakty uznane za udowodnione

----

-------------------------

-----------------------------------------------------------------------

----------------

-----------------

Fakty uznane za nieudowodnione

-------

-------------------------

------------------------------------------------------------------------

--------------

-----------------

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

------------------

-----------------------------------------

-----------------------------------------------------------------------------------------

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

---------------------

-------------------------------------------

--------------------------------------------------------------------------------------.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

1. I. obraza przepisów postępowania, a mianowicie:

⚫

Art. 7 kpk poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny wyjaśnień oskarżonego polegającej na bezpodstawnym uznaniu, że wyjaśnienia A. G. są wyrazem linii obrony obranej w celu uwolnienia się od odpowiedzialności karnej za popełnione przestępstwo, podczas gdy prawidłowa analiza i ocena tego materiału dowodowego powinna prowadzić do wniosku, iż wyjaśnienia te są stanowcze i konsekwentne i nie zawierają żadnych wewnętrznych sprzeczności, a samo zachowanie oskarżonego było przejawem tzw. ‘czarnego humoru”, który ze swej istotny może wydawać się niewłaściwy i nieakceptowalny dla osób postronnych oraz mógł wywołać przykrość i negatywne emocje po stronie pokrzywdzonej, jednakże nie miał on na celu wywołania jakichkolwiek realnych i negatywnych następstw w kontekście fizycznym po stronie osoby, której dotyczy;

⚫

art. 410 kpk poprzez pominięcie przy dokonywaniu ustaleń faktycznych istotnych okoliczności wynikających z uznanych za wiarygodne zeznań A. D. i tym samym oparcie ustaleń faktycznych jedynie na części materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie poprzez pominięcie faktu, iż wymieniona w toku rozprawy z dnia 3 czerwca 2025r. stwierdziła, że odebrała zachowanie oskarżonego jako przejaw hejtu internetowego, z którym spotyka się regularnie w związku z jej działalnością publiczną, co w sposób jednoznaczny wskazuje, iż sama pokrzywdzona uznała, że działanie oskarżonego A. G. mogłoby co najwyżej być rozpatrywane w kontekście sprawstwa czynu prywatnoskargowego;

II. błąd w ustaleniach faktycznych, którego dopuścił się Sąd meriti w konsekwencji obrazy w/w przepisów postępowania, mający wpływ na treść zaskarżonego wyroku, polegający na bezpodstawnym przyjęciu, iż A. górski popełnił czyn mu zarzucany a/o umyślnie, z zamiarem bezpośrednim, obejmującym cel i sposób działania, podczas gdy okoliczność ta nie została udowodniona oskarżonemu w toku postępowania, nadto sposób działania A. G., który zreflektował się co do niestosowności opublikowanego przez niego komentarza i usunął go, wsparty treścią złożonych przez niego wyjaśnień przesądza, że brak było wystarczających i jednoznacznych dowodów świadczących o sprawstwie oskarżonego, co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego uznania, iż dopuścił się czynu z art. 255 § 2 kk.

Niezasadny

Apelacja obrońcy oskarżonego okazała się zasadna w zakresie, w jakim skutkowała zmianą wyroku Sądu I instancji w trybie art. 440 kpk w zakresie nałożonego na oskarżonego w punkcie VI obowiązku. W pozostałej części, jako bezzasadna, nie zasługiwała na uwzględnienie. Jednocześnie w trakcie kontroli instancyjnej nie ujawniono innych uchybień o charakterze bezwzględnym, które mogłyby zobowiązać Sąd Odwoławczy do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i cofnięcia sprawy do stadium postępowania przed Sądem I instancji.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że ocena wyjaśnień oskarżonego w zakresie, w jakim nie dała podstaw do uznania zawartej w komentarzu pod postem R. G. wypowiedzi za przejaw nie nazbyt fortunnego, tudzież „czarnego humoru”, jak również zeznań oskarżycielki posiłkowej w zakresie, w jakim słowa te odebrała jako przejaw internetowego „hejtu” nie budzi zastrzeżeń Sądu Okręgowego. Sam fakt, że wskazane dowody oceniono w aspekcie ich wiarygodności lub braku tejże nie w taki sposób, jak życzyłby sobie tego skarżący, nie jest tożsamy ze stwierdzeniem, że w procesie ich weryfikacji doszło do naruszenia reguły płynącej z treści art. 7 kpk. Wskazać należy, że ustawa procesowa nie daje podstaw do preferowania lub dyskwalifikowania dowodów według kryterium, czy jest on korzystny, czy też obciążający dla oskarżonego. O wartości dowodu nie stanowi ocena z punktu widzenia interesów stron, lecz treść dowodu - tak w aspekcie jego wewnętrznej spójności, jak i w konfrontacji z treścią innych dowodów.

Uważna analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że pokrzywdzona A. D. w sposób szczegółowy opisała okoliczności pojawienia się wskazanego komentarza pod opisanym wyżej postem, który to komentarz bezsprzecznie należy wiązać z jej aktywnością publiczną w lokalnym środowisku. Nie ulega wątpliwości i przyznała to sama pokrzywdzona, że jej poglądy i racje pozostają w opozycji do poglądów reprezentowanych przez piastującego urząd burmistrza miasta Ł. R. G., ale także w opozycji do części sprzyjającej mu społeczności. Jak wynika z przedstawionej przez nią relacji, niejednokrotnie w przestrzeni publicznej pod jej adresem padały obraźliwe czy nieprzychylne, a wręcz agresywne komentarze, które zwykle ignorowała. Pokrzywdzona wskazała, z jakich przyczyn wspominany komentarz uznała za przekraczający granice dozwolonej krytyki, a wręcz zagrażający jej bezpieczeństwu, którego konsekwencji zaczęła się obawiać, zważywszy że w przeszłości została opluta w miejscu publicznym oraz mimo tego, że na co dzień jest osobą, którą niełatwo przestraszyć. Komentarz oskarżonego pod feralnym postem nie był jedynym, który uderzał w oskarżycielkę posiłkową. Pod postem tym wywiązała się ożywiona dyskusja, w której uczestniczyło kilka osób, w tym oskarżony. Eskalacja niechęci skierowanej do pokrzywdzonej skutkowała apelem R. G. o powściągliwość w komentarzach, co wyraźnie świadczy o tym, że granice dyskusji zostały ewidentnie przekroczone i zmierzały w niepożądanym kierunku. Wypowiedź oskarżonego, jak wskazuje treść załączonych do akt sprawy wydruków była jedną z kilku atakujących A. D. – nie sposób w kontekście powyższego stwierdzić, że był to wyłącznie niewybredny żart. Cała tocząca się dyskusja miała ewidentnie agresywny, napastliwy charakter, przy czym komentarz A. G. sugerował pozbawienie jej życia w określony sposób. W kontekście całej toczącej się pod postem wymiany zdań nie sposób stwierdzić, że była to wypowiedź humorystyczna – wręcz przeciwnie – emanowała z niej nieprzyjazna, by nie rzec wroga wobec pokrzywdzonej postawa. Stopień tejże niewerbalnej agresji miał pełne prawo wzbudzić obawę pokrzywdzonej, zwłaszcza, gdy mowa nienawiści jest zjawiskiem coraz bardziej powszechnym i zdarza się, że przeistacza się w konkretne, czasem nieoczekiwane zachowania. Oczywiście powyższa konstatacja nie oznacza, że oskarżony zamierzał popełnić przestępstwo na szkodę pokrzywdzonej, zwłaszcza przeciwko życiu, niemniej biorąc pod uwagę możliwość dotarcia tego rodzaju wypowiedzi do bliżej nieokreślonego kręgu bliżej nieokreślonych adresatów nie sposób przewidzieć, jaki skutek mogła ona wywołać, zwłaszcza jeśli zważyć, że pokrzywdzona spotyka się z negatywnym odbiorem ze strony wielu osób.

Przypomnieć trzeba, że zachowanie sprawcy występku, o jakim mowa w art. 255 § 2 kk polega na nawoływaniu – zachęcaniu do popełnienia określonego w nim, skonkretyzowanego przestępstwa, co w sposób obszerny prawidłowo wyartykułował Sąd Rejonowy. Wskazać też należy, że zarzucany oskarżonemu czyn ma charakter bezskutkowy, co znaczy, że dla jego popełnienia nie jest koniecznym, by przestępstwo, do którego nawoływano, faktycznie zostało popełnione. Oskarżony zamieścił rzeczony komentarz w pełni rozmyślnie, celowo, umieszczając wypowiedź, której charakteru i wydźwięku był świadom, przy czym osoba A. D. dla innych osób komentujących, ale zapewne nie tylko dla nich, była łatwo identyfikowalna. Oskarżony jest osobą dojrzałą, o ukształtowanym systemie wartości, z pewnością zatem rozumie znaczenie i wagę podejmowanych zachowań i zdaje sobie sprawę z tego, jaką moc sprawczą niosą słowa. Fakt, że oskarżony komentarz usunął nie jest sporny – warto jednak zauważyć, że stało się to dopiero po apelu R. G. (vide: screen k. 21), wobec czego tak podniesionego w apelacji argumentu nie należało przeceniać. Fakt późniejszego usunięcia komentarza nie świadczy też o braku umyślności w działaniu. Odpowiedzialności oskarżonego nie wyłącza również to, że pokrzywdzona jest aktywnym uczestnikiem życia publicznego ani to, że prezentuje odmienne poglądy polityczne niż przedstawiciele obecnych władz, o czym nadmienił apelujący. Tak oskarżony, jak i pokrzywdzona mają prawo uzewnętrzniać publicznie swe przekonania dotyczące różnych aspektów życia, mogą to jednak czynić dopóty, dopóki forma ich ekspresji mieści się w granicach prawa.

Podsumowując stwierdzić należy, że tak zarówno zdarzenia przedstawiony przez pokrzywdzoną, jak i jego odbiór przez nią jest logiczny, w toku składanych depozycji oskarżycielka posiłkowa nie koloryzowała, nie wyolbrzymiała zdarzenia, a sposób, w jaki relacjonowała fakty nie nosił cech nadzwyczajnego ładunku emocjonalnego. Ocena zeznań oskarżycielki wyrażona przez Sąd I instancji jest przekonująca i zgodna z zasadami określony w art. 7 kpk – została dokonana na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie, z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Unormowana w art. 7 k.p.k. zasada swobodnej oceny dowodów uprawnia sąd orzekający do wnioskowania o wiarygodności czy też niewiarygodności określonych dowodów, w zależności od wewnętrznego przekonania sądu, który władny jest zarówno dać, jak i odmówić wiary wyjaśnieniom oskarżonego, czy też innym dowodom pod warunkiem, że swoje stanowisko w sposób przekonujący i logiczny uzasadni w konfrontacji z całokształtem zebranego w sprawie materiału dowodowego. Lektura uzasadnienia dowodzi, że Sąd Rejonowy rozpoznający niniejszą sprawę w pełni zadaniu temu sprostał. Kontrola instancyjna skarżonego orzeczenia nie wykazała też, aby Sąd meriti naruszył reguły z art. 410 kpk albowiem w polu widzenia miał cały materiał zgromadzony w toku postępowania i nie pominął żadnych ujawnionych w nim okoliczności. Naruszenia sygnalizowanych przepisów nie stanowi w szczególności dokonanie przez Sąd Rejonowy oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób odmienny od subiektywnych oczekiwań strony procesowej, co zaznaczono wyżej.

Odnosząc się zaś do zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych należy wskazać, że zarzut ten jest tylko wówczas słuszny, gdy zasadność ocen i wniosków wyprowadzonych przez sąd orzekający z okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego, nie odpowiada prawidłowości logicznego rozumowania. Zarzut ten nie może jednak sprowadzać się do samej polemiki z ustaleniami sądu wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku, lecz do wykazania, jakich mianowicie konkretnych uchybień w zakresie logicznego rozumowania dopuścił się sąd w ocenie zebranego materiału dowodowego. Argumentacja zarzutów zawierająca się w uzasadnieniu wniesionej apelacji nie była wystarczającą podstawą do uznania ich za zasadne, w świetle prawidłowych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę skarżonego orzeczenia.

Zaskarżony wyrok podlegał nieznacznej zmianie w trybie art. 440 kpk z uwagi na fakt, iż rozstrzygnięcie Sądu i instancji wyrażające się nałożeniem na oskarżonego obowiązku przeproszenia pokrzywdzonej było rażąco niesprawiedliwe w kontekście czynu, za który został on skazany. A. G. przypisano popełnienie występku z art. 255 § 2 kk, polegającego na nawoływaniu do popełnienia zbrodni. Tymczasem nałożony obowiązek dotyczył przeproszenia pokrzywdzonej za „obraźliwe słowa i groźby pod jej adresem”. Szkopuł w tym, że A. G. nie został uznany za winnego popełnienia ani czynu z art. 190 § 1 kk (lub innego obejmującego zakresem znamion groźby), ani czynu z art. 216 § 1 kk, a tylko w takiej sytuacji obowiązek przeproszenia pokrzywdzonej w sposób wynikający z rozstrzygnięcia Sądu mógłby być rozważany. Treść tak sformułowanego obowiązku sugeruje skazanie za czyny, których oskarżony nie popełnił. Wobec powyższego, jak też wobec kierunku zaskarżenia, Sąd zmienił wyrok na korzyść oskarżonego uchylając rozstrzygnięcie zawarte w punkcie VI uznając, że jest ono rażąco niesprawiedliwe.

O zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od stawianego mu zarzutu.

Niezasadny

Apelacja oskarżonego nie dostarczyła podstaw zmiany wyroku w sposób oczekiwany przez skarżącego, albowiem zawarte w niej zarzuty nie były zasadne.

Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu

.1.

Uznając, że utrzymanie orzeczenia w mocy w zakresie punktu VI byłoby rażąco niesprawiedliwe z powodów opisanych wyżej, niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów podlegało ono zmianie na korzyść oskarżonego.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot utrzymania w mocy

Wyrok Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 27 stycznia 2025 r., sygn. akt II K 755/22 w części niewymienionej w pkt 4 i 5.2 niniejszego uzasadnienia.

Skarżony wyrok w tym zakresie jako słuszny i odpowiadający prawu należało utrzymać w mocy

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot i zakres zmiany

Sąd Okręgowy zaskarżony wyrok zmienił w ten sposób, że uchylił rozstrzygnięcie zawarte w punkcie VI.

Powody zmiany kwalifikacji prawnej zostały opisane w rubryce 3.1 i 4 niniejszego uzasadnienia.

-----------------------------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

----------------------------------------------------------------------------------------

Konieczność umorzenia postępowania

---------------------------------------------------------------------------------------------------

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

-------------------

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Koszty procesu

III. Sąd Okręgowy na podstawie art. 636 § 1 k.p.k w zw. z art. 8 i art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 123 z późn. zm.), zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 60 złotych tytułem opłaty za postępowanie odwoławcze oraz 20 złotych tytułem ryczałtu za doręczanie pism w tym postępowaniu.

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Cały wyrok

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

zmiana